Verduurzaming maatschappelijk vastgoed Oldambt: gedragsverandering en duurzaamheidsingrepen

timer5 min
Verduurzaming maatschappelijk vastgoed Oldambt: gedragsverandering en duurzaamheidsingrepen

Duurzaam Gebouwd-partner RVO en Scobe Academy ondervroegen gemeenten naar hun voortgang en ervaringen met de Sectorale Routekaart Gemeentelijk Vastgoed. Eerder besteedden we al aandacht aan gemeente Breda, die liet zien hoe zij verduurzaming aanpakt en wat dit oplevert. Dit keer nemen we gemeente Oldambt onder de loep, waar PV-panelen, warmtepompen, gedragsverandering en Best Value Procurement (BVP) elementen waren van een verduurzaming.

Foto boven: Zonnepanelen op het speeltuingebouw Tromplaan Winschoten

Met ruim 38.000 inwoners is Oldambt misschien een relatief kleine gemeente, maar wel eentje met grote ambities wat betreft duurzaamheid. Menno Visser, beleidsadviseur vastgoed en duurzaamheid vertelt over de stappen die Oldambt heeft gezet. “We hebben eerst het budget en de vastgoedportefeuille vastgesteld, zodat we een gemeenschappelijk beeld van de (financiële) opgave kregen. De gemeenteraad stemde in met 1 miljoen euro om 26 gebouwen te verduurzamen.” Die 1 miljoen kwam voort uit een makkelijke rekensom. “Met de aanpassingen moeten we 140.000 euro per jaar besparen op energiekosten. En dat de komende 7 jaar. Dan kom je dus op dit bedrag”, aldus Visser.

Innovatieve aanbestedingsprocedure

Maar met welke aanpassingen moet dat gebeuren? En door wie? “Na een BVP-aanbestedingsprocedure ontvingen we drie reacties. Het mooie van deze manier van aanbesteden is dat je niet alles voorkauwt. Je geeft als opdrachtgever aan hoeveel energie je wil besparen en tegen welk budget. Je laat het vervolgens aan de markt over hoe ze dit invullen. Het is ons goed bevallen om zo aan te besteden. We kregen creatieve oplossingen terug met verschillende keuzemogelijkheden.” Na de concretiseringsfase hebben BAM, Invent en de Energiewacht gezamenlijk de aanbesteding gewonnen.

Toen begon het bepalen van de precieze verduurzamingsaanpak. Met voorgestelde maatregelen als thermische zonne-energie, gasabsorptie warmtepompen, zonnepanelen, isolatie, het optimaliseren van gebruiksoppervlak en bewustwording en gedrag is begonnen de 26 gebouwen te verduurzamen. “We hebben inmiddels al meer dan 800  zonnepanelen geplaatst en ook met de andere oplossingen liggen we op schema. We houden goed bij wat de kosten zijn, de beoogde besparing en terugverdientijd.”

Verduurzaming maatschappelijk vastgoed Oldambt: gedragsverandering en duurzaamheidsingrepen

Menno Visser van gemeente Oldambt

Het risico van vooroplopen

Dat vooroplopen in de verduurzamingsopgave een zeker risico met zich meebrengt heeft Oldambt ook goed kunnen ervaren. Bij zwembad de Watertoren in Winschoten en MFC De Hardenberg in Finsterwolde zijn biomassa-installaties geplaatst om de gebouwen te verwarmen. “Deze ketels hebben we ook BVP aanbesteed. De kosten bedragen 144.000 euro per jaar en dat is gelijk aan de kosten voor verwarming met aardgas”, vertelt Visser.

Helaas blijkt na installatie dat de ketels de uitstootnormen overschrijden en er is nog weinig bekend over de gezondheidseffecten van de uitstoot. Daarom staan ze nu al geruime tijd uit. “Hiermee leren we voor heel Nederland. Gelukkig konden we vrij gemakkelijk terugschakelen op het gas.”

