‘Neem de mens als uitgangpunt in de energietransitie’

timer5 min
‘Neem de mens als uitgangpunt in de energietransitie’

Is de energietransitie een technologische race naar de eindstreep, of bepalen gedrag en sociale innovatie of we de duurzaamheidsdeadlines gaan halen? De urgentie om stappen te zetten is hoe dan ook te proeven en daarom praten we bij met Yvonne Boerakker, Manager Transitie Gebouwde Omgeving bij Enpuls. We ontdekken hoe deze organisatie anno 2020 bijdraagt aan het versnellen van de energietransitie.

Foto bovenaan: Yvonne Boerakker van Enpuls, aan het woord in dit artikel

“Zo’n 95% van de huishoudens maakt nu nog gebruik van aardgas en het wordt een enorme klus om al die woningen aardgasvrij te maken”, begint Boerakker. “Er zijn hierbij drie routes: de aanleg van een warmtenet, de overstap naar all electric of overstappen op groen gas, en op termijn zelfs waterstof. “Wij geloven vooral in stapsgewijze verduurzaming. “Dat is logischer dan in één keer van het aardgas af, want hierdoor worden maatregelen eenvoudiger inpasbaar in de toch al hectische levens van mensen.”

Stapsgewijs verduurzamen, betekent dat we snel een veel grotere doelgroep zien te bereiken dan we nu doen. Anders halen we de doelen uit het Klimaatakkoord niet. Dat betekent dat we anders moeten gaan communiceren. “Neem bewoners mee in de gevolgen van een renovatie. Heb het niet alleen over de technische en financiële aspecten, maar leg uit wat het voor hen betekent in termen van comfort, luchtkwaliteit, gezondheid en besparing. Een verhaal dat aansluit bij zaken die mensen écht belangrijk vinden. Een andere route zie ik eigenlijk niet als we ook woningeigenaren in beweging willen krijgen die niet warm of koud worden van het woord verduurzaming. Als je beter wilt aansluiten bij waar mensen wél voor in beweging komen, is het essentieel om te weten in welke levensfase mensen zitten en wat hun drijfveren zijn. Dán kun je veel beter een boodschap opstellen waar je mensen wél mee raakt. ’One size fits all’ werkt in ieder geval niet.”

Slimme stappen

Er is meer nodig dan anders communiceren. “We moeten woningeigenaren ook beter op weg helpen. Een woningeigenaar moet weten welke slimme stappen er zijn voor zijn woning. Dat kan door een helder advies te geven. Nu worden er nog te vaak tegenstrijdige adviezen gegeven en we hebben de verantwoordelijkheid als sector om eenduidige informatie te geven. Nog beter is het als bewoners zelf basiskennis opbouwen en in staat zijn hun eigen woningplan te maken. Dat gaat dus verder dan een online quick scan invullen. Een deel van de woningeigenaren is daar zeker in geïnteresseerd. Monitoring kan daarbij helpen. ‘Empowering people’ noem ik dat. Dat gaat effect achter de voordeur opleveren.”

‘Neem de mens als uitgangpunt in de energietransitie’

Met een stappenplan krijgt een woningeigenaar zicht op wat er moet gebeuren en kan hij zelf kiezen wat voor iedere stap een logisch moment is. Daarbij kan de bewoner ervoor kiezen om zelf aan de slag te gaan of werkzaamheden uit te besteden. “Een voorwaarde is dat de markt met solide oplossingen komt die deze wensen invullen. Voor isolatie is de markt goed ontwikkeld, maar wie kan ik bellen als ik de ventilatie in mijn woning wil verbeteren? Daarnaast is het van belang dat beleidsmakers duidelijkheid geven over wat er met een wijk gaat gebeuren. En daar waar dat nog niet mogelijk is, bewoners faciliteren om alvast stappen te zetten in de verduurzaming van hun woning. Bijvoorbeeld door collectieve inkoop te organiseren.”

