BPD geeft circulariteit en Madaster een forse impuls

timer7 min
BPD geeft circulariteit en Madaster een forse impuls

Gebiedsontwikkelaar BPD (Bouwfonds Property Development) geeft het circulair bouwen een enorme impuls door in 2020 maar liefst duizend woningen van een materialenpaspoort van Madaster te voorzien. Bouwer Reinbouw sluit zich hierbij aan met in het kielzog een hele reeks ketenpartners en leveranciers. “We moeten zo een digitale en toegankelijke keten maken”, aldus Frans Holleman, regiodirecteur Noord-Oost & Midden bij BPD.

Foto bovenaan: Woning uit Zutphen waar Reinbouw het materialenpaspoort ook toepast, foto Reinbouw.

Het was Holleman die de aanzet gaf om duizend nieuwbouwwoningen onder te brengen in Madaster. “De paragraaf duurzaamheid is bij BPD vol aangezet met elementen als klimaatadaptatie, energie, circulariteit en gezondheid. Het materialenpaspoort willen wij gebruiken om bewuste materiaalkeuzes te maken voor de woningen die wij ontwikkelen, zodat deze in de toekomst hoogwaardig herbruikbaar zijn.” Madaster is het door Thomas Rau opgerichte online kadaster van materialen. Daarin staat reeds drie miljoen aan bruto vloeroppervlakte geregistreerd. Het omvangrijke woningbouwproject van BPD is een aanvulling waar Madaster erg trots op is, aldus Jeroen Broersma (business developer Madaster). “Circulair bouwen is absolute noodzaak willen we grondstoffen niet verloren laten gaan”, aldus Broersma. “BPD realiseert zich als gebiedsontwikkelaar heel goed dat het bedrijf hierin een belangrijke rol kan spelen. Zij pakken echt de regie door dit jaar duizend nieuwbouwwoningen te voorzien van een materialenpaspoort. Bovendien zetten zij hiermee de vastgoedketen in werking en vergroten direct de ketenverantwoordelijkheid.”

Hetzelfde systeem

BPD legde de plannen voor aan een aantal bouwers die voor het belangrijkste deel van de productie zorgen, zoals Reinbouw. Antoinette Wilmot, commercieel directeur van Reinbouw: “Wij zaten in een tender voor veertien woningen in de gemeente Zutphen, waarbij circulariteit een voorname rol speelde. Dat sloot, samen met een project in Zevenaar, goed aan bij de vraag van BPD om met Madaster te gaan werken. Die tender hebben wij gewonnen en we hebben ons daarna aangesloten bij Madaster. Dit zijn voor ons pilots om er voor de eerste keer mee te kunnen oefenen.” “Wij hebben vervolgens in een bijeenkomst onze ketenpartners en leveranciers meegenomen in het circulariteitsvraagstuk, omdat ook zij van belang zijn bij het op de juiste wijze registreren in Madaster. Je gaat met z’n allen in hetzelfde systeem werken, uiteraard in BIM, en alle producten die je erin stopt moeten ook de juiste codering krijgen. Verder bepaal je ook wat je gaat invoeren. Elk schroefje, of ga je op een hoger niveau zitten? De uniforme codering in Nederland is echter beperkt tot een vrij globaal niveau.”

“Op de langere termijn kun je veel dieper gaan”, vervolgt Wilmot. “Tot en met het laatste spijkertje. Door een goede registratie kan Madaster ook gebruikt worden voor andere doeleinden, zoals het traceren en lokaliseren van producten. Als er dan een probleem met een product is, zoals bijvoorbeeld met de bollenplaatvloer op Eindhoven Airport of de gevelbekleding van de Grenfelltoren in Londen, kun je meteen in Madaster zien in welke gebouwen dat product ook voorkomt. Een uniforme manier van invoeren is dan een voorwaarde. Onze ketenpartners en leveranciers reageerden positief op de vraag om gezamenlijk invulling te geven aan het materialenpaspoort.”

