Kristinsson: 'Techniek is cruciaal bij de energietransitie' 

timer3 min
Kristinsson: 'Techniek is cruciaal bij de energietransitie' 

De verduurzaming van de bestaande woningvoorraad met traditionele maatregelen is een wensdroom die niet uitvoerbaar is. Dat zegt Jón Kristinsson, emeritus hoogleraar aan de TU Delft en pionier duurzaam bouwen. “Het ontbreekt aan tijd en menskracht om het gekozen traject te volbrengen.” Hij ontwikkelde een alternatieve methode om woningen gasloos te maken. De eerste resultaten van een pilot zijn veelbelovend.

Foto: door Rob Voss

In Nederland wordt hard gewerkt aan plannen om de klimaatproblematiek op te lossen. Nieuwe woningen mogen geen CO2 meer uitstoten. Het energieverbruik moet zo laag mogelijk zijn en het gebruik van fossiele brandstof (gas) wordt tot een minimum beperkt. Het uitgangspunt bij het ontwerpen van die woningen zijn de richtlijnen uit de Trias Energetica. Het energieverbruik wordt dus beperkt door die nieuwe woningen zeer goed te isoleren, efficiënt te ventileren, en de woningen moeten zelf duurzame energie opwekken, bijvoorbeeld met zonnepanelen. Voor nieuwbouw, waar dit proces aan de tekentafel plaatsvindt, is dat een realistische aanpak.

Bij het verduurzamen van de bestaande woningvoorraad, zo’n 7 miljoen woningen, wordt dezelfde gedachtegang gehanteerd. De primaire maatregelen, die politiek en bouwwereld voor ogen hebben, zijn goed isoleren in combinatie met duurzame opwekking van energie. Vanaf 2020 worden alle woningen gasloos gemaakt. Deze aanpak is volgens professor Kristinsson niet haalbaar. Vooral de praktische uitvoering roept vragen op. “Isoleren is heel arbeidsintensief. Het is allerminst zeker of er wel voldoende menskracht is om de hele woningvoorraad op tijd te verduurzamen.”

Trias Energetica op zijn kop

Kristinsson vindt de Trias Energetica voor het gasloos maken van bestaande woningen in principe een goede strategie. Maar dan moeten die richtlijnen wel op zijn kop worden gezet. Het gevolg is dat de verschillende elementen een andere prioriteit krijgen. Daardoor verandert de volgorde waarin maatregelen worden genomen. “Voor bestaande woningen geldt: een installatie heeft voorrang op thermisch isoleren (1), maak ook gebruik van zon- en afvalwarmte (2) en benut de kansen van technische innovaties (3)”.

Dat betekent dat huizen als eerste goed tochtdicht gemaakt worden. Er wordt beperkt thermisch geïsoleerd, alleen als dat snel en eenvoudig kan. Ventileren gebeurt decentraal met een zeer hoge warmteterugwinning. De woning wordt verwarmd met stralingswarmte en/of zeer lagetemperatuur luchtverwarming. Afvalwarmte, opgeslagen zonnewarmte, gemeentelijke warmtenetten, etc. zijn zeer geschikte warmtebronnen.

Deze aanpak loont des te meer bij gebruik van hightech warmtewisselaars en warmtepompen. “Onder de juiste condities zorgen deze technische innovaties voor een verrassend hoog rendement. De COP, de warmteopbrengst van elektriciteit van een warmtepomp, verdubbelt dan van 3,5 naar 6 – 8.”

Kristinsson: 'Techniek is cruciaal bij de energietransitie' 

Kleinschalige E-pilot

Kristinsson heeft zijn visie samen met enkele collega’s uitgewerkt voor een kleinschalige E-pilot bij Woningcorporatie Rentree in Deventer. Daartoe is voor € 39.350,-- in een woning geïnvesteerd. De CV-ketel is aangevuld met een hybride warmtepomp, zonnepanelen en er zijn twee lagetemperatuur radiatoren (HCCV19) toegevoegd. Op zowel de boven- als benedenverdieping zorgt een Ademend Raam / Fresh-r voor de ventilatie. Verder is de kierdichting is verbeterd. De woning heeft geen spouwmuurisolatie, er is wel dubbel glas, op de zoldervloer ligt een isolatiedeken en in de kruipruimte is isolatie aangebracht.

Het energieverbruik is gedurende twee jaar vergeleken met vier identieke woningen, waarbij in drie woningen andere energiebesparende maatregelen zijn genomen. Het resultaat is dat de woning van Team Kristinsson het laagste energieverbruik heeft, 78% lager dan de referentiewoning. De jaarlijkse energierekening is slechts € 554,-- en de bewoners zijn tevreden over het wooncomfort.

