Gezonde werkomgeving als prioriteit

timer6 min
Gezonde werkomgeving als prioriteit

Na een bouwtijd van negen maanden zijn de medewerkers van Heembouw in Berkel en Rodenrijs eind februari zo’n 500 meter verhuisd, om een duurzaam en circulair kantoorgebouw te betrekken. “Het belangrijkste uitgangspunt was om een gebouw te maken dat bijdraagt aan de gezondheid van onze mensen.”

Vanuit zijn voormalige kantoor heeft Durk van Loon, directeur bij Heembouw Kantoren, de bouw van het nieuwe kantoorgebouw direct kunnen volgen: het grote raam op de derde etage van Heembouws voormalige kantoorgebouw in het Zuid-Hollandse Berkel en Rodenrijs bood daarvoor een prachtig uitzicht. “Na onze verhuizing krijgen we een nog mooier uitzicht”, weet hij. “Vanuit ons nieuwe kantoorgebouw kijken we in ieder geval de komende twintig jaar nog uit over het  natuurreservaat De Berkelse Boezem.”

Na de vraag van Hilti Nederland (zie kader) eind 2017 had de ontwerpende bouwer in eerste instantie geen nieuwbouwkantoor voor ogen. “Omdat we duurzaamheid hoog in het vaandel hebben, wilden we eigenlijk een bestaand pand renoveren. Een oud pand een tweede leven geven is immers duurzamer dan een nieuw pand bouwen. We konden hiervoor echter geen passend bestaand gebouw in deze omgeving vinden. Vanwege onze medewerkers vonden we dat we gebonden waren aan een locatie in de straal van maximaal 10 kilometer rond Berkel en Rodenrijs. Een gebouw in de buurt van een treinstation had geen zin: onze medewerkers reizen vaak per auto naar onze diverse bouwprojecten door het hele land. Daarbij wilden we onze medewerkers niet met extra reistijd opzadelen, dat zou ook voor extra CO2-uitstoot zorgen. Dat maakt de nieuwe locatie zo goed: deze  ligt 500 meter dichter bij de N471 en de A13.”

Gezonde werkomgeving als prioriteit

Met de Healthy Workers App gaan Heembouw-medewerkers helpen om het gebruik van het nieuwe gebouw te verbeteren.

Minimale milieu-impact

Toen de keuze voor een nieuwbouwkantoor was gemaakt, werd als eis gesteld dat het pand niet alleen een gezonde werkomgeving moest krijgen maar ook circulair diende te zijn. “Het lastige van duurzaamheid en circulariteit is dat het nog geen algemeen geaccepteerde norm is”, legt Van Loon uit. “Daarom hebben we aangegeven dat het gebouw voor een minimale milieu-impact moet zorgen, met als ambitie minimaal 30% beter te scoren dan de huidige MPG-norm van 1,0.”

Dit streven naar een minimale milieuprestatiegebouwen (MPG) leidde tot veel ontdekken en experimenteren. “Het basisuitgangspunt was om enkel materialen te gebruiken die echt nodig zijn. Ook hebben we geprobeerd om veel materialen op element- en gebouwniveau hergebruiken.” Zo koos Heembouw ervoor om de fundering van het circulair beton Freement te maken. Mede door deze keuze heeft het nieuwe kantoorgebouw een MPG van 0,55, 45% beter dan de norm. “Als leidraad hebben we tijdens het ontwerptraject het 6S-model van Stewart Brand (zie kader, red.) voor ogen gehouden. Dit heeft ertoe geleid dat we een heldere dialoog hadden over welke materialen we doorvoerden. Hierdoor kwam uiteindelijk ook het belang naar boven dat het toepassen van circulair beton in de fundering leidde tot een lage MPG: beton is een van de  bouwproducten met een hoge CO2-emissie. Daarnaast hebben we ervoor gekozen om onze gevel deels te laten begroeien met een levende groene gevel, dit is goed voor de biodiversiteit.”

Hergebruik

Voor dit circulair beton is bestaand beton uit elkaar gehaald tot grind, zand en cement, waarvan nieuw beton is gemaakt. Van Loon is ervan overtuigd dat deze manier van werken de toekomst is van circulair bouwen. “Ik geloof in een circulaire aanpak waarin producenten bouwmaterialen op zo’n manier samenstellen dat dat de grondstoffen eenvoudig zijn terug te winnen. Hier kunnen vervolgens nieuwe circulaire bouwproducten worden gemaakt. Ons nieuwe kantoorgebouw bestaat deels uit hergebruikte producten en producten die op zo’n manier zijn samengesteld dat ze in de toekomst weer eenvoudig te hergebruiken zijn. We hadden bijvoorbeeld het geluk dat bij de renovatie van WTC Schiphol op negen verdiepingen een relatief goed interieur vrijkwam. Onze  interieurarchitect heeft daar beoordeeld welke materialen goed toepasbaar waren.”

