De 5 G’s van een succesvolle renovatie

De 5 G’s van een succesvolle renovatie

Voor een succesvolle renovatie zijn niet alleen 3 G’s – gebouw, gebruiker en geld – nodig, maar juist ook extra 2 G’s: gezond verstand en gedrevenheid. Dit bleek tijdens de Round Table over Renovatie en Transformatie bij het ingenieursbureau DGMR.

De Haagse locatie van DGMR was in mei gastheer van de Round Table over Renovatie & Transformatie. In dat kader toonde moderator en senior adviseur duurzame leefomgeving Douwe de Jong trots het meest opvallende project waaraan hij de afgelopen tijd heeft gewerkt: het Rijksmuseum.

De samenvatting van de Round Table over Renovatie en transformatie. Klik op de afbeelding voor een uitvergroting.

Zo’n enorm project is een uitzondering, gaf hij toe. “De grootste renovatieopdracht ligt bij flatgebouwen uit de jaren 50 en 60.” Dit beaamde Reynaers-projectmanager Theo van der Meijden. “Samen met onder meer Rockpanel hebben we meegeholpen aan de renovatie van De Weezenhof. 15 portiekflats in Nijmegen zijn compleet vernieuwd.” Daarbij pleitte hij voor meer standaardisering. “We vinden het wiel steeds opnieuw uit.”

Volgens De Jong is het daarom belangrijk om kennis met elkaar te delen. Hierbij sloot Melanie Bloem, Deerns-manager Adviesgroep VOC, zich aan. “Volgens mij gaat iedereen transparanter om met kennis.” In de ogen van Unica Ecopower-directeur Jan-Maarten Elias draait het vooral om het toepassen van deze kennis om ambities waar te maken. “Zeker als je je van de rest wil onderscheiden. Dat maakt een bedrijf uniek en attractief om mee samen te werken.”

Externe financiers

Bouwbedrijf De Vries en Verburg-planontwikkelaar Quincy Meurs liet weten dat een project niet van de grond komt, als het financieel onhaalbaar is. “In Almere staat een leeg kantoorpand, dat eigendom van Syntrus Achmea is en dat USG huurt. De gemeente wil dit transformeren naar kleine appartementen van 40 m2, maar krijgt de financiering niet rond.”

Van der Meijden vertelde dat Heijmans een samenwerkingsverband met de Franse bank Crédit Agricole als externe financier bij zijn projecten heeft betrokken. “Dat bedrijf zegt dan: ‘Oké, aannemer, garandeer dan ook maar het onderhoud voor de komende 15 jaar. Dan houden we de exploitatiekosten in de hand.’”

Dit gebeurt bijvoorbeeld bij de renovatie van scholen met te weinig liquide middelen en voor diverse gestapelde-woningbouwprojecten, legde hij uit. “Sinds dit jaar zijn scholen verantwoordelijk voor het onderhoud van hun panden, maar het geld ontbreekt hiervoor. Dankzij de financiële hulp van Crédit Agricole zorgt Heijmans voor een totale renovatie, zodat deze gebouwen de komende 15 jaar spik en span zijn. In België is AG Real Estate bezig met het bouwproject Scholen voor Morgen. Hierbij gaat het om de realisatie van 164 scholen in een PPS-constructie, waarbij de aannemer ook 15 jaar het onderhoud moet garanderen. De markt biedt kansen, als je ze maar ziet.” Strikolith-projectadviseur Claudia Koppenhagen zag ze ook. “Met subsidie is het mogelijk om monumentale panden te renoveren.

Gezond verstand en gedrevenheid

Volgens Elias helpt een ambassadeur of regiehouder bij een succesvolle renovatie. “Vanaf dag 1 weet hij wie de huurders zijn en verbindt hij alle partijen. Stevige, meefinancierende partijen geven hem ondersteuning. Hierbij is het wel belangrijk dat de regiehouder een goede visie heeft, zeker als het project complex wordt.”

Meurs denkt bij een succesvolle renovatie aan 3 G’s: “Gebouw, gebruiker en geld. Als 1 van de 3 ontbreekt, moet je leuren en wordt het lastig.” Hierop reageerde Elias: “Dat heb je nog de G’s van gezond verstand en van gedrevenheid, die zijn ook hard nodig.”

Aanpasbaarheid en flexibiliteit

Op De Jongs vraag of duurzaamheid een blok aan het financiële been is, reageerde Bloem dat ontwikkelaars dit belangrijk vinden voor vastgoed met oog op de toekomst. “Hiermee profileren ze zichzelf en huurders zijn eerder bereid naar een duurzaam gebouw te gaan.” Volgens haar hebben ontwikkelaars nu een ruimere visie over duurzaamheid. “Ze kijken nu ook naar aanpasbaarheid en flexibiliteit.”

Projectmatig gelooft Van der Meijden hierin. “Maar seriematig ligt het initiatief bij corporaties en vaak zijn dit speeltjes van de bestuurders. Zo renoveren ze 12 woningen duurzaam, terwijl aan de overkant van de straat 150 woningen met enkelglas staan. Is duurzaamheid dan een marketingtool? Wat moet er gebeuren zodat de duurzame bouw structureel plaatsvindt?”

Meurs’ overtuiging is dat de overheid duurzaamheid moet stimuleren. “Vergelijk het met de antirookcampagne: sinds de overheid zich hiermee bemoeit, daalt het percentage rokers in Nederland enorm.” Volgens DMGR-adviseur duurzame leefomgeving Mirjam Aarden is bij ieder bedrijf iemand nodig met een passie voor duurzaamheid. “Hij zet de benodigde extra stap.”

