Gezonde werkomgeving als prioriteit

timer6 min
Gezonde werkomgeving als prioriteit

Na een bouwtijd van negen maanden zijn de medewerkers van Heembouw in Berkel en Rodenrijs eind februari zo’n 500 meter verhuisd, om een duurzaam en circulair kantoorgebouw te betrekken. “Het belangrijkste uitgangspunt was om een gebouw te maken dat bijdraagt aan de gezondheid van onze mensen.”

Vanuit zijn voormalige kantoor heeft Durk van Loon, directeur bij Heembouw Kantoren, de bouw van het nieuwe kantoorgebouw direct kunnen volgen: het grote raam op de derde etage van Heembouws voormalige kantoorgebouw in het Zuid-Hollandse Berkel en Rodenrijs bood daarvoor een prachtig uitzicht. “Na onze verhuizing krijgen we een nog mooier uitzicht”, weet hij. “Vanuit ons nieuwe kantoorgebouw kijken we in ieder geval de komende twintig jaar nog uit over het  natuurreservaat De Berkelse Boezem.”

Na de vraag van Hilti Nederland (zie kader) eind 2017 had de ontwerpende bouwer in eerste instantie geen nieuwbouwkantoor voor ogen. “Omdat we duurzaamheid hoog in het vaandel hebben, wilden we eigenlijk een bestaand pand renoveren. Een oud pand een tweede leven geven is immers duurzamer dan een nieuw pand bouwen. We konden hiervoor echter geen passend bestaand gebouw in deze omgeving vinden. Vanwege onze medewerkers vonden we dat we gebonden waren aan een locatie in de straal van maximaal 10 kilometer rond Berkel en Rodenrijs. Een gebouw in de buurt van een treinstation had geen zin: onze medewerkers reizen vaak per auto naar onze diverse bouwprojecten door het hele land. Daarbij wilden we onze medewerkers niet met extra reistijd opzadelen, dat zou ook voor extra CO2-uitstoot zorgen. Dat maakt de nieuwe locatie zo goed: deze  ligt 500 meter dichter bij de N471 en de A13.”

Gezonde werkomgeving als prioriteit

Met de Healthy Workers App gaan Heembouw-medewerkers helpen om het gebruik van het nieuwe gebouw te verbeteren.

Minimale milieu-impact

Toen de keuze voor een nieuwbouwkantoor was gemaakt, werd als eis gesteld dat het pand niet alleen een gezonde werkomgeving moest krijgen maar ook circulair diende te zijn. “Het lastige van duurzaamheid en circulariteit is dat het nog geen algemeen geaccepteerde norm is”, legt Van Loon uit. “Daarom hebben we aangegeven dat het gebouw voor een minimale milieu-impact moet zorgen, met als ambitie minimaal 30% beter te scoren dan de huidige MPG-norm van 1,0.”

Dit streven naar een minimale milieuprestatiegebouwen (MPG) leidde tot veel ontdekken en experimenteren. “Het basisuitgangspunt was om enkel materialen te gebruiken die echt nodig zijn. Ook hebben we geprobeerd om veel materialen op element- en gebouwniveau hergebruiken.” Zo koos Heembouw ervoor om de fundering van het circulair beton Freement te maken. Mede door deze keuze heeft het nieuwe kantoorgebouw een MPG van 0,55, 45% beter dan de norm. “Als leidraad hebben we tijdens het ontwerptraject het 6S-model van Stewart Brand (zie kader, red.) voor ogen gehouden. Dit heeft ertoe geleid dat we een heldere dialoog hadden over welke materialen we doorvoerden. Hierdoor kwam uiteindelijk ook het belang naar boven dat het toepassen van circulair beton in de fundering leidde tot een lage MPG: beton is een van de  bouwproducten met een hoge CO2-emissie. Daarnaast hebben we ervoor gekozen om onze gevel deels te laten begroeien met een levende groene gevel, dit is goed voor de biodiversiteit.”

Hergebruik

Voor dit circulair beton is bestaand beton uit elkaar gehaald tot grind, zand en cement, waarvan nieuw beton is gemaakt. Van Loon is ervan overtuigd dat deze manier van werken de toekomst is van circulair bouwen. “Ik geloof in een circulaire aanpak waarin producenten bouwmaterialen op zo’n manier samenstellen dat dat de grondstoffen eenvoudig zijn terug te winnen. Hier kunnen vervolgens nieuwe circulaire bouwproducten worden gemaakt. Ons nieuwe kantoorgebouw bestaat deels uit hergebruikte producten en producten die op zo’n manier zijn samengesteld dat ze in de toekomst weer eenvoudig te hergebruiken zijn. We hadden bijvoorbeeld het geluk dat bij de renovatie van WTC Schiphol op negen verdiepingen een relatief goed interieur vrijkwam. Onze  interieurarchitect heeft daar beoordeeld welke materialen goed toepasbaar waren.”

