Kristinsson: 'Techniek is cruciaal bij de energietransitie' 

timer3 min
Kristinsson: 'Techniek is cruciaal bij de energietransitie' 

De verduurzaming van de bestaande woningvoorraad met traditionele maatregelen is een wensdroom die niet uitvoerbaar is. Dat zegt Jón Kristinsson, emeritus hoogleraar aan de TU Delft en pionier duurzaam bouwen. “Het ontbreekt aan tijd en menskracht om het gekozen traject te volbrengen.” Hij ontwikkelde een alternatieve methode om woningen gasloos te maken. De eerste resultaten van een pilot zijn veelbelovend.

Foto: door Rob Voss

In Nederland wordt hard gewerkt aan plannen om de klimaatproblematiek op te lossen. Nieuwe woningen mogen geen CO2 meer uitstoten. Het energieverbruik moet zo laag mogelijk zijn en het gebruik van fossiele brandstof (gas) wordt tot een minimum beperkt. Het uitgangspunt bij het ontwerpen van die woningen zijn de richtlijnen uit de Trias Energetica. Het energieverbruik wordt dus beperkt door die nieuwe woningen zeer goed te isoleren, efficiënt te ventileren, en de woningen moeten zelf duurzame energie opwekken, bijvoorbeeld met zonnepanelen. Voor nieuwbouw, waar dit proces aan de tekentafel plaatsvindt, is dat een realistische aanpak.

Bij het verduurzamen van de bestaande woningvoorraad, zo’n 7 miljoen woningen, wordt dezelfde gedachtegang gehanteerd. De primaire maatregelen, die politiek en bouwwereld voor ogen hebben, zijn goed isoleren in combinatie met duurzame opwekking van energie. Vanaf 2020 worden alle woningen gasloos gemaakt. Deze aanpak is volgens professor Kristinsson niet haalbaar. Vooral de praktische uitvoering roept vragen op. “Isoleren is heel arbeidsintensief. Het is allerminst zeker of er wel voldoende menskracht is om de hele woningvoorraad op tijd te verduurzamen.”

Trias Energetica op zijn kop

Kristinsson vindt de Trias Energetica voor het gasloos maken van bestaande woningen in principe een goede strategie. Maar dan moeten die richtlijnen wel op zijn kop worden gezet. Het gevolg is dat de verschillende elementen een andere prioriteit krijgen. Daardoor verandert de volgorde waarin maatregelen worden genomen. “Voor bestaande woningen geldt: een installatie heeft voorrang op thermisch isoleren (1), maak ook gebruik van zon- en afvalwarmte (2) en benut de kansen van technische innovaties (3)”.

Dat betekent dat huizen als eerste goed tochtdicht gemaakt worden. Er wordt beperkt thermisch geïsoleerd, alleen als dat snel en eenvoudig kan. Ventileren gebeurt decentraal met een zeer hoge warmteterugwinning. De woning wordt verwarmd met stralingswarmte en/of zeer lagetemperatuur luchtverwarming. Afvalwarmte, opgeslagen zonnewarmte, gemeentelijke warmtenetten, etc. zijn zeer geschikte warmtebronnen.

Deze aanpak loont des te meer bij gebruik van hightech warmtewisselaars en warmtepompen. “Onder de juiste condities zorgen deze technische innovaties voor een verrassend hoog rendement. De COP, de warmteopbrengst van elektriciteit van een warmtepomp, verdubbelt dan van 3,5 naar 6 – 8.”

Kristinsson: 'Techniek is cruciaal bij de energietransitie' 

Kleinschalige E-pilot

Kristinsson heeft zijn visie samen met enkele collega’s uitgewerkt voor een kleinschalige E-pilot bij Woningcorporatie Rentree in Deventer. Daartoe is voor € 39.350,-- in een woning geïnvesteerd. De CV-ketel is aangevuld met een hybride warmtepomp, zonnepanelen en er zijn twee lagetemperatuur radiatoren (HCCV19) toegevoegd. Op zowel de boven- als benedenverdieping zorgt een Ademend Raam / Fresh-r voor de ventilatie. Verder is de kierdichting is verbeterd. De woning heeft geen spouwmuurisolatie, er is wel dubbel glas, op de zoldervloer ligt een isolatiedeken en in de kruipruimte is isolatie aangebracht.

Het energieverbruik is gedurende twee jaar vergeleken met vier identieke woningen, waarbij in drie woningen andere energiebesparende maatregelen zijn genomen. Het resultaat is dat de woning van Team Kristinsson het laagste energieverbruik heeft, 78% lager dan de referentiewoning. De jaarlijkse energierekening is slechts € 554,-- en de bewoners zijn tevreden over het wooncomfort.

