Internationale allure van gezond en groen Tapijn

timer5 min
Internationale allure van gezond en groen Tapijn

De omvorming van het voormalige kazerneterrein van Tapijn in Maastricht is in volle gang. Het krijgt een nieuwe bestemming, als recreatie- en studeerplek, met een gezonde bebouwing en groenrijke omgeving. Met behoud van al het goede blijft de rijke historie behouden en krijgt de locatie van de Universiteit Maastricht tegelijkertijd een nieuwerwetse glans.

De verbinding tussen oud en nieuw is een belangrijk element van deze herontwikkeling. Vijf jaar geleden startte de aanbesteding voor het project, met een tweedelige opdracht: de creatie van een stadspark en het toekomstbestendig maken van vijf monumentale gebouwen in combinatie met het realiseren van een centraal gelegen nieuwbouw. Bij de selectie gaven vijf architectenteams een conceptvisie waarna, van drie overgebleven finalisten, LIAG architecten en bouwadviseurs als winnaar naar voren kwam. Zij mochten tekenen voor het complete ontwerp, met onder meer de projectpartners VIAC en DGMR.

Monumentale schoonheid

In het ontwerp van LIAG bleef de duidelijke monumentale compositie overeind, werd een sterke verbinding tussen binnen- en buitenruimte gecreëerd en kwamen hoge duurzaamheidsambities tot uiting. Een decennium geleden zeiden de laatste militairen definitief vaarwel tegen het terrein, dat nu nog tien kazernegebouwen herbergt.

“Het karakter van het militaire gebied wordt behouden en we behandelen het als monument”, geeft lead architect Erik Schotte aan. “De doorzichten tussen gebouwen worden in stand gehouden en vanzelfsprekend is gezocht naar een maximale vrijheid om verbeteringen door te voeren. Zo realiseren we nieuwe dakkappellen, waarvoor we inspiratie kregen bij een gelijke kazerne in Venlo. We hebben veel deuren circulair hergebruikt.”

De uitdaging daarbij is om de geschiedenis niet verloren te laten gaan. “De structuur van de grote ruimten en de slaapzalen van de kazerne hebben we behouden en je ziet er elementen van terug in de oude wanden. Daarnaast hebben we originele trappen en deuren hersteld en is er restglas toegepast in de scheidingswanden. Ook maken we gebruik van houten lattenwanden voor geluidsabsorptie en eiken vloeren die verwijzen naar het verleden.”

Duurzaam en gezond

Dit aangezicht blijft decennialang standhouden en daarom moeten de gebouwen toekomstbestendig zijn. Toch is de inzet op zowel een BREEAM-NL Excellent én WELL Silvercertificering verrassend. Niet alleen vanwege de ambitie om beide methodieken aan te houden, maar ook omdat dit de eerste keer is dat een universiteit in Europa een WELL-certificering wil behalen. WELL is de beoordelingsmethodiek voor gezondheid in gebouw en gebied.

Internationale allure van gezond en groen Tapijn

De plint verbindt de monumentale gebouwen met elkaar. Het is de ontmoetingsplek voor studenten en docenten.

“Gezondheid is een belangrijke pijler voor geluk en dat sluit goed aan bij ons gedachtegoed”, denkt Schotte. “Als architecten van geluk willen we ervoor zorgen dat studenten en onderzoekers de voordelen proeven van een gezonde leer- en werkomgeving. Dat sloot goed aan op de ambities van de Universiteit Maastricht.”

Omdat in het ontwerp al goed werd gelet op elementen die zorgen voor een gezondere omgeving, was de WELL-certificering binnen handbereik. Een aantal van de duurzaamheidsmaatregelen in deze kaders sluiten ook aan op de vereisten voor BREEAM-NL.
“Denk aan het binnenklimaat en het comfort dat we realiseren”, gaat Carina Nørregaard, collega-architect bij LIAG, verder, “maar ook aan de energie-efficiëntie, de warmte en koude en elementen als luchtvochtigheid. Daarnaast zijn er omgevingsfactoren, zoals de nabijheid van bushaltes en de groene ligging in het park. Ook zijn er maatregelen doorgevoerd als het gaat om extra toegankelijkheid voor rolstoelen en is er aandacht voor het stimuleren van beweging van studenten en medewerkers.”

