'Verandering begint bij jezelf'

timer5 min
'Verandering begint bij jezelf'

Nieuwsgierigheid, aansluiting met branchegenoten, kennisdeling en op zoek naar inspiratie. De deelnemers aan de Round Table over Renovatie & Transformatie bij Green Igloo in Veenendaal hebben veelal dezelfde interesses en behoeftes.

Na de voorstelronde wordt een krantenlezer aan de ontbijttafel afgebeeld: hij leest het Dagblad van de Duurzaamheid. Deze krant beschrijft waar de bouw- en vastgoedsector staat op het gebied van duurzaamheid. We gebruiken het meeste aardgas van Europa, ons gebruik van duurzame energie loopt achter op de EU-doelstellingen en de energielabels van scholen zijn matig tot slecht. We nemen het nieuws tot ons, schudden het hoofd meewarig over de resultaten, slaan de krant na het ontbijt dicht en stappen in onze auto op weg naar ons werk. Dit is de realiteit: we zijn heel erg druk met duurzaamheid, maar in de praktijk gebeurt er niet veel.

Gedrag van bewoners is bepalend

Hierop sluit de eerste stelling ‘Geen renovatie, geen verduurzaming’ aan. “Het gedrag van bewoners is bepalend”, vindt Anita de Groot van De Groot & Visser. “Fabrikanten kunnen nog zulke mooie vernuftige bedieningen ontwikkelen voor energiebesparende systemen. Zolang de bewoner het nut van al die knopjes op de bediening niet snapt, verandert er niets. Het gedrag van de bewoner bepaalt de mate van duurzaamheid.”

“Hebben bewoners wel geld tot hun beschikking om te renoveren?”, vraagt Jan Schellekens van Metacon zich af. “Terugverdientijden op leningen zijn erg lang.” Volgens Frank Huibers van Kone voeren veel woningcorporaties alleen noodzakelijke renovaties uit. “Dat komt door hun slechte financiële situatie na de faillissementen van de afgelopen jaren. Hierdoor wordt er te weinig gedaan. Wel zijn vanuit lokale overheden initiatieven voor het verlenen van subsidies, zoals in Den Haag.” Maciej Cichocki van Fakro denkt dat de aanwakkering uit een andere hoek moet komen: “Grote investeerders hebben macht en moeten projecten opstarten.”

Te weinig renovatie

De meerderheid van de aanwezigen bevestigt dat geld de drijfveer is om gebouwen te renoveren. Volgens hen vinden er in Nederland te weinig renovaties plaats, er moet een grotere versnelling komen. “Penalties instellen voor het niet behalen van doelstellingen”, zegt Nick Liebrand van Grunbeck. “Nederland denkt op korte termijn. In Duitsland denkt men in veel langere termijnen. Je ziet dat ze daar al veel verder zijn.” Johan van Rozendaal van Berkvens vindt dat duurzaamheid meer is dan renovatie. Adriaan Harthoorn van Stafier: “Is Nul-op-de-Meter over 5 jaar nog steeds nul?”

Moderator Edwin ter Velde van Green Igloo vraagt waar onze plicht zit. “We doen het voor de volgende generatie. Maar die generatie is er al!” Harthoorn: “Ik geloof dat mijn kinderen over 25 jaar een energienul, smart-gridwoning bezitten. Wij moeten doorgaan met verduurzamen, ik zie een versnelling ontstaan. We moeten verbinden; we hebben partijen nodig, die ons ondersteunen op technisch vlak en op het gebied van logistiek.”

“Als duurzaamheid geen basisbehoefte is, dan gebeurt er weinig”, vindt De Groot. Op de vraag van Ter Velde wie er thuis een gasketel heeft, geeft 90% een bevestigend antwoord. “De eerste stap moet uit onszelf moeten.” Volgens Albert van Lohuizen van Brink Climate Systems heeft de regering hierin ook een belangrijke taak. “Energiecentrales draaien op gas en kolen.” Van Rozendaal heeft hierover een andere mening: “Invloed moet uit onszelf komen, niet vanuit de regering.”