Nederland polderland

In de ogen van Dominique Goven van Rockfon is Nederland verder dan België op het gebied van duurzaamheid. “België richt zich alleen op energie, terwijl Nederland ook kijkt naar licht, lucht, geluid en Cradle to Cradle.”

In dat kader vond BASF-head of marketing Peter Michels dat er te veel duurzaamheidlabels bestaan. “BREEAM, LEED, GPR, Dubo. Misschien moeten we BREEAM afschaffen?” Daarmee was Meurs het niet eens. “BREEAM is aan het winnen. Het nadeel is dat Nederland te veel poldert. Dit keurmerk komt uit Engeland, een Angelsaksisch land waarin slechts 1 keuze geldt: goed of fout. Dat geeft duidelijkheid.”

5 sterren BREEAM: lastiger te halen

Elias vertelde dat de Dutch Green Building Council in theorie als doel zou kunnen hebben om BREEAM op de langere termijn juist op te heffen. “Dan zijn alle duurzaamheidscredits van BREEAM verankerd in het wettelijke, minimale bouwbesluit. Alle bouwprojecten zijn dan per definitie maximaal duurzaam. Wat dat betreft hebben het bouwbesluit uit 2014 en de aanscherping van de EPC-norm echt een stap gemaakt: met de huidige BREEAM-NL-norm is het lastiger om een 5 sterren BREEAM-certificaat te halen dan 5 jaar geleden.”

Foto: De deelnemers van de Round Table Renovatie en Transformatie.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c120 c122 c127 c184 c225 c243
Eind jaren 60 wijk gaat #VanGasLos

Eind jaren 60 wijk gaat #VanGasLos

12 okt om 17:00 uur
timer 1 min

In een eind jaren 60 wijk in Terborg, dichtbij Doetinchem, worden woningen van het gas af gehaald. Daarvoor wordt ...

Lees verder »

c21 c120 c127 c143 c160 c225 c263
Kabinet stelt 360 miljoen beschikbaar voor niet-coronaproof scholen

Kabinet stelt 360 miljoen beschikbaar voor niet-coronaproof ...

1 okt om 14:55 uur
timer 2 min

Alle schoolgebouwen in Nederland hadden tot 1 oktober te tijd om te laten weten of het ventilatiesystem in ...

Lees verder »

c21 c120 c134 c225
Investeer nu om de kwaliteit van morgen te garanderen

Investeer nu om de kwaliteit van morgen te garanderen

23 sep om 12:01 uur
timer 3 min

“Als we een kwaliteitsslag willen maken in de openbare ruimte, zodat die toekomstbestendig is en blijft, ...

Lees verder »

c21 c120 c151 c225
Verbouwing met sociale impuls voor Haagse wijk

Verbouwing met sociale impuls voor Haagse wijk

28 jul om 10:01 uur
timer 1 min

Duurzaamheid gaat niet alleen over kilowatturen en alternatieven voor beton. Ook samenwerken, relaties en de omgeving ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c243
Labelsprongen voor 98 woningen in Prinsenbeek

Labelsprongen voor 98 woningen in Prinsenbeek

23 jul om 07:00 uur

In Prinsenbeek zijn 98 woningen fors verduurzaamd, onder andere door toepassen van spouwmuurisolatie en het vervangen ...

Lees verder »

c21 c120 c160 c225
Internationale allure van gezond en groen Tapijn

Internationale allure van gezond en groen Tapijn

8 jul om 10:01 uur
timer 5 min

De omvorming van het voormalige kazerneterrein van Tapijn in Maastricht is in volle gang. Het krijgt een nieuwe ...

Lees verder »

c21 c120 c122 c225 c243
Bundeling van commercie en vakspecialisme voor gevelrenovatie

Bundeling van commercie en vakspecialisme voor ...

7 jul om 16:01 uur
timer 5 min

Met de GevelAlliantie wil Machiel Peltenburg de krachten van commerciële en vakspecialistische bedrijven ...

Lees verder »

c21 c120 c225
Architect Rob Moritz: 'Natuurinclusief ontwerpen = integreren'

Architect Rob Moritz: 'Natuurinclusief ontwerpen ...

3 jun om 15:03 uur

Rob Moritz, architect bij 19 het atelier en bekend van onder andere de transformatie van de watertoren in Zwolle, ...

Lees verder »

c21 c120 c160 c225 c243
Practice what we teach

Practice what we teach

25 mrt om 11:00 uur
timer 7 min

Duurzaamheid krijgt bij de Universiteit Utrecht een centrale plek in de kerntaken en in de bedrijfsvoering. Wij ...

Lees verder »

c21 c120 c135 c225 c243
“We keken naar de stenen, terwijl we naar de mensen hadden moeten kijken”

“We keken naar de stenen, terwijl we naar ...

25 feb om 10:00 uur
timer 7 min

Aan de vooravond van haar jaarlijkse congres vond in Assen de eerste Ronde Tafel van Duurzaam Gebouwd in 2020 ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c243 c244
Opvolgers MOR-team verleggen focus naar portiekflats

Opvolgers MOR-team verleggen focus naar portiekflats

4 feb om 16:01 uur
timer 3 min

Woensdag onthult het studententeam MOR (Modular Office Renovation) van de TU Delft een prototype van een appartement ...

Lees verder »

c21 c120 c184 c225
Woonwaard laatste winnaar WoCo25, ook kansrijk in 2020

Woonwaard laatste winnaar WoCo25, ook kansrijk ...

05-12-2019 om 10:00 uur
timer 3 min

Woningcorporatie Woonwaard is de laatste winnaar van de WoCo25, een van de Nederlandse Duurzaam Bouwen Awards. ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up