Hoewel de pilot te beperkt is om er wetenschappelijke conclusies aan te verbinden, is Kristinsson blij met het resultaat. “Door het moderniseren van de verwarmings- en ventilatie-installaties plus het tochtdicht maken en beperkt isoleren is het gelukt om zeer fors te besparen op het energieverbruik. En het uitvoeren van die ingrepen is niet eens zo vreselijk ingewikkeld. Handige bewoners / huiseigenaren kunnen een deel daarvan, bijvoorbeeld het tochtdicht maken, misschien wel zelf uitvoeren.”

Tekst: Piet Scheerhoorn

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c184 c225 c243
Kennisdelen tijdens volgende editie van opleiding Basiscertificaat Aardgasvrije Gebouwde Omgeving 

Kennisdelen tijdens volgende editie van opleiding ...

14 mei om 17:00 uur
timer 1 min

Tijd om kennis te delen! De volgende editie van de populaire en succesvolle opleiding Basiscertificaat Aardgasvrije ...

Lees verder »

c21 c26 c125 c184 c243
Uiterst duurzaam huis met verrassende innovaties

Uiterst duurzaam huis met verrassende innovaties

1 mei om 10:01 uur
timer 7 min

Je kunt met grote gebaren, veel discussies en talloze vergaderingen de verduurzaming een forse duw in de rug geven, ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c243 c244
Waterwoningen drijven in Rotterdamse haven

Waterwoningen drijven in Rotterdamse haven

17 apr om 07:01 uur
timer 3 min

Met duurzame, drijvende woningen in een oude industriehaven vindt in Rotterdam een interessant experiment plaats. ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c243
Eindhovense woonwijk ’t Ven volledig all-electric

Eindhovense woonwijk ’t Ven volledig all-electric

2 apr om 08:00 uur
timer 4 min

Het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving staat op bijna iedere gemeentelijke agenda hoog in de wensenlijst. ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c243
Infraroodverwarming: kansrijk of discutabel?

Infraroodverwarming: kansrijk of discutabel?

23 mrt om 11:01 uur
timer 3 min

Over de waarde van infraroodverwarming in de energietransitie in de gebouwde omgeving is nog veel discussie. In ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c243
Veel budget voor aardgasvrije renovatiearrangementen

Veel budget voor aardgasvrije renovatiearrangementen

18 feb om 10:01 uur
timer 2 min

De grootschalige renovatie van de gebouwde omgeving vraagt om zogenaamde aardgasvrije renovatiearrangementen. ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c243
Building Holland 2020 laat je de toekomst van bio- en groengas ontdekken

Building Holland 2020 laat je de toekomst van ...

14 feb om 08:00 uur
timer 1 min

Sinds een aantal jaren is #VanGasLos een even simpele als bekende slogan, maar gaan we wel van het gas af of gaat ...

Lees verder »

c21 c125 c184 c225 c243
Primagaz Benelux sluit zich aan bij Duurzaam Gebouwd

Primagaz Benelux sluit zich aan bij Duurzaam ...

12 feb om 13:01 uur
timer 3 min

Primagaz Benelux, leverancier van duurzaam biopropaangas voor particulieren en professionals, heeft zich als partner ...

Lees verder »

c21 c135 c184 c225 c243
Verduurzamen van gemeentelijk vastgoed in ’s-Hertogenbosch: ‘Gewoon beginnen!’

Verduurzamen van gemeentelijk vastgoed in ’s-Hertogenbosch: ...

22 jan om 10:01 uur
timer 7 min

Nederlandse gemeenten buigen zich as we speak over een gigantische opgave: het invullen van een visie voor een ...

Lees verder »

c21 c134 c135 c184 c225
Rotterdam verkent 12 wijken voor aardgasvrije gebiedsaanpak

Rotterdam verkent 12 wijken voor aardgasvrije ...

21 jan om 16:01 uur
timer 1 min

Rotterdam zet een volgende stap naar een aardgasvrije stad met een verkenning van twaalf wijken. Hierin wordt ...

Lees verder »

c21 c26 c184 c243
‘Vraag uit op CO2-ambities, niet op energie’

‘Vraag uit op CO2-ambities, niet op energie’

20 jan om 13:01 uur
timer 4 min

Het aantal projecten dat voor CO2-reductie gaat, groeit. Een grotere inzet op CO2 is de toekomst, als het aan ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c244
Circulair denken in Drenthe ver doorgevoerd

Circulair denken in Drenthe ver doorgevoerd

16 jan om 10:00 uur
timer 7 min

In Drenthe staat een huis. En in dat huis woont architect Pieter Brink. Voor de rest is alles anders dan je van ...

Lees verder »

Reacties

Wat een mooi project en wat een mooi resultaat. Op naar de toekomst. Michael Harlaar

Dat isoleren veelal niet zo gemakkelijk is te realiseren herken ik wel. Zou daarom dit project graag eens bezichtigen als mede-oprichter en E- ambassadeur van BENG2030. BEn tevens erg geintersseerd in Warmtepompen die een rendement van meer dan 600% halen. Een seosanal COP van 5,2 is tegenwoordig het uiterst haalbare.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up