Doe het met grote stappen

De presentatie van de tweede stelling ‘Geen eigenaarschap, geen transitie’ brengt vraagtekens met zich mee. Cichocki: “Iemand moet beginnen. Start met eigenaarschap en motivatie, dan komt er beweging.” Volgens Gerben Verweij van Viega komen woningbouwcorporaties ermee weg om niets te doen. “Als je stappen wilt maken, doe het dan met grote stappen.”

Volgens Van Lohuizen komen de huidige transities niet van eigenaren en Ronald de Graan van Kubus ziet te weinig eigenaarschap. “De aarde is eindig, zoals het nu gaat met onze consumptiedrift.” Liebrand vindt dat er meer scholing moet komen. “Alleen op die manier leren kinderen hoe belangrijk duurzaamheid is.”  

De discussie komt los bij de invloed van de regering en regelgeving op het duurzaam renoveren en bouwen van woningbouw. “De overheid probeert woningbouw duurzaam te maken door regelgeving”, vindt Ruud Geerlings van Scheuten. “Ik mis laagdrempelige oplossingen.” Verweij vindt het voldoende om te voldoen aan de energieprestatiecoefficiënt. “Daar is iedereen mee bezig.”

Steven van den Berg van Green Igloo: “We leggen de verantwoording bij de volgende bewoner” Schellekens vraagt of mensen het financiële voordeel inzien van de energielabel van hun huis. “Mensen kopen op emotie”, denkt Ter Velde. “Grote investeerders kopen op ratio.” Verweij vindt dat geld niet de drijffinanciën moet zijn voor verduurzaming. “Kijk naar wat het oplevert voor de toekomst.” Ter Velde: “Als we iets willen, dan kopen we het. Kijk maar eens naar iPads en iPhones.”

Alle partijen gemotiveerd

Stelling drie ‘Geen verbinding, geen eigenaarschap’ wordt als moeilijk beschouwd. “Wat is de verbinding en tussen wie”, vraagt Geerlings zich af. Van Rozendaal trapt af: “Het gaat om de verbinding tussen twee partijen. Dat is eenvoudiger te realiseren, als je beiden de motivatie hebt om iets te willen doen.”

“Goed eigenaarschap leidt tot verbinding”, vult Van den Bergh aan. Inigo Cleton van Brink Groep: “Als je verbinding hebt met een opdrachtgever, dan is het nog een hele stap om ook de rest van zijn organisatie te overtuigen. Een enkele verbinding is niet voldoende.” Liebrand vraagt zich af hoe je iedereen meekrijgt, die eigenaarschap niet begrijpt. “Vanuit de deelnemers volgt het advies om in te spelen op emoties.” De Graan: “Bij het ontwerpen van scholen stel ik altijd het belang en de gezondheid van de leerlingen centraal.” Ter Velde geeft aan dat je daaraan wel fun moet koppelen voor de leerlingen en leraren. Verweij beaamt dit: “Scholen kiezen anders eerder voor een digibord dan voor een goed binnenklimaat.” Van Lohuizen ziet emotie als manier om te sturen binnen verduurzaming: “Wel heeft de overheid daar een groot belang in. Waarom hebben we bijvoorbeeld met zijn allen nog geen warmtepomp thuis?”

Ter Velde sluit deze Round Table af met de boodschap om kleine stapjes te nemen. “Wat kunnen je vandaag al zelf doen aan duurzaamheid? Stel je zelf kwetsbaar op en spreek elkaar aan.” Van Rozendaal denkt dat er veel te winnen is in eigenaarschap. “Zowel zakelijk als privé. Ik ga dit delen met mijn collega’s en kinderen.”

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c120 c135 c185 c225
Van gesloten bastion naar transparante en flexibele werkomgeving

Van gesloten bastion naar transparante en flexibele ...

