Verduurzaming maatschappelijk vastgoed Oldambt: gedragsverandering en duurzaamheidsingrepen

timer5 min
Verduurzaming maatschappelijk vastgoed Oldambt: gedragsverandering en duurzaamheidsingrepen

Duurzaam Gebouwd-partner RVO en Scobe Academy ondervroegen gemeenten naar hun voortgang en ervaringen met de Sectorale Routekaart Gemeentelijk Vastgoed. Eerder besteedden we al aandacht aan gemeente Breda, die liet zien hoe zij verduurzaming aanpakt en wat dit oplevert. Dit keer nemen we gemeente Oldambt onder de loep, waar PV-panelen, warmtepompen, gedragsverandering en Best Value Procurement (BVP) elementen waren van een verduurzaming.

Foto boven: Zonnepanelen op het speeltuingebouw Tromplaan Winschoten

Met ruim 38.000 inwoners is Oldambt misschien een relatief kleine gemeente, maar wel eentje met grote ambities wat betreft duurzaamheid. Menno Visser, beleidsadviseur vastgoed en duurzaamheid vertelt over de stappen die Oldambt heeft gezet. “We hebben eerst het budget en de vastgoedportefeuille vastgesteld, zodat we een gemeenschappelijk beeld van de (financiële) opgave kregen. De gemeenteraad stemde in met 1 miljoen euro om 26 gebouwen te verduurzamen.” Die 1 miljoen kwam voort uit een makkelijke rekensom. “Met de aanpassingen moeten we 140.000 euro per jaar besparen op energiekosten. En dat de komende 7 jaar. Dan kom je dus op dit bedrag”, aldus Visser.

Innovatieve aanbestedingsprocedure

Maar met welke aanpassingen moet dat gebeuren? En door wie? “Na een BVP-aanbestedingsprocedure ontvingen we drie reacties. Het mooie van deze manier van aanbesteden is dat je niet alles voorkauwt. Je geeft als opdrachtgever aan hoeveel energie je wil besparen en tegen welk budget. Je laat het vervolgens aan de markt over hoe ze dit invullen. Het is ons goed bevallen om zo aan te besteden. We kregen creatieve oplossingen terug met verschillende keuzemogelijkheden.” Na de concretiseringsfase hebben BAM, Invent en de Energiewacht gezamenlijk de aanbesteding gewonnen.

Toen begon het bepalen van de precieze verduurzamingsaanpak. Met voorgestelde maatregelen als thermische zonne-energie, gasabsorptie warmtepompen, zonnepanelen, isolatie, het optimaliseren van gebruiksoppervlak en bewustwording en gedrag is begonnen de 26 gebouwen te verduurzamen. “We hebben inmiddels al meer dan 800  zonnepanelen geplaatst en ook met de andere oplossingen liggen we op schema. We houden goed bij wat de kosten zijn, de beoogde besparing en terugverdientijd.”

Verduurzaming maatschappelijk vastgoed Oldambt: gedragsverandering en duurzaamheidsingrepen

Menno Visser van gemeente Oldambt

Het risico van vooroplopen

Dat vooroplopen in de verduurzamingsopgave een zeker risico met zich meebrengt heeft Oldambt ook goed kunnen ervaren. Bij zwembad de Watertoren in Winschoten en MFC De Hardenberg in Finsterwolde zijn biomassa-installaties geplaatst om de gebouwen te verwarmen. “Deze ketels hebben we ook BVP aanbesteed. De kosten bedragen 144.000 euro per jaar en dat is gelijk aan de kosten voor verwarming met aardgas”, vertelt Visser.

Helaas blijkt na installatie dat de ketels de uitstootnormen overschrijden en er is nog weinig bekend over de gezondheidseffecten van de uitstoot. Daarom staan ze nu al geruime tijd uit. “Hiermee leren we voor heel Nederland. Gelukkig konden we vrij gemakkelijk terugschakelen op het gas.”

Rapid Circulair Contracting

Om alle andere gebouwen ook van het aardgas af te krijgen zit Oldambt op dit moment midden in de voorbereidingen. Hiervoor is een Rapid Circular Contracting (RCC) aanbestedingsprocedure gestart. Bij deze vorm ligt de nadruk op een circulair verantwoorde inzet van productiemiddelen, producten, materialen en grondstoffen. “Dit is nog flexibeler dan BVP en vraagt nog meer creativiteit. We hebben opnieuw het budget vastgesteld. We nodigen ook andere organisaties zoals sportverenigingen uit om mee te doen in de aanbesteding om maximaal voordeel eruit te halen.”

De marktconsultatie duurt nog tot na de zomer en dan gaat dit traject verder lopen. De contracten moeten volgend jaar ingaan. “Dat betekent overigens niet dat we nog niks gedaan hebben. Een paar wijkpoten hebben al jaren elektrische kachels. Een jachthaven heeft een elektrische boiler en een verenigingsgebouw werkt met een warmtepomp.” Ook een school in Scheemda krijgt een nieuw gebouw met warmtepomp en het nieuwe gemeentehuis wordt in 2023 aardgasloos opgeleverd.

Terugverdientijd onder de zeven jaar

Oldambt is dus in beweging en maakt stappen in de energietransitie. Hun geheim? “Ik wil dat wij als gemeente een voorbeeld zijn voor bedrijven, inwoners en voor andere overheden. Ik hoor collega’s vaak steggelen met hun budgettering. Zorg dat je een realistisch budget opstelt gebaseerd op de besparingen die je realiseert.” Visser heeft ervoor gezorgd dat de kosten bij ongewijzigd beleid hetzelfde zouden zijn. “Dat maakte het een stuk makkelijker In de besluitvorming.”

