Schuiven aan de knoppen van het mengpaneel Omgevingswet

timer4 min
Schuiven aan de knoppen van het mengpaneel Omgevingswet

Door de nieuwe Omgevingswet moeten bouwprojecten makkelijker de weg van tekentafel naar realisatie kunnen vinden. Wat betekent dat voor de huidige, immense bouwopgave?

Het was een goedbezochte bijeenkomst van Bouwpoort, op dinsdag 23 april in Den Haag. Daar bespraken vertegenwoordigers uit veel geledingen van de bouw, van de delfstoffenindustrie tot projectontwikkelaars (en ook politici), de tussenstand op weg naar de invoering van de nieuwe Omgevingswet op 1 januari 2021.

Centraal stond de vraag, samengevat door gespreksleider Carla Moonen (voorzitter Koninklijke NLingenieurs), of de Omgevingswet de enorme bouwopgave ook kan helpen en versnellen. En dat mede als vervolg op de Crisis- en herstelwet, die zij onder kabinet Balkenende IV nog persoonlijk hielp optuigen.

Mengpaneel

De huidige stand van zaken werd geïllustreerd door drie sprekers, van wie Leo Snel aftrapte (presentatie/pdf). De projectleider planvorming en ruimte bij Rho Adviseurs voor Leefruimte schetste niet alleen het spanningsveld tussen de bouwopgave en de nieuwe wet, maar ook die tussen de gemeenten en de ontwikkelende marktpartijen. Snel benadrukte dat de Omgevingswet mooie ideeën herbergt, die voor een gezondere leefomgeving gaan zorgen. Nu is het in de uitvoering nog een kwestie van goed schuiven aan de verschillende knoppen van het mengpaneel (de ‘bestuurlijke afwegingsruimte’).

Snel vindt dat er gebiedsgerichte keuzes gemaakt moeten worden, waarbij gezocht moet worden naar de ideale mix van de verschillende belangen. Wees daarbij wel zo flexibel, zo stelde Snel, dat nieuwe zaken later alsnog gerealiseerd kunnen worden. Zorg er bovendien voor dat het schuiven aan de knoppen niet te veel wordt beperkt door de roep om veiligheid en zekerheid.

Snel waarschuwde ook voor het risico van te veel versnippering van het verschillend toepassen van de regels door de vele gemeenten. Profiteer juist van wat elders al is bedacht. Verder pleit hij voor een ‘zachte’ overgangsperiode, waarbij geen extra financiële onzekerheden en twijfel mogen ontstaan bij de nieuwe mogelijkheden om kosten te verhalen.

V.l.n.r (staand): Leo Snel, Desirée Uitzetter en Carla Moonen

Kennis

Snel noemde ook nog de uitdaging van het leren omgaan met de vele nieuwe regelingen en termen en kreeg daarbij bijval van de tweede spreker, Desirée Uitzetter, directeur Gebiedsontwikkeling BPD en voorzitter van de NEPROM. De Omgevingswet zal volgens haar op de langere termijn goed aansluiten bij de NEPROM-visie 'Thuis in de toekomst' (rapport/pdf). Voor de kortere termijn had ze nog wel enkele vragen. Bijvoorbeeld over de voortgang (of vertraging) van lopende projecten en de realisatie van nieuwe. En is de kennis bij ambtenaren en marktpartijen wel voldoende aanwezig?

De aantallen woningen die voor de bouwopgave nodig zijn, hebben we nog nooit gerealiseerd, aldus Uitzetter, en dus is opschaling hard nodig. Zij ziet echter het gevaar van downscaling. Zo kunnen gemeenten meer eisen stellen onder de Omgevingswet en worden projecten daardoor juist kleiner. En omdat de markt momenteel goed is, kan er meer (kwaliteit) geëist worden en ook daardoor dreigt de productie omlaag te gaan, aldus Uitzetter. De kwaliteit van de leefomgeving mag daarom, volgens haar, niet onredelijk hoge eisen opleveren, omdat die ook consequenties hebben voor betaalbaarheid en haalbaarheid.