Gisteren om 10:01 uur
timer 3 min

De renovatie en verduurzaming van het Rijkskantoor Surinameweg 4 (Haarlem) naar energielabel A+ zal worden uitgevoerd ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c244 c260
Circulariteit grootste kans voor renovatie

Circulariteit grootste kans voor renovatie

14-12-2020 om 07:00 uur
timer 8 min

Met talloze leegstaande kantoren, een krappe woningmarkt en een nijpende energietransitie is er meer dan ooit ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c243 c280
101 innovatieve renovatie-oplossingen

101 innovatieve renovatie-oplossingen

10-12-2020 om 10:01 uur
timer 1 min

Het is vaak nog goed zoeken naar de soort renovatie die voor een specifieke woning gewenst is. De oplossing is ...

Lees verder »

c21 c120 c225
Het grote goud van de renovatie- en transformatieopgave

Het grote goud van de renovatie- en transformatieopgave

25-11-2020 om 06:30 uur
timer 1 min

In de renovatie-opgave schuilt het grote goud: op 10 december aanstaande laten we je zien hoe de toekomst van ...

Lees verder »

c21 c26 c120 c243
Havensteder verduurzaamt 360 woningen in Bospolder-Tussendijken 

Havensteder verduurzaamt 360 woningen in Bospolder-Tussendijken 

10-11-2020 om 10:31 uur
timer 1 min

Havensteder verduurzaamt de vijf Gijsinglaanflats in Bospolder-Tussendijken. Het gaat om 360 woningen die van ...

Lees verder »

c21 c120 c160 c184 c225 c263
Uitkomsten innovatieprogramma Aardgasvrije en frisse basisscholen

Uitkomsten innovatieprogramma Aardgasvrije en ...

28-10-2020 om 09:32 uur

Het is alweer een tijdje terug dat ik voor Margrittes kunstwerk ‘Ceci n’est pas une pipe’ stond. ...

Lees verder »

c21 c120 c127 c143 c225 c243 c263
Programma Verbindingsdag Gezonde Scholen is rond 

Programma Verbindingsdag Gezonde Scholen is ...

26-10-2020 om 11:14 uur
timer 2 min

Op 11 november vindt de online Verbindingsdag Gezonde Scholen plaats. Architecten, schoolbesturen, overheden, ...

Lees verder »

c21 c120 c122 c127 c184 c225 c243
Eind jaren 60 wijk gaat #VanGasLos

Eind jaren 60 wijk gaat #VanGasLos

12-10-2020 om 17:00 uur
timer 1 min

In een eind jaren 60 wijk in Terborg, dichtbij Doetinchem, worden woningen van het gas af gehaald. Daarvoor wordt ...

Lees verder »

c21 c120 c127 c143 c160 c225 c263
Kabinet stelt 360 miljoen beschikbaar voor niet-coronaproof scholen

Kabinet stelt 360 miljoen beschikbaar voor niet-coronaproof ...

01-10-2020 om 14:55 uur
timer 2 min

Alle schoolgebouwen in Nederland hadden tot 1 oktober te tijd om te laten weten of het ventilatiesystem in ...

Lees verder »

c21 c120 c134 c225
Investeer nu om de kwaliteit van morgen te garanderen

Investeer nu om de kwaliteit van morgen te garanderen

23-09-2020 om 12:01 uur
timer 3 min

“Als we een kwaliteitsslag willen maken in de openbare ruimte, zodat die toekomstbestendig is en blijft, ...

Lees verder »

c21 c120 c151 c225
Verbouwing met sociale impuls voor Haagse wijk

Verbouwing met sociale impuls voor Haagse wijk

28-07-2020 om 10:01 uur
timer 1 min

Duurzaamheid gaat niet alleen over kilowatturen en alternatieven voor beton. Ook samenwerken, relaties en de omgeving ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c243
Labelsprongen voor 98 woningen in Prinsenbeek

Labelsprongen voor 98 woningen in Prinsenbeek

23-07-2020 om 07:00 uur

In Prinsenbeek zijn 98 woningen fors verduurzaamd, onder andere door toepassen van spouwmuurisolatie en het vervangen ...

Lees verder »

keyboard_arrow_up