Stelling #VanGasLos: Particuliere woningeigenaar is grootste uitdaging in bestaande bouw

Stelling #VanGasLos: Particuliere woningeigenaar is grootste uitdaging in bestaande bouw

In de opmars naar het Duurzaam Gebouwd Congres op 1 februari vraagt Duurzaam Gebouwd haar experts om een stelling te poneren, ten behoeve van discussie omtrent #VanGasLos. Dit keer is het woord aan Robbert van Rijswijk van Merosch.    

Auteur: Robbert van Rijswijk

Stelling #VanGasLos: Om #VanGasLos te gaan in de bestaande bouw, vormt het meekrijgen van de particuliere woningeigenaar het grootste struikelblok.

Een trend van de laatste tijd is dat meer en meer gemeenten in hun duurzaamheidsbeleid opnemen dat er voor nieuwbouwwijken geen gasinfrastructuur meer wordt aangelegd. Daar waar we gemeenten een paar jaar geleden nog moesten overtuigen met uitgebreide rapportages en soms uren aan overleg, lijkt het kwartje dan eindelijk gevallen en raakt men er in toenemende mate van overtuigd dat de aanleg van nieuwe gasinfrastructuur vanuit het oogpunt van milieu en toekomstige kosten onverantwoord is.

Focus op bestaande bouw

Hiermee verschuift gelijk de focus van gemeenten naar de uitfasering van bestaande gasinfrastructuur. Zoals vermeld in de Energieagenda, gaan gemeente en regionale netbeheerder namelijk een grote rol spelen in de uitfasering van gas in bestaande wijken.

Om de belangrijkste uitdagingen van deze opgave te identificeren zijn op 26 en 28 juni 2017 twee Merosch Open Source sessies georganiseerd met als thema #vangaslos in de bestaande bouw. Daaruit bleek dat de grootste uitdagingen niet zozeer technisch of financieel van aard zijn, maar dat het meekrijgen van de particuliere woningeigenaar het grootste struikelblok vormt. Uit de sessies bleek dat er voldoende alternatieven om van aardgas af te gaan voorhanden zijn. Ondanks de grote verscheidenheid in gebruik en kwaliteit, zijn er voor alle gebouwtypen wel technische oplossingen te verzinnen om van aardgas los te raken. Lees een samenvatting over de sessies.

Financieel gezien zou het van aardgas af komen geen probleem mogen zijn. Door hard dalende prijzen van bijvoorbeeld warmtepompen enerzijds en stijgende gasprijzen anderzijds, worden terugverdientijden van alternatieven voor een gasketel steeds kleiner. Met de inwerkingtreding van de energieprestatievergoeding is het voor verhuurders inmiddels ook mogelijk om een zeer duurzame NOM-renovatie te financieren.

Overtuig de particuliere eigenaar

Gezien de technische en financiële mogelijkheden, zie ik voor de utiliteitsbouw en sociale woningbouw geen grote belemmeringen. Immers gebouweigenaren en woningcorporaties hebben over het algemeen een lange termijn vastgoedvisie en beschikken over een MeerJarenOnderhoudsPlan, waardoor het met bovengenoemde aanpak goed mogelijk is om (op termijn) van gas los te komen. 

Voor particuliere woningeigenaren ligt dit echter anders. Deze groep heeft namelijk geen MeerJarenOnderhoudsPlan, waardoor vervanging over het algemeen op ad-hoc basis plaatsvindt wanneer er storingen zijn of defecten optreden. Bovendien ontbreekt de noodzaak, bestaat er nog veel weerstand (het op gas koken blijkt nog een algemeen verworven recht) en wordt het spaargeld, indien al aanwezig, liever in een nieuwe keuken of badkamer gestoken.

Dit komt mede doordat de informatievoorziening nog veel te beperkt is. Het merendeel van de particulieren is niet bekend met het voornemen om in 2050 volledig aardgasvrij te zijn. En voor diegenen die dit wel weten en graag willen overstappen, die zien vaak door de bomen het bos niet meer. Eenduidige informatie over welke alternatieven het beste passen bij welke situatie en welke logische stappen al gezet kunnen worden om op termijn aardgasloos te worden, is er nog niet. Tot slot blijkt dat ook lokale installateurs en aannemers nog vaak de kennis en expertise missen om op goede manier te adviseren.

