Internationale allure van gezond en groen Tapijn

timer5 min
Internationale allure van gezond en groen Tapijn

De omvorming van het voormalige kazerneterrein van Tapijn in Maastricht is in volle gang. Het krijgt een nieuwe bestemming, als recreatie- en studeerplek, met een gezonde bebouwing en groenrijke omgeving. Met behoud van al het goede blijft de rijke historie behouden en krijgt de locatie van de Universiteit Maastricht tegelijkertijd een nieuwerwetse glans.

De verbinding tussen oud en nieuw is een belangrijk element van deze herontwikkeling. Vijf jaar geleden startte de aanbesteding voor het project, met een tweedelige opdracht: de creatie van een stadspark en het toekomstbestendig maken van vijf monumentale gebouwen in combinatie met het realiseren van een centraal gelegen nieuwbouw. Bij de selectie gaven vijf architectenteams een conceptvisie waarna, van drie overgebleven finalisten, LIAG architecten en bouwadviseurs als winnaar naar voren kwam. Zij mochten tekenen voor het complete ontwerp, met onder meer de projectpartners VIAC en DGMR.

Monumentale schoonheid

In het ontwerp van LIAG bleef de duidelijke monumentale compositie overeind, werd een sterke verbinding tussen binnen- en buitenruimte gecreëerd en kwamen hoge duurzaamheidsambities tot uiting. Een decennium geleden zeiden de laatste militairen definitief vaarwel tegen het terrein, dat nu nog tien kazernegebouwen herbergt.

“Het karakter van het militaire gebied wordt behouden en we behandelen het als monument”, geeft lead architect Erik Schotte aan. “De doorzichten tussen gebouwen worden in stand gehouden en vanzelfsprekend is gezocht naar een maximale vrijheid om verbeteringen door te voeren. Zo realiseren we nieuwe dakkappellen, waarvoor we inspiratie kregen bij een gelijke kazerne in Venlo. We hebben veel deuren circulair hergebruikt.”

De uitdaging daarbij is om de geschiedenis niet verloren te laten gaan. “De structuur van de grote ruimten en de slaapzalen van de kazerne hebben we behouden en je ziet er elementen van terug in de oude wanden. Daarnaast hebben we originele trappen en deuren hersteld en is er restglas toegepast in de scheidingswanden. Ook maken we gebruik van houten lattenwanden voor geluidsabsorptie en eiken vloeren die verwijzen naar het verleden.”

Duurzaam en gezond

Dit aangezicht blijft decennialang standhouden en daarom moeten de gebouwen toekomstbestendig zijn. Toch is de inzet op zowel een BREEAM-NL Excellent én WELL Silvercertificering verrassend. Niet alleen vanwege de ambitie om beide methodieken aan te houden, maar ook omdat dit de eerste keer is dat een universiteit in Europa een WELL-certificering wil behalen. WELL is de beoordelingsmethodiek voor gezondheid in gebouw en gebied.

Internationale allure van gezond en groen Tapijn

De plint verbindt de monumentale gebouwen met elkaar. Het is de ontmoetingsplek voor studenten en docenten.

“Gezondheid is een belangrijke pijler voor geluk en dat sluit goed aan bij ons gedachtegoed”, denkt Schotte. “Als architecten van geluk willen we ervoor zorgen dat studenten en onderzoekers de voordelen proeven van een gezonde leer- en werkomgeving. Dat sloot goed aan op de ambities van de Universiteit Maastricht.”

Omdat in het ontwerp al goed werd gelet op elementen die zorgen voor een gezondere omgeving, was de WELL-certificering binnen handbereik. Een aantal van de duurzaamheidsmaatregelen in deze kaders sluiten ook aan op de vereisten voor BREEAM-NL.
“Denk aan het binnenklimaat en het comfort dat we realiseren”, gaat Carina Nørregaard, collega-architect bij LIAG, verder, “maar ook aan de energie-efficiëntie, de warmte en koude en elementen als luchtvochtigheid. Daarnaast zijn er omgevingsfactoren, zoals de nabijheid van bushaltes en de groene ligging in het park. Ook zijn er maatregelen doorgevoerd als het gaat om extra toegankelijkheid voor rolstoelen en is er aandacht voor het stimuleren van beweging van studenten en medewerkers.”