Hoewel de pilot te beperkt is om er wetenschappelijke conclusies aan te verbinden, is Kristinsson blij met het resultaat. “Door het moderniseren van de verwarmings- en ventilatie-installaties plus het tochtdicht maken en beperkt isoleren is het gelukt om zeer fors te besparen op het energieverbruik. En het uitvoeren van die ingrepen is niet eens zo vreselijk ingewikkeld. Handige bewoners / huiseigenaren kunnen een deel daarvan, bijvoorbeeld het tochtdicht maken, misschien wel zelf uitvoeren.”

Tekst: Piet Scheerhoorn

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

Met de groengasrevolutie van Bareau hoef je niet #VanGasLos

Met de groengasrevolutie van Bareau hoef je ...

11 okt om 16:00 uur
timer 4 min

Behoud alle gasleidingen en ga niet #VanGasLos, stelt Kirsten Zagt. En vervang het ‘normale’, opgewaardeerde ...

Lees verder »

Pelletketel verwarmt nieuwe Bossche kastelen

Pelletketel verwarmt nieuwe Bossche kastelen

8 okt om 16:00 uur
timer 6 min

Hoe ga je #vangaslos in een ‘Frans burchtdorpje en Windsor Castle’? Een bodemwarmtepomp en pelletketels ...

Lees verder »

Draaiboek voor communicatie met bewoners bij NOM-renovatie

Draaiboek voor communicatie met bewoners bij ...

1 okt om 16:00 uur
timer 3 min

Technisch is alles mogelijk bij de verduurzaming in de bouw, maar hoe communiceer je met bewoners daarover? Check ...

Lees verder »

Lees Duurzaam Gebouwd Magazine #44 op je telefoon of tablet

Lees Duurzaam Gebouwd Magazine #44 op je telefoon ...

30 sep om 11:00 uur

Vanaf vandaag kun je het kersverse Duurzaam Gebouwd Magazine (nummer 44) op je tablet of telefoon lezen. Volg ...

Lees verder »

Startschot: derde editie van opleiding Basiscertificaat Aardgasvrije Gebouwde Omgeving 

Startschot: derde editie van opleiding Basiscertificaat ...

12 sep om 16:30 uur
timer 1 min

Tijd om kennis te delen! Editie 3 van de populaire en succesvolle opleiding Basiscertificaat Aardgasvrije Gebouwde ...

Lees verder »

Nederland haalt achterstand op Duitsland snel in

Nederland haalt achterstand op Duitsland snel ...

27 aug om 13:00 uur
timer 4 min

Welke producten uit Duitsland kunnen een bijdrage leveren aan de energietransitie in Nederland?

Lees verder »

Seminar belicht versnellingsmogelijkheden #VanGasLos

Seminar belicht versnellingsmogelijkheden #VanGasLos

12 aug om 06:59 uur
timer 1 min

Het seminar #VanGasLos barst weer los. We zijn te gast bij Itho Daalderop in Tiel, waar we nieuwe inzichten ophalen ...

Lees verder »

Whitepaper Energietransitie en sociale cohesie

Whitepaper Energietransitie en sociale cohesie

2 aug om 10:00 uur
timer 2 min

Draagt de energietransitie bij aan de sociale cohesie in wijken? Lees deze nieuwe whitepaper, met daarin ook aandacht ...

Lees verder »

Lokale flexibiliteit nodig voor stabiel elektriciteitsnet

Lokale flexibiliteit nodig voor stabiel elektriciteitsnet

30 jul om 15:00 uur
timer 7 min

De groeiende vraag naar en productie van elektriciteit vraagt om nieuwe maatregelen om een goed functionerende ...

Lees verder »

Berckelbosch wordt energieneutraal en filtert fijnstof

Berckelbosch wordt energieneutraal en filtert ...

26 jul om 11:00 uur
timer 1 min

Gebiedsontwikkeling Berckelbosch in Eindhoven krijgt binnen het deelplan ‘Chopin’ 20 energieneutrale ...

Lees verder »

Succesformule voor verduurzaming scholen: 'Kennisdelen, opschalen en bij elkaar blijven'

Succesformule voor verduurzaming scholen: 'Kennisdelen, ...

1 jul om 15:30 uur
timer 9 min

Een groot deel van de schoolgebouwen van Nederland kun je nog niet bestempelen als toekomstbestendig. Sterker ...

Lees verder »

Innovatieve partijen werken aan versnelling energietransitie

Innovatieve partijen werken aan versnelling ...

27 jun om 10:00 uur
timer 3 min

Uptempo! brengt de markt van innovatieve aanbieders en woning- en gebouweigenaren samen en zorgt zo voor extra ...

Lees verder »

Reacties

Wat een mooi project en wat een mooi resultaat. Op naar de toekomst. Michael Harlaar

Dat isoleren veelal niet zo gemakkelijk is te realiseren herken ik wel. Zou daarom dit project graag eens bezichtigen als mede-oprichter en E- ambassadeur van BENG2030. BEn tevens erg geintersseerd in Warmtepompen die een rendement van meer dan 600% halen. Een seosanal COP van 5,2 is tegenwoordig het uiterst haalbare.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up