Rapid Circulair Contracting

Om alle andere gebouwen ook van het aardgas af te krijgen zit Oldambt op dit moment midden in de voorbereidingen. Hiervoor is een Rapid Circular Contracting (RCC) aanbestedingsprocedure gestart. Bij deze vorm ligt de nadruk op een circulair verantwoorde inzet van productiemiddelen, producten, materialen en grondstoffen. “Dit is nog flexibeler dan BVP en vraagt nog meer creativiteit. We hebben opnieuw het budget vastgesteld. We nodigen ook andere organisaties zoals sportverenigingen uit om mee te doen in de aanbesteding om maximaal voordeel eruit te halen.”

De marktconsultatie duurt nog tot na de zomer en dan gaat dit traject verder lopen. De contracten moeten volgend jaar ingaan. “Dat betekent overigens niet dat we nog niks gedaan hebben. Een paar wijkpoten hebben al jaren elektrische kachels. Een jachthaven heeft een elektrische boiler en een verenigingsgebouw werkt met een warmtepomp.” Ook een school in Scheemda krijgt een nieuw gebouw met warmtepomp en het nieuwe gemeentehuis wordt in 2023 aardgasloos opgeleverd.

Terugverdientijd onder de zeven jaar

Oldambt is dus in beweging en maakt stappen in de energietransitie. Hun geheim? “Ik wil dat wij als gemeente een voorbeeld zijn voor bedrijven, inwoners en voor andere overheden. Ik hoor collega’s vaak steggelen met hun budgettering. Zorg dat je een realistisch budget opstelt gebaseerd op de besparingen die je realiseert.” Visser heeft ervoor gezorgd dat de kosten bij ongewijzigd beleid hetzelfde zouden zijn. “Dat maakte het een stuk makkelijker In de besluitvorming.”

Hij geeft ook graag een paar tips mee. “Zorg dat de gemiddelde terugverdientijd onder de zeven jaar blijft, anders is het moeilijk te verkopen.” Dat betekent dat je tegenover maatregelen met een terugverdientijd van tien jaar weer oplossingen moet zetten met een rendement van drie jaar. “En durf vooral nieuwe dingen te proberen!”

Inzicht en daadkracht

Om extra inzicht en daadkracht te geven bij deze opgave heeft opleidingsinstituut Scobe Academy de tweedaagse cursus Maatschappelijk Vastgoed – Routekaart Verduurzaming ontwikkeld. Tijdens deze masterclasses worden de zes stappen om te komen tot de routekaart uitvoerig besproken.

  1. Ontwikkelen van een gemeenschappelijk beeld op de opgave
  2. Inventariseren van de vastgoedportefeuille en maatschappelijke ontwikkelingen
  3. Bepalen van de verduurzamingsaanpak
  4. Doorrekenen van de financiële opgave
  5. Uitvoeringsstrategie voor de eerste fase van vier jaar
  6. Bepalen van de randvoorwaarden aan de uitvoering en het inrichten van de uitvoeringsorganisatie

Na deze opleiding kun je niet alleen een eigen routekaart maatschappelijk vastgoed opstellen, maar leer je bijvoorbeeld ook een aanbestedings- en gunningsleidraad te maken. Ook als je al bent begonnen geeft deze cursus houvast en richting om je plannen verder uit te werken.

RVO

De RVO biedt als adviseur, ondersteuner en partner haar kennis, diensten en financiële ondersteuning aan. Denk hierbij aan praktijkvoorbeelden en hulpmiddelen voor de verduurzaming van maatschappelijk vastgoed. De RVO heeft een sjabloon ontwikkeld voor het opstellen van een portefeuilleroutekaart. Deze vind je op het RVO-platform Energieslag, waar nog meer specifieke kennis wordt gedeeld. Kijk voor meer informatie rondom dit onderwerp ook eens op de pagina Duurzaam gemeentelijk vastgoed van de RVO. Deze vind je hier.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c225 c243 c268
Martin van Rijn en de Gideonsbende op Duurzaam Gebouwd Congres 2021

Martin van Rijn en de Gideonsbende op Duurzaam ...

