“Er is nog volop energie en dat wordt een basisrecht van de mens”

timer5 min
“Er is nog volop energie en dat wordt een basisrecht van de mens”

Energiebedrijven worden de verkeersregelaars van energiestromen en leveren dan zelf geen stroom meer. “Gebruikers zullen dat met elkaar gaan delen binnen een lokaal web”, aldus Arash Aazami, een van de vele inspirerende sprekers tijdens het Duurzaam Gebouwd Congres in Assen.

Het maken van stappen, hoe klein ook, stond vandaag centraal tijdens het elfde Duurzaam Gebouwd Congres met als thema: Missie Duurzaam Drenthe, Reis mee naar 2040. Naast de transitie naar een energieneutrale maatschappij, stond in Assen ook circulariteit volop in de schijnwerpers.

Het was de Drentse gedeputeerde Tjisse Stelpstra die in Assen die geleidelijke weg propageerde. Hij sprak over een soort voetreis op weg naar het ‘grote’ perspectief van energieneutraliteit. Maar op die weg is ‘klein’ handelen de manier om iedereen mee te krijgen, aldus Stelpstra.

Keukentafel

“Er is nog volop energie en dat wordt een basisrecht van de mens”Dat laatste is lastig, omdat er in de maatschappij nog wel enige weerstand, angst en egoïsme moet worden overwonnen, wist Stelpstra (foto rechts). “Onze tekentafel is een heel andere dan de keukentafel. We moeten tussen de werkelijkheid en het ideaal van de energietransitie een ravijn overbruggen. Iedereen zal naar vermogen daaraan een bijdrage moeten leveren, waarbij de grootste vervuiler ook het meeste moet bijdragen.”

Politicus Stelpstra deed een beroep op alle aanwezigen om niet af te wachten. Dat geldt ook voor de overheid, die volgens hem “groot moet denken en op maat handelen. Het wordt een gestage wandeling. Als je eenmaal de eerste stap maakt, ook al is de route nog niet helemaal bekend, geeft dat een goed gevoel. Ik ben ervan overtuigd dat de mensen zich echt wel om meer bekommeren dan alleen maar om geld.”

In Drenthe zijn er al veel concrete stappen gemaakt op weg naar 2040 (tien jaar eerder dan het nationale streven van 2050). De Drentse Expeditieleider Charles Hussels noemde onder meer coöperaties, laagdrempelige leningen, energieloketten, ontwikkelkampen en expeditiedagen. Een inspirerende rij, waarbij ook nog een bijzondere subsidieregeling kwam. Hussels: “We hebben de markt gevraagd zelf een subsidieregeling te bedenken.”

Overvloed aan energie

Waar de uitreiking van de Nederlandse Duurzaam Bouwen Awards in Assen vooral in het teken stond van de vele ontwikkelingen op het gebied van circulariteit, was het de eerste keynote van de dag - van Arash Aazami - die duidelijk maakte dat we niet hoeven te wanhopen als het om de hoeveelheid energie op deze aardbol gaat.

“Er is nog volop energie en dat wordt een basisrecht van de mens”Aan de ene kant zijn we nu bezig om binnen 500 jaar de fossiele energie op te souperen die in 500 miljoen jaar is ontstaan. Daarom is het zaak om ons gebruik van fossiele energie met een factor 1 miljoen (!) terug te brengen. Aan de andere kant schetste Aazami (foto rechts) het beeld dat de zon dagelijks 1400 keer onze behoefte aan energie levert. En dan zijn er daarnaast nog andere natuurlijke bronnen als wind, golven of geothermie.

Een overvloed, aldus Aazami, die de toekomst van de energievoorziening vergeleek met het internet. Er komen intelligente, zelfbalancerende netwerken - in tegenstelling tot het internet voornamelijk lokaal - waarbij dankzij slimme protocollen volledig autonoom energie wordt uitgewisseld.
Aazami voorspelt dat energiebedrijven gaan veranderen in verkeersregelaars. En dat er op de lange termijn door de uitwisseling van (zelf)opgewekte energie geen netverzwaring zal ontstaan, maar juist netverlichting. Energie wordt niet alleen een basisbehoefte, maar ook een basisrecht van de mens, aldus Aazami.

Gedragsverandering

Het congres was niet alleen bedoeld voor het uitwisselen van bergen kennis, maar wilde ook nadrukkelijk als vliegwiel dienen. Samenwerking en burgerparticipatie waren de centrale thema’s. En waar Duurzaam Gebouwd verbinden en communiceren voorop heeft staat, aldus hoofdredacteur Marvin van Kempen, is ook activeren tegenwoordig een belangrijk aspect geworden. Als voorbeelden noemde hij co-creatie met experts, zoals met het DG Model Bouwteamovereenkomst (verschijnt medio april 2020), en nieuwe expedities.

Gedragsverandering staat bij Duurzaam Gebouwd (en de Provincie Drenthe) eveneens hoog op de agenda en domineerde dan ook een deel van het programma. Zo waren het de Nijmeegse hoogleraren Rick van Baaren en Mattheis van Leeuwen die de ruim vierhonderd aanwezigen vertelden over het meekrijgen van de burger in de verduurzaming van Nederland.

“Er is nog volop energie en dat wordt een basisrecht van de mens”

Niet voor niets had gedeputeerde Stelpstra het hierboven over de angst aan de keukentafel. Het blijft heel lastig om individuele burgers mee te krijgen in het verduurzamen van hun huur- of koopwoning. De redenen zijn vanuit de psychologie ook wel bekend, aldus het duo:

  • kennis leidt niet tot gewenst gedrag;
  • mensen kiezen altijd de gemakkelijkste weg;
  • mensen focussen eerder op het negatieve.