Informatie samenbrengen

De transitievisies warmte die de gemeentes aan het opstellen zijn, zullen voor een deel van de wijken al duidelijkheid brengen. Collega’s van Enexis Netbeheer zijn nauw betrokken bij het opstellen van deze transitievisies. Een logische verbinding, want om een wijk aan te pakken is het van belang dat je weet hoe bestaande (energie)infrastructuur eruitziet. “Zo is het belangrijk om te weten wanneer er een vervanging voor het gasnet op de planning staat en of er aanpassingen aan het elektriciteitsnet nodig zijn als een hele wijk overstapt op warmtepompen. Vanuit Enpuls dragen we ons steentje bij door kennis te delen over bijvoorbeeld energiebesparing, warmtenetten, groengas en waterstof. Voor iedere gemeente en gebied is een afweging noodzakelijk over de best passende oplossing. En dat wordt wat Enpuls betreft overigens niet alleen bepaald door technisch financiële karakteristieken. Ook de sociale component is belangrijk.”

“We zijn ervan overtuigd dat bij de verduurzaming van de gebouwde omgeving er een serieuze rol is weggelegd is voor warmtenetten. Het tempo moet hier wel fors omhoog. Het beter benutten van restwarmte van de industrie biedt een enorme kans om die versnelling te realiseren. Waarom zou je die warmte wegkoelen terwijl je deze ook kunt gebruiken voor de verwarming van woningen. Verder kan een nutsfonds het verschil maken om lokale netten van de grond te krijgen. Tenslotte moet er meer aandacht komen voor draagvlak. Een aantrekkelijke propositie aan bewoners is daarbij een must, daar staat of valt alles mee.”

In de transitie mag groen gas in één adem genoemd worden met de routes all-electric en warmtenetten, want de rol van gas lijkt nog niet uitgespeeld. “Groen gas heeft een aantal voordelen: een belangrijk voordeel is dat er gebruikgemaakt kan worden van de bestaande infrastructuur. Dat scheelt flink in de kosten. Slagen we erin om de gemiddelde gasvraag van een woning door isolatie en een hybride warmtepomp terug te brengen naar circa 500 m3 , dan is er in 2030 genoeg groen gas om één derde van de Nederlandse woningvoorraad van groen gas te voorzien. Dat vergt komende jaren nog wel een flinke sprong in de productie van groen gas. Daar wordt hard aan gewerkt door de sector. Enexis Groep is daar actief bij betrokken; want alleen door samen de handschoen op te pakken kunnen we de groen gas ambities uit het Klimaatakkoord waarmaken.”

Van techniek naar sociale innovatie

De discussie mag echter niet te veel draaien om deze technische alternatieven voor verduurzaming. Belangrijker is de wil van mensen om de maatregelen toe te passen. “Ik zie vaak dat pas in een late fase van het ontwerp wordt nagedacht over het gebruik en de wensen van de gebruiker. Dat is een gemiste kans; de gebruiker zou juist voorop moeten staan. Dat is ook hoe we dat bij Enpuls aanpakken. Bij een aantal diensten die we ontwikkelen, staan drijfveren en levensfase centraal. Kortom, mijn mening is dat “alleen door mensen als uitgangspunt te nemen, we de energietransitie de forse zet kunnen geven, die het verdient.”

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c148 c225 c243
Onderzoek: 'COP minstens zo hoog voor natuurlijke koudemiddelen in warmtepompen'

Onderzoek: 'COP minstens zo hoog voor natuurlijke ...

Vandaag om 10:00 uur
timer 5 min

Welke wet- en regelgeving geldt bij het implementeren van natuurlijke koudemiddelen in warmtepompen en wat is ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c265
Uitwisseling warmte en koude op bedrijventerreinen biedt veel kansen

Uitwisseling warmte en koude op bedrijventerreinen ...

Gisteren om 11:01 uur
timer 5 min

Welke mogelijkheden zijn er voor jou en je bedrijf om de overtollige warmte of koude van andere bedrijven uit ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Gebruik van methaan uit biogas voor de energietransitie 

Gebruik van methaan uit biogas voor de energietransitie 

6 mei om 15:00 uur

Wat is de betekenis van methaangas en de omzetting daarvan in waterstof bij het koolstofvrij maken van de energievoorziening? ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Betaalbare starterswoning wel degelijk mogelijk

Betaalbare starterswoning wel degelijk mogelijk

6 mei om 09:41 uur

Een energieneutrale starterswoning voor 150.000 tot 200.000 euro is wel degelijk haalbaar. Dit concludeert Develop ...