Betrokken bij onder andere het installatietechnisch advies, de commissioning en verduurzaming is VIAC. Dat stelde onder meer energiescenario’s op, coördineerde de samenwerking tussen verschillende gebruikers van de Universiteit Maastricht en leverde de bewijslast voor BREEAM. Een belangrijke uitdaging voor laatstgenoemde vormden de gestelde ventilatiedebieten.
“Onder andere in relatie tot de gewenste bezetting”, laat projectleider Wouter van Rossum van VIAC weten. “We werkten intensief samen met LIAG om op het scherpst van de snede ruimtes te creëren voor de benodigde luchtbehandelingsinstallaties.”

‘Met deze ontwikkeling maken we de Maastrichter gemeenschap rijker.’

De benodigde installaties voor het frisse binnenklimaat zijn opgenomen op bestaande zolderverdiepingen en in een zogenoemde onderkeldering, nieuw gebouwd, achter het gebouw FGH. Op het ontwerp hebben vooral de credits HEA8 (interne luchtkwaliteit, red.) en ENE5 (toepassing duurzame energie, red.) een grote invloed gehad. “Er worden filters toegepast in de mechanische ventilatie om te voldoen aan NEN-EN 13779, Ventilatie voor Utiliteitsgebouwen – Prestatie-eisen voor ventilatie- en luchtbehandelingssystemen.”

Na een analyse om te komen tot een filterselectie, werd de keuze gemaakt. “Hieruit kwam dat een M5 + F7 filter voldoet of een vergelijkbare. Vanwege het monumentale karakter is het lastig om een dubbele filterselectie in te passen in de luchtbehandelingskast. Daarom kozen we voor een gelijkwaardige oplossing, namelijk een F8 filter dat voldoet aan de NEN-EN 16798-3 eis van ePM1 70%.”

Om de credit ENE5 volwaardig in te vullen, werd een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheden voor de toepassing van duurzame energie. “Met de resultaten van het onderzoek in de hand kozen we voor een monovalente WKO-bron, gecombineerd met luchtwater warmtepompen en 1.700 vierkante meter aan zonnepanelen op een zonneveld dat buiten het gebouw ligt. Om de eventuele grote warmtevraag op te vangen in de winter zijn er cv-ketels geplaatst.”

De twee certificaten laten zien dat de omgeving en gebouwen van Tapijn gezond én energieneutraal zijn. Voor zowel de universiteit als LIAG een bron van trots. “Met deze ontwikkeling maken we de Maastrichter gemeenschap rijker”, aldus Nørregaard. “We verwachten dat bezoekers en studenten genieten van de herkenning van klassieke monumentale elementen en de verfrissing van de omgeving. De Universiteit Maastricht zet zichzelf hiermee internationaal weer meer op de kaart.”

Het complete verhaal over Tapijn lees je gratis in Duurzaam Gebouwd #47, met daarin ook aandacht voor:

  • LIAG: Architecten van geluk
  • Fases en oplevering
  • VIAC
  • DGMR
  • Projectpartners / aangesloten bedrijven

Tekst: Marvin van Kempen, Beeld: Ronald Tilleman

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c148 c160 c225 c263
Ventilatie cruciaal bij tegengaan verspreiding covid-19

Ventilatie cruciaal bij tegengaan verspreiding ...

7 aug om 13:01 uur
timer 3 min

Al eerder werd op Duurzaam Gebouwd gewezen op de rol van ventilatie bij de verspreiding van covid-19 in gebouwen. ...