Betrokken bij onder andere het installatietechnisch advies, de commissioning en verduurzaming is VIAC. Dat stelde onder meer energiescenario’s op, coördineerde de samenwerking tussen verschillende gebruikers van de Universiteit Maastricht en leverde de bewijslast voor BREEAM. Een belangrijke uitdaging voor laatstgenoemde vormden de gestelde ventilatiedebieten.
“Onder andere in relatie tot de gewenste bezetting”, laat projectleider Wouter van Rossum van VIAC weten. “We werkten intensief samen met LIAG om op het scherpst van de snede ruimtes te creëren voor de benodigde luchtbehandelingsinstallaties.”

‘Met deze ontwikkeling maken we de Maastrichter gemeenschap rijker.’

De benodigde installaties voor het frisse binnenklimaat zijn opgenomen op bestaande zolderverdiepingen en in een zogenoemde onderkeldering, nieuw gebouwd, achter het gebouw FGH. Op het ontwerp hebben vooral de credits HEA8 (interne luchtkwaliteit, red.) en ENE5 (toepassing duurzame energie, red.) een grote invloed gehad. “Er worden filters toegepast in de mechanische ventilatie om te voldoen aan NEN-EN 13779, Ventilatie voor Utiliteitsgebouwen – Prestatie-eisen voor ventilatie- en luchtbehandelingssystemen.”

Na een analyse om te komen tot een filterselectie, werd de keuze gemaakt. “Hieruit kwam dat een M5 + F7 filter voldoet of een vergelijkbare. Vanwege het monumentale karakter is het lastig om een dubbele filterselectie in te passen in de luchtbehandelingskast. Daarom kozen we voor een gelijkwaardige oplossing, namelijk een F8 filter dat voldoet aan de NEN-EN 16798-3 eis van ePM1 70%.”

Om de credit ENE5 volwaardig in te vullen, werd een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheden voor de toepassing van duurzame energie. “Met de resultaten van het onderzoek in de hand kozen we voor een monovalente WKO-bron, gecombineerd met luchtwater warmtepompen en 1.700 vierkante meter aan zonnepanelen op een zonneveld dat buiten het gebouw ligt. Om de eventuele grote warmtevraag op te vangen in de winter zijn er cv-ketels geplaatst.”

De twee certificaten laten zien dat de omgeving en gebouwen van Tapijn gezond én energieneutraal zijn. Voor zowel de universiteit als LIAG een bron van trots. “Met deze ontwikkeling maken we de Maastrichter gemeenschap rijker”, aldus Nørregaard. “We verwachten dat bezoekers en studenten genieten van de herkenning van klassieke monumentale elementen en de verfrissing van de omgeving. De Universiteit Maastricht zet zichzelf hiermee internationaal weer meer op de kaart.”

Het complete verhaal over Tapijn lees je gratis in Duurzaam Gebouwd #47, met daarin ook aandacht voor:

  • LIAG: Architecten van geluk
  • Fases en oplevering
  • VIAC
  • DGMR
  • Projectpartners / aangesloten bedrijven

Tekst: Marvin van Kempen, Beeld: Ronald Tilleman

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c160 c225 c245
Gezonde Gebouwen: niet meer ‘wegrennen’ na een project!

Gezonde Gebouwen: niet meer ‘wegrennen’ ...

Gisteren om 16:00 uur
timer 8 min

Gezondheid staat steeds scherper op de maatschappelijke agenda, versneld door de komst van een pandemie die zijn ...

