Straten als speeltuin

Straten als speeltuin

Nederlandse stedenbouw is een rangschikking van woningen op basis van de plek van de meterkast en de parkeernorm. De straat is kinderen ontnomen als speelplek, en zij hebben daarvoor geen goed alternatief teruggekregen. Keerzijde is dat ouders veel meer tijd kwijt zijn aan het controleren en bezighouden van hun spelende kinderen.
Weg met de auto voor de deur en weg met de schuttingtuintjes! Om ecologische, sociale èn economische redenen moeten we naar een nieuwe uiting van de straat als speeltuin, met efficiëntere stalling van onze heilige koeien, gekoppeld aan een duurzame wijkvoorziening.

Vroeger had ik een huis met een tuin ter beschikking maar speelde ik altijd op straat. Alle kinderen uit de straat speelden voetbal, soldaatje, krijtten de stoepen vol en schoten besjes door open ramen. Bovendien hielden we onze eigen Olympische spelen – een blokje om met alle vervoersvormen die je als kind had: fiets, step, rolschaatsen, je eigen benen. Onze ouders hadden het volgens mij erg gemakkelijk: pa kon overdag gewoon werken en terwijl wij ons uitleefden op straat deed ma thuis het huishouden (ja sorry, maar zo was de rolverdeling nu eenmaal...), met een kopje thee in de namiddag.

Kermiskleurige attributen
Nu ik zelf vader ben moet ik er niet aan denken dat mijn dochtertjes zonder controle de straat op gaan en daar straatraces houden. Nu woon ik in een grote stad en niet in het dorp van vroeger, maar ook daar kan het simpelweg niet meer. Immers, zo'n dertig jaar geleden kon de straat alleen een speeltuin zijn bij de gratie van niet al te veel auto's. Dat is tegenwoordig ondenkbaar.

Kinderen moeten het nu gewoon weer hebben van hun eigen tuintje (vergeleken bij de straat vond ik dat een gevangenis) of van speeltuinen die over de gemeente zijn uitgestrooid (ondanks alle kermiskleurige attributen ken ik weinig triestere plekken). Nu hebben mijn kinderen nog geluk, want in de van oudsher krappe stad moesten voldoende speelplekken worden voorzien, maar in de kleinere plaatsen, waar de straat de speeltuin was, is verarming opgetreden. Ik ben blij dat ik geen kind van deze tijd ben.

Minder creatief
Daarnaast merk ik ook twee andere effecten. Ten eerste dat je als moderne ouder door het toegenomen verkeer op straat veel meer tijd kwijt bent aan veiligheidscontrole. Het is onvoorstelbaar dat je met je eigen dingen aan de gang gaat (zoals mijn ouders destijds) terwijl de kleintjes vrolijk de straat op rennen. Het tweede effect is dat kinderen door alle goedbedoelde, ver uitgedetailleerde wipkippen, graafmachines en klimkastelen minder creatief lijken te worden en daardoor ook meer beroep op hun ouders doen.

Aldo van Eijk ontwierp in de jaren zeventig sobere speelplekken met het argument dat kinderen hun eigen verbeelding moesten ontwikkelen. Ooit leek me dat spartaans, maar ik zie nu dat hij gelijk had. De tijd dat je je koters behoedt voor ongevallen ben je ook doorlopend bezig om ze bezig te houden.

Verandering van spijs
Wat heeft dit nou met duurzaamheid te maken, denkt u. Nou, alles. Duurzaamheid heeft een ecologische, sociale en economische kant, en deze spelen in dit geval allemaal. Willen we duurzame wijken waarin de toekomst creatief en veilig opgroeit, dan zal stedenbouw anders moeten.

De Nederlandse stedenbouw is van lieverlee verworden tot rangschikking van woningen op basis van hoofdzakelijk twee parameters: de plek van de meterkast (zoals Jón Kristinsson vijftien jaar geleden al opmerkte) en de parkeernorm. Met de veranderde maatschappij is de oude norm van 1,25 per woning al lang niet meer voldoende. En nog steeds willen mensen hun auto voor de deur parkeren. Dat juist dít tot onleefbare wijken leidt, daar heeft men het in de politiek nooit over.

Dus: weg met de auto voor de deur en weg met de schuttingtuintjes! Er moet een nieuwe uiting van de straat als speeltuin voor terugkomen. Ik denk daarbij aan openbare groene of verharde binnengebieden. Autovrij natuurlijk. We hebben langzamerhand zo veel auto's, dat we niet anders kunnen dan ze efficiënt opslaan aan de rand van de straat of wijk, in geconcentreerde parkeerhavens, -flats of -kelders. Voor de sociale controle kunnen ze worden gecombineerd met het beheer van de duurzame wijkvoorzieningen die Arjan van Timmeren voorstelt.

Stel je de leefkwaliteit voor die daarmee ontstaat. Je zou zelf weer kind willen zijn.

Andy van den Dobbelsteen
 

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c184 c225 c243
Leren door te doen

Leren door te doen

Gisteren om 13:02 uur

Gemeenten in Nederland zijn volop bezig met het vormgeven van de Transitievisie Warmte. Eind 2021 moet die visie ...

Lees verder »

c21 c160 c225
‘Ventileren is essentiële maatregel voor coronaproof gebouwen’

‘Ventileren is essentiële maatregel ...

Gisteren om 10:01 uur
timer 3 min

Is een gebouw coronaproof te maken? En zo ja, wat kunnen gebouwbeheerders dan doen als straks gebouwen weer (deels) ...

