Proef met energiezuinig renoveren huurwoningen

Proef met energiezuinig renoveren huurwoningen

Woningbouwcorporatie RWS Partner in Wonen verduurzaamt een aantal oudere huurwoningen in Wemeldinge (zie foto) en Biezelinge. Er worden verschillende energiebesparende ingrepen beproefd, om na te gaan welke investering de grootste winst oplevert qua energieverbruik, comfort en milieudoelstellingen.  

Een groot aantal partijen, waaronder de provincie Zeeland, de Zeeuwse gemeenten, Bouwend Zeeland en de Zeeuwse Milieufederatie, heeft het Zeeuws Energieakkoord getekend. Doelstelling hiervan is dat alle particuliere woningen in de provincie in 2050 energieneutraal zijn.

Welke investering is beste mix

"Wij hanteren Nul-op-de-Meter bij nieuwbouw als standaard", geeft directeur-bestuurder Maarten Sas van RWS Goes aan. "Tegelijkertijd zijn er in Zeeland veel verouderde woningen, waarbij een forse sprong mogelijk is qua energielabel. Vraag is welke investering de beste mix van duurzaamheid, energiebesparing, kostenbesparing en comfort oplevert." RWS en projectmanagementbureau Marsaki daagden 4 aannemers uit om met energiezuinige concepten te komen, variërend van een labelsprong en een zogeheten ‘warme najaarsjas’ tot NoM.

Dezelfde type woningen

“Er kwamen veel leuke ideeën uit”, vertelt Walter Koens, projectmanager en mede-eigenaar bij Marsaki. “We nodigden aannemingsbedrijf Fraanje en Nederlandse Bouwunie (NBU) uit om hun voorstellen verder uit te werken. Grote vraag is welke euro de beste investering is voor RWS als verhuurder, welke voor de huurder qua besparingen en comfort en welke voor het milieu.” Interessant voor deze proef is dat het gaat om woningen van hetzelfde type en uit dezelfde periode. In Biezelinge experimenteert NBU met 2 energiebesparende renovaties: dubbel glas en een betere dakisolatie en een warme najaarsjas, zoals Koens het uitdrukt. Die jas bestaat uit een extra warmtevasthoudende ‘schil’ en het goed kierdicht maken om zo bepaalde isolatiewaarden te bereiken.

Wij hanteren Nul-op-de-Meter bij nieuwbouw als standaard'

Maarten Sas, RWS Goes

Drempel naar NoM lager

Fraanje paste bij 4 woningen in Wemeldinge een zogeheten schilrenovatie toe. Dak en gevels hebben een ‘warme winterjas’ gekregen. De installaties die nodig zijn voor NoM, zijn nog niet aangelegd. Voor een woning die volledig NoM wordt, moeten dak en gevel worden geïsoleerd, wordt de eventuele kruipruimte met schelpen gevuld en worden zonnepanelen en andere energieopwekkende installaties aangelegd, legt mededirecteur Martijn van Sabben van Fraanje uit. “Met deze renovatie is al een flinke sprong qua energielabel mogelijk. Als RWS naar volledig NoM wil, is de drempel lager.”

Wij denken dat we verder komen door kennis van duurzaam renoveren te delen'

Martijn van Sabben, Fraanje

Andere benaderingen

Daarnaast pasten de bedrijven 2 verbouwingsbenaderingen toe. Fraanje voerde alle veranderingen in 1 keer uit, terwijl de woning voor de schilrenovatie open lag. NBU kwam later terug voor de nieuwe badkamer, wat voor minder overlast voor de bewoners bleek te zorgen. “Daarvan hebben we veel geleerd”, zegt Koens. “Alle verbeteringen tegelijk doorvoeren bleek te veel voor sommige bewoners.” De renovaties vonden eind vorig jaar plaats. “We gaan de woningen en hun bewoners volgen, om te zien of onze verwachtingen uit komen”, zegt Koens. “Interessant was dat het elektriciteitsverbruik gedurende de koudere periodes op 25 kiloWatt per dag uit kwam. Dat is behoorlijk laag en geeft aan dat de woningen goed geïsoleerd zijn.”

Wennen aan ventilatie

In de NoM-woningen is een luchtwarmtepomp gecombineerd met balansventilatie, zegt Koens. De vraag is nu hoe dat op de langere termijn bevalt. “De meesten vinden het comfortabel, al hebben sommige bewoners moeite met het gebruik van de systemen in huis. Je moet een half uur per dag spuien en zorgen voor een goede nachtventilatie. Bij een gezin met meerdere kinderen en huisdieren was de ventilatie nog een probleem; een bekend verschijnsel bij zeer goed geïsoleerde woningen. Ook de wtw-filters moeten 2 keer per jaar worden vervangen.”