Om de oude WTC-wanden toe te kunnen passen, heeft Heembouw wel de verdiepingshoogte in zijn nieuwe kantoorgebouw moeten aanpassen. En juist door die aanpassing heeft Van Loon de conclusie getrokken dat het één-op-één hergebruiken van materialen in de toekomst niet op grote schaal gaat gebeuren. “De factor ‘toeval’ speelt een te grote rol als de afmetingen iedere keer exact moeten kloppen.” Om dit toeval uit te sluiten, zou de bouwsector moeten overstappen op de standaardisatie van materialen. Hij verwacht niet dat dit gaat gebeuren. “We vinden dat we in de bouw al veel standaardproducten bedenken, maar het meeste is nog steeds maatwerk.”

Gezonde werkomgeving als prioriteit

De trap van circulair hout als verbindend element tussen de drie verdiepingen.

Gezondheid

Ondanks de gestelde MPG-ambitie was de voornaamste prioriteit voor Heembouw om te zorgen voor een goed gebouw voor de medewerkers. “De bouwsector kijkt vooral naar energieneutraliteit, maar in mijn ogen is een gebouw pas goed en duurzaam als onze medewerkers en onze klanten zich er prettig voelen. Het gebouw moet bijdragen aan hun gezondheid”, vindt hij. Daarom heeft Babet Ruizenaar, Well-AP-expert bij Heembouw, ervoor gezorgd dat de eisen van de gezondheidscertificering WELL Building Standard tijdens de bouw nadrukkelijk werden meegenomen. “Dit heeft ertoe geleid dat we onder meer hebben gekozen voor een houten gevel, die voor een goede vochthuishouding zorgt en een gunstige MPG-score heeft. Daarnaast hebben we als verbindend element tussen de drie verdiepingen een fraaie trap gecreëerd van circulair hout, die een prominente plek in het gebouw heeft.

Door de lift uit het zicht te plaatsen, stimuleren we mensen om de trap te nemen.” Hij weet dat het nieuwe gebouw niet vanaf het eerste moment van ingebruikname optimaal zal functioneren. “De prestaties van een gebouw op gezondheidsniveau zijn een continu proces”, legt Van Loon uit. “We willen het gebruik van het nieuwe gebouw blijven verbeteren. Onze medewerkers helpen ons hierbij, onder meer door met de Healthy Workers App aan te geven wat ze van het binnenklimaat in bepaalde ruimten vinden.” Hoewel de verhuizing pas net is geweest, beschouwt Van Loon het nieuwe kantoorgebouw al als geslaagd. “Ons doel was om van ons kantoor een showcase voor circulariteit, gezondheid en duurzaamheid te maken. Dat is gelukt, met als voornaamste neveneffect dat een groot deel van de organisatie hierbij nadrukkelijk en met veel enthousiasme betrokken is geweest. Hoewel onze keuze in het begin bij medewerkers tot weerstand leidde, merk ik dat deze thema’s binnen Heembouw nu nog meer zijn gaan leven.”

Aanleiding van nieuwbouw

De voormalige vestiging van Heembouw in het Zuid-Hollandse Berkel en Rodenrijs gold ook als hoofdkantoor van gereedschapleverancier Hilti Nederland. “Het kantoorgebouw is van ons, maar we verhuurden drie van de vijf verdiepingen aan Hilti”, vertelt Durk van Loon. “Door het harde groeien van Hilti kregen we eind 2017 kregen we de vraag of ze vanaf 2020 het hele gebouw kon gaan gebruiken.” Ook Heembouw beschouwde de twee verdiepingen steeds vaker als te krap. “Als ontwerpende bouwer maakte dat voor ons de keus eenvoudig om een ander pand te gaan zoeken.”