Start nu met wijk-/straatgerichte aanpak

Om in 2050 een volledige aardgasvrije gebouwde omgeving te hebben, zullen gemeenten in samenwerking met de regionale netbeheerders vanaf nu dan ook vol aan de slag moeten. Daarbij moeten we beginnen met het per wijk inventariseren van wanneer welke gasinfrastructuur vervangen moet worden. Vervolgens is het van belang om op wijk- en straatniveau te bekijken welke alternatieven het meest voor de hand liggen.

Aan de hand daarvan wordt dan in een vroegtijdig stadium in een stappenplan aangegeven welke stappen genomen kunnen worden om aardgasvrij te worden. Dit alles vraagt uiteraard om een zeer goede en zorgvuldige communicatie en informatievoorziening richting de bewoners, waarbij de grootste uitdaging is om alle particuliere woningeigenaren van verschillende pluimage (van jong tot oud en arm tot rijk) mee te krijgen. Daar hoort in eerste instantie een strategie van verleiden bij, maar de grote vraag is wanneer de wortel plaats moet maken voor de stok.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

Met de groengasrevolutie van Bareau hoef je niet #VanGasLos

Met de groengasrevolutie van Bareau hoef je ...

11 okt om 16:00 uur
timer 4 min

Behoud alle gasleidingen en ga niet #VanGasLos, stelt Kirsten Zagt. En vervang het ‘normale’, opgewaardeerde ...

Lees verder »

Pelletketel verwarmt nieuwe Bossche kastelen

Pelletketel verwarmt nieuwe Bossche kastelen

8 okt om 16:00 uur
timer 6 min

Hoe ga je #vangaslos in een ‘Frans burchtdorpje en Windsor Castle’? Een bodemwarmtepomp en pelletketels ...

Lees verder »

Draaiboek voor communicatie met bewoners bij NOM-renovatie

Draaiboek voor communicatie met bewoners bij ...

1 okt om 16:00 uur
timer 3 min

Technisch is alles mogelijk bij de verduurzaming in de bouw, maar hoe communiceer je met bewoners daarover? Check ...

Lees verder »

Lees Duurzaam Gebouwd Magazine #44 op je telefoon of tablet

Lees Duurzaam Gebouwd Magazine #44 op je telefoon ...

30 sep om 11:00 uur

Vanaf vandaag kun je het kersverse Duurzaam Gebouwd Magazine (nummer 44) op je tablet of telefoon lezen. Volg ...

Lees verder »

Startschot: derde editie van opleiding Basiscertificaat Aardgasvrije Gebouwde Omgeving 

Startschot: derde editie van opleiding Basiscertificaat ...

12 sep om 16:30 uur
timer 1 min

Tijd om kennis te delen! Editie 3 van de populaire en succesvolle opleiding Basiscertificaat Aardgasvrije Gebouwde ...

Lees verder »

Nederland haalt achterstand op Duitsland snel in

Nederland haalt achterstand op Duitsland snel ...

27 aug om 13:00 uur
timer 4 min

Welke producten uit Duitsland kunnen een bijdrage leveren aan de energietransitie in Nederland?

Lees verder »

Seminar belicht versnellingsmogelijkheden #VanGasLos

Seminar belicht versnellingsmogelijkheden #VanGasLos

12 aug om 06:59 uur
timer 1 min

Het seminar #VanGasLos barst weer los. We zijn te gast bij Itho Daalderop in Tiel, waar we nieuwe inzichten ophalen ...

Lees verder »

Whitepaper Energietransitie en sociale cohesie

Whitepaper Energietransitie en sociale cohesie

2 aug om 10:00 uur
timer 2 min

Draagt de energietransitie bij aan de sociale cohesie in wijken? Lees deze nieuwe whitepaper, met daarin ook aandacht ...

Lees verder »

Lokale flexibiliteit nodig voor stabiel elektriciteitsnet

Lokale flexibiliteit nodig voor stabiel elektriciteitsnet

30 jul om 15:00 uur
timer 7 min

De groeiende vraag naar en productie van elektriciteit vraagt om nieuwe maatregelen om een goed functionerende ...

