‘Biobased bouwen betekent verantwoordelijkheid nemen’

timer4 min
‘Biobased bouwen betekent verantwoordelijkheid nemen’

Ze maakte indruk met haar presentatie tijdens de workshop ‘De Toekomst heet Hout’ op het Duurzaam Gebouwd Congres in Assen. Eerder deed ze ferme uitspraken in de media over de noodzaak van het gebruik van natuurlijke materialen. Alle reden om door te praten met Elisabeth ter Borg, directeur van woningcorporatie Fien Wonen uit Hardinxveld-Giessendam.

Waar komt die uitgesproken duurzaamheidsfocus van Fien Wonen vandaan? 

"Tegenwoordig merken we aan alle kanten dat het klimaat aan het veranderen is. Het wordt warmer en de extreme weerssituaties komen steeds vaker voor. Grondwater komt steeds dieper te zitten, regentijden blijven uit en woestijnen rukken op. Ik denk dat wij allemaal – ik zelf dus ook – verantwoordelijk zijn voor de manier waarop wij leven en de impact die we bedoeld en onbedoeld maken. Die verantwoordelijkheid neem ik, ook in mijn werk. Het is die verantwoordelijkheid voor de externe  effecten van ons doen en laten, die we als bedrijf omarmd hebben. Dat betekent keuzes moeten maken maar vooral: gewoon doen. Wij willen de klimaatdoelstellingen van 2050 in 2035 realiseren, we gaan CO2 vastleggen in onze gebouwen en bij nieuwbouw en herstructurering kijken we ook met een klimaat-adaptieve bril. Wij doen dit overigens zonder dat de beschikbaarheid en de betaalbaarheid in het geding komt!

Hoe zien we die ambitie terug in de praktijk?

Een flink aantal projecten linken direct aan een of meer van de genoemde ambities. Na-isolatie van woningen, PV-panelen op 1800 woningen, slimme daken, het klimaat-adaptief inrichten van de gebouwde omgeving en het experimenteren met alternatieve warmtesystemen in verschillende woningtypologieën. Daarnaast zijn we druk met het veranderen van onze nieuwbouwproductie. Belangrijk daarbij is het vastleggen van CO2 in onze gebouwen.

Hoe reageren de bewoners op de duurzame stappen?

Er is veel waardering bij onze huurdersorganisaties. Biobased bouwen – het bouwen met natuurlijke materialen zoals hout, vlas of stro – past bij de inzet om je verantwoordelijkheid te nemen. Huurders zijn zich er erg van bewust dat verduurzaming ook scheelt in de portemonnee. Kortom een absolute win-win situatie.

Waarom bent u zo overtuigd van de inzet van biobased materialen?

Wij putten met elkaar de aarde uit. Op 29 juli 2019 was Earth Overshoot Day. Dat is de dag dat we alle natuurlijke bronnen die de aarde in een jaar kan produceren gebruikt hebben. Voor Nederland ligt die dag in 2020 op 3 mei! Kortom, na 3 mei plegen we roofbouw op de aarde. Door onze economie en ons leven niet lineair maar biobased en circulair in te richten gaan de grondstoffen na het eerste gebruik niet verloren. Zij kunnen telkens opnieuw en anders gebruikt worden.

Door gebruik te maken van natuurlijke grondstoffen slaan we bovendien CO2 op in onze gebouwen. Het gaat om ongeveer 25 tot 40 ton CO2 per sociale huurwoning. Dit terwijl de productie van beton juist leidt tot 12,5 ton CO2-uitstoot! Daarnaast, door te bouwen met natuurlijke materialen kan er een nieuwe economie ontstaan rond duurzame bosbouw. Hout en natuurlijke materialen hebben als voordeel dat ze het binnenklimaat van woningen reguleren. Dat heeft een enorm positief effect op het wooncomfort. En dan heb ik het nog niet over de korte productietijd van veel houtconcepten. Dat is bijzonder efficiënt en scheelt veel overlast in de wijk. Houtbouw in zichzelf heeft tenslotte een hoge mate van flexibiliteit. Een deur is bijvoorbeeld heel eenvoudig op een andere plaats te zagen. Wij hebben onze huurders aan top staan. Houtbouw kan ons helpen om meer maatwerk in de plattegronden te krijgen.

Ziet u ook uitdagingen bij het toepassen van natuurlijke materialen?

Sommige materialen vragen echt om een andere wooncultuur. We zijn allemaal gewend om een schilderijtje op te hangen, wanden te schilderen of een zonnescherm op te hangen. Een biobased gevel is hier niet altijd geschikt voor. Dat moeten we met elkaar tackelen. Voor ons is dit geen klein vraagstuk omdat verkeerd gebruik de integriteit van de woning kan aantasten. Daarnaast geldt ook voor ons als bedrijf dat we in ons netwerk geen aannemers en ontwikkelaars hebben die ervaring hebben met biobased bouwen. Die kennis en ervaring moeten we samen of met anderen ontwikkelen. 

Wanneer gebruiken we alleen nog maar natuurlijke materialen in de bouw?

