Cirkelstad: op weg naar het nieuwe normaal

timer7 min
Cirkelstad: op weg naar het nieuwe normaal

Deventer is sinds begin oktober de nieuwste loot aan de stam van Cirkelstad. Wat kan deze coöperatie volgens medeoprichter Rutger Büch bijdragen aan de circulariteit in hartje Overijssel? Büch: “Met alle koplopers werken we nu hard aan het nieuwe normaal voor circulair bouwen. Die norm geeft richting aan de bouw in Deventer en de bouw in Deventer versterkt weer die norm.”

Cirkelstad is een landelijke coöperatie met partners die regionaal de circulaire bouweconomie vormgeven, promoten en versnellen. Sinds kort heeft de Overijsselse coöperatie Versnelling NL zich bij Cirkelstad aangesloten, met Eric Kouters en Carmen Oude Wesselink als spin in het web (spinners) voor de regio Deventer.

Cirkelstad kwam voort uit een aantal ondernemende geesten, onder wie Rutger Büch (foto onder). Zij verbaasden zich over de hoeveelheid afval die in Rotterdam onbenut bleef en in verbrandingsovens verdween. De volgende gedachte borrelde daarbij op, aldus Büch: “Kunnen we een stad zien als een mijn en kun je van de reststromen weer nieuwe producten maken?” Vanuit dat denkbeeld ontstonden de eerste projecten en kwamen partijen én belangen bij elkaar.

Cirkelstad: op weg naar het nieuwe normaalOm elkaar te blijven inspireren en enthousiasmeren, zorgde Büch ervoor dat betrokkenen elk kwartaal bij elkaar kwamen. Büch: “Gewoon: stel je vraag en help elkaar. ‘Publiek’ en ‘privaat’ door elkaar. In de bouw een even simpele als radicale gedachte. Zo is Cirkelstad ontstaan. Dat zijn we uiteindelijk in steeds meer steden gaan doen en nu gaan we richting de dertig en willen naar de vijftig steden.”

Voorname partners

Op landelijk niveau werkt Cirkelstad inmiddels samen met veel voorname partners. Aan de publieke kant het Rijksvastgoedbedrijf, Rijkswaterstaat en de vier grote steden en aan de private kant BAM, Dura Vermeer, Synchroon, Van Wijnen en Volker Wessels. Samen met het ministerie van BZK lanceerde deze groep onlangs het convenant Samen Versnellen, dat onder het motto het ‘nieuwe normaal’ het pad effent richting 2023.

Deze landelijk partijen houden elkaar scherp door onderlinge audits van projecten, waarvan de leerervaringen doorsijpelen naar de regionale Cirkelsteden. Op de website van Cirkelstad brengt een uitgebreide ‘academie’ (toolbox) veel van die kennis samen. Deze ervaringen helpen opdrachtgevers en -nemers die zich afvragen wat circulair bouwen nu in werkelijkheid betekent. Want vaak is het de vraag welk niveau van circulariteit er kan worden behaald en welk effect de implementatie op de eigen organisatie heeft.

De activiteiten van Cirkelstad zijn veelomvattend en moeten in 2023 bijdragen aan normering en certificering, zodat circulariteit in de bouw beter hanteerbaar wordt. Büch: “Die certificering kan ook voortkomen uit onze reeds bestaande productencatalogus. Bovendien kan certificering gaan slaan op samengestelde producten, dus gebouwen en zelfs steden. Dat laatste is nu nog een roze wolk, maar op productniveau zijn we er al aan begonnen.”

Opschaling

Naast voorlichtingstools op tal van terreinen en evenementen zijn er ook diverse parallelle programma’s actief. Denk aan bouwprogramma’s, inkoopcombinaties en scholenprogramma’s. Büch: “De afgelopen drie jaar hebben we gewerkt aan onze strategie en aan de sprong van vijf naar dertig Cirkelsteden. Het fundament is gelegd en nu is het tijd voor opschaling. We gaan de komende drie jaar echt op weg naar het kantelpunt voor circulair bouwen. We richten ons daarbij niet alleen op de koplopers, maar ook op de volgers. Anders komen we niet tot voldoende massa, waarbij de circulaire economie ook een marktmechanisme wordt. Dat geldt dan niet alleen voor geïnteresseerde partijen, maar voor een hele gemeente.”

Deventer

Met alle goede voorbeelden uit het land kan dus ook Deventer gaan opschalen, mét overheid en bedrijven. Büch: “We hebben samen maar één belang. We willen steden realiseren zonder afval en zonder uitval [zie onder; red.]. Dat is in ons aller belang. Je hebt met z’n allen die stad te realiseren. Iedereen heeft wel zijn eigen belang, maar zoek elkaar op om die belangen juist te slechten.”