Lees verder »

Berckelbosch wordt energieneutraal en filtert fijnstof

Berckelbosch wordt energieneutraal en filtert ...

26 jul om 11:00 uur
timer 1 min

Gebiedsontwikkeling Berckelbosch in Eindhoven krijgt binnen het deelplan ‘Chopin’ 20 energieneutrale ...

Lees verder »

Succesformule voor verduurzaming scholen: 'Kennisdelen, opschalen en bij elkaar blijven'

Succesformule voor verduurzaming scholen: 'Kennisdelen, ...

1 jul om 15:30 uur
timer 9 min

Een groot deel van de schoolgebouwen van Nederland kun je nog niet bestempelen als toekomstbestendig. Sterker ...

Lees verder »

Innovatieve partijen werken aan versnelling energietransitie

Innovatieve partijen werken aan versnelling ...

27 jun om 10:00 uur
timer 3 min

Uptempo! brengt de markt van innovatieve aanbieders en woning- en gebouweigenaren samen en zorgt zo voor extra ...

Lees verder »

Reacties

De stop zal nooit helpen en zelfs de gedachte aan harde maatregelen naar eigenaar kopers van woningen werkt al aafrechts. De bouw en installatie branche zal moeten verleiden en verleiden met goede aanbiedingen dat elke woningbezitters vol enthousiasme van gas los wil gaan, duurzaam los wol gaan. Dat aanbod is nog veel te pover omdat het beter verdient om honderden woningen van de woningcorporaties aan te pakken en omdat er wordt gewacht op subsidies vanuit de overheid om de prijzen hoog te houden. We hebben een gezamenlijke verantwoordelijkheid eigenaren en de branches om ook het individuele bezit van het gas los te maken. We kunnen daar morgen mee beginnen want het voordeel is enorm, goedkoper, minder brand gevaarlijk en het volt goed. Alles draait om gedrag en focus van ons mensen. Daarom steunen we vanuit Delft, steun ik waar dat maar kan, de discussie over bewonersgedrag individueel en in de groep. Groepen zijn veilig havens voor eigenaren om hun keuzen binnen te maken. Ook hun eigen individuele keuzen. In de bouwsector weten we daar veel te weinig van. Daarom helpen we graag. Want ook de deskundigen in de bouw en installatie branche kunnen door eigen groepsprocessen stappen vooruit zetten. Sluit je aan, doe mee, stop met naar de overheid in deze kijken. Dat leidt af en schiet niet op, Fred Sanders

Beste Robbert, Ik vind je zienswijze wel interessant, er ligt een bestaande infrastructuur die onderhoud en vervanging vraagt. Deze zitten in een planning, overheid, aanbieder en gebruiker kunnen dus voorbereid afzien van vervanging van de gas infrastructuur en doorstromen naar een andere energiebron voor verwarming en warmwater. Wanneer we de overall kosten in een gezamenlijke pot stoppen kan het adhoc-deel worden gefinancierd, daarmee is/wordt het aantrekkelijk voor een particuliere eigenaar om vrijwillig verplicht mee te gaan in de ontkoppeling van zijn buurt. Wellicht zijn er politieke partijen die dit in hun locale verkiezingsprogramma willen opnemen voor de gemeenteraadsverkiezingen. Lokaal ingezet kan succesvol zijn.

Dit onderwerp roept bij mij altijd meer vragen dan antwoorden op. Welke alternatieven zijn er dan? WKO, maar dat heeft ook weer voor en nadelen...zeker voor bestaande bouw. Wat is er nog meer? Ik denk dat de consument niet per se mee te krijgen moet zijn, maar dat er vooral een duidelijk beleid en plan moet komen, dat ook beleidsmatig en financieel gesteund wordt. Er ligt een grote taak bij de overheid. Daarnaast bedenk ik me wel eens dat 80% van de energie gebruikt wordt door de industrie. En dat alle inspanningen op het gebied van bezuinigen van energie door consumenten in hun woning door bijvoorbeeld de extra (vakantie)vluchten op Schiphol en straks Lelystad te niet gedaan wordt. Daardoor krijg ik als consument ook niet echt de behoefte om te investeren in een energiezuiniger woning en electrische auto.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up