Hij geeft ook graag een paar tips mee. “Zorg dat de gemiddelde terugverdientijd onder de zeven jaar blijft, anders is het moeilijk te verkopen.” Dat betekent dat je tegenover maatregelen met een terugverdientijd van tien jaar weer oplossingen moet zetten met een rendement van drie jaar. “En durf vooral nieuwe dingen te proberen!”

Inzicht en daadkracht

Om extra inzicht en daadkracht te geven bij deze opgave heeft opleidingsinstituut Scobe Academy de tweedaagse cursus Maatschappelijk Vastgoed – Routekaart Verduurzaming ontwikkeld. Tijdens deze masterclasses worden de zes stappen om te komen tot de routekaart uitvoerig besproken.

  1. Ontwikkelen van een gemeenschappelijk beeld op de opgave
  2. Inventariseren van de vastgoedportefeuille en maatschappelijke ontwikkelingen
  3. Bepalen van de verduurzamingsaanpak
  4. Doorrekenen van de financiële opgave
  5. Uitvoeringsstrategie voor de eerste fase van vier jaar
  6. Bepalen van de randvoorwaarden aan de uitvoering en het inrichten van de uitvoeringsorganisatie

Na deze opleiding kun je niet alleen een eigen routekaart maatschappelijk vastgoed opstellen, maar leer je bijvoorbeeld ook een aanbestedings- en gunningsleidraad te maken. Ook als je al bent begonnen geeft deze cursus houvast en richting om je plannen verder uit te werken.

RVO

De RVO biedt als adviseur, ondersteuner en partner haar kennis, diensten en financiële ondersteuning aan. Denk hierbij aan praktijkvoorbeelden en hulpmiddelen voor de verduurzaming van maatschappelijk vastgoed. De RVO heeft een sjabloon ontwikkeld voor het opstellen van een portefeuilleroutekaart. Deze vind je op het RVO-platform Energieslag, waar nog meer specifieke kennis wordt gedeeld. Kijk voor meer informatie rondom dit onderwerp ook eens op de pagina Duurzaam gemeentelijk vastgoed van de RVO. Deze vind je hier.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c225 c243 c265
Woonwijk uit de jaren 70 kiest voor waterstof

Woonwijk uit de jaren 70 kiest voor waterstof

Gisteren om 16:01 uur
timer 3 min

Na proeven in bijvoorbeeld Hoogeveen, Lochem en op Goeree-Overflakkee is gisteren een pilot aangekondigd in de ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c243
Nieuwe City Deal verbindt energietransitie aan leefbaarheid

Nieuwe City Deal verbindt energietransitie aan ...

Gisteren om 15:01 uur

Het vinden van slimme koppelingen tussen de energietransitie en het verbeteren van de leefbaarheid en de kansen ...

Lees verder »

c223 c243
Whitepaper: Toenemende elektrificatie woonhuisinstallatie vereist extra aandacht voor veiligheid

Whitepaper: Toenemende elektrificatie woonhuisinstallatie ...

Onze leefomgeving staat onder druk en klimaatadaptaties vergen daarom veel aanpassingen. Uit de verschillende ...
c21 c225 c243
Veel meer dan alleen een batterij

Veel meer dan alleen een batterij

1 mrt om 11:00 uur
timer 5 min

Door het Klimaatakkoord zijn woningcorporaties er meer op gericht om hun woningvoorraad te verduurzamen. Vanwege ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Advertorial: Blauwdruk cliëntenkamer voor de GGZ

Advertorial: Blauwdruk cliëntenkamer voor ...

1 mrt om 08:00 uur
timer 3 min

Faay Vianen heeft ideale scheidingswanden weten te ontwikkelen voor cliëntenkamers in de GGZ door deze molestbestendig, ...

Lees verder »

c21 c54 c243
Reradicaliseren

Reradicaliseren

25 feb om 17:00 uur

Onno Dwars: Ik vind dat het radicalisme van niet-gouvernementele organisaties (NGO’s) aan erosie onderhevig is. Hun ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Rijksmuseum behaalt hoogste BREEAM-NL In-Use score

Rijksmuseum behaalt hoogste BREEAM-NL In-Use ...

22 feb om 10:25 uur

Het Rijksmuseum heeft als eerste museum ter wereld een BREEAM-NL In-Use duurzaamheidscertificaat met vijf sterren ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Meer gebouwen met GPR Gebouw Certificaat

Meer gebouwen met GPR Gebouw Certificaat

15 feb om 13:36 uur
timer 1 min

In 2020 is het aantal vierkante meter gebouwen dat is voorzien van een GPR Gebouw Certificaat met bijna 20% toegenomen ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c280
Expertsysteem helpt woningcorporaties met blokverwarming

Expertsysteem helpt woningcorporaties met blokverwarming

9 feb om 13:01 uur
timer 2 min

Bij het aardgasvrij maken van bestaande gebouwen zijn de woningcorporaties als eerste aan zet. Via haar nieuwe ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c243
‘Kundige professionals zijn het vliegwiel voor verduurzaming’

‘Kundige professionals zijn het vliegwiel ...

8 feb om 07:01 uur
timer 3 min

Om de maatschappelijke opgaves rondom de energietransitie, circulariteit en gezondheid in te vullen, is kennisdeling ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244
Nieuw kantoor Liander is gericht op de toekomst

Nieuw kantoor Liander is gericht op de toekomst

3 feb om 08:00 uur
timer 4 min

Netwerkbedrijf Alliander heeft De Zwarte Hond uitgenodigd een ontwerp te maken voor het nieuwe onderkomen van ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Investeringen beschikbaar voor innoveren in energie

Investeringen beschikbaar voor innoveren in ...

2 feb om 13:00 uur
timer 4 min

Bedrijven die innovaties hebben aan te bieden op energiegebied, opgelet. InnoEnergy is weer bezig aan een nieuwe ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up