Lees verder »

c21 c54 c243
Met inspiratie, zonder rampen

Met inspiratie, zonder rampen

3 mei om 15:30 uur
timer 1 min

Claudia Bouwens: De blik op 2050 stemt droevig. We kennen de richting, maar met het tempo zoals het nu gaat, redden we het niet. ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c265
Nieuwe film over energietransitie: Het paradijs op aarde begint in Nederland

Nieuwe film over energietransitie: Het paradijs ...

23 apr om 07:01 uur
timer 3 min

In de documentaire ‘Het paradijs op aarde begint in Nederland (met de energietransitie)’ laat Ruud ...

Lees verder »

c21 c26 c243
Advertorial: Van energielabel F naar A!

Advertorial: Van energielabel F naar A!

21 apr om 07:00 uur

De isolatie-eisen die gesteld worden in de bouw zijn hoog. Goede isolatie, een hoge luchtdichtheid en het beperken ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c265
Eerste gemeenten aan de slag met Slimme Wijken Aanpak

Eerste gemeenten aan de slag met Slimme Wijken ...

19 apr om 13:01 uur
timer 2 min

Aardgasvrij in 2050 is de stip aan de horizon, maar nu al kunnen woningen aardgasvrij-ready worden gemaakt. Om ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c243
Wat kunnen we leren van de aardgastransitie uit de jaren 60?

Wat kunnen we leren van de aardgastransitie ...

19 apr om 10:01 uur
timer 6 min

Met een indrukwekkende propagandacampagne, duizenden kilometers leidingwerk en miljoenen apparaten die werden ...

Lees verder »

c21 c160 c225 c243 c265
Mythes warmtepomp ontrafeld in gratis webinar

Mythes warmtepomp ontrafeld in gratis webinar

14 apr om 10:01 uur
timer 1 min

In het webinar ‘Warmtepompen in de bestaande bouw’ wordt uitgelegd hoe warmtepompen voor zowel CO2-reductie ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c237 c243
Utrecht aan de slag met Buurt Bouwdoos Warmtetransitie

Utrecht aan de slag met Buurt Bouwdoos Warmtetransitie

12 apr om 10:01 uur
timer 5 min

“De Buurt Bouwdoos Warmtetransitie is een heel mooi concept dat we graag in heel Nederland  benut willen ...

Lees verder »

c21 c54 c243 c244
Niet omdat het beton opraakt

Niet omdat het beton opraakt

9 apr om 17:00 uur
timer 3 min

Hans Korbee: Net zomin als dat het stenen tijdperk eindigde omdat de stenen opraakten, zal de huidige lineaire bouweconomie ...

Lees verder »

Reacties

Mee eens Yvonne. Belangrijk aan te sluiten bij drijfveren van particuliere eigenaren en huurders. Ik signaleer een grote kloof tussen beleidsmakers, aanjagers, versnellers, bruggenbouwers én de particuliere eigenaren. Ik signaleer dat bij Energiehuis Helmond: een informatiecentrum van en voor burgers in Helmond en omgeving. In drie jaar tijd ruim spraken we ruim 1000 individuele huishoudens, mensen die iets willen met hun woning. Daarnaast ontvingen we ruim 2500 mensen op onze thema-avonden en groepsontvangsten. En wat ik zie: eigenaren van woningen volgen verschillende routes. Het ene huishouden is doelgericht( ik wil zonnepanelen), het andere wil zich vooral oriënteren, een derde wil vergaand verduurzamen. De ervaringen werken we nu uit in 8 routes. Daarmee kunnen we onze bezoekers beter op maat gesneden info geven. De eerste routes zijn uitgewerkt en te zien op www.energiehuishelmond.nl. Nieuwsgierig? Kom langs? Je bent van harte welkom, maak een afspraak! Groet, Kees Bakker

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up