‘De bouwsector kan leren van het Ikea-concept’

Zorg voor een standaard maatvoering voor elk bouwdeel. Zo hoeft de ontwerper deze delen alleen nog samen te voegen. Dit was een van de tips die naar voren kwamen tijdens de Round Table over Industrieel Bouwen.

Wat is jouw grootste industrialisatiefrustratie? Met deze vraag trapte moderator Brigitte Berends de Round Table over Industrieel Bouwen bij De RuwBouw Groep af. Elk van de deelnemers deed een boekje open. Alphons van der Weerden van Mawipex: “We willen wel duurzaamheid, maar geen dubbeltje teveel betalen”. Peter Fraanje van de NVTB ziet al veel verbetering in bouwtijd en levertijd. “Maar we hebben de eindgebruiker vaak slecht in beeld.” David van Mourik van Faay valt het op ieder project opnieuw begint met een tekening. Henny van der Heijden van Celdex voegt hier aan toe: “In mijn ogen let de bouwsector helemaal niet alleen maar op de kosten. Anders zouden we wel anders denken.”


De samenvatting van deze Round Table over Industrieel Bouwen.

Naast het wiel opnieuw uitvinden noemen de aanwezigen ook het onderlinge vertrouwen en de versnippering als uitdaging. Jamie de Boer van Imbema: “Door veel conflicterende belangen zijn we niet in staat om tot een concept te komen.”Hierop gaat Ben Kruseman van De RuwBouw Groep verder: “Als gevolg daarvan verspillen we veel geld.” Hoe kan de toeleverende industrie hierin een rol pakken? De eerste stappen naar industrieel en conceptueel bouwen zijn inmiddels gezet, maar het is blijkbaar lastig om de bouw vergaand te industrialiseren en te standaardiseren. In 3 stellingen willen de deelnemers gezamenlijk de prioriteiten bepalen voor de toeleverende industrie.

Levertijd van woningen naar 2 weken

Op stelling 1 ‘De levertijd van woningconcepten bedraagt met ingang van 2018 maximaal 2 weken’, reageert VBI’s Gerard Wittebol met: “Tot voor kort hadden we levertijden van zo’n 16 weken. Door opschaling lopen we in naar 12 weken, maar bij grote projecten kan het zomaar weer oplopen.” Fraanje ziet de afgelopen crisis als voordeel. “Er zijn impulsen om industrieel te bouwen, onder meer omdat er geen handjes beschikbaar zijn. Gelukkig zie ik steeds meer woningen uit de fabriek komen.”

Wat moet gebeuren om de productie aan te kunnen? Het antwoord is nagenoeg unaniem standaardisatie. Ben Kruseman: “Waarom hadden we in het verleden veel soorten inkassingen, terwijl we nu voort kunnen met 3?”, vraagt Kruseman zich af.Volgens Wim Mulder van Bostik is de voorraadplanning hierbij ook belangrijk. “Die voorraad wil je beperken vanwege de kosten.”

Samenwerking is een voorwaarde om te standaardiseren. En voor die samenwerking is vertrouwen nodig. “Het wantrouwen begint al tussen de opdrachtgever en de opdrachtnemer”, merkt Bas Timmers van Timmers Praktische Bouwlogistiek op. “Je moet aan het begin eigenlijk al de hele keten aan tafel hebben zitten.” Fraanje geeft aan dat het leveren binnen tijd en budget een steeds grotere rol speelt. “De individuele wensen van de klant lijken een spanningsveld te vormen met de benodigde standaardisatie.”In de ogen van Wittebol staat industrialisatie haaks op wat de klant wil.” Van der Weerden valt hem bij: “Je wil een grotere klantenkring, met meer variatie tot gevolg. Dat gaat tegen standaardisatie in.” Fraanje laat een ander geluid horen: “De wensen van klanten vallen mee. Weinig mensen willen een woning zonder ramen. Dat zijn uitzonderingen.”

