Scholenbouw: het kan en moet beter!

timer4 min
Scholenbouw: het kan en moet beter!

In zeven recent opgeleverde nieuwbouwscholen blijkt dat het ventilatiesysteem niet naar behoren werkt. Bijvoorbeeld: de luchtbehandelingskast maakt zoveel lawaai dat deze is uitgezet; filters zijn jarenlang niet vervangen; stukken luchtkanaal ontbreken; of de energierekening is veel te hoog. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat nieuwe scholen energiezuinig en gezond zijn en blijven? "Wat helpt is meer aandacht voor de oplevering, en eenvoudige beheercontracten".

Bij de oplevering van scholen gaat nogal wat mis. De bestekken zijn in het algemeen oké. De markt echter dwingt uitvoerende partijen heel scherp in te schrijven, waardoor er te weinig geld overblijft voor een adequate oplevering en nazorg. Schoolbesturen moeten er nadrukkelijk op toezien dat er aan het eind van het project nog voldoende uren beschikbaar zijn voor bijvoorbeeld het inregelen van de klimaatinstallaties en monitoring. Zeker nu de energie-eisen steeds strenger worden, en we volgens Europees beleid in 2020 zelfs energieneutraal moeten gaan bouwen, is het van belang dat energiezuinige gebouwen ook daadwerkelijk zuinig zijn en blijven.

Zesjescultuur

Adviesbureau Merosch heeft afgelopen  jaren veel energiezuinige nieuwbouw scholenprojecten begeleid en onlangs in een grote stad 20 bestaande PO-scholen beoordeeld. Zeven van deze scholen zijn minder dan 5 jaar oud. Ronald Schilt, directeur van Merosch: "Al deze zeven schoolgebouwen zijn uitgevoerd met een vorm van gebalanceerde ventilatie, dat op papier moet resulteren in een goed binnenklimaat. Echter bij alle zeven scholen werkte het ventilatiesysteem niet naar behoren. Waarbij zelfs kan worden gesteld dat het middel erger is dan de kwaal. In een van de scholen was een luchtbehandelingskast geplaatst in een kleine ruimte tussen twee leslokalen, gescheiden van de lokalen door dunne tussenwanden. Zodra het ventilatiesysteem aanstond maakte het dusdanig veel lawaai dat lesgeven in de aangrenzende lokalen onmogelijk werd. Er gaat ook te weinig aandacht uit naar beheer, bijvoorbeeld filters die jarenlang niet worden vervangen."

Helaas is de heersende cultuur volgens Schilt dat opdrachtgevers te snel genoegen nemen met een zesje. "Opdrachtnemers weten dit. Het opdrachtgeverschap bij PO-scholen is meestal minder professioneel dan bijvoorbeeld bij VO-scholen, en opdrachtgevers hebben te weinig besef van het belang van goed beheer. Marktpartijen hebben rondom het moment van oplevering de uren die zij aan het project mogen besteden, al opgesoupeerd. Vervolgens blijven opdrachtgevers achter met gebouwen die suboptimaal functioneren. Opdrachtgevers én opdrachtnemers moeten streven naar een andere cultuur. Een cultuur waarin veel nadrukkelijker wordt geëist dat gebouwen en installaties optimaal functioneren."

In gebruik name ≠ oplevering

Om dergelijke hiaten bij de oplevering van scholen tegen te gaan werkt Merosch bij al haar projecten met een verlate oplevering. "Bij ons vindt de oplevering niet plaats direct na in gebruik name, maar pas na twee jaar als blijkt dat alles werkt zoals is afgesproken. Wij eisen gedurende deze periode een instandhouding inclusief actieve monitoring. Hiervoor ontvangt de installateur een aanvullend honorarium. Mijn ervaring is dat opdrachtgevers altijd bereid zijn om deze extra kosten te betalen. Deze aanpak hebben wij met meetbaar succes toegepast bij een van de energieneutrale nieuwbouw scholen uit de NESK subsidieregeling*, Plein Oost in Haarlem."