BPD geeft circulariteit en Madaster een forse impuls

Frans Holleman, foto Erik Smits

BPD gaf in het begin van de trajecten opdracht om de BIM-systematiek te gebruiken, aldus Holleman. “Als dat op orde is, kunnen wij allerlei zaken inzichtelijk maken die van belang zijn voor kopers. Ik denk dat het al vrij snel mogelijk is om de koper rechtstreeks te koppelen aan de leverancier van de materialen. Ik ben erg benieuwd hoe zwaar dan de impact van onze klanten op het ketenproces wordt.” Laagdrempelig “Het materialenpaspoort”, gaat Broersma verder, “moet voor de keten wel laagdrempelig blijven. Als het veel inspanningen vergt, kost het aan de voorkant te veel geld. Daarom doen we het volgens richtlijnen die al in de bouwwereld gelden, dus de BIM basis ILS. Dat is precies de input die wij in Madaster nodig hebben.” Reinbouw werkt in de twee genoemde projecten samen met ongeveer vijftien vaste ketenpartners, die nu bezig zijn om hun producten goed ingelezen te krijgen in Madaster. Wilmot: “Dat loopt van de metselaars en leveranciers van badkamertegels tot de vloerenleveranciers. Sommigen zijn al heel ver, zoals Raab Karcher en vloerenleverancier VBI, maar de metselaar vraagt zich af wat hij er precies aan moet doen.

Een baksteen gaat natuurlijk eeuwen mee en zal in de toekomst ook iets echt Nederlands blijven. Aan onze metselaar vroegen wij na te denken over een manier om specie eenvoudig van bakstenen te verwijderen. Dat is belangrijk voor het losmaakbaar maken en zo zie je dat vakmanschap ook zijn waarde heeft.” “Er zijn al heel wat materialen die op een bepaalde manier duurzaam zijn en die kunnen we nu gaan registreren. Dat heeft echter nog niets te maken met het feit of een product ook circulair gemaakt is. De uitdaging op dat punt zit dus nog wel in het gaan gebruiken van materialen die circulair in zichzelf zijn.” Wilmot gaf haar ketenpartners als ambitie het ‘niet-meer-dan-anders-principe’ mee. “In het kader van de circulaire opdracht moeten we dat minimaal nastreven. Dat moet gewoon de norm zijn. Gelukkig haakte geen van de partners daarna af.”

BPD geeft circulariteit en Madaster een forse impuls

Jeroen Broersma, Foto Madaster

London Metal Exchange

Registratie in Madaster gaat de woningmarkt een heel nieuwe dimensie meegeven, zo voorspelt Holleman. “Er zit een bepaald soort gelaagdheid in dit plan. Dankzij Madaster kun je op de langere termijn veel beter de waarde van een huis en een heel fonds in kaart brengen. Dat heeft ook gevolgen voor de financiering en voor de kredietverlening. Mijn droom zou zijn dat er, net als bij zonnepanelen, een app komt die iets zegt over de waarde van je woning, op basis van het materialenpaspoort en de handel in de wereld.”

Broersma verwacht dat die droom snel werkelijkheid wordt, want die informatie is via Madaster al inzichtelijk: “Van iedere levensfase van het gebouw geeft Madaster een gedetailleerd en actueel overzicht van de circulaire én financiële waarde. Zo krijg je een actuele waarde van die materialen, de reële waarde. Vastgoed schrijf je dus niet meer af naar nul en dat is ineens een heel andere mindset.”

“We zijn nu heel erg bezig met alle productgegevens, zoals de LCA”, vervolgt Wilmot. “Die zijn bij al onze leveranciers nog niet uniform in tegenstelling tot de voedingsbranche.” Holleman haakt daarop aan: “Voor mij is dat een van de drijfveren. Dat mensen dan weten wat ze kopen en weten welke afwegingen er zijn gemaakt. Ze snappen zo ook dat een extreem duurzaam huis, met meer comfort voor bijvoorbeeld een betere isolatie en ventilatie, ook een investering is. Wellicht ben je duurder uit, maar dat betaalt zich ook weer uit. Denk daarbij ook aan de toekomstige waarde van je woning.”

BPD geeft circulariteit en Madaster een forse impuls

Antoinette Wilmot, Foto Reinbouw

Holleman: “We kijken bovendien naar het niveau van casco’s. Zijn ze te ontkoppelen of niet? In onze projecten kunnen we nu zestig tot zeventig procent van de materialen inzichtelijk maken in Madaster. Dat is al een behoorlijke opgave, nog los van hoe circulair die materialen zijn. En wat draagt de laatste dertig, veertig procent bij aan de circulariteit? Onze woningvoorraad kun je feitelijk zien als een enorme berg data. Dus wij zouden ook zelf materialenpaspoorten kunnen gaan printen. We hebben echter bewust gekozen voor Madaster om te onderzoeken of dit de weg is.”