6S-model van Stewart Brand

Elk gebouw bestaat uit onderdelen met een eigen levensduur. Om binnen gebouwen onderscheid te

maken in levensduur ontwikkelde de Amerikaanse schrijver Stewart Brand in 1994 het 6S-model voor de zes verschillende bouwlagen:

- Site (locatie)
- Structure (constructie)
- Skin (gebouwschil)
- Services (installaties)
- Space plan (scheiding van ruimten binnen het gebouw)
- Stuff (interieur)

De levensduur van elke bouwlaag loopt op van vijf tot vijftien jaar voor het interieur tot dertig tot zestig jaar voor de gebouwschil en zestig tot tweehonderd jaar voor de constructie.

Tekst: Tim van Dorsten, Beeld: Heembouw

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c160 c225 c245
Gezonde Gebouwen: niet meer ‘wegrennen’ na een project!

Gezonde Gebouwen: niet meer ‘wegrennen’ ...

Gisteren om 16:00 uur
timer 8 min

Gezondheid staat steeds scherper op de maatschappelijke agenda, versneld door de komst van een pandemie die zijn ...

Lees verder »

c21 c225 c245
Nieuw: digitaal magazine Gezonde Gebouwen

Nieuw: digitaal magazine Gezonde Gebouwen

Gisteren om 07:00 uur

Het kersverse digitale magazine Gezonde Gebouwen is uit! Je leest hem helemaal gratis in onze kennisbank.

Lees verder »

c21 c225 c245
Samen gezonde steden maken: nu!

Samen gezonde steden maken: nu!

2 apr om 06:00 uur

Benieuwd naar de sessies die je kunt volgen tijdens het Verbindingsfestival op 22 april en hoe je samen gezonde ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c245
<span>Gezond, comfortabel, circulair en energiezuinig: in BouwNovum zit het allemaal</span>

Gezond, comfortabel, circulair en energiezuinig: ...

1 apr om 09:01 uur
timer 8 min

Drie jaar geleden ging BouwNovum aan de slag met een woonconcept waarin de bewoner centraal staat. Na een intensief ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c245
14 experts richten vizier op 2050 in 50ste editie Duurzaam Gebouwd

14 experts richten vizier op 2050 in 50ste editie ...

30 mrt om 15:30 uur
timer 2 min

Duurzaam Gebouwd zet de vijftigste editie luister bij met de toekomstvisies van een reeks topexperts, zoals Paul ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c245
Waar zijn de wortel en de stok?

Waar zijn de wortel en de stok?

30 mrt om 10:00 uur
timer 3 min

Coen van Oostrom van EDGE ziet vastgoed als een kans. Met gebouwen die gezond zijn voor de gebruikers en slim ...

Lees verder »

c21 c127 c143 c225 c245
Onderwijscampus Lelystad geniet van comfortabel binnenklimaat door variabele luchtbehandeling

Onderwijscampus Lelystad geniet van comfortabel ...

29 mrt om 09:01 uur
timer 6 min

Eind dit jaar staat een nieuwe onderwijscampus in Lelystad paraat om te inspireren en te verbinden. Het gebouwencomplex ...

Lees verder »

c21 c160 c225 c245 c263
WELL Masterclass voor gezonde impulsen

WELL Masterclass voor gezonde impulsen

26 mrt om 15:01 uur
timer 2 min

CFP Green Building organiseert binnenkort samen met het Blue Building Institute de WELL Masterclass. Verdient ...

Lees verder »

c21 c143 c162 c245 c263
Nationaal Gezonde Scholen Congres
nov10

Nationaal Gezonde Scholen Congres

“Niets doen is geen optie.” Met die woorden omschrijft Marco van Zandwijk van Ruimte-OK de huidige ...

Lees verder »

c21 c171 c225 c245
Check online het risico op coronabesmetting in jouw gebouw

Check online het risico op coronabesmetting ...

22 mrt om 09:01 uur
timer 3 min

Ingenieursbureau Deerns lanceert een gratis webapplicatie waarmee gebouweigenaren en -gebruikers de risico’s ...

Lees verder »

c21 c225 c245
Semipermanente ventilatieoplossing maakt basisschool weer gezond

Semipermanente ventilatieoplossing maakt basisschool ...

18 mrt om 10:22 uur
timer 3 min

Het binnenklimaat in Nederlandse klaslokalen is ver onder de maat. Zo bleek ook uit metingen op basisschool Henri ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c243 c245
'Frisse lucht mag geld kosten'

'Frisse lucht mag geld kosten'

15 mrt om 11:39 uur
timer 7 min

Een duurzame school is niet alleen een energiezuinige school. Alle duurzaamheidsoplossingen zijn gericht op één ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up