Lees verder »

c21 c135 c160 c185 c225
Routekaart VNG voor verduurzaming door gemeenten

Routekaart VNG voor verduurzaming door gemeenten

7 apr om 11:01 uur
timer 1 min

Gemeenten moeten in een kleine dertig jaar hun maatschappelijk vastgoed verduurzaamd hebben. Makkelijker gezegd ...

Lees verder »

c21 c160 c225 c245 c263
WELL Masterclass voor gezonde impulsen

WELL Masterclass voor gezonde impulsen

26 mrt om 15:01 uur
timer 2 min

CFP Green Building organiseert binnenkort samen met het Blue Building Institute de WELL Masterclass. Verdient ...

Lees verder »

c21 c160 c171 c225 c282
DGMR-kantoor in Den Haag behaalt WELL Platinum certificaat

DGMR-kantoor in Den Haag behaalt WELL Platinum ...

3 feb om 10:01 uur
timer 7 min

Adviesbureau DGMR helpt opdrachtgevers al een poosje hun gebouw gezond te maken volgens de WELL Building Standard, ...

Lees verder »

c21 c160 c225 c245 c263
Wat je op kantoor doet, maakt veel uit voor besmettingsrisico

Wat je op kantoor doet, maakt veel uit voor ...

28 jan om 10:01 uur
timer 4 min

Als voor jouw bedrijf al back to the office geldt, dan heb je kennisgemaakt met aangescherpte schoonmaak, looproutes, ...

Lees verder »

c21 c160 c168 c171 c225 c244
Inspiration Centre De Verbinding: living lab voor gezondheid

Inspiration Centre De Verbinding: living lab ...

27 jan om 07:01 uur
timer 6 min

Het beste in je naar boven halen. Dat is wat het in oktober geopende familiehuis en Inspiration Centre van Dura ...

Lees verder »

c21 c160 c225
Doe mee aan de expeditie Gezonde Scholen

Doe mee aan de expeditie Gezonde Scholen

19-11-2020 om 08:00 uur

De opgave voor gezonde en duurzame schoolgebouwen is nog nooit zo urgent geweest. Een groot deel van de onderwijsruimten ...

Lees verder »

c21 c160 c225 c245 c282
EDGE kondigt derde ontwikkeling aan in Eindhoven

EDGE kondigt derde ontwikkeling aan in Eindhoven

17-11-2020 om 16:29 uur

Na de ontwikkelingen voor Rabobank en het Rijksvastgoedbedrijf start EDGE met een derde ontwikkeling naast Eindhoven ...

Lees verder »

c21 c143 c160 c225 c263
Ontwikkelingen in de scholenbouw

Ontwikkelingen in de scholenbouw

06-11-2020 om 09:01 uur
timer 3 min

"Door covid-19 zet de overheid grootschalig in op betere ventilatie in scholen. Daarvoor stond de verduurzaming ...

Lees verder »

c21 c127 c160 c225 c243 c263
Respectvol rentmeesterschap

Respectvol rentmeesterschap

03-11-2020 om 09:01 uur
timer 2 min

"Onze kinderen verdienen de beste plek om onderwijs te krijgen. Het is van groot belang dat ze in een gezonde ...

Lees verder »

c21 c120 c160 c184 c225 c263
Uitkomsten innovatieprogramma Aardgasvrije en frisse basisscholen

Uitkomsten innovatieprogramma Aardgasvrije en ...

28-10-2020 om 09:32 uur

Het is alweer een tijdje terug dat ik voor Margrittes kunstwerk ‘Ceci n’est pas une pipe’ stond. ...

Lees verder »

c21 c26 c160 c245
The Flow: méér dan een gezond kantoorgebouw

The Flow: méér dan een gezond ...

12-10-2020 om 10:00 uur
timer 8 min

De deuren van The Flow in de wijk Houthavens in Amsterdam zijn open en het WELL Core V2 Platinum-certificaat is ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up