Onderdelen en materialen hergebruiken

De stelling ‘Onroerend goed wordt roerend goed’ heeft betrekking op circulair bouwen. Timmers geeft een aansprekend voorbeeld over COA, de opvang voor asielzoekers. “Voor hen zijn tijdelijk 160 woningen gebouwd, die vervolgens bijna allemaal zijn hergebruikt. De creatiefste dingen ontstonden.” We kunnen deze stelling ook lezen vanuit kwaliteit, vindt Fraanje. “Je directe belang is om te investeren in kwaliteit. Paneelbouwers doen dat al; ze verkopen elke keer dezelfde gebruikte panelen.” Volgens Van der Weerden past dit bij circulair bouwen. “Daarbij moet ook alles demontabel zijn.”

Het hergebruiken van materialen brengt echter hoge kosten met zich mee. Duurzaam kwalitatieve producten prijzen zich toch vaak weer uit de markt, omdat het op traditionele wijze goedkoper blijkt te kunnen. Het proces zoals dat nu vormgegeven is vormt ook de bottle neck voor het industrieel bouwen als totaal.” Als je wil industrialiseren, moet je volledig eigenaar zijn van één concept”, denkt Van der Heijden. Fraanje merkt dat de levensduren korter worden. “Investeringsbeslissingen worden gemaakt op 15 jaar in plaats van 30 tot 50 jaar. De bouwindustrie speelt daarop in en levert kant-en-klare verplaatsbare woningen. Op het niveau van bouwdelen kunnen we al een eind komen.”

Zorg voor slimme standaarden

In stelling 3 ‘Vanaf 2020 leveren wij met elkaar voor 80% van ons portfolio aan Ikea’ ziet Wittebol geen heil. De Boer ziet wel mogelijkheden. ”Van dat concept kunnen we veel leren: het is eenvoudig en gestandaardiseerd.” Van der Heijden gaat nog een stap verder: “Stel je voor dat je geen keuze hebt? We moeten met terugwerkende kracht de eisen aan het product scherper stellen.” Van Mourik geeft aan al geruime tijd zaken te doen met IKEA. “Ik verwacht in de toekomst meer te leveren.”Volgens Timmers zit er wel een verschil tussen de logistieke en de bouwkundige wereld. “Supply chain is veel voorspelbaarder dan bouwkunde.” En daar zit juist het verschil, geeft Van Mourik aan. “Redeneer vanuit logistiek in plaats vanuit je eigen productieproces.”

3 onderdelen voor industrialisatie

Wat is er noodzakelijk om te komen tot industrialisatie? Volgens de deelnemers zijn 3 dingen onontbeerlijk:

1. Standaard maatvoering voor elk bouwdeel die afgestemd is op de logistieke mogelijkheden, zodat een ontwerper alleen de delen hoeft samen te voegen.
2. Co-makership met volledige transparantie en vertrouwen. En op lange termijn: nieuwe businessmodellen.  
3. Van aanbesteden naar inkopen/afnemen en van projectmatig naar procesmatig produceren.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

iLofts: ketenregie voor betaalbare nieuwbouw

iLofts: ketenregie voor betaalbare nieuwbouw

30 mrt om 08:00 uur
timer 3 min

Aan de Calandkade in Den Haag verrijst iLofts: twee stoere appartementencomplexen voor urban people die van no-nonsense ...

Lees verder »

Bouw ‘Wijk van de Toekomst’ kan van start

Bouw ‘Wijk van de Toekomst’ kan ...

14 mrt om 15:30 uur
timer 1 min

De gemeenteraad van Helmond heeft unaniem de plannen goedgekeurd voor de voorbereidingen voor de bouw van de Wijk ...

Lees verder »

De meest gelezen verhalen van 2017: nummer 1

De meest gelezen verhalen van 2017: nummer 1

22-12-2017 om 15:30 uur

In aanloop naar 2018 publiceert Duurzaam Gebouwd de komende 2 weken de 10 meest gelezen verhalen van 2017. Nummer ...

Lees verder »

110 starterswoningen in 5 maanden gebouwd

110 starterswoningen in 5 maanden gebouwd

20-12-2017 om 11:00 uur

Woningcorporatie De Alliantie en het flexibele woonconcept Nezzt hebben in 5 maanden tijd gezorgd voor 110 sociale-huurwoningen ...