Spagaat

Uitzetter ziet voor projectontwikkelaars een spagaat die opgelost moet worden, mede via nieuwe samenwerkingsvormen met andere partijen; ook die aan de ‘groene’ kant. Hoe er precies zal worden geschoven met het mengpaneel blijft voor haar een vraagteken. “Kan iedereen wel de rol dragen en uitvoeren die van hem verwacht wordt?”

Volgens Uitzetter is het verder de vraag of ook de capaciteit bij overheid en bedrijfsleven voldoende is. Gemeenten zullen stevige projectleiders nodig hebben om de klus te klaren. Daarbij moet een combinatie van flexibiliteit en rechtszekerheid gewaarborgd worden en dienen ook de burgers invloed te krijgen, inclusief nieuwe bewoners. Daar heeft de NEPROM bij uitstek ervaring mee, wat kan bijdragen in het afwegingsproces.

Praktijk

Als laatste kwam namens het ministerie (BZK) Rosemarie Bastianen (presentatie/pdf) aan het woord. De programmadirecteur Eenvoudig Beter (rechts op de foto) ziet in de praktijk veel enthousiasme, want via de Crisis- en herstelwet wordt al met onderdelen uit de Omgevingswet geëxperimenteerd. Zij schetste veel kansen en mogelijkheden om de genoemde knelpunten uit de weg te ruimen. De Omgevingswet zal de bouwopgave niet minder complex gaan maken, maar volgens haar zijn de regels straks wel veel inzichtelijker. Met minder vergunningen en kortere procedures wordt tijd bespaard en versnippering voorkomen.

Volgens Bastianen is er ook veel ruimte voor maatwerk, bijvoorbeeld wat betreft de EPC-norm. Natuurlijk zijn er Europese regels die vaak de begrenzing van de eisen vormen, maar door het beter ontsluiten en ordenen van de regels, ontstaat er volgens Bastianen meer afwegingsruimte. Die is weliswaar niet onbegrensd, maar met een goede motivatie zijn afwijkingen wel mogelijk. Het mengpaneel geeft volgens haar juist de ruimte voor een snellere besluitvorming.

Net als Uitzetter wees Bastianen erop dat er hiervoor bestuurders met een sterke ruggengraat (en lef) nodig zijn. Er komt voorts binnenkort al een Nationale Omgevingsvisie. Mede door een uitgebreid Overgangsrecht verwacht zij inderdaad een zachte landing.

Alert

Tijdens de bijeenkomst werden enkele vragen uit het publiek besproken over onder meer de overgang van de Crisis- en herstelwet in de Omgevingswet, de positie van de delfstoffenindustrie, de locatie van bouwbedrijven aan waterwegen, de MPG- en BENG-normen en de informatievoorziening en communicatie, waarvoor een elektronisch omgevingsalert wordt ontwikkeld.

Concluderend kan worden gesteld dat zeker wordt uitgezien naar de invoering van de Omgevingswet, maar dat de nijpende bouwopgave vooral door andere initiatieven moet worden geklaard.

Check alle beschikbare informatie via: www.omgevingswetportaal.nl.
Organisatie: Bouwpoort

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c120 c135 c225 c243
“We keken naar de stenen, terwijl we naar de mensen hadden moeten kijken”

“We keken naar de stenen, terwijl we naar ...

25 feb om 10:00 uur
timer 7 min

Aan de vooravond van haar jaarlijkse congres vond in Assen de eerste Ronde Tafel van Duurzaam Gebouwd in 2020 ...

Lees verder »

c21 c135 c184 c225 c243
Verduurzamen van gemeentelijk vastgoed in ’s-Hertogenbosch: ‘Gewoon beginnen!’

Verduurzamen van gemeentelijk vastgoed in ’s-Hertogenbosch: ...

