“Kabinet moet nu echt juiste keuzes maken”

timer1 min
“Kabinet moet nu echt juiste keuzes maken”

Het Corporatiedebat 2019 leverde weinig goed nieuws op over de verduurzaming van de woningportefeuilles. Marnix Norder: “Het roer moet rigoureus om.”

De bomen groeien op vakbeurs PROVADA (RAI Amsterdam, tot en met donderdag) bijna tot in de hemel. Althans, als je de pracht en praal van veel stands in aanmerking neemt. Maar in de paneldiscussie over de verduurzaming van het overgrote deel van de woningvoorraad van Nederland waren de berichten heel wat minder positief.

Natuurlijk zijn er al initiatieven waarmee op het schaakbord van de energietransitie met enkele pionnen wordt geschoven. Maar voor echte actie van lopers, paarden en torens - laat staan van de koningin - is meer nodig. En vooral meer geld, of liever: minder van de vermaledijde verhuurdersheffing.

Rode cijfers

Marnix Norder (Aedes) omschreef het vandaag in Amsterdam zo: “Nagenoeg elke corporatie is wel bezig met de verduurzaming, alleen verschilt het tempo sterk. Projecten als de Stroomversnelling en Renovatieversneller lopen nu, maar voor een grote slag (Startmotor: 100.000 woningen aardgasvrij 2019-2022; red.) zijn we niet klaar.”

“Financieel zijn we in een jaar of drie van investeren aan het einde van ons pad en belanden we in de rode cijfers”, vervolgde Norder. “Wij kiezen daarom liever voor beschikbaarheid en betaalbaarheid van woningen, en dan maar niet voor verduurzaming. Het is nog steeds absurd dat huurders via de achterdeur van de verhuurdersheffing worden uitgemolken en kopers kunnen profiteren van de hypotheekrenteaftrek. Inkomenspolitiek hoor je via de voordeur te voeren en daarom moet het kabinet het roer rigoureus omgooien.”

Zelf kiezen

Sander Heinsman (woningcorporatie Portaal) was het natuurlijk hardgrondig eens met Norder. “Wij zijn klaar voor de verduurzaming als de overheid maar de juiste keuzes gaat maken. Zonder extra maatregelen gaan de huurders echter de rekening betalen. Het draagvlak is nu meestal ook onvoldoende. Daarom zijn wij gestart met het project Jouw Thuis, zodat de huurder zelf kan kiezen. Dat is evenwel slechts een oplossing voor een klein deel van onze portefeuille.”

V.l.n.r.: Marjan Minnesma, Marnix Norder, Maxime Verhagen, Sander Heinsman en debatleider Tom van 't Hek.

“Niets doen is echter veel duurder, want de energierekening van de mensen stijgt veel sneller dan de huur. Er zijn ook wel huurders die graag aan de slag willen gaan, maar ondertussen krijgen wij er ook veel mensen met een rugzakje bij.” En die hebben helemaal geen armslag om iets te doen, klonk het vrij uitzichtloos uit de mond van Heinsman.

Continuïteit

De twee andere partijen in het debat klonken wat milder, maar komen dan ook uit een sector met andere belangen. Maxime Verhagen (Bouwend Nederland) had de nodige moeite om zijn stem te verheffen, omdat hij na een paar uur live radio nogal verkouden de RAI betrad.
“Ons grote probleem is de continuïteit waarvoor de overheid moet zorgen. Door de onzekerheid over de salderingsregeling vraagt de consument zich af wanneer hij moet gaan zorgen voor opslag van door zonnepanelen opgewekte stroom. Ook is er onzekerheid over de keuze van gemeenten voor een type warmtevoorziening. Krijgt een wijk een warmtenet of niet? Dus wachten burgers met het maken van een keuze.”
Verhagen pleitte wel voor isoleren, innoveren en industrialiseren, maar was ook heel duidelijk met de uitspraak: “Ik heb niets aan luchtkastelen, ik wil opdrachten hebben.”

Nul-op-de-meter

Het meest positieve geluid kwam uiteindelijk van Marjan Minnesma (Urgenda), die schetste dat de verduurzaming al in 2035 moet kunnen worden voltooid in plaats van vijftien jaar later. Haar organisatie zorgt al jaren voor energieneutrale woningen (project Thuisbaas), met name voor rijtjeshuizen, twee-onder-eenkappers en vrijstaande woningen. Voor portiekwoningen en de gestapelde bouw geldt haar rekensom nog niet, dus begin daar nog niet aan, aldus Minnesma.

Met een bedrag van 35.000 euro aan verduurzaming voor een NOM-woning duikt Urgenda ver onder de berekeningen van de corporaties (€ 50-100.000). En het kan nog beter als door opschaling de prijzen van de warmtepompen omlaag gaan. Alleen zal door het tekort aan arbeidskrachten, zo betoogde Minnesma realistisch, het tarief van arbeid stijgen.

Het debat werd vooraf van brandstof voorzien door cijfers van Gert Jan Hagen (Springco). Uit een onderzoek onder 50.000 sociale huurders bleek dat twee derde van hen niet meer kan, en twee derde niet meer wil betalen aan woonlasten (om verduurzaming mogelijk te maken). Hagen noemde wel enkele lichtpuntjes (31% positief gestemden), die Minnesma direct aangreep: ga alvast met hen beginnen. Er liggen verder ook kansen om met de groep van twijfelaars (37%) het draagvlak te vergroten.

