De grote omslag: crisis wordt visie

De grote omslag: crisis wordt visie

De crisis lijkt bijna voorbij, de vastgoedmarkt trekt langzaam weer aan. De economie kruipt uit het dal en er klinken hoopvolle geluiden. Voor het ruimtelijk vakgebied en de bouw komen de gouden tijden alleen niet meer terug. Een nieuwe werkelijkheid dient zich aan: een werkelijkheid waarin burgers, overheid, marktpartijen en organisaties elkaar aanvullen in een levende stad.

Dat biedt een nieuw perspectief voor onze vakwereld, maar wel één waarin alles anders is dan we als planners, ontwerpers en bouwers gewend zijn. De aanbodgerichte markt wordt een vraagmarkt, eindgebruikers veranderen in opdrachtgevers. We hebben behoefte aan wetten en regels die niet beperken maar ruimte bieden. Er zijn nieuwe samenwerkingsverbanden, verdienmodellen en slimme oplossingen nodig.

Ontwikkelenergie

De opmaat naar deze ‘grote omslag’ is overal om ons heen waar te nemen in de vorm van leegstaande kantoren en stilgevallen ontwikkellocaties. Maar er gebeurt niet niks; er komt een beweging op gang met een heel ander karakter dan dat van de programmatische bouwlocaties van voor de crisis. Er lijkt een kanteling zichtbaar van top-down planning naar bottom-up initiatieven. We moeten nu definitief af van het idee van een maakbare samenleving, aangestuurd door een alwetende overheid. Burgers zijn mondiger en beter geïnformeerd dan ooit. Daar zit de ontwikkelenergie. Een stedelijk systeem kan echter niet alleen op basis van een verzameling van burgerinitiatieven functioneren.

We kunnen van individuen niet verwachten dat zij beslissingen nemen in het belang van het grotere systeem, bijvoorbeeld de stad. De overheid komt daarom allerminst buiten spel te staan en draagt verantwoordelijkheid. Een visie op stedelijk, regionaal en nationaal schaalniveau blijft nodig om als collectief vooruit te komen. Zo’n visie nieuwe stijl vraagt wel om een andere manier van ruimtelijk plannen. De kracht van een ruimtelijke ontwikkeling komt rechtstreeks uit de maatschappij. Daarvoor moet de overheid zich aanpassen.

Onvoorspelbare toekomst

Het nieuwe adaptief plannen richt zich op een onvoorspelbare toekomst. Het plan biedt geen eindbeeld maar een richting. Zo’n plan laat ruimte voor improvisaties en sluit aan op de energie in de samenleving. De motor achter het plan is meervoudige waardecreatie in plaats van financieel gewin voor een enkele partij. De kracht van de burger en de verbindingen tussen organisaties en betrokkenen zijn uitgangspunt en vormen het draagvlak voor de ontwikkeling.

Om op een dergelijke manier te plannen moeten overheden leren loslaten en meer gaan luisteren naar de andere partijen in het ruimtelijk speelveld. Er zijn nieuwe samenwerkingspartners en de spelregels moeten aan de nieuwe situatie worden aangepast. Door te werken met de ingrediënten die aanwezig zijn op een plek en door ruimte te bieden voor initiatieven uit de samenleving, kunnen we werken aan een perspectiefrijke toekomst van een levende stad.

Auteur: Elma van Beek – Vlaanderen Oldenzeel, directeur van de Stichting de Levende Stad en bestuurslid van de BNSP

Gerelateerde artikelen, events & downloads

Energietransitie en mobiliteitsvraagstukken bij tweede editie Energie Café

Energietransitie en mobiliteitsvraagstukken bij tweede editie Energie Café

Vandaag om 08:00 uur
timer 2 min

Na het grote succes van de eerste editie, waarbij er meer dan 100 ‘groene koppen’ bij elkaar waren, ...

Lees verder »

'Doorbreek het wachten en help bij financiering'

'Doorbreek het wachten en help bij financiering'

Gisteren om 08:00 uur

Bijna de helft van Nederlandse huiseigenaren wacht op de overheid voor verduurzaming. Dat blijkt uit een openbaar ...

Lees verder »

Verduurzaming van een jaren 40 woning - Ervaringen en lessen van een woningeigenaar

Verduurzaming van een jaren 40 woning - Ervaringen ...

21 aug om 15:30 uur
timer 11 min

Sta je als woningeigenaar op het punt een grote investering te doen om je woning energiezuiniger te maken? Twijfel ...

Lees verder »

Stoppen met bewonersavonden, het kan!

Stoppen met bewonersavonden, het kan!

21 aug om 13:00 uur
timer 1 min

Wil je weten hoe je een succesvol participatietraject met bewoners organiseert? Dan kom je naar de Masterclass ...

Lees verder »

E-book Human Capital gratis te downloaden

E-book Human Capital gratis te downloaden

21 aug om 08:00 uur
timer 1 min

Het ebook Human Capital is nu volledig gratis te downloaden, zonder de noodzaak om een account aan te maken. Je ...

Lees verder »

Last call: inschrijven voor Leergang Projectcoach Bouw & Infra

Last call: inschrijven voor Leergang Projectcoach ...

21 aug om 07:00 uur
timer 1 min

Dit is je laatste kans om in te schrijven voor de Leergang Projectcoach Bouw & Infra. Tijdens deze cursus ...

Lees verder »

Gamechangers in de Bouw & Infra in Circl

Gamechangers in de Bouw & Infra in Circl

20 aug om 17:00 uur
timer 1 min

Circl aan de Amsterdamse Zuidas vormt het podium voor Gamechangers in de Bouw & Infra, waar de veranderopgave ...

Lees verder »

Subsidie voor extern advies over klimaatneutraal en circulair inkopen

Subsidie voor extern advies over klimaatneutraal ...

20 aug om 15:30 uur

De subsidieregeling Advies bij Klimaatneutraal en Circulair Inkopen (AKCI) staat open en er zijn inmiddels 41 ...

Lees verder »

Bouwen met industriële robots tijdens seminar

Bouwen met industriële robots tijdens seminar

19 aug om 08:30 uur

Op 1 oktober 2019 buigen we ons over modulaire en flexibele bouwvormen, de toekomst van de bouw- en vastgoedsector. ...

Lees verder »

Aangenaam klimaat voor fors paviljoen van glas

Aangenaam klimaat voor fors paviljoen van glas

16 aug om 10:00 uur
timer 2 min

Het was nogal een opgave: een fors restaurant met rondom glazen puien op een aangename en constante binnentemperatuur ...

Lees verder »

Fiscale voordelen voor milieuvriendelijke technieken

Fiscale voordelen voor milieuvriendelijke technieken

15 aug om 13:00 uur
timer 1 min

Ondernemers kunnen in 2019 fiscaal voordelig investeren dankzij aftrekposten voor milieuvriendelijke technieken.

Lees verder »

Subsidieaanvraag Energiebesparing Eigen Huis vanaf 2 september

Subsidieaanvraag Energiebesparing Eigen Huis ...

15 aug om 08:45 uur
timer 1 min

Vanaf 2 september wordt de Subsidie Energiebesparing Eigen Huis (SEEH) weer opengesteld. Met de subsidie is het ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up