Vandaag om 07:00 uur
timer 2 min

Op 1 juli 2021 verwelkomen we je in onze Wondere Woonfabriek, waar we aan de weg naar de toekomst bouwen. Dat ...

Lees verder »

c21 c54 c243
Gasloos bouwen met een terugverdientijd van 1 dag?

Gasloos bouwen met een terugverdientijd van ...

Gisteren om 17:00 uur
timer 3 min

Onno Dwars: Eneco stopt uiterlijk vanaf 2025 met de verkoop van gasketels. Hopelijk is dit dan eindelijk het startsein voor ...

Lees verder »

c21 c35 c162 c243
Wegens groot succes herhaald: de Innovatie Dragons’ Den van CFP
jun30

Wegens groot succes herhaald: de Innovatie Dragons’ ...

In april pitchten 10 bedrijven hun innovaties die de energietransitie op zijn kop gaan zetten. Maar er zijn nog ...

Dit betreft een extern evenement uit het netwerk van Duurzaam Gebouwd

Lees verder »

c21 c225 c243 c278
The Butterfly Effect verbindt natuur met energie

The Butterfly Effect verbindt natuur met energie

16 jun om 10:00 uur

In het kader van de Design Challenge ‘Onze Energie Ons Landschap’ ontwikkelde het multidisciplinaire ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c245 c261
Digital Twin: van pionieren naar waarde

Digital Twin: van pionieren naar waarde

16 jun om 07:00 uur
timer 6 min

De bouwwereld moet nog flinke sprongen maken op het vlak van data & digitalisering, want de juiste informatie ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244
Duurzaam Bouwen Awards: ‘Innovatiever uitvragen met duurzaamheid als belangrijkste criterium’

Duurzaam Bouwen Awards: ‘Innovatiever ...

15 jun om 11:00 uur

Traditiegetrouw worden tijdens het Duurzaam Gebouwd Congres de Duurzaam Bouwen Awards uitgereikt, aan de ‘Meest ...

Lees verder »

c21 c125 c225 c243
Op bedrijventerreinen nog volop kansen voor ‘zon op dak’

Op bedrijventerreinen nog volop kansen voor ...

10 jun om 10:01 uur
timer 5 min

Op bedrijventerreinen zijn nog legio mogelijkheden om duurzame energie op te wekken. In een reeks webinars laat ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Duurzaam Gebouwd Congres 2021: eerste sprekers bekend

Duurzaam Gebouwd Congres 2021: eerste sprekers ...

9 jun om 07:00 uur
timer 1 min

De Wondere Woonfabriek heeft weer een aantal nieuwe aanwinsten. Met gepaste trots presenteren we je de eerste ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Nederlanders besteden acht miljard aan verduurzaming woning

Nederlanders besteden acht miljard aan verduurzaming ...

8 jun om 11:01 uur
timer 1 min

In 2020 gaven Nederlanders ruim acht miljard euro uit aan de verduurzaming van hun woning. Bijna het hele budget ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Bereid je voor op de Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen

Bereid je voor op de Wet Kwaliteitsborging voor ...

7 jun om 17:00 uur
timer 1 min

Ben jij al voorbereid op de Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen? In 2022 treedt deze wet in werking en moet ...

Lees verder »

c21 c122 c225 c243
Energiezuinig zwembad De Boetzelaar in ere hersteld

Energiezuinig zwembad De Boetzelaar in ere hersteld

4 jun om 08:54 uur
timer 2 min

In 2019 brandde zwembad De Boetzelaer in Monster na 45 jaar volledig af na een kortsluiting in een frisdrankautomaat. ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Warmtebedrijf en aannemer hand in hand in energietransitie

Warmtebedrijf en aannemer hand in hand in energietransitie

3 jun om 15:30 uur
timer 4 min

Verduurzaming. Circulaire economie. Energietransitie. We kunnen de krant niet openslaan en het internet niet openen ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up