Wordt nieuwe Omgevingswet oplossing voor ‘democratisch tekort’?

timer4 min
Wordt nieuwe Omgevingswet oplossing voor ‘democratisch tekort’?

Gaat het werk van planologen eenvoudiger worden dankzij de invoering van de Omgevingswet? Co Verdaas geeft antwoord.

Van oudsher stemt de planoloog de verschillende ruimtelijke behoeftes op elkaar af en laat die ordentelijk in de ruimte dalen, begint dijkgraaf Co Verdaas, tevens hoogleraar gebiedsontwikkeling aan de TU Delft (SKG-leerstoel). Maar de opgave is de laatste jaren fors veranderd en in plaats van planologie wordt er vaak gesproken over gebiedsontwikkeling. Verdaas: “Het vak wordt ingewikkelder en het is lastiger om de zaken op een klassieke manier te plannen. De Omgevingswet is een bevestiging van deze ontwikkeling. Zo rolt wetgeving altijd achter de werkelijkheid aan.”

Gebrek aan transparantie

Wordt nieuwe Omgevingswet oplossing voor ‘democratisch tekort’?Wat gaat de Omgevingswet in dat opzicht veranderen? Verdaas: “Daar kan ik wel honderd voorbeelden van geven. Nu hebben we nog 26 sectorale wetten, inclusief tientallen hoofdstukken, en die raken allemaal aan de leefomgeving. De kans op fouten daarbij is door een gebrek aan transparantie supergroot. Niemand overziet wat nodig is om van idee tot uitvoering te komen en dat maakt het proces enorm kwetsbaar. Het is eigenlijk een democratisch tekort, want betrokken burgers worden horendol als je wilt meepraten of een zienswijze wilt indienen.”

“De gemeente is straks verantwoordelijk voor het maken van één omgevingsvisie en één omgevingsplan. Dat wordt dan door de gemeenteraad vastgesteld en is het enige plan dat bindend is. Deze nieuwe wet dwingt overheden en initiatiefnemers om in een samenhangend omgevingsplan voor het hele gemeentelijke grondgebied alle sectorale belangen op elkaar te betrekken. Daarmee wordt de opgave niet eenvoudiger, want we zijn een druk landje waar heel veel moet gebeuren.”

Praat met je buren

“Er gaat ook iets voor de initiatiefnemers veranderen. De wet stelt dat iedereen moet participeren. In goed Nederlands betekent dat: praat ook met je buren. De wet geeft echter geen concrete invulling aan hoe je dat precies moet doen. Ik verwacht dat als een initiatiefnemer straks een vergunning aanvraagt die in het omgevingsplan past, en hij vergeet te overleggen met de buren of de belanghebbenden, de Raad van State zal zeggen dat hij de wet niet goed heeft toegepast.”

“Dit overleg is echter een grijs gebied. Tot hoever dat reikt, moet in de praktijk blijken. De bedoeling van de wet is echter helder. Iedereen die in de praktijk iets wil, zal rekening moeten houden met de belangen van de omgeving en zich daar ook mee moeten verstaan. Dat betekent overigens niet dat je het eens hoeft te worden. Je moet wel transparant maken waarom je het ergens wel of niet over eens bent geworden. Dus de verantwoordelijkheid wordt deels teruggelegd bij de samenleving.”

Gamechangers

Gebiedsontwikkeling in tijden van een stikstof-crisis verandert veel aan het vak van de planoloog. Dergelijke gamechangers zijn het laatste decennium talrijk. Verdaas: “Begrippen als klimaatadaptie en energietransitie kwamen tot acht jaar geleden letterlijk niet voor in landelijke nota’s of klimaatakkoorden van provincies. Dat maakt dat we nooit het definitieve antwoord hebben. Omdat de omgeving continu verandert, zullen de aanpakken ook altijd in beweging blijven. Er is nooit een antwoord hoe we het moeten doen. Dat maakt het een fascinerend en tevens ongrijpbaar vakgebied. Mensen die van zekerheid houden, moeten niet aan gebiedsontwikkeling gaan doen.”

“We weten in Nederland echter goed hoe we een ingewikkelde opgave in de leefomgeving het hoofd kunnen bieden. Daar zijn we wereldkampioen in. Dus laten we niet gaan somberen dat het allemaal ingewikkeld is. Laten we gewoon aan de slag gaan. We hebben zoveel kennis en kunde in huis. Benut die!”