Biobased als norm verheffen vraagt een omslag in het denken en een omslag in het netwerk. Ik merk dat veel corporaties aan het experimenteren zijn met hout. Geweldig goed nieuws! Want alleen door te laten zien dat het kan, ontstaat gezamenlijke kennis en ervaring, en kan biobased uiteindelijk de norm worden. Maar dat heeft tijd nodig.

‘Biobased cruciaal in overgang naar circulaire economie’

Aldus de conclusie van de recente NIBE-studie ‘Potentie van biobased materialen in de bouw’, uitgevoerd in opdracht van RVO Nederland. Mantijn van Leeuwen, directeur van NIBE, “Om in onze behoefte naar woningen en andere gebouwen te voorzien zal nog lange tijd een grote hoeveelheid bouwmateriaal nodig zijn. Daarbij kunnen we niet blijven inzetten op primaire bouwgrondstoffen, die risico op uitputting hebben. Ook leidt het productieproces van veelgebruikte bouwmaterialen als staal en cement tot ongewenste milieuschade. Biobased materialen en dan in het bijzonder hout, mits duurzaam geproduceerd, kennen deze nadelen vaak niet of veel minder.”

Tekst: Mark Kemna, Beeld: SHeFotografie

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c54 c244
Duurzaamheid, waar moet je beginnen?

Duurzaamheid, waar moet je beginnen?

3 mrt om 16:11 uur
timer 4 min

Het woord duurzaamheid is inmiddels een containerbegrip geworden. Allerlei verschillende milieufacetten zoals ...

Lees verder »

c21 c225 c244
Samenwerking Janssen de Jong Groep en New Horizon voor circulaire transitie

Samenwerking Janssen de Jong Groep en New Horizon ...

25 feb om 12:01 uur

Janssen de Jong Groep en New Horizon Urban Mining slaan vanaf heden de handen ineen. Met de strategische samenwerking ...

Lees verder »

c21 c190 c225 c244
Maak circulaire speelruimte onderdeel van beleid en ontwerp

Maak circulaire speelruimte onderdeel van beleid ...

25 feb om 10:01 uur
timer 6 min

Om de circulaire economie sneller ingebed te krijgen, kun je niet vroeg genoeg beginnen. Als we aan kinderen denken, ...

Lees verder »

c21 c122 c225 c244
BZW Holland is nieuwe partner van Duurzaam Gebouwd

BZW Holland is nieuwe partner van Duurzaam Gebouwd

18 feb om 16:00 uur
timer 3 min

BZW Holland is vers aangesloten bij het netwerk van Duurzaam Gebouwd als partner. In dit artikel spreken we Jan ...

Lees verder »

c21 c140 c185 c225 c244
‘Van waardeloos vastgoed naar waardevast flexgoed’

‘Van waardeloos vastgoed naar waardevast ...

11 feb om 10:01 uur
timer 8 min

In de Week van de Circulaire Economie trok het webinar Circulair Bouwen ruim 150 bezoekers, die afkwamen op een ...

Lees verder »

c21 c54 c244
MPG: buigen of barsten?

MPG: buigen of barsten?

10 feb om 16:00 uur
timer 6 min

Hans Korbee: Juni 2016 bracht de SER het rapport uit ‘Werken aan een circulaire economie: geen tijd te verliezen’. ...

Lees verder »

c21 c225 c244
8 Brabantse corporaties zetten learning community op

8 Brabantse corporaties zetten learning community ...

5 feb om 10:00 uur
timer 4 min

Vraag je eens af: hoeveel woningcorporaties ken jij die experimenteren met de toepassing van hout? Waarschijnlijk ...

Lees verder »

c21 c225 c244
'Jonge mensen geven mij veel vertrouwen in de toekomst' 

'Jonge mensen geven mij veel vertrouwen in de ...

5 feb om 08:00 uur

Prof. ir. Elphi Nelissen maakte dit jaar de overstap van de TU/Eindhoven naar Fontys Hogescholen. Daar kan zij ...

Lees verder »

c21 c225 c244
Circulair bouwen in de praktijk: MaMa One

Circulair bouwen in de praktijk: MaMa One

4 feb om 08:00 uur

In 2050 moet de gebouwde omgeving circulair zijn: een ambitieuze opgave. Wat betekent circulair bouwen en hoe ...

Lees verder »

c21 c54 c185 c244
Circulair bouwen als vaccin voor systeemcrises

Circulair bouwen als vaccin voor systeemcrises

3 feb om 15:45 uur
timer 6 min

Marten Valk: We zitten in een bijzondere tijd, er gebeurt veel. Door covid-19 is er acute aandacht voor het thema gezondheid. ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244
Nieuw kantoor Liander is gericht op de toekomst

Nieuw kantoor Liander is gericht op de toekomst

3 feb om 08:00 uur
timer 4 min

Netwerkbedrijf Alliander heeft De Zwarte Hond uitgenodigd een ontwerp te maken voor het nieuwe onderkomen van ...

Lees verder »

c21 c185 c190 c225 c244
Catalogus vol circulaire inspiratie en kennis

Catalogus vol circulaire inspiratie en kennis

1 feb om 17:00 uur
timer 1 min

Van biobased bruggen van Accoya hout tot nieuwe, duurzame en circulaire steenmengsels, je vindt het allemaal in ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up