Om de oude WTC-wanden toe te kunnen passen, heeft Heembouw wel de verdiepingshoogte in zijn nieuwe kantoorgebouw moeten aanpassen. En juist door die aanpassing heeft Van Loon de conclusie getrokken dat het één-op-één hergebruiken van materialen in de toekomst niet op grote schaal gaat gebeuren. “De factor ‘toeval’ speelt een te grote rol als de afmetingen iedere keer exact moeten kloppen.” Om dit toeval uit te sluiten, zou de bouwsector moeten overstappen op de standaardisatie van materialen. Hij verwacht niet dat dit gaat gebeuren. “We vinden dat we in de bouw al veel standaardproducten bedenken, maar het meeste is nog steeds maatwerk.”

Gezonde werkomgeving als prioriteit

De trap van circulair hout als verbindend element tussen de drie verdiepingen.

Gezondheid

Ondanks de gestelde MPG-ambitie was de voornaamste prioriteit voor Heembouw om te zorgen voor een goed gebouw voor de medewerkers. “De bouwsector kijkt vooral naar energieneutraliteit, maar in mijn ogen is een gebouw pas goed en duurzaam als onze medewerkers en onze klanten zich er prettig voelen. Het gebouw moet bijdragen aan hun gezondheid”, vindt hij. Daarom heeft Babet Ruizenaar, Well-AP-expert bij Heembouw, ervoor gezorgd dat de eisen van de gezondheidscertificering WELL Building Standard tijdens de bouw nadrukkelijk werden meegenomen. “Dit heeft ertoe geleid dat we onder meer hebben gekozen voor een houten gevel, die voor een goede vochthuishouding zorgt en een gunstige MPG-score heeft. Daarnaast hebben we als verbindend element tussen de drie verdiepingen een fraaie trap gecreëerd van circulair hout, die een prominente plek in het gebouw heeft.

Door de lift uit het zicht te plaatsen, stimuleren we mensen om de trap te nemen.” Hij weet dat het nieuwe gebouw niet vanaf het eerste moment van ingebruikname optimaal zal functioneren. “De prestaties van een gebouw op gezondheidsniveau zijn een continu proces”, legt Van Loon uit. “We willen het gebruik van het nieuwe gebouw blijven verbeteren. Onze medewerkers helpen ons hierbij, onder meer door met de Healthy Workers App aan te geven wat ze van het binnenklimaat in bepaalde ruimten vinden.” Hoewel de verhuizing pas net is geweest, beschouwt Van Loon het nieuwe kantoorgebouw al als geslaagd. “Ons doel was om van ons kantoor een showcase voor circulariteit, gezondheid en duurzaamheid te maken. Dat is gelukt, met als voornaamste neveneffect dat een groot deel van de organisatie hierbij nadrukkelijk en met veel enthousiasme betrokken is geweest. Hoewel onze keuze in het begin bij medewerkers tot weerstand leidde, merk ik dat deze thema’s binnen Heembouw nu nog meer zijn gaan leven.”

Aanleiding van nieuwbouw

De voormalige vestiging van Heembouw in het Zuid-Hollandse Berkel en Rodenrijs gold ook als hoofdkantoor van gereedschapleverancier Hilti Nederland. “Het kantoorgebouw is van ons, maar we verhuurden drie van de vijf verdiepingen aan Hilti”, vertelt Durk van Loon. “Door het harde groeien van Hilti kregen we eind 2017 kregen we de vraag of ze vanaf 2020 het hele gebouw kon gaan gebruiken.” Ook Heembouw beschouwde de twee verdiepingen steeds vaker als te krap. “Als ontwerpende bouwer maakte dat voor ons de keus eenvoudig om een ander pand te gaan zoeken.”

6S-model van Stewart Brand

Elk gebouw bestaat uit onderdelen met een eigen levensduur. Om binnen gebouwen onderscheid te

maken in levensduur ontwikkelde de Amerikaanse schrijver Stewart Brand in 1994 het 6S-model voor de zes verschillende bouwlagen:

- Site (locatie)
- Structure (constructie)
- Skin (gebouwschil)
- Services (installaties)
- Space plan (scheiding van ruimten binnen het gebouw)
- Stuff (interieur)

De levensduur van elke bouwlaag loopt op van vijf tot vijftien jaar voor het interieur tot dertig tot zestig jaar voor de gebouwschil en zestig tot tweehonderd jaar voor de constructie.