Cirkelstad: op weg naar het nieuwe normaal

‘Ik geloof niet in een onderscheid tussen die twee partijen”, vervolgt Büch. “De belangrijkste stappen komen voort uit de mensen zelf. Mensen met energie, waar ze ook zitten. Het zijn mensen die het waarmaken. Als er in Deventer een community wordt opgebouwd, moet er een vertrouwensrelatie ontstaan tussen de spinners, Eric en Carmen, en die ene persoon bij een lokale partij. Bel elkaar, leg je vragen op tafel en zoek naar de vraag erachter. Kijk vooral naar de mensen, naar een productleverancier of beleidsmaker, en koppel die aan anderen om te kijken hoe je stapje voor stapje verder komt.”

In de basis is het concept Cirkelstad dus ook voor Deventer een lokaal verhaal. Büch: “Bij het opstarten is het voor iedereen nieuw en interessant, daarna gaat het over doorpakken en dan gaan er dingen vergelijkbaar worden. Met vergelijkbare onderwerpen als gebiedsontwikkeling en met werkbezoeken.”

Het maakt Büch verder niet uit of de programma’s in Deventer zich richten op woningbouw, de utiliteit of de gww. “Ik word er vooral gelukkig van als een partij binnen Cirkelstad Deventer of de lokale wethouder een serieuze stap zet. Is dat ambitieus? Als die stappen in heel Nederland worden gezet, is dat best ambitieus. De woningbouw kan echter nog wel wat peper gebruiken. Daar mag nog wel wat geduwd worden, maar sommige corporaties laten dat al zien.”

Kostenneutraal

“Als je nu met een aardgasvrije wijk bezig bent, ga dan ook meteen met circulariteit aan de slag. Er is nu al een hele reeks aan circulaire producten kostenneutraal toe te passen. Denk niet meer na, pas dat gewoon toe. Bekijk onze productencatalogus maar. Daar kun je morgen mee beginnen. Net als het materialenpaspoort. Als een partij dan echt gaat handelen, trekt Cirkelstad zich terug en is ons doel bereikt.”

“Wij mikken ondertussen op verdere professionalisering om de kennis via onze koplopers te ordenen en te delen, zodat we ook onze volgers kunnen blijven inspireren. Partijen die zich lokaal melden, kunnen zo snel de juiste stappen maken en profiteren van landelijke ontwikkelingen als de kaders voor aanbestedingen.”

Tot 2023 wordt er hard gewerkt aan validering van dergelijke concepten. Büch roept op daar niet op te wachten, want die validering heeft juist praktijkervaringen nodig. De TU Delft gaat daar vervolgens mee aan de slag. Büch: “Het is niet de bedoeling om daarmee pas in 2023 naar buiten te treden. Nee, we willen elk jaar laten zien waar we staan en het gesprek met elkaar aangaan. Ook op onze werkconferentie op 28 oktober [zie onder]. Kom daar alsjeblieft met je feedback. Wij delen daar ook alles, ook fuckups.”

  • Geen afval – geen uitval

Cirkelstad kent volgens Rutger Büch twee poten, herkenbaar in de slogan ‘geen afval - geen uitval’. Naast de circulaire poot is dat de sociale kant. Büch: “Het begrip ‘uitval’ heeft door de jaren heen een bredere interpretatie gekregen. We keken in het begin naar de restromen van de stad, maar we keken ook of we dat konden doen met mensen die een afstand tot de arbeidsmarkt hebben. Hoe kunnen we die talenten benutten?”

“We zijn dus niet alleen bezig met de circulaire economie, maar ook met de inclusieve economie. Als je nu iets wilt realiseren, doe dat dan ook met de eindgebruikers. Betrek bewoners of werknemers bij die ontwikkeling. We richten ons ook op het HRM-beleid. Waar stuur je op, welke mensen wil je binnen hebben, wat is je aannamebeleid en op welke kpi’s wil je sturen? We willen verder grotere maatschappelijke thema’s oppakken. Is circulariteit bijvoorbeeld te verbinden aan de daklozenproblematiek? Er staan immers heel wat pandjes leeg en wij zijn toch van het bouwen?”

  • De Nationale Werkconferentie Cirkelstad 2020

Op 28 oktober komen tijdens De Nationale Werkconferentie Cirkelstad 2020, online tijdens Building Holland, vragen aan de orde als ‘Wat verstaan we onder circulair bouwen’, ‘Wat zou je minimaal moeten doen?’ Wat is het nieuwe normaal?’. Schrijf je nu gratis in.

