Scholenbouw: het kan en moet beter!

timer4 min
Scholenbouw: het kan en moet beter!

In zeven recent opgeleverde nieuwbouwscholen blijkt dat het ventilatiesysteem niet naar behoren werkt. Bijvoorbeeld: de luchtbehandelingskast maakt zoveel lawaai dat deze is uitgezet; filters zijn jarenlang niet vervangen; stukken luchtkanaal ontbreken; of de energierekening is veel te hoog. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat nieuwe scholen energiezuinig en gezond zijn en blijven? "Wat helpt is meer aandacht voor de oplevering, en eenvoudige beheercontracten".

Bij de oplevering van scholen gaat nogal wat mis. De bestekken zijn in het algemeen oké. De markt echter dwingt uitvoerende partijen heel scherp in te schrijven, waardoor er te weinig geld overblijft voor een adequate oplevering en nazorg. Schoolbesturen moeten er nadrukkelijk op toezien dat er aan het eind van het project nog voldoende uren beschikbaar zijn voor bijvoorbeeld het inregelen van de klimaatinstallaties en monitoring. Zeker nu de energie-eisen steeds strenger worden, en we volgens Europees beleid in 2020 zelfs energieneutraal moeten gaan bouwen, is het van belang dat energiezuinige gebouwen ook daadwerkelijk zuinig zijn en blijven.

Zesjescultuur

Adviesbureau Merosch heeft afgelopen  jaren veel energiezuinige nieuwbouw scholenprojecten begeleid en onlangs in een grote stad 20 bestaande PO-scholen beoordeeld. Zeven van deze scholen zijn minder dan 5 jaar oud. Ronald Schilt, directeur van Merosch: "Al deze zeven schoolgebouwen zijn uitgevoerd met een vorm van gebalanceerde ventilatie, dat op papier moet resulteren in een goed binnenklimaat. Echter bij alle zeven scholen werkte het ventilatiesysteem niet naar behoren. Waarbij zelfs kan worden gesteld dat het middel erger is dan de kwaal. In een van de scholen was een luchtbehandelingskast geplaatst in een kleine ruimte tussen twee leslokalen, gescheiden van de lokalen door dunne tussenwanden. Zodra het ventilatiesysteem aanstond maakte het dusdanig veel lawaai dat lesgeven in de aangrenzende lokalen onmogelijk werd. Er gaat ook te weinig aandacht uit naar beheer, bijvoorbeeld filters die jarenlang niet worden vervangen."

Helaas is de heersende cultuur volgens Schilt dat opdrachtgevers te snel genoegen nemen met een zesje. "Opdrachtnemers weten dit. Het opdrachtgeverschap bij PO-scholen is meestal minder professioneel dan bijvoorbeeld bij VO-scholen, en opdrachtgevers hebben te weinig besef van het belang van goed beheer. Marktpartijen hebben rondom het moment van oplevering de uren die zij aan het project mogen besteden, al opgesoupeerd. Vervolgens blijven opdrachtgevers achter met gebouwen die suboptimaal functioneren. Opdrachtgevers én opdrachtnemers moeten streven naar een andere cultuur. Een cultuur waarin veel nadrukkelijker wordt geëist dat gebouwen en installaties optimaal functioneren."

In gebruik name ≠ oplevering

Om dergelijke hiaten bij de oplevering van scholen tegen te gaan werkt Merosch bij al haar projecten met een verlate oplevering. "Bij ons vindt de oplevering niet plaats direct na in gebruik name, maar pas na twee jaar als blijkt dat alles werkt zoals is afgesproken. Wij eisen gedurende deze periode een instandhouding inclusief actieve monitoring. Hiervoor ontvangt de installateur een aanvullend honorarium. Mijn ervaring is dat opdrachtgevers altijd bereid zijn om deze extra kosten te betalen. Deze aanpak hebben wij met meetbaar succes toegepast bij een van de energieneutrale nieuwbouw scholen uit de NESK subsidieregeling*, Plein Oost in Haarlem."

