Wordt nieuwe Omgevingswet oplossing voor ‘democratisch tekort’?

timer4 min
Wordt nieuwe Omgevingswet oplossing voor ‘democratisch tekort’?

Gaat het werk van planologen eenvoudiger worden dankzij de invoering van de Omgevingswet? Co Verdaas geeft antwoord.

Van oudsher stemt de planoloog de verschillende ruimtelijke behoeftes op elkaar af en laat die ordentelijk in de ruimte dalen, begint dijkgraaf Co Verdaas, tevens hoogleraar gebiedsontwikkeling aan de TU Delft (SKG-leerstoel). Maar de opgave is de laatste jaren fors veranderd en in plaats van planologie wordt er vaak gesproken over gebiedsontwikkeling. Verdaas: “Het vak wordt ingewikkelder en het is lastiger om de zaken op een klassieke manier te plannen. De Omgevingswet is een bevestiging van deze ontwikkeling. Zo rolt wetgeving altijd achter de werkelijkheid aan.”

Gebrek aan transparantie

Wordt nieuwe Omgevingswet oplossing voor ‘democratisch tekort’?Wat gaat de Omgevingswet in dat opzicht veranderen? Verdaas: “Daar kan ik wel honderd voorbeelden van geven. Nu hebben we nog 26 sectorale wetten, inclusief tientallen hoofdstukken, en die raken allemaal aan de leefomgeving. De kans op fouten daarbij is door een gebrek aan transparantie supergroot. Niemand overziet wat nodig is om van idee tot uitvoering te komen en dat maakt het proces enorm kwetsbaar. Het is eigenlijk een democratisch tekort, want betrokken burgers worden horendol als je wilt meepraten of een zienswijze wilt indienen.”

“De gemeente is straks verantwoordelijk voor het maken van één omgevingsvisie en één omgevingsplan. Dat wordt dan door de gemeenteraad vastgesteld en is het enige plan dat bindend is. Deze nieuwe wet dwingt overheden en initiatiefnemers om in een samenhangend omgevingsplan voor het hele gemeentelijke grondgebied alle sectorale belangen op elkaar te betrekken. Daarmee wordt de opgave niet eenvoudiger, want we zijn een druk landje waar heel veel moet gebeuren.”

Praat met je buren

“Er gaat ook iets voor de initiatiefnemers veranderen. De wet stelt dat iedereen moet participeren. In goed Nederlands betekent dat: praat ook met je buren. De wet geeft echter geen concrete invulling aan hoe je dat precies moet doen. Ik verwacht dat als een initiatiefnemer straks een vergunning aanvraagt die in het omgevingsplan past, en hij vergeet te overleggen met de buren of de belanghebbenden, de Raad van State zal zeggen dat hij de wet niet goed heeft toegepast.”

“Dit overleg is echter een grijs gebied. Tot hoever dat reikt, moet in de praktijk blijken. De bedoeling van de wet is echter helder. Iedereen die in de praktijk iets wil, zal rekening moeten houden met de belangen van de omgeving en zich daar ook mee moeten verstaan. Dat betekent overigens niet dat je het eens hoeft te worden. Je moet wel transparant maken waarom je het ergens wel of niet over eens bent geworden. Dus de verantwoordelijkheid wordt deels teruggelegd bij de samenleving.”

Gamechangers

Gebiedsontwikkeling in tijden van een stikstof-crisis verandert veel aan het vak van de planoloog. Dergelijke gamechangers zijn het laatste decennium talrijk. Verdaas: “Begrippen als klimaatadaptie en energietransitie kwamen tot acht jaar geleden letterlijk niet voor in landelijke nota’s of klimaatakkoorden van provincies. Dat maakt dat we nooit het definitieve antwoord hebben. Omdat de omgeving continu verandert, zullen de aanpakken ook altijd in beweging blijven. Er is nooit een antwoord hoe we het moeten doen. Dat maakt het een fascinerend en tevens ongrijpbaar vakgebied. Mensen die van zekerheid houden, moeten niet aan gebiedsontwikkeling gaan doen.”

“We weten in Nederland echter goed hoe we een ingewikkelde opgave in de leefomgeving het hoofd kunnen bieden. Daar zijn we wereldkampioen in. Dus laten we niet gaan somberen dat het allemaal ingewikkeld is. Laten we gewoon aan de slag gaan. We hebben zoveel kennis en kunde in huis. Benut die!”

“We maken de toekomst mede door nu te handelen, nu keuzes te maken en nu te investeren. Doe dat echter nooit vanuit het idee dat je precies weet wat het goede is voor de toekomst, want dat is een illusie. Meer zekerheid en houvast hebben we niet. Ik weet één ding echter wel zeker. Over tien jaar zijn er weer nieuwe opgaves en nieuwe initiatieven, en het is geen optie om daar op te wachten. We moeten dus doorgaan. Dat noem ik de paradox van het planologisch paradijs. Ons werk is zelfs in Nederland nooit af.”

