Ziekenhuis zonder elektrostress

Ziekenhuis zonder elektrostress

Een ziekenhuis besturen betekent vooruitkijken. Speelt u tijdig genoeg in op toekomstige ontwikkelingen? En wanneer laat u nieuw verworven inzichten écht meewegen in uw besluitvormingsprocessen? Is dat op het moment dat deze inzichten wetenschappelijk onomstotelijk zijn bewezen, of al eerder? Nu veel onderzoeksresultaten wijzen op gezondheidseffecten van elektrische en magnetische velden staat de vraag centraal: wat doet u met deze wetenschap?

Als gebouwadviseur bij Royal HaskoningDHV ben ik bekend met de wetenschappelijke studies naar de gezondheidseffecten van elektrische en magnetische velden. Ik kan u verzekeren dat het een complex gebied is, met heel veel bepalende factoren. De vaak moeilijk te beheersen omgevingsvariabelen en de onzekerheden rondom langetermijneffecten van elektromagnetisme dragen niet bij aan het ontstaan van een heldere wetenschappelijke consensus. Toch is er inmiddels wel degelijk sprake van een gestaag voortschrijdend inzicht.

Onderzoek

Veruit het grootste deel van het onderzoek richt zich op de effecten van hoogfrequente elektromagnetische straling van mobiele telefoons en zendmasten. De resultaten vormden de basis voor de huidige Europese richtlijnen en grenswaarden. Maar ten aanzien van laagfrequente elektrische en magnetische veldbronnen is de regelgeving nog in ontwikkeling, ook al wordt door wetenschappers van onder andere de Gezondheidsraad en de onafhankelijke International Commission on Non-Ionizing Radiation Protection (ICNIRP) steeds nadrukkelijker gewezen op mogelijke gezondheidseffecten van laagfrequente elektromagnetische velden.

De Nederlandse overheid hanteert samen met de EU het zogenoemde voorzorgsbeginsel. Dit houdt in dat er al bij het vermoeden van gezondheidsrisico’s maatregelen kunnen worden voorgeschreven. Afhankelijk van de kwetsbaarheid van groepen mensen worden verschillende bovengrenzen gehanteerd. Omdat sommige onderzoeken aanwijzingen bevatten dat laagfrequente elektrische en magnetische velden de kans op het ontstaan van bijvoorbeeld leukemie bij kinderen en vroeggeboren zuigelingen kunnen verhogen, wordt op plaatsen waar deze kwetsbare groepen verblijven een extra lage emissiegrens van 200 micro Tesla (µT) als richtlijn aangegeven. Tijdens veldmetingen blijkt dat vaak niet aan deze norm wordt voldaan.

Elektrostress

Elektrische en magnetische velden ontstaan overal daar waar elektrische stroom aanwezig is, dus ook in het laagfrequente (50Hz) elektriciteitsnetwerk van gebouwen. De magnetische wisselvelden hebben een direct aanwijsbaar fysisch effect: er ontstaat een minieme (kring)wisselstroom in het menselijk weefsel. Het voorzorgbeginsel houdt er rekening mee dat deze wisselstroom veranderingen in de lichaamscellen en negatieve effecten op de gezondheid tot gevolg kan hebben. Bij het stellen van de grenswaarden maakt de ICNIRP bovendien onderscheid tussen de verschillende frequentiebereiken van de elektrische- en magnetische velden. Uit onderzoek blijkt dat met name velden in het frequentiespectrum rondom 36Hz voor mensen het sterkst waarneembaar zijn. Deze frequentie ligt zeer dicht bij de 50Hz wisselstroomfrequentie van ons elektriciteitsnetwerk in gebouwen.

Ook in ziekenhuizen zijn elektrische en magnetische velden overal in meer of mindere mate aanwezig. In tegenstelling tot elektrische velden worden magnetische velden nauwelijks door de gebouwconstructie afgezwakt. De intensiteit en daarmee ook de kans op negatieve gezondheidseffecten neemt exponentieel toe naarmate patiënten zich dichter bij (slecht afgeschermde) elektriciteitsverbindingen, transformatoren, hoofdstroomverdelers en andere stroominrichtingen ophouden. De meest effectieve en meest eenvoudige manier om kwetsbare patiënten, zoals jonge kinderen en neonatale baby’s, te beschermen is om hen niet in de directe nabijheid van gebouwgebonden elektrische installaties die onderdeel uitmaken van de infrastructuur te situeren.

In mijn volgende bijdrage ga ik dieper op in op de gebouwinrichting teneinde het risico op negatieve gezondheidseffecten van elektrische en magnetische velden te minimaliseren. Bestuurders van ziekenhuisinstellingen die hun meest kwetsbare patiënten een elektrostressvrij verblijf willen garanderen kan ik alvast geruststellen: de kosten vallen mee. Met de juiste aanpak kunnen we de schadelijke invloeden van elektromagnetische velden in ziekenhuisomgevingen met relatief beperkte middelen minimaliseren, zodat uw medewerkers zich zonder zorgen over elektrostress kunnen richten op de zorg voor hun patiënten.

Harrie Posthuma is gebouwadviseur bij advies- en ingenieursbureau Royal HaskoningDHV

Gerelateerde artikelen, events & downloads

Nieuwe ziekenhuis Eramus MC officieel geopend

Nieuwe ziekenhuis Eramus MC officieel geopend

07-09-2018 om 15:30 uur

Het nieuwe academisch ziekenhuis Erasmus Medisch Centrum is gisteren in het bijzijn van Koning Willem-Alexander ...

Lees verder »

Verduurzaming is een leerproces voor WIJdezorg

Verduurzaming is een leerproces voor WIJdezorg

09-08-2018 om 12:00 uur
timer 7 min

Een traditioneel ‘verzorgingshuis’ heb je niet zómaar omgevormd tot een eigentijds en duurzaam ...