Lees verder »

c21 c122 c225 c244
Fraeyelemaborg in Slochteren straks weer klaar voor de toekomst

Fraeyelemaborg in Slochteren straks weer klaar ...

Gisteren om 07:00 uur

Op een landgoed van ruim 23 hectare staat het pareltje Fraeylemaborg, vanaf de middeleeuwen bewoond en in de 20e ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Helft corporatiewoningen Renswoude heeft NOM keur in 2035: ‘Zo doen we dat!’

Helft corporatiewoningen Renswoude heeft NOM ...

9 jul om 15:30 uur
timer 6 min

Normaal gesproken zie je als duurzaamheidsambitie bij gemeenten 100% energieneutraliteit in 2050, wellicht ...

Lees verder »

c21 c127 c160 c168 c171 c225 c245
‘Gebouweigenaren, steek je hoofd niet langer in het zand!’

‘Gebouweigenaren, steek je hoofd niet ...

9 jul om 11:01 uur
timer 6 min

Moet er een basisniveau van kennis over een gezond binnenklimaat gelden voor vastgoedbeheerders? Moeten we dat ...

Lees verder »

c21 c172 c225 c243
Nieuwe warme jas voor NOM-woningen Zoetermeer

Nieuwe warme jas voor NOM-woningen Zoetermeer

9 jul om 10:01 uur
timer 4 min

Over drie decennia moet Nederland voorgoed verlost zijn van aardgas en zien we – als het goed is – ...

Lees verder »

c21 c135 c225 c243
Omgevingsvisie Roerdalen: Kragten houdt het tempo hoog

Omgevingsvisie Roerdalen: Kragten houdt het ...

8 jul om 16:01 uur
timer 5 min

Met het recente uitstel van de invoering van de Omgevingswet krijgen heel wat gemeenten enige lucht in de organisatie. ...

Lees verder »

c21 c225 c243
De lonkende, maar ook gevaarlijke kant van CO2-reductie door covid-19 (deel 2)

De lonkende, maar ook gevaarlijke kant van CO2-reductie ...

8 jul om 15:30 uur
timer 8 min

Als ambassadeurs van de gezonde en duurzame gebouwde omgeving zijn wij verheugd om te zien dat de CO2-uitstoot ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c245 c263
Nieuwe risicotaxatie berekent capaciteit van ruimten

Nieuwe risicotaxatie berekent capaciteit van ...

8 jul om 12:25 uur
timer 2 min

Hoewel het (nog) niet is meegenomen in de richtlijnen van het RIVM, is goede ventilatie essentieel gebleken in ...

Lees verder »

c21 c160 c225 c245
Mens versus varken

Mens versus varken

8 jul om 12:01 uur
timer 6 min

Lees de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren door en je treft gedetailleerde eisen aan over onder andere minimale ...

Lees verder »

c21 c120 c160 c225
Internationale allure van gezond en groen Tapijn

Internationale allure van gezond en groen Tapijn

8 jul om 10:01 uur
timer 5 min

De omvorming van het voormalige kazerneterrein van Tapijn in Maastricht is in volle gang. Het krijgt een nieuwe ...

Lees verder »

c21 c120 c122 c225 c243
Bundeling van commercie en vakspecialisme voor gevelrenovatie

Bundeling van commercie en vakspecialisme voor ...

7 jul om 16:01 uur
timer 5 min

Met de GevelAlliantie wil Machiel Peltenburg de krachten van commerciële en vakspecialistische bedrijven ...

Lees verder »

Reacties

Waarom dan niet gewoon beginnen met de flinke hoeveelheid ruimte die in een stad als Amsterdam wordt ingenomen door verloederde binnentuinen- d.w.z. tuinen is geen juiste omschrijving; meestal zijn het eerder vuildepots van winkelpanden, die de begane grond verdiepingen bezetten. Stel je voor wat een prachtig, besloten tuin en speelgebied er zou kunnen ontstan in het hart vaan een woonblok als die 'tuinen' bij elkaar worden gevoegd, gezamenlijk beheerd (door de woningbouwcorporaties) en toegankelijk gemaakt door middel van externe brandtrappen (ook meteen goed voor de brandveiligheid, die toch al vaak niet zo best is). De auto uit het straatbeeld is een mooie gedachte, maar niet echt realistisch, ben ik bang. Laten we maar beginnen met deze verloren ruimtes. Daarna kunnen we dan het spelen uitbreiden naar de straat.

Beste Anne-Mette, Sorry dat ik niet eerder reageer. Ik had simpelweg niet eerder gekeken toen er de eerste weken geen reactie kwam. Ik ben het met je reactie eens. Mijn artikel is vooral gericht op de aanpak van vinexwijken en kleine steden of dorpen en niet de de grote steden. Het lijkt alsof je met je oplossing mijn eigen woonblok in Amsterdam beschrijft: een oase van rust omgeven door woningen en bereikbaar per brandtrap. Dat dit niet overal zo is, lijkt me vanzelfsprekend. Toch willen mijn kinderen vooral spelen buiten het blok. En daar regeert de auto, een onmisbare, heerlijke gesel van deze tijd. Veel straten lijken alleen nog maar te bestaan als parkeerterrein, wat tenminste discussieerbaar is (kunnen we onze wagen niet iets verder weg zetten?) of wat zou moeten leiden tot de conclusie dat er meer leefruimte (voor kinderen maar ook andere mensen) elders gevonden moet worden. Maar inderdaad: er is veel nutteloze restruimte, die we eerst moeten benutten!

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up