Gezonde werkomgeving als prioriteit

timer6 min
Gezonde werkomgeving als prioriteit

Na een bouwtijd van negen maanden zijn de medewerkers van Heembouw in Berkel en Rodenrijs eind februari zo’n 500 meter verhuisd, om een duurzaam en circulair kantoorgebouw te betrekken. “Het belangrijkste uitgangspunt was om een gebouw te maken dat bijdraagt aan de gezondheid van onze mensen.”

Vanuit zijn voormalige kantoor heeft Durk van Loon, directeur bij Heembouw Kantoren, de bouw van het nieuwe kantoorgebouw direct kunnen volgen: het grote raam op de derde etage van Heembouws voormalige kantoorgebouw in het Zuid-Hollandse Berkel en Rodenrijs bood daarvoor een prachtig uitzicht. “Na onze verhuizing krijgen we een nog mooier uitzicht”, weet hij. “Vanuit ons nieuwe kantoorgebouw kijken we in ieder geval de komende twintig jaar nog uit over het  natuurreservaat De Berkelse Boezem.”

Na de vraag van Hilti Nederland (zie kader) eind 2017 had de ontwerpende bouwer in eerste instantie geen nieuwbouwkantoor voor ogen. “Omdat we duurzaamheid hoog in het vaandel hebben, wilden we eigenlijk een bestaand pand renoveren. Een oud pand een tweede leven geven is immers duurzamer dan een nieuw pand bouwen. We konden hiervoor echter geen passend bestaand gebouw in deze omgeving vinden. Vanwege onze medewerkers vonden we dat we gebonden waren aan een locatie in de straal van maximaal 10 kilometer rond Berkel en Rodenrijs. Een gebouw in de buurt van een treinstation had geen zin: onze medewerkers reizen vaak per auto naar onze diverse bouwprojecten door het hele land. Daarbij wilden we onze medewerkers niet met extra reistijd opzadelen, dat zou ook voor extra CO2-uitstoot zorgen. Dat maakt de nieuwe locatie zo goed: deze  ligt 500 meter dichter bij de N471 en de A13.”

Gezonde werkomgeving als prioriteit

Met de Healthy Workers App gaan Heembouw-medewerkers helpen om het gebruik van het nieuwe gebouw te verbeteren.

Minimale milieu-impact

Toen de keuze voor een nieuwbouwkantoor was gemaakt, werd als eis gesteld dat het pand niet alleen een gezonde werkomgeving moest krijgen maar ook circulair diende te zijn. “Het lastige van duurzaamheid en circulariteit is dat het nog geen algemeen geaccepteerde norm is”, legt Van Loon uit. “Daarom hebben we aangegeven dat het gebouw voor een minimale milieu-impact moet zorgen, met als ambitie minimaal 30% beter te scoren dan de huidige MPG-norm van 1,0.”

Dit streven naar een minimale milieuprestatiegebouwen (MPG) leidde tot veel ontdekken en experimenteren. “Het basisuitgangspunt was om enkel materialen te gebruiken die echt nodig zijn. Ook hebben we geprobeerd om veel materialen op element- en gebouwniveau hergebruiken.” Zo koos Heembouw ervoor om de fundering van het circulair beton Freement te maken. Mede door deze keuze heeft het nieuwe kantoorgebouw een MPG van 0,55, 45% beter dan de norm. “Als leidraad hebben we tijdens het ontwerptraject het 6S-model van Stewart Brand (zie kader, red.) voor ogen gehouden. Dit heeft ertoe geleid dat we een heldere dialoog hadden over welke materialen we doorvoerden. Hierdoor kwam uiteindelijk ook het belang naar boven dat het toepassen van circulair beton in de fundering leidde tot een lage MPG: beton is een van de  bouwproducten met een hoge CO2-emissie. Daarnaast hebben we ervoor gekozen om onze gevel deels te laten begroeien met een levende groene gevel, dit is goed voor de biodiversiteit.”

Hergebruik

Voor dit circulair beton is bestaand beton uit elkaar gehaald tot grind, zand en cement, waarvan nieuw beton is gemaakt. Van Loon is ervan overtuigd dat deze manier van werken de toekomst is van circulair bouwen. “Ik geloof in een circulaire aanpak waarin producenten bouwmaterialen op zo’n manier samenstellen dat dat de grondstoffen eenvoudig zijn terug te winnen. Hier kunnen vervolgens nieuwe circulaire bouwproducten worden gemaakt. Ons nieuwe kantoorgebouw bestaat deels uit hergebruikte producten en producten die op zo’n manier zijn samengesteld dat ze in de toekomst weer eenvoudig te hergebruiken zijn. We hadden bijvoorbeeld het geluk dat bij de renovatie van WTC Schiphol op negen verdiepingen een relatief goed interieur vrijkwam. Onze  interieurarchitect heeft daar beoordeeld welke materialen goed toepasbaar waren.”

