'Donorskeletten leiden naar een circulair Nederland'

'Donorskeletten leiden naar een circulair Nederland'

Circulair bouwen begint bij de constructie, waarin meer dan de helft van het materiaal zit. Toch is zo’n tijdelijke constructie nog geen gemeengoed, ook al zijn de middelen voorhanden. Tijdens een Duurzaam Gebouwd Op Locatie-bijeenkomst met organisatiepartners IMd en VOBN blijkt dat circulair construeren vooral een kwestie van doen is.

“Ver voor de crisis bouwden we al circulair”, vertelt IMd-directeur Pim Peters in zijn eigen kantoor te Rotterdam, dat dient als bijeenkomstlocatie . “Het is nog niet zo mainstream dat overal in Nederland volledige herbruikbare gebouwen uit de grond worden gestampt. Een groot deel van de voorraad heeft wel potentie op dit gebied.”

“Om echt stappen te maken in de circulaire economie, moeten we ontwerpen aanpassen om opnieuw als element in te zetten”, vertelt Peters. Hij belicht in zijn presentatie een thesis van Maria Papageorgiou over de kosten en milieu-impact van gebouwuitbreiding versus sloop en het aanbrengen van nieuwe structuur. 4 scenario’s bekijken wat goedkoper is: hergebruik en verticale uitbreiding of sloop en het aanbrengen van nieuwe structuur. “Dat eerste is het geval. In 1 scenario is de besparing, die met hergebruik wordt bereikt ten opzichte van sloop en herstructurering, zelfs 84%.”

Directeur IMd Pim Peters

Opnieuw beginnen is duurder

Oude gebouwen kunnen gelden als donorskelet. Hierbij wordt de draagstructuur uit elkaar gehaald, zonder het tot puin te verwerken. Gebouwonderdelen zijn hierdoor opnieuw inzetbaar met minimale milieukosten. “Wanneer je naar reguliere kosten én milieukosten kijkt van sloop en nieuwbouw, kom je tot de conclusie dat opnieuw beginnen in veel gevallen duurder is. Een donorskelet beperkt het gebruik van primaire grondstoffen en brengt een circulaire economie dichterbij”, stelt Peters.

Om overal in Nederland donorskeletten te laten verschijnen, is het essentieel de circulaire toepassing van het gebouw in de ontwerpfase uit te werken. Fokke van Dijk van Rijksvastgoedbedrijf presenteert een casus waarin tijdelijkheid als leidraad geldt. “Uitgangspunt bij een rechtbank in Amsterdam is om circulariteit in te zetten om nieuwbouw mogelijk te maken. De uitvoering gebeurt in fases, zodat de primaire processen door kunnen gaan.”

Fokke van Dijk van Rijksvastgoedbedrijf

Aanbesteding op circulariteit

Op de plattegrond is te zien dat 3 bouwdelen samen een tijdelijke rechtbank vormen. Ook komt er een tijdelijke parkeervoorziening. “Essentieel voor het succes van dit project is de continuïteit van het primaire proces en geen verspilling van geld en materiaal”, verduidelijkt Van Dijk. “Na gebruik moet er een minimale hoeveelheid afval zijn. Er zijn 3 manieren om dat te bereiken. Aan de voorkant gebruiken we gerecyclede elementen of elementen uit demontage van andere gebouwen. Daarnaast werken we met biobased materialen, die we na afloop weer kunnen hergebruiken of aan de natuur teruggeven. Ten slotte borgen we het aan de achterkant van het proces, door bouwdelen opnieuw te gebruiken in een andere toepassing op een andere locatie.”

De aannemer blijft eigenaar van het gebouw en dat levert een financiële prikkel op. “Hoe hoger de restwaarde, hoe beter voor de eigenaar. Daarnaast sturen we bij de aanbesteding op het voorkomen van verspilling en krijgt de biedende partij hier extra punten voor”, licht Van Dijk het aanbestedingsproces toe. “Ik adviseer om het simpel te houden en alleen het casco en de gevel te meten: dit is 70% van de milieulast.”

Durven investeren

Ook Product Manager Nederland Walter Speelman van Mebin pleit voor kwalitatief goede en meetbare prestatie-eisen in het bestek. “Toch zijn de financiële middelen vaak bepalend en mag er wat ons betreft vaker worden gevraagd naar beton met gerecycled materiaal. De toepassing van betongranulaat, een onderdeel van het keurmerk Beton Bewust, is absoluut mogelijk. Mits de vraagzijde bereid is om te investeren in circulariteit.”

