Tijd voor kwaliteit

timer4 min
Tijd voor kwaliteit

De Eerste Kamer heeft de Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (WKB) aangenomen. Daarmee lijkt de kwaliteitsstrijd gestreden. Toch komt het aan op de praktijk om kwaliteitsborging tot een succes te maken. Het gaat dan om de wijze van implementatie en vooral de visie die daaruit spreekt. Pakt de sector de handschoen op en gaat zij staan voor kwaliteit, of doen we ons best om van de kwaliteitsborger een papieren tijger te maken?

De bouw- en installatiesector staat voor een keuze: omarmen of wegduiken. Staan wij voor onze kwaliteit en grijpen we deze kans aan, of duiken we in de slachtofferrol. Wij pleiten er voor het te zien als kans, omdat we het belangrijk vinden om te kunnen aantonen dat we consumenten en andere afnemers een comfortabel, veilig en duurzaam gebouw leveren. Eindelijk kan kwaliteit je onderscheidend maken en wordt een focus op een procesmatige aanpak van kwaliteitsbewaking beloond. De invoering van de WKB biedt de ideale kans om te laten zien dat het wantrouwen van de maatschappij in de bouw onterecht is. En de onduidelijkheden die er nog zijn? Die lossen we op, volgens een goed en open poldermodel met een weging van alle belangen. Dat was immers tot voor kort een positieve Nederlandse eigenschap, terecht wereldwijd als voorbeeld gesteld.

Natuurlijk kennen we het tegengeluid. De vrees voor verdere verjuridisering van de bouw in ellenlange procedures over verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid. Het eindeloos doorleggen van een eventuele aansprakelijkheid naar derden. De grote mate van onduidelijkheid die er nog is, omdat de uitvoeringsorganisatie nog vorm moet krijgen. Het meest eenvoudig te weerleggen is de vrees voor de papieren tijger in deze digitale wereld. Al enkele jaren is er inmiddels ervaring met het op een transparante, flexibele en actie-gerichte manier vastleggen van gerealiseerde kwaliteit en de signalering van fouten en onvolkomenheden. Uitvoerders en kwaliteitsinspecteurs met een ipad op de steiger zijn al lang geen uitzondering meer. De gerechtvaardigde verwachting is dat de WKB op dit vlak voor een verdere versnelling gaat zorgen.

Fase van implementatie

Uiteindelijk is er na het aannemen van het wetsontwerp één groot winstpunt: duidelijkheid! Maar duidelijk is ook dat er nog veel onduidelijk is. We gaan de volgende fase in, die van implementatie. Vooraf is de gerechtvaardigde verwachting dat de WKB er voor gaat zorgen dat meer gebouwen worden opgeleverd die voldoen aan wet en regelgeving. En dat is nodig, we hebben een bewezen negatief trackrecord. Bijkomend voordeel is, dat door het moeten vastleggen van wat je daadwerkelijk aan het bouwen bent, er allerlei gebreken aan het licht komen, die nu in een volgende uitvoeringsfase (letterlijk) worden toegedekt. Daarmee leidt de WKB direct tot een verbeterslag in de bouwkwaliteit. Veel hangt er van af of deze verschuiving van verantwoordelijkheid naar de markt, bestand is tegen de werking van de markt.

Waar ligt de sleutel? Naar ons idee in een implementatie die uitgaat van een procesaanpak boven een projectaanpak. Dit sluit ook aan bij onderzoek van de EIB (en anderen) waarin dit als één van de redenen wordt gezien voor het laag lerend vermogen van de bouw, het niet onder bedwang krijgen van de faalkosten en de beperkte (financiële) ruimte die wordt vrijgemaakt voor innovaties. Anders gezegd: we kijken naar projectbudgetten, projectkwaliteit, projectoplossingen, maar de projectevaluaties … die slaan we over.

Vertrouwen geeft vertrouwen

De WKB is de ideale kapstok om kwaliteit onderdeel te maken van het primaire proces. Niet alleen omdat je het wil, maar nu ook omdat het moet. Vergelijk het maar met de wet en regelgeving rondom Arbo en Milieu. Ook destijds is de formalisering in de regelgeving het vliegwiel geweest voor borging van abstracte uitgangspunten in praktische oplossingen voor de dagelijkse bouwpraktijk. Zo zal degene die de borging van kwaliteit onderdeel maakt van zijn bedrijfsproces, het straks als natuurlijk gedrag gaan ervaren. Die gaat leren van fouten, routine kweken, het gat tussen kantoor en bouwplaats dichten, inzicht en lerend vermogen generen en gaat als gevolg daarvan vertrouwen op zijn kwaliteit. En dat vertrouwen geeft vertrouwen, aan opdrachtgevers, borgers en gemeenten. Die aanpak zal het altijd winnen van degene die er voor kiest zijn traditionele aanpak net genoeg bij te sturen om via minimale inspanning op projectniveau te komen tot een opleverdossier dat op school met een 6- zou worden beoordeeld.

Voor een belangrijk deel gaat het bij kwaliteitsborging om vertrouwen. De overheid en de politiek hebben met deze wet het vertrouwen uitgesproken dat de bouw- en installatiesector in staat is om de verantwoordelijkheid te pakken. Laten wij dat vertrouwen waarmaken.