Om de oude WTC-wanden toe te kunnen passen, heeft Heembouw wel de verdiepingshoogte in zijn nieuwe kantoorgebouw moeten aanpassen. En juist door die aanpassing heeft Van Loon de conclusie getrokken dat het één-op-één hergebruiken van materialen in de toekomst niet op grote schaal gaat gebeuren. “De factor ‘toeval’ speelt een te grote rol als de afmetingen iedere keer exact moeten kloppen.” Om dit toeval uit te sluiten, zou de bouwsector moeten overstappen op de standaardisatie van materialen. Hij verwacht niet dat dit gaat gebeuren. “We vinden dat we in de bouw al veel standaardproducten bedenken, maar het meeste is nog steeds maatwerk.”

Gezonde werkomgeving als prioriteit

De trap van circulair hout als verbindend element tussen de drie verdiepingen.

Gezondheid

Ondanks de gestelde MPG-ambitie was de voornaamste prioriteit voor Heembouw om te zorgen voor een goed gebouw voor de medewerkers. “De bouwsector kijkt vooral naar energieneutraliteit, maar in mijn ogen is een gebouw pas goed en duurzaam als onze medewerkers en onze klanten zich er prettig voelen. Het gebouw moet bijdragen aan hun gezondheid”, vindt hij. Daarom heeft Babet Ruizenaar, Well-AP-expert bij Heembouw, ervoor gezorgd dat de eisen van de gezondheidscertificering WELL Building Standard tijdens de bouw nadrukkelijk werden meegenomen. “Dit heeft ertoe geleid dat we onder meer hebben gekozen voor een houten gevel, die voor een goede vochthuishouding zorgt en een gunstige MPG-score heeft. Daarnaast hebben we als verbindend element tussen de drie verdiepingen een fraaie trap gecreëerd van circulair hout, die een prominente plek in het gebouw heeft.

Door de lift uit het zicht te plaatsen, stimuleren we mensen om de trap te nemen.” Hij weet dat het nieuwe gebouw niet vanaf het eerste moment van ingebruikname optimaal zal functioneren. “De prestaties van een gebouw op gezondheidsniveau zijn een continu proces”, legt Van Loon uit. “We willen het gebruik van het nieuwe gebouw blijven verbeteren. Onze medewerkers helpen ons hierbij, onder meer door met de Healthy Workers App aan te geven wat ze van het binnenklimaat in bepaalde ruimten vinden.” Hoewel de verhuizing pas net is geweest, beschouwt Van Loon het nieuwe kantoorgebouw al als geslaagd. “Ons doel was om van ons kantoor een showcase voor circulariteit, gezondheid en duurzaamheid te maken. Dat is gelukt, met als voornaamste neveneffect dat een groot deel van de organisatie hierbij nadrukkelijk en met veel enthousiasme betrokken is geweest. Hoewel onze keuze in het begin bij medewerkers tot weerstand leidde, merk ik dat deze thema’s binnen Heembouw nu nog meer zijn gaan leven.”

Aanleiding van nieuwbouw

De voormalige vestiging van Heembouw in het Zuid-Hollandse Berkel en Rodenrijs gold ook als hoofdkantoor van gereedschapleverancier Hilti Nederland. “Het kantoorgebouw is van ons, maar we verhuurden drie van de vijf verdiepingen aan Hilti”, vertelt Durk van Loon. “Door het harde groeien van Hilti kregen we eind 2017 kregen we de vraag of ze vanaf 2020 het hele gebouw kon gaan gebruiken.” Ook Heembouw beschouwde de twee verdiepingen steeds vaker als te krap. “Als ontwerpende bouwer maakte dat voor ons de keus eenvoudig om een ander pand te gaan zoeken.”

6S-model van Stewart Brand

Elk gebouw bestaat uit onderdelen met een eigen levensduur. Om binnen gebouwen onderscheid te

maken in levensduur ontwikkelde de Amerikaanse schrijver Stewart Brand in 1994 het 6S-model voor de zes verschillende bouwlagen:

- Site (locatie)
- Structure (constructie)
- Skin (gebouwschil)
- Services (installaties)
- Space plan (scheiding van ruimten binnen het gebouw)
- Stuff (interieur)

De levensduur van elke bouwlaag loopt op van vijf tot vijftien jaar voor het interieur tot dertig tot zestig jaar voor de gebouwschil en zestig tot tweehonderd jaar voor de constructie.