“Madaster faciliteert de circulaire economie”, besluit Broersma. “Of we de standaard gaan worden, zal de tijd uitwijzen. Feit is dat Madaster nu al ruim twee jaar een antwoord geeft op diverse eisen en vragen die circulair bouwen stelt. Wij zijn de enige die dit zo heeft aangepakt, en helemaal op één plek. Daarin zit de crux. Iedereen kan wel materialenpaspoorten maken, maar daar gaat het niet om. Het gaat erom dat je ze op één plek samenbrengt, anders heeft het geen zin.”

Dit artikel is ook (in uitgebreide vorm) in de nieuwe uitgave van Duurzaam Gebouwd Magazine (nummer 46) verschenen. Je leest dit magazine gratis en digitaal in onze kennisbank.

Tekst: Ysbrand Visser

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c225 c243 c244 c245
Gamechangers in de Bouw en Infra barst op 25 november los

Gamechangers in de Bouw en Infra barst op 25 ...

8 okt om 07:00 uur
timer 1 min

Hét grote bouwteam-event van 2021 is aanstaande. Op 25 november nodigen we alle sectoren van de bouw en ...

Lees verder »

c21 c185 c225 c244
Cirkelstad Deventer graaft diep in circulaire businessmodellen

Cirkelstad Deventer graaft diep in circulaire ...

7 okt om 17:01 uur
timer 6 min

Op maandag 20 september ging de vlag uit tijdens de Community of Practice van Cirkelstad Deventer. Was daar ook ...

Lees verder »

c21 c225 c244
VolkerWessels winnaar Forest50

VolkerWessels winnaar Forest50

7 okt om 14:01 uur

VolkerWessels is dit jaar uitgeroepen tot winnaar van de Forest50. Deze prestigieuze lijst rangschikt de grootste ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c245
Gideon Maasland, Bram Adema en Mantijn van Leeuwen op Building Holland 2021

Gideon Maasland, Bram Adema en Mantijn van Leeuwen ...

30 sep om 17:00 uur

De mainstage op Building Holland 2021 puilt uit van topsprekers, die jou enthousiast maken voor de volgende stap ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c245
Side Events Building Holland 2021: Smart Buildings, Innovatie in de Gevel en Deelmobiliteit

Side Events Building Holland 2021: Smart Buildings, ...

30 sep om 14:30 uur

Wil je meer kennis over Smart Buildings, gevelinnovatie of deelmobiliteit? Dan ben je aan het juiste adres bij ...

Lees verder »

c21 c225 c244
Geen materialenpaspoort maar een gebouwenpaspoort?

Geen materialenpaspoort maar een gebouwenpaspoort?

16 sep om 16:30 uur
timer 6 min

Moet een materialenpaspoort een query zijn, binnen alle informatie die er beschikbaar is? Of is het een toepasbare ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c244
Barentsz-(her)ontdekkingshuizen vormen kans voor opschaling renovaties

Barentsz-(her)ontdekkingshuizen vormen kans ...

7 sep om 10:00 uur
timer 5 min

Een vastgoedvoorraad die geen gebruik meer maakt van fossiele brandstoffen, omhuld door een warme jas en zonder ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c245
Onderzoek 'Beter Wonen in NL' legt vier belangrijke kansen bloot in de verbeteropgave

Onderzoek 'Beter Wonen in NL' legt vier belangrijke ...

26 aug om 17:00 uur
timer 5 min

Het bestaande vastgoed in Nederland moet worden verbeterd. Miljoenen woningen moeten de komende decennia een grondige ...

Lees verder »

c21 c185 c225 c244 c279
Webinar Materialenpaspoort: samen circulair versnellen!

Webinar Materialenpaspoort: samen circulair ...

20 aug om 17:00 uur
timer 2 min

Hoe ver zijn we met het materialenpaspoort en waar lopen we nog tegenaan bij de praktische uitwerking en uitvoering? ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244
Toekomst van duurzame energie en Sustainable Development Goals op Building Holland 2021

Toekomst van duurzame energie en Sustainable ...

17 aug om 17:00 uur

Op Building Holland vind je, naast het programma op de mainstage, een grote diversiteit aan Side Events. Tijdens ...

Lees verder »

c21 c225 c244
Baanbrekende innovaties krijgen podium

Baanbrekende innovaties krijgen podium

13 aug om 11:00 uur
timer 1 min

Innovators opgelet! De Rabobank Innovation Challenge gaat weer van start. Na succesvolle eerdere edities komt ...

Lees verder »

c21 c225 c244 c245
Wil jij een circulaire en gezonde school?

Wil jij een circulaire en gezonde school?

12 aug om 17:00 uur

Wil jij alles weten over circulaire scholen én ben je benieuwd naar wat de actualisatie van het Programma ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up