Tekst: Tim van Dorsten, Beeld: Heembouw

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c225 c243 c244 c245
Verduurzaming van monumentale gebouwen tijdens Real Estate Futureproof

Verduurzaming van monumentale gebouwen tijdens ...

30 jun om 17:00 uur
timer 2 min

Om stipt 09.00 uur vanochtend klonk het startschot voor de eerste dag van online vastgoedbeurs Real Estate Futureproof. ...

Lees verder »

c21 c225 c245
‘LiFi biedt meer internetveiligheid dan wifi’

‘LiFi biedt meer internetveiligheid dan ...

24 jun om 15:30 uur
timer 3 min

Door het toegenomen thuiswerken zijn videoverbindingen steeds belangrijker, heeft Signify gemerkt. “Videoverbindingen ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c243 c245
Bosch-vestigingen dit jaar klimaatneutraal  

Bosch-vestigingen dit jaar klimaatneutraal  

23 jun om 14:30 uur
timer 3 min

Bosch heeft niet alleen een boekjaar (2019) afgesloten met meer dan tien procent groei, in 2020 zullen ook alle ...

Lees verder »

c21 c160 c171 c225 c245
2020: het jaar dat de mens centraal staat in de vastgoedwereld

2020: het jaar dat de mens centraal staat in ...

17 jun om 17:00 uur
timer 5 min

Begin februari bezocht ik het event ‘Workplace day’, met thema ‘Return on the Workplace’. ...

Lees verder »

c21 c160 c168 c225 c245
Rol van ketenregisseur wenselijk voor smart cities

Rol van ketenregisseur wenselijk voor smart ...

17 jun om 11:02 uur

"Van de transitie van domme stenen naar intelligent duurzaam vastgoed.” Op 11 juni stond de slimme en gezonde ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c245
Video: Hoe maak je de kanteling naar Parisproof gebouwen?

Video: Hoe maak je de kanteling naar Parisproof ...

16 jun om 17:00 uur
timer 1 min

We selecteerden een aantal video’s voor je uit het Verbindingsfestival die je wellicht interessant vindt. ...

Lees verder »

c21 c225 c245
Innovatie in de bouw heeft nog snelheid nodig

Innovatie in de bouw heeft nog snelheid nodig

16 jun om 16:30 uur
timer 3 min

De Bouwagenda gaf tijdens het Verbindingsfestival een resumé van drie jaar innoveren in de bouw. Op haar ...

Lees verder »

c21 c151 c225 c244 c245
Betrokkenheid van gebruiker én bewoner essentieel voor healing environment

Betrokkenheid van gebruiker én bewoner ...

10 jun om 08:00 uur
timer 4 min

Ontwerp vanuit de beleving van bewoners, patiënten, bewoners en zelfs kinderen. Dat advies klonk vanuit diverse ...

Lees verder »

c21 c225 c245
Samenwerking voor Anderhalve Meter Kantoor-certificering 

Samenwerking voor Anderhalve Meter Kantoor-certificering 

10 jun om 07:00 uur
timer 1 min

CFP Green Buildings en SKG-IKOB ontwikkelden een erkenningsregeling voor organisaties die alle werkplekken, vergader- ...

Lees verder »

c21 c122 c171 c225 c245
Schonere lucht dankzij Amsterdams kantoorpand

Schonere lucht dankzij Amsterdams kantoorpand

9 jun om 08:48 uur
timer 2 min

Vanaf de straat kun je het niet zien, maar het witte dak van het kantoorpand van Reclassering Nederland in Amsterdam ...

Lees verder »

c21 c185 c186 c225 c243 c245 c246
Digitaal magazine Wet- en regelgeving

Digitaal magazine Wet- en regelgeving

8 jun om 16:01 uur
timer 2 min

Wet- en regelgeving zijn essentieel om de verduurzaming en energietransitie vooruit te helpen. De coronacrisis ...

Lees verder »

c21 c225 c245
Line-up Verbindingsfestival compleet met meer dan 80 sprekers

Line-up Verbindingsfestival compleet met meer ...

8 jun om 08:00 uur
timer 1 min

De line-up voor het Verbindingsfestival op 11 juni is met meer dan 80 sprekers op zijn minst indrukwekkend te ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up