Co Verdaas houdt tijdens het congres ‘Gamechangers in de Bouw & Infra’ de keynote ‘Vertrouwen en perspectief’, over hoe we gaan anticiperen op de nieuwe opgaven en bedreigingen in het planologisch paradijs.
Boek nu je ticket voor het congres op woensdag 13 november in Amsterdam.

Tekst: Ysbrand Visser

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c225 c246 c250 c254
Overmacht in tijden van corona?

Overmacht in tijden van corona?

31 mrt om 13:01 uur
timer 4 min

Advocaat Edwin van Dijk voorziet door de coronacrisis een verandering van zijn werkzaamheden. Met zijn partners ...

Lees verder »

c224 c246

Rapport 'Structureel succes - Op zoek naar meerwaarde ...

ABN AMRO, RISNET en Duurzaam Gebouwd hebben in kaart gebracht in welke factoren en fasen van het bouwproject opdrachtgevers ...
c21 c225 c243 c244 c245 c246
Duurzaam Gebouwd Magazine 46 lees je digitaal en gratis

Duurzaam Gebouwd Magazine 46 lees je digitaal ...

27 mrt om 07:00 uur
timer 1 min

Het gloednieuwe Duurzaam Gebouwd Magazine ligt weer op de mat en is in onze kennisbank gratis digitaal te lezen, ...

Lees verder »

c21 c225 c246
Het vliegwiel van teamassessments in aanbestedingen

Het vliegwiel van teamassessments in aanbestedingen

26 mrt om 07:00 uur
timer 4 min

Een effectieve samenwerking tussen opdrachtgever en opdrachtnemer is een delicate kwestie, die tijd kost en niet ...

Lees verder »

c21 c225 c244 c246
Drentse corporaties willen circulair bouwen als norm

Drentse corporaties willen circulair bouwen ...

25 mrt om 15:30 uur
timer 6 min

In 2015 vonden de Drentse woningcorporaties dat ze iets met circulariteit moesten doen. Dit heeft eind 2019 geleid ...

Lees verder »

c21 c26 c246 c251 c254
Complexe samenwerking in Breda uitgediept

Complexe samenwerking in Breda uitgediept

25 mrt om 15:01 uur
timer 3 min

De bouw van de nieuwe rechtbank in Breda was een project met veel gezichten. Letterlijk en figuurlijk. Betrokkenen ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c249 c250
Het innovatiepartnerschap: afstemming met de markt

Het innovatiepartnerschap: afstemming met de ...

25 mrt om 10:00 uur
timer 1 min

In een reeks van blogs geven experts van TwynstraGudde inzicht in de vormgeving van het innovatiepartnerschap ...

Lees verder »

c21 c141 c225 c243 c246
Het Sticht heeft duurzame maatregelen voor al haar scholen scherp in beeld

Het Sticht heeft duurzame maatregelen voor al ...

24 mrt om 11:00 uur
timer 2 min

Met zonnepanelen en ledverlichting was het schoolbestuur van Het Sticht al behoorlijk duurzaam bezig. Via de Green ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c249 c250
Blogreeks innovatiepartnerschap: praktische tips en eerste ervaringen

Blogreeks innovatiepartnerschap: praktische ...

11 mrt om 16:25 uur
timer 1 min

Wil jij als opdrachtgever graag een innovatie laten ontwikkelen door de markt en overweeg je om dit aan te besteden ...

Lees verder »

c21 c190 c225 c246
Toekomstbestendige parkeergarage dankzij duurzame samenwerking

Toekomstbestendige parkeergarage dankzij duurzame ...

2 mrt om 10:00 uur
timer 7 min

Alleen met actieve en duurzame communicatie realiseer je toekomstbestendig onderhoud. Dat blijkt wel uit de revitalisatie ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c246
Buurtcoöperaties in Amsterdam aan het roer van warmtenetten

Buurtcoöperaties in Amsterdam aan het roer ...

13 feb om 10:01 uur
timer 4 min

In de Amsterdamse wijk Middenmeer neemt de buurtcoöperatie MeerEnergie het initiatief om een warmtenet te ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c246
Nieuwe subsidies voor integrale aanpak klimaatdoelen

Nieuwe subsidies voor integrale aanpak klimaatdoelen

11 feb om 14:01 uur
timer 1 min

RVO zoekt consortia die de energietransitie integraal aanpakken en heeft daarvoor stevige subsidies klaarliggen. ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up