22 jan om 10:01 uur
timer 7 min

Nederlandse gemeenten buigen zich as we speak over een gigantische opgave: het invullen van een visie voor een ...

Lees verder »

c21 c134 c135 c184 c225
Rotterdam verkent 12 wijken voor aardgasvrije gebiedsaanpak

Rotterdam verkent 12 wijken voor aardgasvrije ...

21 jan om 16:01 uur
timer 1 min

Rotterdam zet een volgende stap naar een aardgasvrije stad met een verkenning van twaalf wijken. Hierin wordt ...

Lees verder »

c21 c135 c225 c243 c244
De genomineerden van de Nederlandse Duurzaam Bouwen Awards zijn bekend

De genomineerden van de Nederlandse Duurzaam ...

21 jan om 13:01 uur
timer 3 min

Vandaag zijn de genomineerden voor de Nederlandse Duurzaam Bouwen Awards 2020 bekendgemaakt. Wie wint op 6 februari ...

Lees verder »

c21 c135 c140 c225
Gemeenten en de praktijk van circulaire inkoop

Gemeenten en de praktijk van circulaire inkoop

9 jan om 10:00 uur
timer 6 min

De overheid koopt jaarlijks voor ongeveer 73,3 miljard euro in aan werken, diensten en leveringen in. Dat moet ...

Lees verder »

c21 c122 c135 c225
Welke duurzaamheid kun je in een dak stoppen?

Welke duurzaamheid kun je in een dak stoppen?

8 jan om 15:30 uur
timer 5 min

De gemeente Arnhem heeft grote duurzaamheidsambities en bij de renovatie van sporthal Elderveld wist de markt ...

Lees verder »

c21 c135 c190 c225 c244
Innoveren in duurzaam inkopen en aanbesteden

Innoveren in duurzaam inkopen en aanbesteden

30-09-2019 om 16:00 uur
timer 1 min

Het volledige programma van het seminar Duurzaam Inkopen & Aanbesteden is bekend. We hebben sprekers van Rijksvastgoedbedrijf, ...

Lees verder »

c21 c135 c225 c244 c246
'Kunnen we circulair bouwen door circulair in te kopen?'

'Kunnen we circulair bouwen door circulair in ...

13-09-2019 om 07:00 uur
timer 1 min

Het seminar Duurzaam Inkopen & Aanbesteden staat op de rol, voor 10 oktober 2019. We zetten koplopers op het ...

Lees verder »

c21 c135 c225 c243
Fiscale voordelen voor milieuvriendelijke technieken

Fiscale voordelen voor milieuvriendelijke technieken

15-08-2019 om 13:00 uur
timer 1 min

Ondernemers kunnen in 2019 fiscaal voordelig investeren dankzij aftrekposten voor milieuvriendelijke technieken.

Lees verder »

c21 c135 c140 c190 c225
De weerbarstige praktijk van duurzaam slopen

De weerbarstige praktijk van duurzaam slopen

12-08-2019 om 13:00 uur
timer 6 min

Slopen is niet direct een sexy onderwerp en ook niet altijd even duurzaam. Hoe besteed je circulair slopen aan ...

Lees verder »

c21 c135 c225 c237 c245
“Gezonde levensstijl als statussymbool in plaats van auto”

“Gezonde levensstijl als statussymbool ...

08-08-2019 om 10:00 uur
timer 2 min

Bij de snelle groei en verduurzaming van steden mag de voetganger niet worden vergeten. Inspiratie en beleid rond ...

Lees verder »

c21 c135 c184 c225 c243
Whitepaper Energietransitie en sociale cohesie

Whitepaper Energietransitie en sociale cohesie

02-08-2019 om 10:00 uur
timer 2 min

Draagt de energietransitie bij aan de sociale cohesie in wijken? Lees deze nieuwe whitepaper, met daarin ook aandacht ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up