Eenvoudig beheercontract

Om klimaatinstallaties gedurende een lange periode optimaal te laten functioneren is Ronald Schilt voorstander van eenvoudige beheercontracten, waarin wordt gestuurd op maximaal 6 parameters (luchthoeveelheid, geluid, lichthoeveelheid, opbrengst zonnepanelen, efficiëntie warmteopwekking en onderhoud van kanalen en filters) en die in de dagelijkse schoolpraktijk eenvoudig te managen zijn. "In de bouwsector geldt traditioneel een garantieperiode van 1 jaar na oplevering. Maar die is vooral bedoeld voor het vervangen van kapotte onderdelen, niet als garantie voor optimaal functioneren. Wanneer een schoolbestuur een dergelijk beheercontract afsluit met een onderhoudspartij, liefst voor een periode van 10 jaar, en liefst de partij die ook de installaties heeft aangelegd, zullen heel wat klimaat- en energie-gerelateerde problemen in schoolgebouwen tot het verleden behoren."

Meer informatie

*NESK staat voor ‘Naar energieneutrale scholen en kantoren’, een subsidieregeling van RVO.nl uit 2010 waaraan 6 scholen deelnemen. De gehonoreerde projecten onderscheiden zich door energiezuinigheid, duurzaamheid en organisatorische innovaties in de bouwkolom. Meer informatie over beheercontracten vindt u op de website van contentpartner Platform Duurzame Huisvesting.

De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl) ondersteunt de Green Deal Scholen met instrumenten (zoals de Installatiescan, de Lijst Verbetermaatregelen, en de Leidraad Verduurzamen van basisscholen) en via voorbeeldprojecten. Meer informatie: www.greendealscholen.nl en www.rvo.nl/frissescholen.

Dit is een samenvatting van het interview ‘Scholenbouw - Het kan en moet beter’ van AHB Consultancy met Ronald Schilt (directeur/eigenaar van Merosch) over zijn ervaringen en aanpak om scholen fris en energiezuinig te maken én te houden i.o.v. RVO.nl.

Seminar Ventilatie in Scholen tijdens Building Holland 2016

Wilt u meediscussiëren over het onderwerp 'Ventilatie in Scholen'? Dat kan, graag! Meld u aan via deze link. Wenst u meer informatie over het seminar? Bekijk dan de informatiepagina op de website van Building Holland 2016.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c54 c143 c243 c244
Energieprestatienormering stopt na 25 succesvolle jaren

Energieprestatienormering stopt na 25 succesvolle ...

28 mei om 15:30 uur
timer 5 min

Hans Korbee: Het werd nog knap spannend in 1995; zou het na herhaald uitstel alsnog lukken om inderdaad nog voor het eind van ...

Lees verder »

c21 c143 c160 c225 c244
Nieuwbouw Hogeschool Rotterdam is gezond en duurzaam

Nieuwbouw Hogeschool Rotterdam is gezond en ...

7 mei om 13:01 uur
timer 2 min

Hogeschool Rotterdam bouwt het scholencomplex uit met een 14.000m2 grote campus op de locatie Kralingse Zoom. ...

Lees verder »

c21 c143 c225 c243 c244
Verduurzaming maatschappelijk vastgoed komt op stoom

Verduurzaming maatschappelijk vastgoed komt ...

27 mrt om 11:00 uur
timer 4 min

“Durf te verduurzamen!”, klonk het tijdens het webinar Verduurzaming Maatschappelijk Vastgoed, georganiseerd ...

Lees verder »

c21 c26 c143 c238 c244
Ontwerp basisschool De Verwondering geïnspireerd door de natuur

Ontwerp basisschool De Verwondering geïnspireerd ...

03-12-2019 om 13:00 uur
timer 3 min

Op basis van biofilische principes ontwierp Daan Bruggink De Verwondering, een basisschool van 1.900 vierkante ...

Lees verder »

c21 c143 c172 c225 c243
“Zelfs het Journaal en het Jeugdjournaal hebben er aandacht aan besteed”

“Zelfs het Journaal en het Jeugdjournaal ...

29-11-2019 om 10:00 uur
timer 3 min

Heb jij een bijzonder duurzaam project in handen, rijp voor een Duurzaam Bouwen Award? Lees nu wat dat de eerdere ...

Lees verder »

c21 c143 c186 c225
'Een BENG-schoolgebouw is geen sluitende businesscase'

'Een BENG-schoolgebouw is geen sluitende businesscase'

22-11-2019 om 12:00 uur

Het einde van de levensduur nadert voor een fors deel van de schoolgebouwen in Nederland, met vooral vastgoed ...

