“Er is nog volop energie en dat wordt een basisrecht van de mens”

timer5 min
“Er is nog volop energie en dat wordt een basisrecht van de mens”

Energiebedrijven worden de verkeersregelaars van energiestromen en leveren dan zelf geen stroom meer. “Gebruikers zullen dat met elkaar gaan delen binnen een lokaal web”, aldus Arash Aazami, een van de vele inspirerende sprekers tijdens het Duurzaam Gebouwd Congres in Assen.

Het maken van stappen, hoe klein ook, stond vandaag centraal tijdens het elfde Duurzaam Gebouwd Congres met als thema: Missie Duurzaam Drenthe, Reis mee naar 2040. Naast de transitie naar een energieneutrale maatschappij, stond in Assen ook circulariteit volop in de schijnwerpers.

Het was de Drentse gedeputeerde Tjisse Stelpstra die in Assen die geleidelijke weg propageerde. Hij sprak over een soort voetreis op weg naar het ‘grote’ perspectief van energieneutraliteit. Maar op die weg is ‘klein’ handelen de manier om iedereen mee te krijgen, aldus Stelpstra.

Keukentafel

“Er is nog volop energie en dat wordt een basisrecht van de mens”Dat laatste is lastig, omdat er in de maatschappij nog wel enige weerstand, angst en egoïsme moet worden overwonnen, wist Stelpstra (foto rechts). “Onze tekentafel is een heel andere dan de keukentafel. We moeten tussen de werkelijkheid en het ideaal van de energietransitie een ravijn overbruggen. Iedereen zal naar vermogen daaraan een bijdrage moeten leveren, waarbij de grootste vervuiler ook het meeste moet bijdragen.”

Politicus Stelpstra deed een beroep op alle aanwezigen om niet af te wachten. Dat geldt ook voor de overheid, die volgens hem “groot moet denken en op maat handelen. Het wordt een gestage wandeling. Als je eenmaal de eerste stap maakt, ook al is de route nog niet helemaal bekend, geeft dat een goed gevoel. Ik ben ervan overtuigd dat de mensen zich echt wel om meer bekommeren dan alleen maar om geld.”

In Drenthe zijn er al veel concrete stappen gemaakt op weg naar 2040 (tien jaar eerder dan het nationale streven van 2050). De Drentse Expeditieleider Charles Hussels noemde onder meer coöperaties, laagdrempelige leningen, energieloketten, ontwikkelkampen en expeditiedagen. Een inspirerende rij, waarbij ook nog een bijzondere subsidieregeling kwam. Hussels: “We hebben de markt gevraagd zelf een subsidieregeling te bedenken.”

Overvloed aan energie

Waar de uitreiking van de Nederlandse Duurzaam Bouwen Awards in Assen vooral in het teken stond van de vele ontwikkelingen op het gebied van circulariteit, was het de eerste keynote van de dag - van Arash Aazami - die duidelijk maakte dat we niet hoeven te wanhopen als het om de hoeveelheid energie op deze aardbol gaat.

“Er is nog volop energie en dat wordt een basisrecht van de mens”Aan de ene kant zijn we nu bezig om binnen 500 jaar de fossiele energie op te souperen die in 500 miljoen jaar is ontstaan. Daarom is het zaak om ons gebruik van fossiele energie met een factor 1 miljoen (!) terug te brengen. Aan de andere kant schetste Aazami (foto rechts) het beeld dat de zon dagelijks 1400 keer onze behoefte aan energie levert. En dan zijn er daarnaast nog andere natuurlijke bronnen als wind, golven of geothermie.

Een overvloed, aldus Aazami, die de toekomst van de energievoorziening vergeleek met het internet. Er komen intelligente, zelfbalancerende netwerken - in tegenstelling tot het internet voornamelijk lokaal - waarbij dankzij slimme protocollen volledig autonoom energie wordt uitgewisseld.
Aazami voorspelt dat energiebedrijven gaan veranderen in verkeersregelaars. En dat er op de lange termijn door de uitwisseling van (zelf)opgewekte energie geen netverzwaring zal ontstaan, maar juist netverlichting. Energie wordt niet alleen een basisbehoefte, maar ook een basisrecht van de mens, aldus Aazami.

Gedragsverandering

Het congres was niet alleen bedoeld voor het uitwisselen van bergen kennis, maar wilde ook nadrukkelijk als vliegwiel dienen. Samenwerking en burgerparticipatie waren de centrale thema’s. En waar Duurzaam Gebouwd verbinden en communiceren voorop heeft staat, aldus hoofdredacteur Marvin van Kempen, is ook activeren tegenwoordig een belangrijk aspect geworden. Als voorbeelden noemde hij co-creatie met experts, zoals met het DG Model Bouwteamovereenkomst (verschijnt medio april 2020), en nieuwe expedities.

Gedragsverandering staat bij Duurzaam Gebouwd (en de Provincie Drenthe) eveneens hoog op de agenda en domineerde dan ook een deel van het programma. Zo waren het de Nijmeegse hoogleraren Rick van Baaren en Mattheis van Leeuwen die de ruim vierhonderd aanwezigen vertelden over het meekrijgen van de burger in de verduurzaming van Nederland.

“Er is nog volop energie en dat wordt een basisrecht van de mens”

Niet voor niets had gedeputeerde Stelpstra het hierboven over de angst aan de keukentafel. Het blijft heel lastig om individuele burgers mee te krijgen in het verduurzamen van hun huur- of koopwoning. De redenen zijn vanuit de psychologie ook wel bekend, aldus het duo:

  • kennis leidt niet tot gewenst gedrag;
  • mensen kiezen altijd de gemakkelijkste weg;
  • mensen focussen eerder op het negatieve.