Eenvoudig beheercontract

Om klimaatinstallaties gedurende een lange periode optimaal te laten functioneren is Ronald Schilt voorstander van eenvoudige beheercontracten, waarin wordt gestuurd op maximaal 6 parameters (luchthoeveelheid, geluid, lichthoeveelheid, opbrengst zonnepanelen, efficiëntie warmteopwekking en onderhoud van kanalen en filters) en die in de dagelijkse schoolpraktijk eenvoudig te managen zijn. "In de bouwsector geldt traditioneel een garantieperiode van 1 jaar na oplevering. Maar die is vooral bedoeld voor het vervangen van kapotte onderdelen, niet als garantie voor optimaal functioneren. Wanneer een schoolbestuur een dergelijk beheercontract afsluit met een onderhoudspartij, liefst voor een periode van 10 jaar, en liefst de partij die ook de installaties heeft aangelegd, zullen heel wat klimaat- en energie-gerelateerde problemen in schoolgebouwen tot het verleden behoren."

Meer informatie

*NESK staat voor ‘Naar energieneutrale scholen en kantoren’, een subsidieregeling van RVO.nl uit 2010 waaraan 6 scholen deelnemen. De gehonoreerde projecten onderscheiden zich door energiezuinigheid, duurzaamheid en organisatorische innovaties in de bouwkolom. Meer informatie over beheercontracten vindt u op de website van contentpartner Platform Duurzame Huisvesting.

De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl) ondersteunt de Green Deal Scholen met instrumenten (zoals de Installatiescan, de Lijst Verbetermaatregelen, en de Leidraad Verduurzamen van basisscholen) en via voorbeeldprojecten. Meer informatie: www.greendealscholen.nl en www.rvo.nl/frissescholen.

Dit is een samenvatting van het interview ‘Scholenbouw - Het kan en moet beter’ van AHB Consultancy met Ronald Schilt (directeur/eigenaar van Merosch) over zijn ervaringen en aanpak om scholen fris en energiezuinig te maken én te houden i.o.v. RVO.nl.

Seminar Ventilatie in Scholen tijdens Building Holland 2016

Wilt u meediscussiëren over het onderwerp 'Ventilatie in Scholen'? Dat kan, graag! Meld u aan via deze link. Wenst u meer informatie over het seminar? Bekijk dan de informatiepagina op de website van Building Holland 2016.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

Het kan nóg duurzamer: Kindpark Boekel legt de lat hoog

Het kan nóg duurzamer: Kindpark Boekel ...

10-12-2018 om 08:00 uur
timer 2 min

In augustus van dit jaar is Van der Heijden bouw en ontwikkeling gestart met de bouw van een bijzonder project ...

Lees verder »

‘Verduurzamen van scholen wordt een feest’

‘Verduurzamen van scholen wordt een feest’

14-11-2018 om 08:00 uur

Het verduurzamen van scholen wordt een feest, misschien zelfs een revolutie. Deze klanken waren te horen op het ...

Lees verder »

Renovatie De Leister Igge is hoopgevend voor veel oude scholen

Renovatie De Leister Igge is hoopgevend voor ...

13-11-2018 om 15:30 uur
timer 6 min

Door anders te financieren en goed samen te werken kunnen oude scholen succesvol worden gerenoveerd. Dat heeft ...

Lees verder »

Whitepaper Duurzame Scholen II

Whitepaper Duurzame Scholen II

In de gratis whitepaper ‘Naar duurzame en gezonde scholen’ vind je een verdieping op de ...
Energiezuinig schoolgebouw met zelflerende software

Energiezuinig schoolgebouw met zelflerende software

08-11-2018 om 15:30 uur
timer 1 min

Het is een primeur voor de provincie Fryslân: de energiehuishouding van het schoolgebouw van ROC Friese Poort ...

Lees verder »

Elke school fris, gezond en gecertificeerd?

Elke school fris, gezond en gecertificeerd?

05-11-2018 om 15:30 uur
timer 6 min

Naar aanleiding van vragen uit de onderwijssector en ook vanuit Duurzaam Gebouwd maakten adviseurs van DGMR en ...

