Zin en onzin over LEED

Zin en onzin over LEED

Met enige regelmaat valt de term LEED. Maar wat houdt die term nu precies in? Tom Bosschaert van Except Architecture, Consultancy & Presentation kijkt met een kritische blik naar LEED.

Wat is LEED?
LEED is een evaluatie- en certificatiesysteem voor duurzaam bouwen opgezet door de US Green Building Council, en voor de eerste maal toegepast in 1998. Volgens henzelf is LEED ‘currently the best overall tool available for such purposes1’. LEED is ondertussen de hoofdstandaard in de Verenigde Staten, dit komt omdat LEED veel wordt gekozen voor overheidsprojecten.

LEED is een score systeem met een lijst van af te vinken zaken. De lijst is afhankelijk van het type bouw (huizen, scholen, interieuren, enz), met individuele zaken waar punten voor verkregen kunnen worden. De score bepaalt dan of het gebouw basis certificering, zilver, goud of platina krijgt toebedeelt. Deze certificering ligt in handen van de LEED commissie.

Veel mis met LEED
In mijn werk in de Verenigde Staten heb ik LEED onderzocht en naast andere evaluatiesystemen gelegd, zoals BREEAM, CASCert en Eco Quantum. Ik heb met met LEED gewerkt om te zien hoe het werkt, en er is nogal wat mis mee. Zeker voor een systeem dat zichzelf wil voordoen als de belangrijkste internationale 'groene' certificering voor de bouw.

Deels heeft dit te maken met het gebrek aan bouwonderzoek in de VS, onderzoeken worden niet zo vaak als in Nederland gedaan, en worden ook nog eens over een groot oppervlak verdeeld. De Verenigde Staten loopt ver achter in de bouwtechnologische sector, en je ziet voornamelijk Duitse en Britse environmental consultants op de lijst staan voor gebouwen die daadwerkelijk iets willen bereiken, want in de VS is die kennis schaars. Echter, LEED is een doorn in het oog van consultants.

LEED-cheats
Het resultaat hiervan, en de druk van het Amerikaanse economische systeem om alle vormen van certificering te koppelen aan marktwerking, is een vreemd systeem dat eigenlijk niet de duurzaamheid van een gebouw beoordeelt, maar hoeveel geld er is geïnvesteerd in duurzame systemen.

Zo krijg je evenveel punten voor een zuinig ventilatiesysteem als voor een kamertje om fietsen in te kunnen zetten, en komt het dus voor dat een geavanceerd co-generatie-systeem niet op de lijst staat, maar een eenvoudige hoog rendementsketel wel. LEED-gebouwen hebben dus altijd in de hoek ergens zo'n combiketeltje hangen.

Er zijn veel van dit soort trucs die we al snel ‘LEED-cheats’ noemden. Enkele voorbeelden: met een kale betonnen vloer krijg je geen punten, maar met gerecyclede tapijttegels wel, dus in dat zelfde kamertje met die combiketel, waar ook fietsen in kunnen, liggen van die tapijttegels. Zomaar drie punten erbij.

Kosten voor certificering
Er wordt op geen enkel moment energiegebruik gemeten of gesimuleerd. Dit zorgt ervoor dat echte innovatie niet wordt bevorderd, dat gekoppelde energieprocessen niet worden bestudeerd, en zeker niet dat daadwerkelijk duurzame interventies zoals sociale patroonsverbreking worden toegepast.

Een verzameling hutjes op de hei zonder enige technologie krijgt geen LEED-punten, maar een gebouw volgehangen met al dan niet onnodige apparatuur krijgt platinum. Dat betekent dat een gebouw met een hoge LEED-score geheel niet duurzaam kan zijn, zelfs minder dan een normaal gebouw.

Een bijkomend probleem is de kosten voor certificering, die kan oplopen tot tienduizenden dollars voor een flink gebouw. Veel bouwers laten dit er dus bij zitten, en investeren dit geld liever in innoverende systemen. Een modern niet-gecertificeerd gebouw van een goede bouwer is vaak een veel betere keuze dan een LEED-gecertificeerd gebouw.

Sterker nog, je kan de basis certificering halen door alle punten te verzamelen die niets met duurzaamheid te maken hebben, en eigenlijk al gedekt worden door de lokale bouwcodes. Als dit nog niet genoeg was, addresseert LEED de massa van een gebouw niet in het landschap, en is er geen relatie tot transportsystemen of stedelijke omgeving.

Geen metingen
LEED zet de gedachte voort dat we met technologie kunnen oplossen wat technologie als probleem heeft gecreëerd. In tegenstelling tot het Nederlandse GreenCalc of Eco Quantum, wordt er dus niets gemeten bij LEED. Het stelt nooit de vraag of iets ook zonder kan, met minder of eenvoudiger, of wat de combinatie van systemen voor een effect hebben, wat een verkeerd beeld schept van wat duurzaamheid is.

Berekeningssystemen die in Nederland worden toegepast zijn ook niet ideaal, maar raken het probleem wel dichter bij de kern: om te bekijken wat het totaalbeeld doet en om dat te verbeteren, niet als een opeenstapeling van technologische gadgets.