Auteurs: Harm Valk. Sander van der Tol, Emile Jansen, Nieman Raadgevende Ingenieurs

Harm Valk 

Sander van der Tol

Emile Janssen

Deze expertblog is in ingekorte en bewerkte vorm verschenen als Cobouw-column onder de titel ‘Kwaliteitsstrijd’

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c184 c225 c237 c243
Utrecht aan de slag met Buurt Bouwdoos Warmtetransitie

Utrecht aan de slag met Buurt Bouwdoos Warmtetransitie

Gisteren om 10:01 uur
timer 5 min

“De Buurt Bouwdoos Warmtetransitie is een heel mooi concept dat we graag in heel Nederland  benut willen ...

Lees verder »

c21 c54 c243 c244
Niet omdat het beton opraakt

Niet omdat het beton opraakt

9 apr om 17:00 uur
timer 3 min

Hans Korbee: Net zomin als dat het stenen tijdperk eindigde omdat de stenen opraakten, zal de huidige lineaire bouweconomie ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c265
Van Gelder trekt emissievrij de natuur in

Van Gelder trekt emissievrij de natuur in

9 apr om 11:01 uur
timer 2 min

Ondanks de stikstofcrisis kan de Natuurboulevard in Oostvoorne toch worden aangelegd. Van Gelder zal de laatste ...

Lees verder »

c21 c225 c243
‘Het einddoel hoeft niet alleen energielabel C te zijn’

‘Het einddoel hoeft niet alleen energielabel ...

9 apr om 09:01 uur

Gemeente Rotterdam voldoet met circa de helft van de gemeentelijke kantoorgebouwen aan de energielabel-C-verplichting.

Lees verder »

c21 c127 c225 c243
Energietransitie vergt ook een transitie in de bedrijfsvoering

Energietransitie vergt ook een transitie in ...

8 apr om 16:01 uur
timer 6 min

De energietransitie verloopt traag en daarbij heeft de installatiesector moeite om de afstand tot de particuliere ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c268
Wil jij weten hoe de toekomst van de bouw eruitziet? 

Wil jij weten hoe de toekomst van de bouw eruitziet? 

7 apr om 08:00 uur
timer 1 min

Een deelname aan het webinar Industrialisatie verzekert je dat je weer helemaal op de hoogte bent van de initiatieven ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c243
‘Zet die installateur aan tafel’

‘Zet die installateur aan tafel’

6 apr om 16:01 uur
timer 6 min

Vandaag de dag is het niet meer voldoende om simpelweg een product aan te bieden. De markt is verschoven naar ...

Lees verder »

c21 c125 c225 c243
Buildings as a Grid binnen de energietransitie

Buildings as a Grid binnen de energietransitie

6 apr om 13:01 uur
timer 4 min

Door het energiesysteem van een gebouw als een eigen energienet te beheren, kunnen gebouweigenaren hun faciliteiten ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c243
Wat gaat de (Nederlandse) bouw van de Europese Green Deal merken?

Wat gaat de (Nederlandse) bouw van de Europese ...

2 apr om 09:01 uur
timer 3 min

De Green Deal maakt integraal deel uit van de strategie van de Europese Commissie om de doelstellingen voor duurzame ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Whitepaper: ‘Energietransitie – wat iedereen zou moeten weten’

Whitepaper: ‘Energietransitie – ...

1 apr om 16:30 uur
timer 1 min

Duurzaam Gebouwd-partner Itho Daalderop ontwikkelde een whitepaper over een urgent onderwerp: de Energietransitie. ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c245
<span>Gezond, comfortabel, circulair en energiezuinig: in BouwNovum zit het allemaal</span>

Gezond, comfortabel, circulair en energiezuinig: ...

1 apr om 09:01 uur
timer 8 min

Drie jaar geleden ging BouwNovum aan de slag met een woonconcept waarin de bewoner centraal staat. Na een intensief ...

Lees verder »

c21 c143 c225 c243
Betere leerprestaties en hogere kwaliteit schoolgebouw binnen handbereik

Betere leerprestaties en hogere kwaliteit schoolgebouw ...

31 mrt om 11:01 uur
timer 6 min

Waar moet een gezonde leeromgeving aan voldoen en hoe kun je duurzaamheid inbedden in bestaande plannen? Duurzaam ...

Lees verder »

Reacties

Een artikel met mooie intenties, maar ook met tegenstrijdigheden die ook het vertrouwen op zicht voor het gewenste effect (namelijk meer afdwingbare kwaliteit voor de burger) niet vergroot. Het alineadeel "Eindelijk kan kwaliteit je onderscheidend maken..... De invoering van de WKB biedt de ideale kans om te laten zien dat het wantrouwen van de maatschappij in de bouw onterecht is." is daar één van. Er is altijd al de mogelijkheid geweest om je op kwaliteit te onderscheiden maar de wil (waarschijnlijk uit kosten/winstoogmerk) was er niet en wordt door deze wet ook niet versterkt. Verder geeft het vergelijk met ARBO ook aan dat mentaliteit het kernpunt is. Hoe vaak moet de (onafhankelijke) controleorgaan van het ministerie nog constateren dat er gevaarlijk tot uiterst gevaarlijk wordt gewerkt. En dat na decennia ARBObewustzijn maken. Dit maakt voor mij de hoop op iets anders dan het maken tot een papieren tijger om toch maar op zoveel mogelijk de oude voet door te gaan in rook op te gaan. En waar blijft de gedupeerde burger?

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up