  • Informatiesessie Cirkelstad Deventer

De eerste informatiesessie van Cirkelstad Deventer vindt plaats op woensdag 18 november in aanwezigheid van de Deventer wethouder Thomas Walder.

Wil je bij deze fysieke bijeenkomst in de Gasfabriek in Deventer aanwezig zijn (onder voorbehoud van de corona maatregelen)? Meld je dan hier aan:

Informatiesessie Cirkelstad Deventer

Tekst: Ysbrand Visser

>>Binnenkort op deze website: interview met wethouder Thomas Walder over circulariteit in Deventer.

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c225 c244
Circulaire modewinkel in middeleeuws stadskasteel

Circulaire modewinkel in middeleeuws stadskasteel

18 jun om 11:01 uur
timer 3 min

Een gedeelte van het middeleeuwse stadskasteel Drakenborch in Utrecht is omgetoverd tot een hippe, circulaire ...

Lees verder »

c21 c225 c244
Hoe circulair wil je het hebben?

Hoe circulair wil je het hebben?

15 jun om 13:31 uur
timer 1 min

Duurzaam Gebouwd-partner Heembouw wil circulair ontwerpen en bouwen concreet maken. Daarvoor riep de ontwerpende ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244
Duurzaam Bouwen Awards: ‘Innovatiever uitvragen met duurzaamheid als belangrijkste criterium’

Duurzaam Bouwen Awards: ‘Innovatiever ...

15 jun om 11:00 uur

Traditiegetrouw worden tijdens het Duurzaam Gebouwd Congres de Duurzaam Bouwen Awards uitgereikt, aan de ‘Meest ...

Lees verder »

c21 c225 c244
<span>'NMD moet hét platform voor circulair bouwen worden'</span>

'NMD moet hét platform voor circulair ...

9 jun om 15:00 uur
timer 2 min

De stichting Nationale Milieudatabase (NMD) wil voor 2023 zorgen voor een platform die op landelijk uniforme wijze ...

Lees verder »

c21 c225 c244
Circulair bouwconcept geselecteerd voor Rijksoverheidspaviljoen op Floriade

Circulair bouwconcept geselecteerd voor Rijksoverheidspaviljoen ...

7 jun om 14:17 uur

Het consortium van de Noordereng Groep (Ede) is de gekozen winnaar om het Dutch Innovation Experience (Di-X) Rijksoverheidspaviljoen ...

Lees verder »

c21 c225 c244 c268
Forse groei van techniek in modules

Forse groei van techniek in modules

2 jun om 10:01 uur
timer 3 min

Het Modulair Bedrijf, een start-up van Croonwolter&dros, heeft na twee jaar een nieuwe naam en website: de ...

Lees verder »

c21 c225 c244
Duurzame gebouwen vragen om slimmere toepassing van hout

Duurzame gebouwen vragen om slimmere toepassing ...

18 mei om 07:00 uur
timer 3 min

Er woedt momenteel een hevige discussie over welk materiaal duurzamer is, beton of hout. Beide industrieën ...

Lees verder »

c21 c122 c225 c244
KNB Jaarverslag 2020: meer circulaire keramische geveloplossingen

KNB Jaarverslag 2020: meer circulaire keramische ...

7 mei om 08:00 uur

Coronajaar 2020 stond voor de Nederlandse industrie van gebakken bouwmaterialen overwegend in het teken van energietransitie ...

Lees verder »

c21 c190 c225 c244 c277 c278
‘Zoekend, tastend en innoverend vinden we onze weg’

‘Zoekend, tastend en innoverend vinden ...

6 mei om 13:00 uur
timer 8 min

Fred Schoorl, directeur van de Branchevereniging Nederlandse Architectenbureaus (BNA), is toegetreden tot de jury ...

Lees verder »

c21 c225 c244
'Houtbouw verhoogt bouwsnelheid en levert geld op'

'Houtbouw verhoogt bouwsnelheid en levert geld ...

21 apr om 16:00 uur
timer 7 min

Welke belemmeringen voelen gemeenten nog om aan de slag te gaan met houtbouw – en belangrijker nog – ...

Lees verder »

c21 c225 c244
Aanleg eerste duurzame rotonde in Flevoland gestart

Aanleg eerste duurzame rotonde in Flevoland ...

13 apr om 16:01 uur

De eisen voor duurzaamheid en circulariteit voor de infrastructuur worden alsmaar hoger. Om aan de doelstelling ...

Lees verder »

c21 c54 c243 c244
Niet omdat het beton opraakt

Niet omdat het beton opraakt

9 apr om 17:00 uur
timer 3 min

Hans Korbee: Net zomin als dat het stenen tijdperk eindigde omdat de stenen opraakten, zal de huidige lineaire bouweconomie ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up