Lees verder »

De healing environments van duurzaam zorgvastgoed

De healing environments van duurzaam zorgvastgoed

starstarstarstar_halfstar_border
In de gratis whitepaper ‘Word koploper in duurzaam zorgvastgoed’ lees je hoe groot de opgave ...
Ouderenzorgorganisatie zet in op duurzaamheid

Ouderenzorgorganisatie zet in op duurzaamheid

30-07-2018 om 15:30 uur
timer 1 min

Foto: door de auteur, Ton de Kort 'Omdat goede zorg heel persoonlijk is’ is het motto van ouderenzorgorganisatie ...

Lees verder »

'Energierobot voorkomt massale energieverspilling'

'Energierobot voorkomt massale energieverspilling'

06-06-2018 om 15:30 uur
timer 1 min

De helft van duurzaam opgewekte energie wordt door gebouwen verspild. Door onjuist afgestelde installaties worden ...

Lees verder »

Alkmaarse Zorgcirkel sluit aan op warmtenet

Alkmaarse Zorgcirkel sluit aan op warmtenet

13-03-2018 om 13:00 uur

Zorgcirkel Westerhout in Alkmaar wordt aangesloten op een duurzaam warmtenet. Op 7 maart vond de officiële ...

Lees verder »

Eindhovense Zorginstellingen gaan duurzamer werken

Eindhovense Zorginstellingen gaan duurzamer ...

06-03-2018 om 15:30 uur

Vijf Eindhovense zorginstellingen spreken af om hun milieuprestaties te verbeteren in een Green Deal. De deal duurt ...

Lees verder »

Verduurzaming en oplevering van Erasmus Medisch Centrum in beeld

Verduurzaming en oplevering van Erasmus Medisch ...

10-01-2018 om 15:30 uur

ULC Groep publiceerde een video omtrent de verduurzaming van het Erasmus Medisch Centrum te Rotterdam. In 2009 ...

Lees verder »

Milieukeurmerk voor 3 Utrechtse zorglocaties

Milieukeurmerk voor 3 Utrechtse zorglocaties

01-12-2017 om 08:00 uur

Van der Hoeven Kliniek heeft voor 3 locaties in Utrecht de Bronzen Milieuthermometer Zorg behaald.  Deze locaties ...

Lees verder »

Nieuw hoofdgebouw voor Nijmeegs ziekenhuis

Nieuw hoofdgebouw voor Nijmeegs ziekenhuis

06-11-2017 om 08:00 uur

Het ziekenhuis Radboudumc start met de aanbesteding van haar nieuwe hoofdgebouw met entree. Hierbij heeft ze de ...

Lees verder »

Meander Medisch Centrum is voorbereid op toekomst

Meander Medisch Centrum is voorbereid op toekomst

05-10-2017 om 13:00 uur

“DSW verlaagt de zorgpremie en het eigen risico gaat niet omhoog. Dat vind ik een goed signaal. Aan de andere ...

Lees verder »

Delen Rijkswaterstaat-pand komen in nieuwe ggz-instelling

Delen Rijkswaterstaat-pand komen in nieuwe ggz-instelling

18-09-2017 om 15:30 uur

Het districtskantoor van Rijkswaterstaat in Terneuzen wordt ontmanteld vanwege de aanleg van een grotere zeesluis. ...

Lees verder »

Reacties

De schrijver stelt dat hij bekend is met bekend met de wetenschappelijke studies naar de gezondheidseffecten van elektrische en magnetische velden. Het tegengestelde blijkt uit zijn verhaal. Wat de hoge (RF) frequenties betreft refereert hij uitsluitend naar de ICNIRP normen die uitsluitend rekening houden met thermische effecten en niet met niet-thermische biologische effecten. Wat de lage frequenties betreft heeft hij het over een extra lage emissiegrens van 200 micro Tesla (µT) als richtlijn. Dit is geen lage waarde maar een extreem hoge waarde. De Nederlandse overheid hanteert al jaren een grens van 0,4 microTesla, zoals beschreven in het overheidsrapport: http://www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/rapporten/2013/08/01/lokaal-veiligheidsbeleid-onder-hoogspanning.html . Binnen een zone met magneetvelden boven 0,4 microTesla mogen in Nederland geen nieuwe huizen gebouwd worden.

Harrie Posthuma heeft weilswaar de klok horen luiden, maar weet niet waar de gevaarlijke klepel hangt. Er zijn nog veel meer velden dan de genoemde, die ervoor zorgen dat elektrosensitieven niet in een normaal ziekenhuis kunnen verblijven. Neem alleen al de elektronisch aangestuurde infuusapparaten, en de vele stopkontakten in de ringleidingen. Ziekenhuizen barsten van de *dirty power* en de *dirty air*, dat zijn schadelijke frequenties van 5kHz tot wel 30MHz. Een aantal van dergelijke bronnen zijn op eenvoudige wijze effectief te *neutraliseren*. www.milieuziektes.nl

Het is goed om deze materie meer onder de aandacht te brengen. Waar is een goed overzicht van mogelijke tegenmaatregelen in bijvoorbeeld een ziekenhuis te vinden?

De oplettende lezer had het goed gezien. Abusievelijk stond in deze blog een fout: de bedoelde emissiegrens is 200 nano Tesla (ηT) en is een factor 1000 lager dan de aangegeven waarde. In mijn tweede blog over dit onderwerp vraag ik aandacht voor de praktische bouwtechnische mogelijkheden om blootstelling aan schadelijke elektrostress te beperken. Deze blog staat inmiddels ook gepubliceerd op duurzaamgebouwd.nl.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up