Het gevolg hiervan is dat mensen opstandig worden, zodat je ze niet meekrijgt. Of ze worden skeptisch (“ja maar,…”) en inactief.

“Er is nog volop energie en dat wordt een basisrecht van de mens”In een aparte workshop, in een propvolle zaal van De Bonte Wever in Assen, vertelde het duo op aanstekelijke wijze ook wat er te doen valt om mensen alsnog mee te krijgen. Een van de technieken, altercasting, voorkomt de weerstand die bij mensen ontstaat, als je hen vertelt ‘dat ze móéten verduurzamen’. Benader ze juist positief door ze een bepaalde rol te laten aannemen. Benoem ze tot ‘voorbeeld in de buurt’ en pak vandaaruit de opgave aan.

Waterstof

Over buren gesproken: ook Buurkracht kreeg een podium in Assen. Met meer dan vijfhonderd projecten op het gebied van duurzame energie door het hele land bewijst deze stichting dat er in de bevolking al heel wat gaande is en dat overheden lang niet altijd exclusief nodig zijn om voor draagkracht te zorgen.

In veel gevallen is het zetje in de rug echter nog wel nodig. Drenthe lijkt daarbij goede zaken te doen, en zo is er zelfs een waterstofwijk (Hoogeveen) in aanbouw. Het is nog een pilot en de positieve resultaten staan nog niet vast, maar deze eerste stap op die lange wandeling naar 2040 kan misschien toch weleens een grote stap blijken.

Tekst: Ysbrand Visser

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c225 c244
Geen materialenpaspoort maar een gebouwenpaspoort?

Geen materialenpaspoort maar een gebouwenpaspoort?

Gisteren om 16:30 uur
timer 6 min

Moet een materialenpaspoort een query zijn, binnen alle informatie die er beschikbaar is? Of is het een toepasbare ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c244
Barentsz-(her)ontdekkingshuizen vormen kans voor opschaling renovaties

Barentsz-(her)ontdekkingshuizen vormen kans ...

7 sep om 10:00 uur
timer 5 min

Een vastgoedvoorraad die geen gebruik meer maakt van fossiele brandstoffen, omhuld door een warme jas en zonder ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c245
Onderzoek 'Beter Wonen in NL' legt vier belangrijke kansen bloot in de verbeteropgave

Onderzoek 'Beter Wonen in NL' legt vier belangrijke ...

26 aug om 17:00 uur
timer 5 min

Het bestaande vastgoed in Nederland moet worden verbeterd. Miljoenen woningen moeten de komende decennia een grondige ...

Lees verder »

c21 c185 c225 c244 c279
Webinar Materialenpaspoort: samen circulair versnellen!

Webinar Materialenpaspoort: samen circulair ...

20 aug om 17:00 uur
timer 2 min

Hoe ver zijn we met het materialenpaspoort en waar lopen we nog tegenaan bij de praktische uitwerking en uitvoering? ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244
Toekomst van duurzame energie en Sustainable Development Goals op Building Holland 2021

Toekomst van duurzame energie en Sustainable ...

17 aug om 17:00 uur

Op Building Holland vind je, naast het programma op de mainstage, een grote diversiteit aan Side Events. Tijdens ...

Lees verder »

c21 c225 c244
Baanbrekende innovaties krijgen podium

Baanbrekende innovaties krijgen podium

13 aug om 11:00 uur
timer 1 min

Innovators opgelet! De Rabobank Innovation Challenge gaat weer van start. Na succesvolle eerdere edities komt ...

Lees verder »

c21 c225 c244 c245
Wil jij een circulaire en gezonde school?

Wil jij een circulaire en gezonde school?

12 aug om 17:00 uur

Wil jij alles weten over circulaire scholen én ben je benieuwd naar wat de actualisatie van het Programma ...

Lees verder »

c21 c185 c225 c244
Samen versnellen en circulaire installaties bij Building Holland Digital

Samen versnellen en circulaire installaties ...

12 aug om 07:00 uur
timer 1 min

Van integrale en groene leefomgevingen tot klimaatpositief circulair bouwen: het programma van de volgende Building ...

Lees verder »

c21 c135 c225 c244
Expertteam biedt oplossingen voor flexwonen

Expertteam biedt oplossingen voor flexwonen

11 aug om 10:01 uur
timer 5 min

Door het beperkte aanbod is de woningmarkt niet alleen overspannen, de vraag naar tijdelijke woonruimte zorgt ...

Lees verder »

c21 c54 c243 c244
Toekomst van wonen en CO2-reductie

Toekomst van wonen en CO2-reductie

21 jul om 15:30 uur
timer 5 min

Marten Valk: We hebben in de gebouwde omgeving de uitdaging om onze huidige CO2-uitstoot terug te brengen van 180 Mt/jaar naar ...

Lees verder »

c21 c54 c244 c276
Visie op 2050: ‘Gebouwen produceren zelf water’

Visie op 2050: ‘Gebouwen produceren zelf ...

20 jul om 17:00 uur
timer 2 min

Johan Bel: Wat hebben we ons toch een zorgen gemaakt 30 jaar geleden. De aanstormende ellende van klimaatverandering denderde ...

Lees verder »

c21 c225 c244
Kom alles te weten over de toepassing van het materialenpaspoort

Kom alles te weten over de toepassing van het ...

19 jul om 08:00 uur
timer 1 min

Wordt het materialenpaspoort de holy grail van de circulaire bouw en doet de hele bouwsector mee aan het categoriseren ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up