Tekst: Tim van Dorsten, Beeld: Heembouw

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c225 c245 c263
Adiabatische koeling voor optimaal werkklimaat

Adiabatische koeling voor optimaal werkklimaat

23 okt om 09:30 uur
timer 5 min

Het produceren van kunststof met draai- en freesmachines levert ook in een nieuw fabriekspand een hoop warmte ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c245
Ontdek het programma van Building Holland Digital

Ontdek het programma van Building Holland Digital

23 okt om 06:00 uur

Op 27, 28 en 29 oktober aanstaande is het tijd voor kennisdeling tijdens Building Holland Digital, met topsprekers ...

Lees verder »

c21 c225 c245
ZIjn stukadoors beter inzetbaar met een exoskelet?

ZIjn stukadoors beter inzetbaar met een exoskelet?

19 okt om 10:01 uur
timer 5 min

Praat je over ‘duurzaamheid’, dan kun je ervan uitgaan dat onderwerpen als energiebesparing, vermindering ...

Lees verder »

c21 c225 c245
Naar toekomstbestendige scholen met Verbindingsdag Gezonde Scholen

Naar toekomstbestendige scholen met Verbindingsdag ...

15 okt om 17:00 uur
timer 2 min

Wat kan de architect betekenen in de verduurzaming van scholen? Tijdens de Verbindingsdag Gezonde Scholen ...

Lees verder »

c21 c143 c151 c225 c245
Innovatie maakt scholen en verpleeghuizen gezonder

Innovatie maakt scholen en verpleeghuizen gezonder

13 okt om 17:00 uur
timer 2 min

De kwaliteit van het binnenklimaat in scholen en verpleeghuizen staat in het centrum van de aandacht. Om verbeterpunten ...

Lees verder »

c21 c225 c245
Back to the roots: VORM vindt thuisbasis in Nieuwe Maaskant

Back to the roots: VORM vindt thuisbasis in ...

13 okt om 14:00 uur
timer 7 min

VORM, van origine een Rotterdamse aannemer, wilde terugkeren naar de plaats van afkomst. De landelijke bouwer ...

Lees verder »

c21 c26 c245
Comfortsensors en vernieuwde PULSE-platform beantwoorden veel vragen

Comfortsensors en vernieuwde PULSE-platform ...

13 okt om 10:00 uur
timer 7 min

De Tilburg University bezit een uitstekend gebouwbeheersysteem, maar zelfs hier roept het binnenklimaat af en ...

Lees verder »

c21 c26 c160 c245
The Flow: méér dan een gezond kantoorgebouw

The Flow: méér dan een gezond ...

12 okt om 10:00 uur
timer 8 min

De deuren van The Flow in de wijk Houthavens in Amsterdam zijn open en het WELL Core V2 Platinum-certificaat is ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c245
Eerste sprekers bekend voor Building Holland Digital eind oktober

Eerste sprekers bekend voor Building Holland ...

12 okt om 07:00 uur
timer 1 min

Op 27, 28 en 29 oktober 2020 stond Building Holland gepland, maar dit fysieke event is vanwege covid-19 verplaatst ...

Lees verder »

c21 c160 c225 c245
Verbindingsfestival: innovaties voor lucht en licht in gezonde gebouwen

Verbindingsfestival: innovaties voor lucht en ...

1 okt om 16:15 uur
timer 5 min

Het tweede Verbindingsfestival gaf experts op het gebied van het thema Gezonde Gebouwen de ruimte om aandacht ...

Lees verder »

c21 c225 c245
Activiteit vormt essentieel element voor covidverspreiding

Activiteit vormt essentieel element voor covidverspreiding

29 sep om 15:30 uur
timer 4 min

Als voor jouw bedrijf al back to the office geldt, dan heb je kennisgemaakt met aangescherpte schoonmaak, looproutes, ...

Lees verder »

c21 c225 c245 c262
'Werkgevers, pak het moment voor gedragsverandering'

'Werkgevers, pak het moment voor gedragsverandering'

24 sep om 07:00 uur
timer 2 min

Gedragsverandering is het meest kansrijk vanuit een nieuwe situatie: een nieuwe woning, een nieuwe baan. Dan is ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up