Lees verder »

c21 c26 c143 c160
Marianum College na de renovatie: grotere lokalen, gezonder en comfortabeler binnenklimaat

Marianum College na de renovatie: grotere lokalen, ...

21-10-2019 om 11:00 uur
timer 5 min

In drie fases werd het oude schoolgebouw van het Marianum College in Groenlo aangepakt. Bij de renovatie met uitbreiding ...

Lees verder »

c21 c143 c225
Schoolverduurzaming centraal tijdens seminar

Schoolverduurzaming centraal tijdens seminar

18-10-2019 om 08:00 uur
timer 1 min

De ambities en verduurzaming van schoolbesturen staan centraal tijdens het seminar Duurzame Scholen. In dit artikel ...

Lees verder »

c21 c143 c225 c243
Verduurzamen van scholen: van ambitie naar actie

Verduurzamen van scholen: van ambitie naar actie

04-10-2019 om 07:00 uur

Niet alleen de woningbouw krijgt de komende tijd een impuls. In de utiliteitsbouw zien we in 10.000 onderwijsgebouwen ...

Lees verder »

c21 c143 c186 c225 c243
Het Nieuwe Lyceum: Frisse Scholen B en BENG

Het Nieuwe Lyceum: Frisse Scholen B en BENG

04-09-2019 om 11:00 uur
timer 1 min

Het Nieuwe Lyceum in Bilthoven, een scholengemeenschap voor HAVO en VWO in Bilthoven, is duurzaam gerenoveerd ...

Lees verder »

c21 c143 c185 c225 c244
Modulair schoolgebouw in Amsterdam dankzij Brexit

Modulair schoolgebouw in Amsterdam dankzij Brexit

30-08-2019 om 11:00 uur
timer 2 min

De Amsterdam International Community School, de expatschool in Amsterdam, opende gisteren de deuren van een nieuw ...

Lees verder »

c21 c143 c225 c243
Zonnepanelen slimme investering voor scholen

Zonnepanelen slimme investering voor scholen

09-08-2019 om 09:00 uur
timer 1 min

Met een lage rente kunnen scholen investeren in zonnepanelen die direct lagere energiekosten opleveren.

Lees verder »

Reacties

Installaties worden conform regelgeving opgeleverd. Echter wordt er in beperkte mate rekening gehouden met de invloed van het ontwerp op de gezondheid van de gebruiker. De normen hiervoor zijn beperkt. De kwaliteit van de lucht binnen in het gebouw is daardoor vaak van slechte kwaliteit door onvoldoende verversing en slechte luchtreiniging. Er zijn methoden voorhanden om dit wel goed te doen zodat de luchtkwaliteit binnen beter is dan buiten. Dit heeft met name op scholen, die zich vaak in drukbevolkte gebieden bevinden, direct gevolg voor de prestaties en de gezondheid van leerlingen en docenten. Veel schooldirecteuren zijn zich niet bewust van de mogelijkheden en de impact die gezonde lucht heeft. fairair heeft de ambitie om de binnenlucht voor iedereen gezond te maken. Diit kunnen we natuurlijk niet alleen. Daarom zijn we altijd opzoek naar partners die dezelfde ambitie hebben. Door de kennis en technologie met elkaar te delen kunnen we de kwaliteit van het binnenklimaat verbeteren en bestaande situaties verbeteren.

Het is droevig dat regelmatig wordt vastgesteld dat ventilatiesystemen in de praktijk niet goed functioneren. In de meeste gevallen wordt dit echter niet of in een laat stadium opgemerkt, bijv. als er gezondheidsproblemen optreden. Er is een eenvoudig oplossing om problemen tijdig te signaleren met een ventilatiesysteem. Met een CO2 meter kun je real-time de luchtkwaliteit monitoren. Door een CO2 meter met display en stoplichtsignalering in diverse ruimten te plaatsen, weet je te allen tijde of er voldoende wordt geventileerd en of een mechanisch ventilatiesysteem goed functioneert!

Op Building Holland in RAI is oa op stand van #Fakro en van #Benext te zien hoe het beter kan

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up