Niet betalen!

Wie uiteindelijk grote ingrepen wil plegen, kan terecht bij de analyse van Jimmy Kools (Fakton). In ver doorgevoerde scenario’s becijferde hij hoe de business cases van warmtenetten er kunnen gaan uitzien. Het rendement voor woningcorporaties is vooralsnog negatief. Daarom zullen er slimme financieringsconstructies moeten worden bedacht. Zo kan een investering in een netwerk van leidingen over een langere periode worden afgeschreven en liggen daar kansen voor financiering met obligaties.

Over die financiering hief Norder ten slotte duidelijk de waarschuwende vinger: “De betaalbaarheid van de verduurzaming mag niet plaatsvinden over de rug van de belastingbetaler of huurder. Daarom staat bij ons met stip op 1, op 2 en op 3: weg met de verhuurdersheffing.” Minnesma hielp hem daarbij graag een eindje op weg met haar oproep aan de corporaties om die rekening van de overheid gewoonweg niet meer te betalen.

Tekst: Ysbrand Visser

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c186 c225 c243
Praktische methode voor een betaalbare BENG op AZEB slotcongres

Praktische methode voor een betaalbare BENG ...

18 feb om 14:00 uur
timer 2 min

Met de nieuwe AZEB routekaart bouw je betaalbaar (bijna) energieneutraal, de methode is ontwikkeld door de Europese ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c243
Veel budget voor aardgasvrije renovatiearrangementen

Veel budget voor aardgasvrije renovatiearrangementen

18 feb om 10:01 uur
timer 2 min

De grootschalige renovatie van de gebouwde omgeving vraagt om zogenaamde aardgasvrije renovatiearrangementen. ...

Lees verder »

c21 c225 c243
De Europese Green Deal: welke kansen krijgt de bouw- en vastgoedsector? 

De Europese Green Deal: welke kansen krijgt ...

17 feb om 09:00 uur
timer 5 min

Op woensdag 11 december is de Europese Green Deal gepresenteerd. Dit voorstel voor een nieuwe Europese klimaatovereenkomst ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Energieverdienmodel maakt slapende VVE’s wakker

Energieverdienmodel maakt slapende VVE’s ...

14 feb om 14:30 uur
timer 3 min

125.000 VVE’s en appartement eigenaren zijn verantwoordelijk voor 32% van de totale energiegebruik in Nederland. ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244
Verduurzaam jij corporatiebezit met circulaire maatregelen?

Verduurzaam jij corporatiebezit met circulaire ...

14 feb om 10:00 uur
timer 1 min

Ben jij aan de slag met circulaire en klimaatadaptieve maatregelen voor corporatiewoningen? Kennisinstelling Platform31 ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c243
Building Holland 2020 laat je de toekomst van bio- en groengas ontdekken

Building Holland 2020 laat je de toekomst van ...

14 feb om 08:00 uur
timer 1 min

Sinds een aantal jaren is #VanGasLos een even simpele als bekende slogan, maar gaan we wel van het gas af of gaat ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c246
Buurtcoöperaties in Amsterdam aan het roer van warmtenetten

Buurtcoöperaties in Amsterdam aan het roer ...

13 feb om 10:01 uur
timer 4 min

In de Amsterdamse wijk Middenmeer neemt de buurtcoöperatie MeerEnergie het initiatief om een warmtenet te ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244
Duurzaamheids- en circulariteitstools onder de loep op Building Holland 2020

Duurzaamheids- en circulariteitstools onder ...

13 feb om 07:00 uur

Op Building Holland beklimmen topexperts het podium, binnen actuele en urgente thema’s als Energietransitie, ...

Lees verder »

c21 c125 c184 c225 c243
Primagaz Benelux sluit zich aan bij Duurzaam Gebouwd

Primagaz Benelux sluit zich aan bij Duurzaam ...

12 feb om 13:01 uur
timer 3 min

Primagaz Benelux, leverancier van duurzaam biopropaangas voor particulieren en professionals, heeft zich als partner ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c265
'Zonnepanelen, what’s next?' op Building Holland 2020

'Zonnepanelen, what’s next?' op Building ...

12 feb om 08:00 uur
timer 1 min

De markt voor zonnepanelen is oververhit, zeker nu de salderingsregeling weer is verlengd. Ondertussen lijkt er ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c246
Nieuwe subsidies voor integrale aanpak klimaatdoelen

Nieuwe subsidies voor integrale aanpak klimaatdoelen

11 feb om 14:01 uur
timer 1 min

RVO zoekt consortia die de energietransitie integraal aanpakken en heeft daarvoor stevige subsidies klaarliggen. ...

Lees verder »

c21 c122 c225 c243 c244
Seminar Innovatie in de gevel – Projectenparade op Building Holland 2020

Seminar Innovatie in de gevel – Projectenparade ...

11 feb om 08:00 uur
timer 1 min

Op 25 maart in de ochtend vindt het seminar ‘Innovatie in de gevel – Projectenparade’ plaats ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up