“Kabinet moet nu echt juiste keuzes maken”

timer1 min
“Kabinet moet nu echt juiste keuzes maken”

Het Corporatiedebat 2019 leverde weinig goed nieuws op over de verduurzaming van de woningportefeuilles. Marnix Norder: “Het roer moet rigoureus om.”

De bomen groeien op vakbeurs PROVADA (RAI Amsterdam, tot en met donderdag) bijna tot in de hemel. Althans, als je de pracht en praal van veel stands in aanmerking neemt. Maar in de paneldiscussie over de verduurzaming van het overgrote deel van de woningvoorraad van Nederland waren de berichten heel wat minder positief.

Natuurlijk zijn er al initiatieven waarmee op het schaakbord van de energietransitie met enkele pionnen wordt geschoven. Maar voor echte actie van lopers, paarden en torens - laat staan van de koningin - is meer nodig. En vooral meer geld, of liever: minder van de vermaledijde verhuurdersheffing.

Rode cijfers

Marnix Norder (Aedes) omschreef het vandaag in Amsterdam zo: “Nagenoeg elke corporatie is wel bezig met de verduurzaming, alleen verschilt het tempo sterk. Projecten als de Stroomversnelling en Renovatieversneller lopen nu, maar voor een grote slag (Startmotor: 100.000 woningen aardgasvrij 2019-2022; red.) zijn we niet klaar.”

“Financieel zijn we in een jaar of drie van investeren aan het einde van ons pad en belanden we in de rode cijfers”, vervolgde Norder. “Wij kiezen daarom liever voor beschikbaarheid en betaalbaarheid van woningen, en dan maar niet voor verduurzaming. Het is nog steeds absurd dat huurders via de achterdeur van de verhuurdersheffing worden uitgemolken en kopers kunnen profiteren van de hypotheekrenteaftrek. Inkomenspolitiek hoor je via de voordeur te voeren en daarom moet het kabinet het roer rigoureus omgooien.”

Zelf kiezen

Sander Heinsman (woningcorporatie Portaal) was het natuurlijk hardgrondig eens met Norder. “Wij zijn klaar voor de verduurzaming als de overheid maar de juiste keuzes gaat maken. Zonder extra maatregelen gaan de huurders echter de rekening betalen. Het draagvlak is nu meestal ook onvoldoende. Daarom zijn wij gestart met het project Jouw Thuis, zodat de huurder zelf kan kiezen. Dat is evenwel slechts een oplossing voor een klein deel van onze portefeuille.”

V.l.n.r.: Marjan Minnesma, Marnix Norder, Maxime Verhagen, Sander Heinsman en debatleider Tom van 't Hek.

“Niets doen is echter veel duurder, want de energierekening van de mensen stijgt veel sneller dan de huur. Er zijn ook wel huurders die graag aan de slag willen gaan, maar ondertussen krijgen wij er ook veel mensen met een rugzakje bij.” En die hebben helemaal geen armslag om iets te doen, klonk het vrij uitzichtloos uit de mond van Heinsman.

Continuïteit

De twee andere partijen in het debat klonken wat milder, maar komen dan ook uit een sector met andere belangen. Maxime Verhagen (Bouwend Nederland) had de nodige moeite om zijn stem te verheffen, omdat hij na een paar uur live radio nogal verkouden de RAI betrad.
“Ons grote probleem is de continuïteit waarvoor de overheid moet zorgen. Door de onzekerheid over de salderingsregeling vraagt de consument zich af wanneer hij moet gaan zorgen voor opslag van door zonnepanelen opgewekte stroom. Ook is er onzekerheid over de keuze van gemeenten voor een type warmtevoorziening. Krijgt een wijk een warmtenet of niet? Dus wachten burgers met het maken van een keuze.”
Verhagen pleitte wel voor isoleren, innoveren en industrialiseren, maar was ook heel duidelijk met de uitspraak: “Ik heb niets aan luchtkastelen, ik wil opdrachten hebben.”

Nul-op-de-meter

Het meest positieve geluid kwam uiteindelijk van Marjan Minnesma (Urgenda), die schetste dat de verduurzaming al in 2035 moet kunnen worden voltooid in plaats van vijftien jaar later. Haar organisatie zorgt al jaren voor energieneutrale woningen (project Thuisbaas), met name voor rijtjeshuizen, twee-onder-eenkappers en vrijstaande woningen. Voor portiekwoningen en de gestapelde bouw geldt haar rekensom nog niet, dus begin daar nog niet aan, aldus Minnesma.

Met een bedrag van 35.000 euro aan verduurzaming voor een NOM-woning duikt Urgenda ver onder de berekeningen van de corporaties (€ 50-100.000). En het kan nog beter als door opschaling de prijzen van de warmtepompen omlaag gaan. Alleen zal door het tekort aan arbeidskrachten, zo betoogde Minnesma realistisch, het tarief van arbeid stijgen.