Beschamend
LEED zal worden verbeterd, door middel van een puntenweegsysteem bijvoorbeeld, maar het fundament van het systeem zal binnenkort niet veranderen, wat LEED tot een beschamende vlek maakt op de mooie witte jurk van het duurzame bouwen. In Nederland moeten we vooral doorgaan met het ondersteunen van initiatieven als GreenCalc, en deze uitbreiden, voorzien van goede boeken, opleidingen, onderzoek en nieuwe ideeën over hoe we samen kunnen leven op nieuwe en spannende manieren zonder roofbouw te plegen op onze omgeving.

1 National Institutute of Standards and Technology, Evaluation of LEED Using Life Cycle Assessment Methods, 2002, C Schreuer and Gregory A. Keoleian, p16

Tom Bosschaert www.except.nl

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c185 c190 c225 c267
Nieuwe fase voor circulariteit in infrastructuur

Nieuwe fase voor circulariteit in infrastructuur

Gisteren om 10:01 uur
timer 3 min

Op 1 oktober start officieel het innovatieve partnerprogramma De Circulaire Weg. Met dit as a service-programma ...

Lees verder »

c21 c185 c190 c225
Wereldprimeur in Venlo: hergebruik oude atletiekbaan

Wereldprimeur in Venlo: hergebruik oude atletiekbaan

5 aug om 10:01 uur
timer 1 min

In Venlo is een versleten kunststofatletiekbaan niet naar Duitsland afgevoerd en verbrand. Het materiaal wordt ...

Lees verder »

c21 c225 c244
Van evenementenvloer tot fietspad

Van evenementenvloer tot fietspad

4 aug om 10:29 uur
timer 1 min

Euro Tec specialiseert zich in het verhuren van tijdelijke vloeren voor concerten en evenementen. “Maar ...

Lees verder »

c21 c134 c225
Nieuwe partners voor DG expeditie ’t Veen – Gemeente Hattem

Nieuwe partners voor DG expeditie ’t Veen ...

4 aug om 10:01 uur
timer 1 min

De gemeente Hattem wil graag energieneutraal worden en biedt partners kansen hiervoor in het ontwikkelingsgebied ...

Lees verder »

c21 c125 c225 c243
Alliander legt ondanks corona meer kabels

Alliander legt ondanks corona meer kabels

3 aug om 07:00 uur
timer 3 min

Een aanzienlijk deel van de energietransitie hangt af van de beschikbaarheid van een adequaat elektriciteitsnetwerk. ...

Lees verder »

c21 c135 c184 c225 c243
Investering duurzaam sportcomplex in Kapelle kan uit dankzij TCO

Investering duurzaam sportcomplex in Kapelle ...

31 jul om 10:01 uur
timer 2 min

Om een gloednieuw, gasloos sportcomplex met zwembad te realiseren, tast de gemeenteraad van Kapelle eerder en ...

Lees verder »

c21 c135 c225 c243
Start aanleg van 17.000 zonnepanelen voor waterschap Hollandse Delta

Start aanleg van 17.000 zonnepanelen voor waterschap ...

30 jul om 11:15 uur
timer 2 min

Op vijf terreinen met rioolwaterzuiveringsinstallaties van het waterschap Hollandse Delta is begonnen met de aanleg ...

Lees verder »

c21 c127 c184 c225 c243
Elektrische boiler verhoogt comfort en is duurzaam

Elektrische boiler verhoogt comfort en is duurzaam

29 jul om 10:01 uur
timer 1 min

Warmtepompen, elektrische radiatoren en zonnepanelen zijn allemaal oplossingen waarmee woningen verduurzaamd worden. ...

Lees verder »

c21 c120 c151 c225
Verbouwing met sociale impuls voor Haagse wijk

Verbouwing met sociale impuls voor Haagse wijk

28 jul om 10:01 uur
timer 1 min

Duurzaamheid gaat niet alleen over kilowatturen en alternatieven voor beton. Ook samenwerken, relaties en de omgeving ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Nieuw: Digitaal magazine Emissieloos Bouwen

Nieuw: Digitaal magazine Emissieloos Bouwen

27 jul om 07:00 uur

In dit digitale magazine lees je over diverse initiatieven in het kader van Emissieloos Bouwen. Hoe pakken organisaties ...

Lees verder »

c21 c225
Duurzaam Gebouwd wenst je een fijne vakantie!

Duurzaam Gebouwd wenst je een fijne vakantie!

24 jul om 06:00 uur
timer 1 min

Duurzaam Gebouwd wenst je een fijne vakantie toe! 

Lees verder »

c21 c120 c225 c243
Labelsprongen voor 98 woningen in Prinsenbeek

Labelsprongen voor 98 woningen in Prinsenbeek

23 jul om 07:00 uur

In Prinsenbeek zijn 98 woningen fors verduurzaamd, onder andere door toepassen van spouwmuurisolatie en het vervangen ...

Lees verder »

Reacties

Momenteel ben ik namens onze organisatie bezig met het verkrijgen van een LEED certificering. Een zeer leerzaam proces, voor het hele bouwbedrijf. Ondanks dat LEED idd nog niet perfect is, wil ik benadrukken dat bovenstaand stuk sterk gechaseerd is. Wij hebben zeer bewust gekozen voor LEED en geloven dat hier meer toekomst in zit dan andere certificeringen. Dus trek niet te snel conclusies.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up