“We maken de toekomst mede door nu te handelen, nu keuzes te maken en nu te investeren. Doe dat echter nooit vanuit het idee dat je precies weet wat het goede is voor de toekomst, want dat is een illusie. Meer zekerheid en houvast hebben we niet. Ik weet één ding echter wel zeker. Over tien jaar zijn er weer nieuwe opgaves en nieuwe initiatieven, en het is geen optie om daar op te wachten. We moeten dus doorgaan. Dat noem ik de paradox van het planologisch paradijs. Ons werk is zelfs in Nederland nooit af.”

Co Verdaas houdt tijdens het congres ‘Gamechangers in de Bouw & Infra’ de keynote ‘Vertrouwen en perspectief’, over hoe we gaan anticiperen op de nieuwe opgaven en bedreigingen in het planologisch paradijs.
Boek nu je ticket voor het congres op woensdag 13 november in Amsterdam.

Tekst: Ysbrand Visser

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c225 c246
Velox nieuwe partner Duurzaam Gebouwd

Velox nieuwe partner Duurzaam Gebouwd

10 aug om 15:01 uur
timer 3 min

Gezonde gebouwen, industrialisatie en digitalisering. Het zijn deze uitdagende thema’s die Velox, als nieuwe ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c261
Lef tonen voor digitaliseringsversnelling

Lef tonen voor digitaliseringsversnelling

16 jul om 13:00 uur
timer 3 min

Woningnood, klimaatadaptatie en het opraken van fossiele brandstoffen zijn de maatschappelijke opgaven die de ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c249 c250 c254
Extra inzichten nieuwe Modelovereenkomst Bouwteam DG 2020

Extra inzichten nieuwe Modelovereenkomst Bouwteam ...

7 jul om 16:15 uur
timer 4 min

De vijf auteurs van de in mei gepresenteerde Modelovereenkomst Bouwteam DG 2020 hebben de afgelopen maand niet ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c254
‘Van korte termijn omzetsturing naar lange termijn duurzaamheid’

‘Van korte termijn omzetsturing naar lange ...

6 jul om 10:01 uur
timer 7 min

Familiebedrijf Dura Vermeer viert dit jaar zijn 165-jarige bestaan. De belangrijkste ingrediënten van dit ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c254
Roddelen over je eigen team werkt verhelderend

Roddelen over je eigen team werkt verhelderend

3 jul om 13:01 uur
timer 6 min

Levert Integraal Projectmanagement wel altijd een effectieve samenwerking op? Namens Tauw wordt Lisa de Groot ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c252 c254
‘Risicomanagement is meer dan harde lijstjes’

‘Risicomanagement is meer dan harde lijstjes’

2 jul om 13:01 uur
timer 5 min

De risicomanagement-methode RISMAN bestaat binnen TwynstraGudde 25 jaar. Reden om met twee experts van TwynstraGudde, ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c259
‘Natuur ligt aan de basis van het menselijk welzijn’

‘Natuur ligt aan de basis van het menselijk ...

2 jul om 07:30 uur
timer 4 min

We weten dat natuur goed is voor de gezondheid, de biodiversiteit en het klimaat, maar toch handelen we er veelal ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c251
‘Gemeenten en aannemers moeten nu met Wkb-pilots starten’

‘Gemeenten en aannemers moeten nu met ...

24 jun om 13:01 uur
timer 3 min

Het uitstel van de invoering van de Wet kwaliteitsborging voor de bouw doet de sector pijn. De oplossingen liggen ...

Lees verder »

c21 c225 c246
Zoeken naar de balans tussen omgevingsmanagement en technisch management

Zoeken naar de balans tussen omgevingsmanagement ...

23 jun om 10:01 uur
timer 2 min

Wat is er nodig om vanuit een intrinsieke motivatie en oprechte intentie samen te werken aan een gemeenschappelijk ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c246
De lonkende, maar ook gevaarlijke kant van CO2-reductie door covid-19 (deel 1)

De lonkende, maar ook gevaarlijke kant van CO2-reductie ...

23 jun om 08:00 uur
timer 5 min

Als ambassadeurs van de gezonde en duurzame gebouwde omgeving zijn wij verheugd om te zien dat de CO2-uitstoot ...

Lees verder »

c21 c135 c225 c246 c249
Duurzaam aanbesteden via buyer groups

Duurzaam aanbesteden via buyer groups

19 jun om 10:01 uur
timer 2 min

Besteed je als school, gemeente of woningcorporatie een concrete, duurzame opgave aan? En wens je dit circulair ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c249 c250
Blogreeks innovatiepartnerschap (slot): de structuur van het contract

Blogreeks innovatiepartnerschap (slot): de structuur ...

17 jun om 15:01 uur
timer 2 min

In zeven afleveringen lieten experts van TwynstraGudde hun licht schijnen op het innovatiepartnerschap. In het ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up