Het debat werd vooraf van brandstof voorzien door cijfers van Gert Jan Hagen (Springco). Uit een onderzoek onder 50.000 sociale huurders bleek dat twee derde van hen niet meer kan, en twee derde niet meer wil betalen aan woonlasten (om verduurzaming mogelijk te maken). Hagen noemde wel enkele lichtpuntjes (31% positief gestemden), die Minnesma direct aangreep: ga alvast met hen beginnen. Er liggen verder ook kansen om met de groep van twijfelaars (37%) het draagvlak te vergroten.

Niet betalen!

Wie uiteindelijk grote ingrepen wil plegen, kan terecht bij de analyse van Jimmy Kools (Fakton). In ver doorgevoerde scenario’s becijferde hij hoe de business cases van warmtenetten er kunnen gaan uitzien. Het rendement voor woningcorporaties is vooralsnog negatief. Daarom zullen er slimme financieringsconstructies moeten worden bedacht. Zo kan een investering in een netwerk van leidingen over een langere periode worden afgeschreven en liggen daar kansen voor financiering met obligaties.

Over die financiering hief Norder ten slotte duidelijk de waarschuwende vinger: “De betaalbaarheid van de verduurzaming mag niet plaatsvinden over de rug van de belastingbetaler of huurder. Daarom staat bij ons met stip op 1, op 2 en op 3: weg met de verhuurdersheffing.” Minnesma hielp hem daarbij graag een eindje op weg met haar oproep aan de corporaties om die rekening van de overheid gewoonweg niet meer te betalen.

Tekst: Ysbrand Visser

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c122 c225 c243
Slimme ramen van TNO besparen 22% energie

Slimme ramen van TNO besparen 22% energie

Gisteren om 14:02 uur

TNO heeft ramen ontwikkeld met een onzichtbare glascoating die kunnen leiden tot een energiebesparing van 22% ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c243 c244
Alles-in-één klimaatconcept voor Solar Decathlon Build Challenge

Alles-in-één klimaatconcept voor ...

2 jul om 08:00 uur
timer 7 min

De Solar Decathlon Build Challenge is in duurzaamheidsland dé strijd der titanen, waarin studenten laten ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c243
Goede bescherming aluminium door constante temperatuur

Goede bescherming aluminium door constante temperatuur

1 jul om 15:30 uur
timer 5 min

Aluminium producerende groothandel Comhan uit Uithoorn zocht een duurzame en betrouwbare verwarming voor het nieuwe ...

Lees verder »

c223 c243
Whitepaper de toekomst van verwarmen in vier duurzaamheidsstappen

Whitepaper de toekomst van verwarmen in vier ...

In de gratis Whitepaper de toekomst van verwarmen in vier duurzaamheidsstappen lees je welke rol aardgas ...
c21 c225 c243 c244 c245
Verduurzaming van monumentale gebouwen tijdens Real Estate Futureproof

Verduurzaming van monumentale gebouwen tijdens ...

30 jun om 17:00 uur
timer 2 min

Om stipt 09.00 uur vanochtend klonk het startschot voor de eerste dag van online vastgoedbeurs Real Estate Futureproof. ...

Lees verder »

c21 c185 c225 c243
De invloed van covid-19 op duurzame doelstellingen en investeringen

De invloed van covid-19 op duurzame doelstellingen ...

30 jun om 16:01 uur
timer 1 min

Wat heeft de huidige coronacrises voor effect in de wereld van de duurzame ondernemingen en instanties? 671 respondenten ...

Lees verder »

c21 c135 c225 c243
Dringende oproep voor groen herstel na coronacrisis

Dringende oproep voor groen herstel na coronacrisis

29 jun om 10:01 uur
timer 2 min

Een brede coalitie van bedrijven ondertekende onlangs het Green Recovery statement. De verklaring bevat een dringende ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Banken maken energieslurpende woningen waardeloos

Banken maken energieslurpende woningen waardeloos

26 jun om 15:30 uur
timer 2 min

In Trouw stond een artikel dat Triodos Bank bestaande woningen met een energielabel lager dan C maar 90% hypotheekruimte ...

Lees verder »

c21 c225 c243
De EPV en de Renovatieversneller: een gouden combinatie

De EPV en de Renovatieversneller: een gouden ...

26 jun om 10:00 uur
timer 5 min

Op 29 juni aanstaande is het zover. Dan opent de regeling Renovatieversneller. Noodzakelijk, want de verduurzaming ...

Lees verder »

c21 c225 c243
‘Neem de mens als uitgangpunt in de energietransitie’

‘Neem de mens als uitgangpunt in de energietransitie’

25 jun om 15:30 uur
timer 5 min

Is de energietransitie een technologische race naar de eindstreep, of bepalen gedrag en sociale innovatie of we ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Op zoek naar een totaaloplossing voor gasloos wonen

Op zoek naar een totaaloplossing voor gasloos ...

25 jun om 15:05 uur

Je wilt je woning verduurzamen en daarmee het liefst van het gas af. Makkelijker gezegd dan gedaan. Rense van ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c243 c245
Bosch-vestigingen dit jaar klimaatneutraal  

Bosch-vestigingen dit jaar klimaatneutraal  

23 jun om 14:30 uur
timer 3 min

Bosch heeft niet alleen een boekjaar (2019) afgesloten met meer dan tien procent groei, in 2020 zullen ook alle ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up