Kennis delen

Na de oplevering van de renovatie in Wemeldinge nodigde Fraanje Bouwend Zeeland en Uneto-VNI uit, om kennis te nemen van dit concept. “Sommige mensen vonden het raar dat we de concurrentie erbij haalden’, zegt Van Sabben. “Maar wij denken dat we verder komen door kennis van duurzaam renoveren te delen. Zo kan het snel goedkoper worden.” De duurzame doelstellingen kunnen voor werkgelegenheid zorgen in Zeeland, stelt hij. “De Zeeuwse woningcorporaties trekken er flink aan, wat betreft duurzaam bouwen. Zo hebben wij in Arnemuiden 6 en in Breskens 8 NoM-huurwoningen gebouwd.” Fraanje ontwikkelt ook duurzame technologieën in eigen beheer, of in samenwerking met Zeeuwse partijen die eveneens affiniteit hebben met duurzaam bouwen, zoals installatiebedrijf van de Velde uit Yerseke en ITN uit Nieuwdorp. 

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c120 c225 c243
Wat gaat de (Nederlandse) bouw van de Europese Green Deal merken?

Wat gaat de (Nederlandse) bouw van de Europese ...

2 apr om 09:01 uur
timer 3 min

De Green Deal maakt integraal deel uit van de strategie van de Europese Commissie om de doelstellingen voor duurzame ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c244
Duurzaamheid Dopper inspireert Dura Vermeer

Duurzaamheid Dopper inspireert Dura Vermeer

31 mrt om 09:01 uur
timer 8 min

Met de introductie van een hippe waterfles gaf Dopper een inspirerende impuls aan de mondiale strijd tegen plastic ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c243
Nul op de meter: een volledig energieneutraal gemeentehuis

Nul op de meter: een volledig energieneutraal ...

2 feb om 08:00 uur

Hoe maak je van een verouderd gemeentehuis een toonbeeld van grootschalige verduurzaming? In Dronten koos de gemeenteraad ...

Lees verder »

c21 c120 c135 c185 c225
Van gesloten bastion naar transparante en flexibele werkomgeving

Van gesloten bastion naar transparante en flexibele ...

19 jan om 10:01 uur
timer 3 min

De renovatie en verduurzaming van het Rijkskantoor Surinameweg 4 (Haarlem) naar energielabel A+ zal worden uitgevoerd ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c244 c260
Circulariteit grootste kans voor renovatie

Circulariteit grootste kans voor renovatie

14-12-2020 om 07:00 uur
timer 8 min

Met talloze leegstaande kantoren, een krappe woningmarkt en een nijpende energietransitie is er meer dan ooit ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c243 c280
101 innovatieve renovatie-oplossingen

101 innovatieve renovatie-oplossingen

10-12-2020 om 10:01 uur
timer 1 min

Het is vaak nog goed zoeken naar de soort renovatie die voor een specifieke woning gewenst is. De oplossing is ...

Lees verder »

c21 c120 c225
Het grote goud van de renovatie- en transformatieopgave

Het grote goud van de renovatie- en transformatieopgave

25-11-2020 om 06:30 uur
timer 1 min

In de renovatie-opgave schuilt het grote goud: op 10 december aanstaande laten we je zien hoe de toekomst van ...

Lees verder »

c21 c26 c120 c243
Havensteder verduurzaamt 360 woningen in Bospolder-Tussendijken 

Havensteder verduurzaamt 360 woningen in Bospolder-Tussendijken 

10-11-2020 om 10:31 uur
timer 1 min

Havensteder verduurzaamt de vijf Gijsinglaanflats in Bospolder-Tussendijken. Het gaat om 360 woningen die van ...

Lees verder »

c21 c120 c160 c184 c225 c263
Uitkomsten innovatieprogramma Aardgasvrije en frisse basisscholen

Uitkomsten innovatieprogramma Aardgasvrije en ...

28-10-2020 om 09:32 uur

Het is alweer een tijdje terug dat ik voor Margrittes kunstwerk ‘Ceci n’est pas une pipe’ stond. ...

Lees verder »

c21 c120 c143 c160 c225 c243 c263
Programma Verbindingsdag Gezonde Scholen is rond 

Programma Verbindingsdag Gezonde Scholen is ...

26-10-2020 om 11:14 uur
timer 2 min

Op 11 november vindt de online Verbindingsdag Gezonde Scholen plaats. Architecten, schoolbesturen, overheden, ...

Lees verder »

c21 c120 c122 c160 c184 c225 c243
Eind jaren 60 wijk gaat #VanGasLos

Eind jaren 60 wijk gaat #VanGasLos

12-10-2020 om 17:00 uur
timer 1 min

In een eind jaren 60 wijk in Terborg, dichtbij Doetinchem, worden woningen van het gas af gehaald. Daarvoor wordt ...

Lees verder »

c21 c120 c143 c160 c225 c263
Kabinet stelt 360 miljoen beschikbaar voor niet-coronaproof scholen

Kabinet stelt 360 miljoen beschikbaar voor niet-coronaproof ...

01-10-2020 om 14:55 uur
timer 2 min

Alle schoolgebouwen in Nederland hadden tot 1 oktober te tijd om te laten weten of het ventilatiesystem in ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up