Product Manager Walter Speelman van Mebin

In de toekomst is er een directe circulaire stroom, van slopen naar bouwen. “Daar werken we nu naartoe. Op dit moment is de tijd tussen slopen de start van de bouw vaak te lang. Het tussentijds opslaan van materiaal is sterk prijsverhogend.” Toch laten al enkele koplopers zien wat bouwen met duurzaam beton kan doen. “Neem het zwembad De Geusselt te Maastricht, waar 100% betongranulaat is toegepast. Het heeft uiteindelijk allemaal te maken met het durven investeren in circulair bouwen, want in technisch opzicht zijn er echt geen belemmeringen.”

Gerelateerde artikelen, events & downloads

44 miljoen subsidie voor circulaire economie

44 miljoen subsidie voor circulaire economie

13 aug om 13:00 uur
timer 2 min

Nieuwe subsidieregeling voor pilot- en demonstratieprojecten gericht op recycling en hergebruik van afval, en ...

Lees verder »

De weerbarstige praktijk van duurzaam slopen

De weerbarstige praktijk van duurzaam slopen

12 aug om 13:00 uur
timer 6 min

Slopen is niet direct een sexy onderwerp en ook niet altijd even duurzaam. Hoe besteed je circulair slopen aan ...

Lees verder »

Verregaand verduurzamen door meer met minder

Verregaand verduurzamen door meer met minder

9 jul om 08:00 uur
timer 5 min

‘To sustain our future, rich in colour’. Dat is de slogan die prijkt op de website van Baril, leverancier ...

Lees verder »

Hoe overwin je de weerstand tegen verduurzaming?

Hoe overwin je de weerstand tegen verduurzaming?

6 feb om 10:00 uur
timer 7 min

Duurzame bedrijvendokter Jaap de Vries over desinformatie, blauwe diesel en iPads op wielen. Velen zoeken ...

Lees verder »

Energietransitie kan circulariteit dwars zitten

Energietransitie kan circulariteit dwars zitten

24 jan om 11:00 uur
timer 5 min

Rapport 'Circulaire Economie in kaart' biedt kansen en bedreigingen. Hoe circulair is een nieuwe warmtepomp? En ...

Lees verder »

Jaap de Vries: duurzame bedrijvendokter

Jaap de Vries: duurzame bedrijvendokter

22 jan om 12:01 uur
timer 6 min

Met tientallen samenwerkingsprojecten maakte Jaap de Vries naam in Friesland: “Als je voldoende koplopers ...

Lees verder »

Duurzaam Gebouwd Magazine #41: Klimaattechniek en Circulaire Economie

Duurzaam Gebouwd Magazine #41: Klimaattechniek ...

07-12-2018 om 07:00 uur

Het langverwachte Duurzaam Gebouwd #41 ligt op de mat. Dit keer belichten we de thema’s Klimaattechniek ...

Lees verder »

Fijn en gezond werken in kantoor sociaal domein Breda

Fijn en gezond werken in kantoor sociaal domein ...

28-11-2018 om 15:30 uur
timer 4 min

Het in 2017 opgeleverde kantoor van het sociaal domein van gemeente Breda combineert circulariteit, gezondheid ...

Lees verder »

'Winnaar Circulaire Ring, vertel nou eens hoe je dat doet?'

'Winnaar Circulaire Ring, vertel nou eens hoe ...

02-11-2018 om 08:00 uur
timer 4 min

Je zult hem maar winnen: de Circulaire Ring. Een award en titel die alleen voor de duurzaamste gemeente van Nederland ...

Lees verder »

‘Wij zijn klaar voor een definitieve switch naar de circulaire economie’

‘Wij zijn klaar voor een definitieve switch ...

01-11-2018 om 16:00 uur
timer 3 min

De kanteling richting een economie zonder afval is in volle gang. Overal in Nederland zien we initiatieven ontpoppen, ...

Lees verder »

'Demontabel bouwen is geen utopie meer'

'Demontabel bouwen is geen utopie meer'

26-10-2018 om 08:00 uur
timer 5 min

Al bijna 90 jaar voorziet voormalig familiebedrijf Aberson de bouw en vastgoed van oplossingen voor de verduurzaming ...

Lees verder »

'Tot 2030 miljard ton aan grondstoffen nodig'

'Tot 2030 miljard ton aan grondstoffen nodig'

18-10-2018 om 08:00 uur
timer 1 min

Om een circulaire bouweconomie te realiseren zijn duurzame winning van zand, grind, klei en gebruik van primaire ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up