Top 15 Energiezuinige Scholen doorbreekt barrières

Top 15 Energiezuinige Scholen doorbreekt barrières

Als de hekkensluiter van de Top 15 al 68% bespaart ten opzichte van de strenge nieuwbouweis, hoe energiezuinig moet de nummer 1 dan wel niet zijn? Vanaf eind 2020 moeten we energieneutraal bouwen. De nieuwe Top 15  is dat gemiddeld nu al, doordat de nummers 1, 2, 3 en 4 zelfs energieleverend zijn en de daarop volgende drie scholen energieneutraal. Daarnaast valt op dat de scholen veel aandacht hebben voor licht, lucht, architectuur en waarde voor de wijk.

De top drie bestaat uit multifunctionele accommodaties in respectievelijk Oijen, Westergeest en Kapelle. Bij de uitvraag voor de Top 15 was de eis dat minimaal een derde van het gebouwoppervlak een onderwijsfunctie had, zodat ook brede scholen, multifunctionele accommodaties (MFA’s) en integrale kindcentra's (IKC's) konden meedingen. Het blijkt dat gemeenten de nieuwbouw inderdaad aangrijpen om meteen voor- en naschoolse opvang en kinderdagverblijven onder te brengen. Bij een MFA komen daar nog voorzieningen voor bijvoorbeeld gezondheidszorg, bibliotheek, verenigingsleven en sport bij. Zoals de naam van de nummer 1 al aangeeft – ‘t Hart van Oijen -, geeft de MFA het dorp een nieuw, kloppend hart, dat ook letterlijk energie geeft.

Top 15 Energiezuinige Scholen doorbreekt barrières

MFA Kapelle [ 2] is een schoolvoorbeeld van een duurzame multifunctionele accommodatie

Nul op de Meter

Bij de ontwikkeling van de nummer 4, de Andreasschool in Voorhout, werd vrij laat in het proces besloten dat het een Nul op de Meter school moest worden. Want een energieneutraal gebouw is prima, maar de gebruiker ziet liever een echte nul op zijn energiemeter. Ofwel het gebouw moet op jaarbasis voldoende energie leveren om ook het verbruik van stekkerapparatuur te dekken. Daarnaast moest de Andreasschool (uiteraard) een frisse school worden. Door een uitgekiend installatieontwerp, veel zonnepanelen en monitoring die een goed beheer mogelijk maakt, is het in Voorhout gelukt een Nul op de Meter school te realiseren en daarmee een vierde plaats te veroveren.

Top 15 Energiezuinige Scholen doorbreekt barrières

De Andreasschool in Voorhout [4] is de eerste Nul op de Meter school in Nederland. Lees meer informatie over deze school in de tweede editie van het Duurzame Scholen Magazine (volledig online te bekijken)

Nul op de Nota

Bij de ontwikkeling van de Brede School Culemborg Oost is de Stichting Maatschappelijk Vastgoed een stap verder gegaan. De redenering luidde: wat heb je als gebruiker aan nul op de meter als je daarna toch een forse energierekening krijgt gepresenteerd? Dit heeft geleid tot de realisatie van de eerste Nederlandse school met gegarandeerd een energierekening van nul euro. Overigens is deze school gefinancierd met privaat kapitaal en betalen schoolbestuur en gemeente voor het gebouw inclusief energie en onderhoud gedurende 40 jaar 30% minder dan de bedragen die zijn aan hun oude huisvesting kwijt waren. Op deze wijze worden de twee gehuisveste scholen geheel ontzorgd en krijgen een lichte, zeer duurzame school voor minder geld.

Top 15 Energiezuinige Scholen doorbreekt barrières

De Brede School Culemborg Oost [ 6 ] heeft gegarandeerd een Energienota van Nul euro

Vaak een warmtepomp

Alle scholen in de Top 15 zijn zeer goed geïsoleerd en hebben zeer efficiënte installaties voor verwarming en verlichting. De vier Amsterdamse projecten zijn afgesloten op stadsverwarming waarin biomassa wordt bijgestookt. Ook de projecten Hart van Oijen en de school in Nes op Ameland gebruiken biomassa voor verwarming. Het Focus Huygenscollege ook, maar als pieklastvoorziening hetgeen een ongelukkige keuze blijkt te zijn. In de resterende energievraag wordt in de overige projecten voorzien door een warmtepomp, vrijwel altijd aangesloten op een WKO. En tot slot hebben alle scholen veel zonnepanelen om vrijwel energieneutraal of energieleverend te zijn.

Stedelijke locaties

De grotere scholen in stedelijke locaties worden vaak gebouwd in drie of vier lagen. Om energieneutraal te zijn blijkt het gehele dakoppervlak optimaal volgelegd te moeten worden met pv-panelen. Teneinde beschaduwing door naastliggende panelen te minimaliseren liggen de panelen vrijwel vlak, zodat er meer panelen op het dak passen. In de Plein Oost school in Haarlem zijn de panelen om deze reden zelfs op oost en west georiënteerd. Vraag is wat te doen als het schooldak wordt beschaduwd door omliggende bebouwing of hoge bomen. In de BS Culemborg Oost liggen om die reden de panelen op de nabijgelegen sporthal, met een directe verbinding via een nieuwe brug naar de school.

In de Houthavens Amsterdam [14] verschijnt het 4e Gymnasium: licht, luchtig en vrijwel energieneutraal.