Lees verder »

Onderwijsgebouw Pulse van TU Delft draait op gelijkstroom

Onderwijsgebouw Pulse van TU Delft draait op ...

13-09-2018 om 08:00 uur
timer 2 min

Het eerste energieneutrale onderwijsgebouw op de campus van de TU Delft, Pulse, is onlangs officieel geopend. Het ...

Lees verder »

Duurzame nieuwbouw Hogeschool Utrecht klaar voor nieuwe studiejaar

Duurzame nieuwbouw Hogeschool Utrecht klaar ...

11-09-2018 om 13:00 uur
timer 1 min

Zeven instituten van Hogeschool Utrecht starten het studiejaar 2018/2019 in een gloednieuw gebouw. Deze duurzame ...

Lees verder »

Verbouwing Mariaschool in Ulft is bijna gratis

Verbouwing Mariaschool in Ulft is bijna gratis

10-09-2018 om 15:30 uur
timer 3 min

De Mariaschool in Ulft is eind 2016 verbouwd. Het is nu een eigentijdse leeromgeving met een mooie uitstraling ...

Lees verder »

Accusystemen in kantoren en scholen niet rendabel – deel 2

Accusystemen in kantoren en scholen niet rendabel ...

24-07-2018 om 15:30 uur
timer 4 min

Energieopslag in accu’s staat steeds meer in de belangstelling. Uit eerder onderzoek bleek al dat het niet ...

Lees verder »

Accusystemen in kantoren en scholen niet rendabel – deel 1

Accusystemen in kantoren en scholen niet rendabel ...

18-07-2018 om 15:30 uur
timer 4 min

Energieopslag in accu’s staat steeds meer in de belangstelling. Uit eerder onderzoek bleek al dat het niet ...

Lees verder »

Duurzame keuzes bewijzen zich bij De Sokkerwei

Duurzame keuzes bewijzen zich bij De Sokkerwei

06-07-2018 om 08:00 uur
timer 5 min

Na een lange periode van voorbereiding opende De Sokkerwei in Castricum in 2002 als ‘eerste duurzame school’ ...

Lees verder »

Reacties

Installaties worden conform regelgeving opgeleverd. Echter wordt er in beperkte mate rekening gehouden met de invloed van het ontwerp op de gezondheid van de gebruiker. De normen hiervoor zijn beperkt. De kwaliteit van de lucht binnen in het gebouw is daardoor vaak van slechte kwaliteit door onvoldoende verversing en slechte luchtreiniging. Er zijn methoden voorhanden om dit wel goed te doen zodat de luchtkwaliteit binnen beter is dan buiten. Dit heeft met name op scholen, die zich vaak in drukbevolkte gebieden bevinden, direct gevolg voor de prestaties en de gezondheid van leerlingen en docenten. Veel schooldirecteuren zijn zich niet bewust van de mogelijkheden en de impact die gezonde lucht heeft. fairair heeft de ambitie om de binnenlucht voor iedereen gezond te maken. Diit kunnen we natuurlijk niet alleen. Daarom zijn we altijd opzoek naar partners die dezelfde ambitie hebben. Door de kennis en technologie met elkaar te delen kunnen we de kwaliteit van het binnenklimaat verbeteren en bestaande situaties verbeteren.

Het is droevig dat regelmatig wordt vastgesteld dat ventilatiesystemen in de praktijk niet goed functioneren. In de meeste gevallen wordt dit echter niet of in een laat stadium opgemerkt, bijv. als er gezondheidsproblemen optreden. Er is een eenvoudig oplossing om problemen tijdig te signaleren met een ventilatiesysteem. Met een CO2 meter kun je real-time de luchtkwaliteit monitoren. Door een CO2 meter met display en stoplichtsignalering in diverse ruimten te plaatsen, weet je te allen tijde of er voldoende wordt geventileerd en of een mechanisch ventilatiesysteem goed functioneert!

Op Building Holland in RAI is oa op stand van #Fakro en van #Benext te zien hoe het beter kan

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up