Lees verder »

Bouwers adviseren Transitieteam Bouw

Bouwers adviseren Transitieteam Bouw

08-12-2017 om 11:00 uur

Drie producenten van verplaatsbare woningen willen zo snel mogelijk de stap maken naar 100% circulaire bouw om ...

Lees verder »

Compleet gebouw ontstaat uit mobiele unit

Compleet gebouw ontstaat uit mobiele unit

31-10-2017 om 13:00 uur

De innovatie ‘Unfold’ kan zichzelf in enkele minuten ontvouwen tot een complete woning of kantoor. ...

Lees verder »

28 woningen voor spoedwoningzoekenden

28 woningen voor spoedwoningzoekenden

13-10-2017 om 11:00 uur

Woningstichting SWZ en NEZZT tekenden op 10 oktober een overeenkomst voor het realiseren van 28 appartementen aan ...

Lees verder »

Kleine woningen bouwen voor alleenstaanden

Kleine woningen bouwen voor alleenstaanden

06-09-2017 om 15:30 uur

Een woning bouwen met 4 personen in 4 weken. Volgens Randy Riteco van Cubicco is dat goed mogelijk. “Veel ...

Lees verder »

18 bedrijven in nieuw concept voor gestapelde woningen

18 bedrijven in nieuw concept voor gestapelde ...

06-09-2017 om 13:00 uur

Samen met 17 co-makers heeft bouwbedrijf Trebbe een samenwerkingsovereenkomst gesloten voor zijn concept voor gestapelde ...

Lees verder »

'Bouwen voor de eeuwigheid is ouderwets'

'Bouwen voor de eeuwigheid is ouderwets'

06-07-2017 om 11:00 uur

Sneller, kosten efficiënter, flexibeler en ronduit beter bouwen. Een industrieel bouwproces kan deze elementen ...

Lees verder »

Reacties

Wellicht dat het aanbestedingssyteem ook een negatieve bijdrage levert aan het doorgeslagen "kostendenken" en wantrouwen binnen de bouwsector. Ik kan me voorstellen dat aannemers soms onverantwoorde kortingen weggeven om zo als laagste aanbieder in een aanbesteding een werk binnen te slepen. Voorts moet die aannemer deze korting dan weer zien te verhalen op de toeleveranciers. Daarmee wordt de negatieve carrousel van claims, wantrouwen en juridisch getouwtrek weer opgestart binnen de bouwketen. Eigenlijk zou een aanbesteding meer ingericht moeten worden op de "beste prijs" in plaats van de "laagste prijs". Een aannemelijke prijs welke is onderbouwd met een solide bouwplan zou mij waardevoller zijn, dan een zodanig lage aanneemsom, waarvan je als opdrachtgever al kunt bedenken dat dit problemen gaat geven. Daarnaast wordt volgens mij een gezond verdienmodel binnen de bouw ook zwaar ondermijnd door extreme boeteclausules die door juristen uit de pen worden getoverd. Goed initiatief om deze verkenning naar een meer geïndustrialiseerd bouwproces op te zetten met stakeholders in de sector.

voorbeelden van circulair bouwen zijn er legio. Kijk maar eens op youtube, https://www.youtube.com/watch?v=RlVAjaD4DaU, https://www.youtube.com/watch?v=51X1SOnhoK4, Module bouw, in welke hoedanigheid ook, heeft een hoge mate van gestandaardiseerd maatwerk in zich. De 'specials' blijven er altijd en zijn wellicht moeilijk in te passen maar 80% van de gebouwen kennen een mate van standaardisatie en dat drukt in ieder geval ook de prijs. Het ligt vooral bij opdrachtgevers om de voordelen van deze bouwmethode te onderkennen en op een juiste wijze in te zetten.

Gewoon uit het archief halen en doen herleven in de bouw; de modulaire coordinatie! TNO rapport/2004-BBE-R0095) , NEN2883 download met alle details: http://homepage.tudelft.nl/f2n51/01_maatsystemen.pdf en daarna NEN6000 met de laatste info op https://www.cementonline.nl/artikel/modulaire-coordinatie-nu-of-nooit.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up