Wordt nieuwe Omgevingswet oplossing voor ‘democratisch tekort’?

timer4 min
Wordt nieuwe Omgevingswet oplossing voor ‘democratisch tekort’?

Gaat het werk van planologen eenvoudiger worden dankzij de invoering van de Omgevingswet? Co Verdaas geeft antwoord.

Van oudsher stemt de planoloog de verschillende ruimtelijke behoeftes op elkaar af en laat die ordentelijk in de ruimte dalen, begint dijkgraaf Co Verdaas, tevens hoogleraar gebiedsontwikkeling aan de TU Delft (SKG-leerstoel). Maar de opgave is de laatste jaren fors veranderd en in plaats van planologie wordt er vaak gesproken over gebiedsontwikkeling. Verdaas: “Het vak wordt ingewikkelder en het is lastiger om de zaken op een klassieke manier te plannen. De Omgevingswet is een bevestiging van deze ontwikkeling. Zo rolt wetgeving altijd achter de werkelijkheid aan.”

Gebrek aan transparantie

Wordt nieuwe Omgevingswet oplossing voor ‘democratisch tekort’?Wat gaat de Omgevingswet in dat opzicht veranderen? Verdaas: “Daar kan ik wel honderd voorbeelden van geven. Nu hebben we nog 26 sectorale wetten, inclusief tientallen hoofdstukken, en die raken allemaal aan de leefomgeving. De kans op fouten daarbij is door een gebrek aan transparantie supergroot. Niemand overziet wat nodig is om van idee tot uitvoering te komen en dat maakt het proces enorm kwetsbaar. Het is eigenlijk een democratisch tekort, want betrokken burgers worden horendol als je wilt meepraten of een zienswijze wilt indienen.”

“De gemeente is straks verantwoordelijk voor het maken van één omgevingsvisie en één omgevingsplan. Dat wordt dan door de gemeenteraad vastgesteld en is het enige plan dat bindend is. Deze nieuwe wet dwingt overheden en initiatiefnemers om in een samenhangend omgevingsplan voor het hele gemeentelijke grondgebied alle sectorale belangen op elkaar te betrekken. Daarmee wordt de opgave niet eenvoudiger, want we zijn een druk landje waar heel veel moet gebeuren.”

Praat met je buren

“Er gaat ook iets voor de initiatiefnemers veranderen. De wet stelt dat iedereen moet participeren. In goed Nederlands betekent dat: praat ook met je buren. De wet geeft echter geen concrete invulling aan hoe je dat precies moet doen. Ik verwacht dat als een initiatiefnemer straks een vergunning aanvraagt die in het omgevingsplan past, en hij vergeet te overleggen met de buren of de belanghebbenden, de Raad van State zal zeggen dat hij de wet niet goed heeft toegepast.”

“Dit overleg is echter een grijs gebied. Tot hoever dat reikt, moet in de praktijk blijken. De bedoeling van de wet is echter helder. Iedereen die in de praktijk iets wil, zal rekening moeten houden met de belangen van de omgeving en zich daar ook mee moeten verstaan. Dat betekent overigens niet dat je het eens hoeft te worden. Je moet wel transparant maken waarom je het ergens wel of niet over eens bent geworden. Dus de verantwoordelijkheid wordt deels teruggelegd bij de samenleving.”

Gamechangers

Gebiedsontwikkeling in tijden van een stikstof-crisis verandert veel aan het vak van de planoloog. Dergelijke gamechangers zijn het laatste decennium talrijk. Verdaas: “Begrippen als klimaatadaptie en energietransitie kwamen tot acht jaar geleden letterlijk niet voor in landelijke nota’s of klimaatakkoorden van provincies. Dat maakt dat we nooit het definitieve antwoord hebben. Omdat de omgeving continu verandert, zullen de aanpakken ook altijd in beweging blijven. Er is nooit een antwoord hoe we het moeten doen. Dat maakt het een fascinerend en tevens ongrijpbaar vakgebied. Mensen die van zekerheid houden, moeten niet aan gebiedsontwikkeling gaan doen.”

“We weten in Nederland echter goed hoe we een ingewikkelde opgave in de leefomgeving het hoofd kunnen bieden. Daar zijn we wereldkampioen in. Dus laten we niet gaan somberen dat het allemaal ingewikkeld is. Laten we gewoon aan de slag gaan. We hebben zoveel kennis en kunde in huis. Benut die!”

