De grote omslag: crisis wordt visie

De grote omslag: crisis wordt visie

De crisis lijkt bijna voorbij, de vastgoedmarkt trekt langzaam weer aan. De economie kruipt uit het dal en er klinken hoopvolle geluiden. Voor het ruimtelijk vakgebied en de bouw komen de gouden tijden alleen niet meer terug. Een nieuwe werkelijkheid dient zich aan: een werkelijkheid waarin burgers, overheid, marktpartijen en organisaties elkaar aanvullen in een levende stad.

Dat biedt een nieuw perspectief voor onze vakwereld, maar wel één waarin alles anders is dan we als planners, ontwerpers en bouwers gewend zijn. De aanbodgerichte markt wordt een vraagmarkt, eindgebruikers veranderen in opdrachtgevers. We hebben behoefte aan wetten en regels die niet beperken maar ruimte bieden. Er zijn nieuwe samenwerkingsverbanden, verdienmodellen en slimme oplossingen nodig.

Ontwikkelenergie

De opmaat naar deze ‘grote omslag’ is overal om ons heen waar te nemen in de vorm van leegstaande kantoren en stilgevallen ontwikkellocaties. Maar er gebeurt niet niks; er komt een beweging op gang met een heel ander karakter dan dat van de programmatische bouwlocaties van voor de crisis. Er lijkt een kanteling zichtbaar van top-down planning naar bottom-up initiatieven. We moeten nu definitief af van het idee van een maakbare samenleving, aangestuurd door een alwetende overheid. Burgers zijn mondiger en beter geïnformeerd dan ooit. Daar zit de ontwikkelenergie. Een stedelijk systeem kan echter niet alleen op basis van een verzameling van burgerinitiatieven functioneren.

We kunnen van individuen niet verwachten dat zij beslissingen nemen in het belang van het grotere systeem, bijvoorbeeld de stad. De overheid komt daarom allerminst buiten spel te staan en draagt verantwoordelijkheid. Een visie op stedelijk, regionaal en nationaal schaalniveau blijft nodig om als collectief vooruit te komen. Zo’n visie nieuwe stijl vraagt wel om een andere manier van ruimtelijk plannen. De kracht van een ruimtelijke ontwikkeling komt rechtstreeks uit de maatschappij. Daarvoor moet de overheid zich aanpassen.

Onvoorspelbare toekomst

Het nieuwe adaptief plannen richt zich op een onvoorspelbare toekomst. Het plan biedt geen eindbeeld maar een richting. Zo’n plan laat ruimte voor improvisaties en sluit aan op de energie in de samenleving. De motor achter het plan is meervoudige waardecreatie in plaats van financieel gewin voor een enkele partij. De kracht van de burger en de verbindingen tussen organisaties en betrokkenen zijn uitgangspunt en vormen het draagvlak voor de ontwikkeling.

Om op een dergelijke manier te plannen moeten overheden leren loslaten en meer gaan luisteren naar de andere partijen in het ruimtelijk speelveld. Er zijn nieuwe samenwerkingspartners en de spelregels moeten aan de nieuwe situatie worden aangepast. Door te werken met de ingrediënten die aanwezig zijn op een plek en door ruimte te bieden voor initiatieven uit de samenleving, kunnen we werken aan een perspectiefrijke toekomst van een levende stad.

Auteur: Elma van Beek – Vlaanderen Oldenzeel, directeur van de Stichting de Levende Stad en bestuurslid van de BNSP

Gerelateerde artikelen, events & downloads

Nederland heeft nu twee WELL-testers in huis

Nederland heeft nu twee WELL-testers in huis

Vandaag om 14:30 uur
timer 2

Met de certificering van Marjon van Harten en Coen van der Graaf heeft DGMR als eerste in Nederland twee WELL Performance ...

Lees verder »

Consortium Nieuw Utrechts Peil innoveert voor unieke NoM-uitvraag

Consortium Nieuw Utrechts Peil innoveert voor ...

Vandaag om 08:00 uur

De succesvolle renovatie van de proefportiek Flatmettoekomst verdient meer aandacht. Dat bleek wel uit een sessie ...

Lees verder »

Het meesterplan voor een Elfstedentocht in 2020: It Giet Oan!

Het meesterplan voor een Elfstedentocht in 2020: ...

Vandaag om 07:00 uur
timer 2 min

Het is februari 2020, 4 graden boven 0. Weer een zachte wintermaand en geen ijs te zien in Nederland. Behalve in ...

Lees verder »

Cruquiusbrug krijgt openbare marktconsultatie

Cruquiusbrug krijgt openbare marktconsultatie

Gisteren om 15:30 uur
timer 1 min

Provincie Noord-Holland nodigt marktpartijen en ketenpartners uit om woensdag 6 maart van 14.00 uur tot 17.00 uur ...

Lees verder »

BENG-ambities en innovatieve financieringsconstructies bij kennissessie

BENG-ambities en innovatieve financieringsconstructies bij kennissessie

Gisteren om 10:00 uur
timer 3 min

Het blijft een forse uitdaging om bij verduurzaming het financiële plaatje rond te krijgen. Daarom stond het ...

Lees verder »

Kennisinstituten gaan voor realisatie van aardgasvrije gebouwen en gebieden

Kennisinstituten gaan voor realisatie van aardgasvrije ...

18 feb om 16:00 uur
timer 1 min

Tijdens het Duurzaam Gebouwd Congres in Leeuwarden hebben drie partijen de handen ineen geslagen voor een nieuwe ...

Lees verder »

Karsten Klein over Beter Aanbesteden: meer helderheid en dialoog

Karsten Klein over Beter Aanbesteden: meer helderheid ...

18 feb om 14:00 uur
timer 5

Afgelopen najaar werd Karsten Klein de opvolger van Matthijs Huizing als aanjager van de Actieagenda Beter Aanbesteden. ...

Lees verder »

3 ontwikkelingen die het werk van de installatieprofessional beïnvloeden

3 ontwikkelingen die het werk van de installatieprofessional beïnvloeden

15 feb om 15:30 uur

Installateurs moeten investeren in het op peil houden en uitbreiden van hun kennisiniveau. Klanten verlangen namelijk ...

Lees verder »

Afkoelen Elfstedenroute als kans voor verduurzaming

Afkoelen Elfstedenroute als kans voor verduurzaming

15 feb om 08:45 uur
timer 5 min

Met de provincie Friesland als middelpunt van het tiende Duurzaam Gebouwd Congres kwam er een verrassend plan op ...

Lees verder »

Winnaars van Duurzaam Bouwen Awards stralen op Duurzaam Gebouwd Congres 2019

Winnaars van Duurzaam Bouwen Awards stralen ...

14 feb om 16:00 uur
timer 5 min

De winnaars van de Duurzaam Bouwen Awards stonden in de schijnwerpers tijdens het Duurzaam Gebouwd Congres in Leeuwarden. ...

Lees verder »

Nieuwe norm voor ventilatie van gebouwen

Nieuwe norm voor ventilatie van gebouwen

14 feb om 10:00 uur
timer 1 min

De NEN 1087 is de nieuwe norm voor de ventilatie van gebouwen. Deze norm is herzien en vormt de bepalingsmethode ...

Lees verder »

Nominaties Duurzaam Bouwen Awards: categorie Meest Duurzame Gemeente

Nominaties Duurzaam Bouwen Awards: categorie ...

13 feb om 13:00 uur

De nominaties in de categorie Meest Duurzame Gemeente van de Duurzaam Bouwen Awards 2019 zijn bekend. Ook zo benieuwd ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up