Beter beheer

De ranking van de scholen in de top 15 is gebaseerd op de berekende energiegebruiken. Het werkelijk jaarverbruik van aantal van hen is inmiddels gemeten en geanalyseerd. Zo is Plein Oost [ 7 ] werkelijk energieneutraal en De Tredder [ 3 ] inderdaad energieleverend. Bij een aantal andere scholen moeten inregeling en beheer van de installaties nog worden verbeterd om de praktijkverbruiken in overeenstemming te brengen met de berekende resultaten. Daarnaast blijkt vooral een goede inregeling van de binnentemperaturen een punt van aandacht. Veel scholen zijn te warm, terwijl de installaties aanwezig zijn om een letterlijk frisse school te realiseren. En daar draait het om, een school met een minimale uitstoot van CO2 waar het heerlijk is om in te leren.

Meer informatie

De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl) heeft de Top 15 Energiezuinige Scholen gepubliceerd in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, om alvast ervaringen in beeld te brengen van gemeenten, scholen en bouwpartijen die vooruitlopen op de aanscherping van energie-eisen en die al toewerken naar energieneutraal bouwen in 2020. Het rapport is vanaf juli te downloaden via www.rvo.nl/frissescholen; meer informatie over de afzonderlijke projecten vindt u op www.rvo.nl/energiezuiniggebouwd.

Wilt u meer weten over duurzame en frisse scholen renovatie en/of nieuwbouw? Kom dan naar één van onze vier seminars in september en oktober. De seminars vinden op verschillende locaties in Nederland plaats. Kijk voor meer informatie op DuurzaamGebouwd.nl/DGScholen.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c143 c160 c225 c243 c263 c265
Alleen samen krijgen we duurzame schoolgebouwen voor elkaar 

Alleen samen krijgen we duurzame schoolgebouwen ...

17 nov om 08:00 uur
timer 8 min

Het onderwijsveld wacht de komende jaren een enorme uitdaging. Duizenden schoolgebouwen moeten vanwege het Klimaatakkoord ...

Lees verder »

c143 c223
Whitepaper: Betere leerprestaties en hogere kwaliteit schoolgebouw binnen handbereik

Whitepaper: Betere leerprestaties en hogere ...

Dringender dan ooit zijn de opgaven voor schoolbesturen om toekomstbestendig te zijn en de leeromgeving gezond ...
c21 c143 c225
Doe mee aan serious game De Expeditie

Doe mee aan serious game De Expeditie

21 okt om 09:03 uur
timer 2 min

Tijdens het Duurzame & Gezonde Scholen Congres op 10 november kun je tot twee keer toe deelnemen aan een serious ...

Lees verder »

c21 c143 c148 c160 c225
Programma Duurzame & Gezonde Scholen Congres compleet!

Programma Duurzame & Gezonde Scholen Congres ...

19 okt om 13:23 uur

Op 10 november komen we samen in Eindhoven voor het Duurzame & Gezonde Scholen Congres. Leer alles over energiezuinige, ...

Lees verder »

c21 c143 c225 c245
Zo ontwerp je een school voor betere leerprestaties

Zo ontwerp je een school voor betere leerprestaties

8 sep om 08:00 uur
timer 2 min

Wat leveren zaken als licht, geluid, thermisch comfort en luchtkwaliteit voor bijdrage aan de leerprestaties en ...

Lees verder »

c21 c120 c143 c225
Frisse scholen – ‘Wees kritisch op wat voorhanden is’

Frisse scholen – ‘Wees kritisch ...

1 sep om 10:45 uur

Veel schoolgebouwen in Nederland zijn aan renovatie onderhevig door hoge daglicht- en ventilatie-eisen. Een ogenschijnlijk ...

Lees verder »

c21 c143 c225 c263
Nu al extra geld beschikbaar voor ventilatie scholen

Nu al extra geld beschikbaar voor ventilatie ...

16 aug om 14:01 uur
timer 2 min

De Tweede Kamer steunt een voorstel van GroenLinks en de PvdA om eerder geld vrij te maken voor voldoende ventilatie ...

Lees verder »

c21 c143 c185 c225 c278
Ecodorp Boekel wint twee Duurzaam Bouwen Awards

Ecodorp Boekel wint twee Duurzaam Bouwen Awards

1 jul om 14:01 uur
timer 5 min

Tijdens het Duurzaam Gebouwd Congres 2021 won Ecodorp Boekel niet alleen de Circulaire Ring als meest duurzame ...

Lees verder »

c21 c143 c225 c243
Betere leerprestaties en hogere kwaliteit schoolgebouw binnen handbereik

Betere leerprestaties en hogere kwaliteit schoolgebouw ...

31 mrt om 11:01 uur
timer 6 min

Waar moet een gezonde leeromgeving aan voldoen en hoe kun je duurzaamheid inbedden in bestaande plannen? Duurzaam ...

Lees verder »

c21 c143 c160 c225 c245
Onderwijscampus Lelystad geniet van comfortabel binnenklimaat door variabele luchtbehandeling

Onderwijscampus Lelystad geniet van comfortabel ...

29 mrt om 09:01 uur
timer 6 min

Eind dit jaar staat een nieuwe onderwijscampus in Lelystad paraat om te inspireren en te verbinden. Het gebouwencomplex ...

Lees verder »

c21 c143 c225
Last call voor event schoolverduurzaming: sluit je aan!

Last call voor event schoolverduurzaming: sluit ...

23 feb om 16:30 uur
timer 1 min

In een online eventreeks georganiseerd door Duurzaam Gebouwd en Stedebouw & Architectuur laten we zien welke ...

Lees verder »

c21 c143 c225 c243 c245
Maak jij jouw school gezond en duurzaam?

Maak jij jouw school gezond en duurzaam?

09-11-2020 om 07:00 uur
timer 2 min

Duurzaam Gebouwd zoekt een schoolbestuur dat haar vastgoed samen met experts de gezonde school van Nederland wil ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up