“We maken de toekomst mede door nu te handelen, nu keuzes te maken en nu te investeren. Doe dat echter nooit vanuit het idee dat je precies weet wat het goede is voor de toekomst, want dat is een illusie. Meer zekerheid en houvast hebben we niet. Ik weet één ding echter wel zeker. Over tien jaar zijn er weer nieuwe opgaves en nieuwe initiatieven, en het is geen optie om daar op te wachten. We moeten dus doorgaan. Dat noem ik de paradox van het planologisch paradijs. Ons werk is zelfs in Nederland nooit af.”

Co Verdaas houdt tijdens het congres ‘Gamechangers in de Bouw & Infra’ de keynote ‘Vertrouwen en perspectief’, over hoe we gaan anticiperen op de nieuwe opgaven en bedreigingen in het planologisch paradijs.
Boek nu je ticket voor het congres op woensdag 13 november in Amsterdam.

Tekst: Ysbrand Visser

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c225 c246
Stoom je klaar voor de Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen

Stoom je klaar voor de Wet Kwaliteitsborging ...

14 okt om 15:00 uur
timer 2 min

De Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) wordt komend jaar al bij 10% van de bouwprojecten getest. In 2022 ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c249 c269
Last call voor Gamechangers in de Bouw & Infra 

Last call voor Gamechangers in de Bouw & ...

13 okt om 16:15 uur
timer 4 min

Nieuwe vormen van samenwerking tussen opdrachtgevers en opdrachtnemers in de bouw staan centraal tijdens het congres ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c249 c250 c269
‘Er zit veel paradoxaals in aanbesteden’

‘Er zit veel paradoxaals in aanbesteden’

8 okt om 10:01 uur
timer 7 min

Als universitair docent aan de TU Twente leert Hans Boes studenten alles over aanbesteden en contracten. Toch ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c250 c269
Geef een bouwteam een duidelijke focus

Geef een bouwteam een duidelijke focus

7 okt om 16:01 uur
timer 5 min

In het spel van vraag en aanbod in de bouw en infra is Joost Merema een opvallende speler. Naast zijn werkzaamheden ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c261
Initiatiefgroep BIM Uitvoeringsplan 2.0 wint DigiDare Award

Initiatiefgroep BIM Uitvoeringsplan 2.0 wint ...

2 okt om 16:30 uur
timer 1 min

Initiatiefgroep BIM Uitvoeringsplan 2.0 ging aan de haal met de DigiDare Award 2020. Tijdens de online BIM Loket ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c249 c250 c269
Tweefasenaanbesteden: inventarisatie en evaluatie Rijkswaterstaat

Tweefasenaanbesteden: inventarisatie en evaluatie ...

23 sep om 09:31 uur
timer 5 min

Het tweefasenaanbesteden is voor Rijkswaterstaat een nieuw, belangrijk ingrediënt voor een betere samenwerking ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c249 c250
Nieuwe handreiking tweefasenaanbesteden op komst

Nieuwe handreiking tweefasenaanbesteden op komst

22 sep om 10:01 uur
timer 5 min

Tweefasenaanbesteden is momenteel hot. Na het verschijnen van de Modelovereenkomst Bouwteam DG 2020 is het de ...

Lees verder »

c21 c225 c246
Bekijk de pitches voor de DigiDare Award 2020

Bekijk de pitches voor de DigiDare Award 2020

18 sep om 07:15 uur
timer 1 min

De jury van de DigiDare Award 2020 buigt zich over 9 ingezonden pitches. Benieuwd naar de filmpjes van onder andere ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c250
Kenmerken en voordelen bouwteam in podcast BNR Bouwmeesters

Kenmerken en voordelen bouwteam in podcast BNR ...

31 aug om 16:35 uur
timer 2 min

Wat zijn de kenmerken en voordelen van een bouwteam? En wat de verschillen met andere contractvormen? Op BNR Nieuwsradio ...

Lees verder »

c21 c138 c225 c246 c261
Het belang van soft skills bij digitalisatie en BIM

Het belang van soft skills bij digitalisatie ...

25 aug om 13:00 uur
timer 4 min

Innovatie is nog nooit zo belangrijk geweest in de bouw- en vastgoedsector, want we staan voor enorme veranderingen. ...

Lees verder »

c21 c225 c246
Jurysamenstelling van DigiDare Award 2020 bekendgemaakt

Jurysamenstelling van DigiDare Award 2020 bekendgemaakt

19 aug om 07:00 uur
timer 1 min

De jurysamenstelling van de DigiDare Award 2020, die een nieuwe cultuur van digitale samenwerking beloont, is ...

Lees verder »

c21 c225 c246
Haal tips voor een toppitch op tijdens gratis Online Friday

Haal tips voor een toppitch op tijdens gratis ...

14 aug om 08:00 uur
timer 1 min

Een kersverse BIM Loket Online Friday staat voor de deur: op 28 augustus aanstaande vanaf 15:00 uur deelt het ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up