Lees verder »

c21 c148 c160 c225 c245
Oplossing geeft inzicht in covid-19 besmettingsrisico via aerosolen

Oplossing geeft inzicht in covid-19 besmettingsrisico ...

16 jul om 08:00 uur
timer 2 min

Organisaties zorgen dat hun kantooromgevingen geschikt zijn voor medewerkers. Het monitoren op de kwaliteit van ...

Lees verder »

c21 c160 c168 c171 c225
Thuiswerknorm heeft vooralsnog geen gevolgen voor kantorenmarkt

Thuiswerknorm heeft vooralsnog geen gevolgen ...

15 jul om 10:31 uur

Diverse bedrijven merken sinds het begin van de coronacrisis dat thuiswerken veel voordelen met zich meebrengt. ...

Lees verder »

c21 c160 c225
‘Ventileren is essentiële maatregel voor coronaproof gebouwen’

‘Ventileren is essentiële maatregel ...

10 jul om 10:01 uur
timer 3 min

Is een gebouw coronaproof te maken? En zo ja, wat kunnen gebouwbeheerders dan doen als straks gebouwen weer (deels) ...

Lees verder »

c21 c127 c160 c168 c171 c225 c245
‘Gebouweigenaren, steek je hoofd niet langer in het zand!’

‘Gebouweigenaren, steek je hoofd niet ...

9 jul om 11:01 uur
timer 6 min

Moet er een basisniveau van kennis over een gezond binnenklimaat gelden voor vastgoedbeheerders? Moeten we dat ...

Lees verder »

c21 c160 c225 c245
Mens versus varken

Mens versus varken

8 jul om 12:01 uur
timer 6 min

Lees de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren door en je treft gedetailleerde eisen aan over onder andere minimale ...

Lees verder »

c21 c160 c171 c225 c245
2020: het jaar dat de mens centraal staat in de vastgoedwereld

2020: het jaar dat de mens centraal staat in ...

17 jun om 17:00 uur
timer 5 min

Begin februari bezocht ik het event ‘Workplace day’, met thema ‘Return on the Workplace’. ...

Lees verder »

c21 c160 c168 c225 c245
Rol van ketenregisseur wenselijk voor smart cities

Rol van ketenregisseur wenselijk voor smart ...

17 jun om 11:02 uur
timer 4 min

"Van de transitie van domme stenen naar intelligent duurzaam vastgoed.” Op 11 juni stond de slimme en gezonde ...

Lees verder »

c21 c160 c168 c225 c263
Bewegingsmelder voegt temperatuur- en verlichtingsregeling toe aan smart home

Bewegingsmelder voegt temperatuur- en verlichtingsregeling ...

22 mei om 13:01 uur
timer 1 min

Met een nieuwe universele bewegingsmelder voegt powermanagementbedrijf Eaton een extra vernuftigheid toe aan smart ...

Lees verder »

c21 c160 c171 c225 c245
Hoe krijg ik een slim, gezond én coronaproof kantoor?

Hoe krijg ik een slim, gezond én coronaproof ...

19 mei om 13:00 uur
timer 1 min

Hoe krijg je een coronaproof kantoor? Strukton Worksphere ontwikkelde PULSE Comfort Distance, een laagdrempelige ...

Lees verder »

c21 c160 c225 c245
Digitale rondetafelgesprekken over gezonde en slimme gebouwen

Digitale rondetafelgesprekken over gezonde en ...

13 mei om 12:00 uur
timer 1 min

Tijdens het event Building Futureproof vonden diverse rondetafelgesprekken plaats, waarvan we er twee voor je ...

Lees verder »

c21 c160 c225 c245
Bestaand kantoor van DGMR behaalt WELL Platinum 

Bestaand kantoor van DGMR behaalt WELL Platinum 

12 mei om 10:00 uur
timer 4 min

Als tweede in Nederland ontvangt Duurzaam Gebouwd-partner DGMR voor haar bestaande kantoor in Den Haag het certificaat ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up