Het gevolg hiervan is dat mensen opstandig worden, zodat je ze niet meekrijgt. Of ze worden skeptisch (“ja maar,…”) en inactief.

“Er is nog volop energie en dat wordt een basisrecht van de mens”In een aparte workshop, in een propvolle zaal van De Bonte Wever in Assen, vertelde het duo op aanstekelijke wijze ook wat er te doen valt om mensen alsnog mee te krijgen. Een van de technieken, altercasting, voorkomt de weerstand die bij mensen ontstaat, als je hen vertelt ‘dat ze móéten verduurzamen’. Benader ze juist positief door ze een bepaalde rol te laten aannemen. Benoem ze tot ‘voorbeeld in de buurt’ en pak vandaaruit de opgave aan.

Waterstof

Over buren gesproken: ook Buurkracht kreeg een podium in Assen. Met meer dan vijfhonderd projecten op het gebied van duurzame energie door het hele land bewijst deze stichting dat er in de bevolking al heel wat gaande is en dat overheden lang niet altijd exclusief nodig zijn om voor draagkracht te zorgen.

In veel gevallen is het zetje in de rug echter nog wel nodig. Drenthe lijkt daarbij goede zaken te doen, en zo is er zelfs een waterstofwijk (Hoogeveen) in aanbouw. Het is nog een pilot en de positieve resultaten staan nog niet vast, maar deze eerste stap op die lange wandeling naar 2040 kan misschien toch weleens een grote stap blijken.

Tekst: Ysbrand Visser

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c185 c225 c244
Hugo De Jonge: ‘Locaties grootste probleem woningbouwopgave’

Hugo De Jonge: ‘Locaties grootste probleem ...

Gisteren om 14:00 uur
timer 5 min

Minister Hugo de Jonge voor Volkshuisvesting en Ruimtelijk Ordening opende BouwBeurs 2023 en noemde locaties als ...

Lees verder »

c21 c225 c244 c265
26 nul-op-de-meterwoningen circulair en natuurinclusief

26 nul-op-de-meterwoningen circulair en natuurinclusief

7 feb om 10:01 uur
timer 2 min

In de gemeente West Betuwe komen 26 energiezuinige woningen, waarbij naast de energietransitie en circulariteit ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c293
Bramske van Beijma: belang en urgentie ABN AMRO Duurzame 50

Bramske van Beijma: belang en urgentie ABN AMRO ...

30 jan om 10:01 uur
timer 3 min

Tijdens de komende, vernieuwde editie van Building Holland, op 8 en 9 november 2023 (Koninklijke Jaarbeurs, Utrecht), ...

Lees verder »

c21 c135 c225 c243 c244
Hugo de Jonge: 'Wel bouwen in backyard'

Hugo de Jonge: 'Wel bouwen in backyard'

23 jan om 07:01 uur
timer 6 min

De versnelling en opschaling van de woningbouw is gebaat bij een vereenvoudiging van de regels. Precies dat was ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c295
BAM: ‘duurzamer, voorspelbaarder en winstgevender’

BAM: ‘duurzamer, voorspelbaarder en winstgevender’

19 jan om 11:01 uur
timer 2 min

Vandaag presenteert bouwreus Koninklijke BAM Groep nieuwe plannen op het gebied van duurzaam ondernemen. De nieuwe ...

Lees verder »

c21 c225 c244 c265 c294
Ontdek ook de gamechangers van 2023

Ontdek ook de gamechangers van 2023

13 jan om 12:15 uur
timer 5 min

Hoe en waar gaat de bouwsector dit jaar stappen of - liever - sprongen maken? Wordt dat een nieuwe manier van ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c261 c267
10 innovatietrends die in 2023 gaan doorbreken

10 innovatietrends die in 2023 gaan doorbreken

19-12-2022 om 10:01 uur
timer 13 min

Ook deze Kerst kijken we vooruit naar het nieuwe jaar met de meest kansrijke innovaties in de duurzame bouw, uit ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244
Nieuwe datum congres Gamechangers in de Bouw & Infra

Nieuwe datum congres Gamechangers in de Bouw ...

16-12-2022 om 15:45 uur
timer 2 min

Voortaan gaat hét congres voor innovators en innovaties plaatsvinden in de eerste helft van het jaar. Kom ...

Lees verder »

c21 c225 c244
Primeur: hergebruikte TU Delft-vloeren in Heineken Experience

Primeur: hergebruikte TU Delft-vloeren in Heineken ...

09-12-2022 om 08:00 uur
timer 5 min

Van lineair naar circulair: dat is de reis die Forbo de afgelopen jaren doormaakte en waarvoor nog steeds hard ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c293
Kennisevent Toekomstvastwaarde: succesvolle verduurzaming van bedrijfshuisvesting

Kennisevent Toekomstvastwaarde: succesvolle ...

05-12-2022 om 15:30 uur
timer 9 min

Op 17 november 2022 vond het Kennisevent Toekomstvastwaarde plaats in het Nationaal Militair Museum in Soesterberg. ...

Lees verder »

c21 c244 c286
Podcast Circulair Bouwen: ‘Meer innovatieve uitvragen en circulaire businesscases’

Podcast Circulair Bouwen: ‘Meer innovatieve ...

28-11-2022 om 09:00 uur
timer 1 min

Circulair en biobased bouwen wint aan populariteit en staat steeds vaker centraal in discussies rondom verduurzaming. ...

Lees verder »

c21 c225 c244
‘Hout is de oplossing voor een existentieel probleem in de bouw’

‘Hout is de oplossing voor een existentieel ...

21-11-2022 om 11:00 uur
timer 8 min

Aan de Oude Vlijmenseweg in ’s-Hertogenbosch verrijst een kersvers gebouw voor werk-ontwikkelbedrijf Weener ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up