‘Laat leerlingen en docenten excelleren met gezonde school’

timer6 min
‘Laat leerlingen en docenten excelleren met gezonde school’

De Verbindingsdag Gezonde Scholen, gehouden op 11 november en georganiseerd door Stedebouw & Architectuur in samenwerking met Duurzaam Gebouwd en Ruimte-OK, had naast de plenaire presentaties ook een grote diversiteit aan parallelsessies waar je kennis kon halen en brengen. In dit artikel geven we je een samenvatting van de belangrijke punten uit een aantal sessies.

De invloed van zintuigelijke beleving stond centraal tijdens de eerste parallelsessie ‘Praktische ontwerptips voor een gezonde school’, gehost door Michiel Susebeek van Saint Gobain. “We deden onderzoek naar hoe je een beter schoolgebouw kunt realiseren, met een dashboard met verschillende parameters als welzijn, duurzaamheid en efficiëntie. Door aan de knoppen te draaien kun je een optimalisatieslag maken en weloverwogen keuzes maken op verschillende vlakken.

De ultieme gezonde school

Hij richtte zich vervolgens op verschillende elementen die bijdragen aan het welzijn van leerlingen én docenten, om de ultieme gezonde school te creëren. Akoestiek bleek een eerste belangrijke pijler: “Het heeft onder andere invloed op stress, gevoel van privacy en concentratie. Het ziekteverzuim wordt hierdoor beïnvloed want 80% van de leraren heeft last van lawaai door studenten. Ook voor de leerprestaties kan slechte akoestiek nadelige effecten hebben. Voorin van de klas wordt doorgaans 84% van de lesstof gehoord, achterin nog maar 50%. Dat duidt het belang van een goede akoestiek.”

Een andere belangrijke bijdrage voor ‘het goed voelen’ is thermisch comfort. Zo kunnen hoge temperatuur in de zomerperiode zorgen voor moeheid of concentratieverlies. “Parameters die van belang zijn, waar je over nadenkt in je ontwerp, zijn onder andere oppervlaktetemperatuur, straling en luchtvochtigheid.” Die beïnvloed je met thermische isolatie en zonwering, installaties als een warmtepomp in combinatie met basisventilatie en verschillende vormen van thermische massa.

Ademen

Ook het zintuig ‘Zien’ en de impact ervan mag niet onderschat worden voor een gezonde school. Een aantal tips passeren de revue: “Zorg voor een glaspercentage van de gevel van meer dan 50%. Dit zorgt voor een daglichtfactor van meer dan 5% en laat je 25% minder kunstlicht gebruiken. Voor de factor ‘zien’ zijn verder oriëntatie, interieur en materialen van belang, dus denk over al die onderdelen goed na.” ‘Ademen’ krijgt een speciale vermelding, dat rechtstreeks in verband te brengen is met de huidige gezondheidscrisis. “Zorg voor voldoende verse lucht en afvoer van vervuilingsbronnen, bijvoorbeeld de activiteit van mensen, bouwmaterialen en afwerking en slecht onderhouden installaties. Anticipeer daarop en grijp vroegtijdig in om het binnenklimaat zo optimaal mogelijk te houden.”

Het was aan Duurzaam Gebouwd-expert Martin Wendels, tevens directeur van WOLF Energiesystemen, om het kennisdelen over gezonde scholen voort te zetten. ‘Hoe zorg je voor een gezond binnenklimaat?’ “90% van onze tijd brengen we door in de binnenruimte”, schetst hij. “Dat maakt het des te belangrijker dat je een goed binnenklimaat hebt, maar hoe zorg je daarvoor op scholen? Je kunt inzetten op goed lesmateriaal, maar net zo essentieel is een gezond binnenklimaat, dat onder andere de leerprestaties positief beïnvloedt. Daarom is het belangrijk om in te zetten op vermindering van CO2, fijnstof, virussen en schimmels.”

‘Laat leerlingen en docenten excelleren met gezonde school’

Op 11 november vond de Verbindingsdag Gezonde Scholen plaats, met veel ruimte voor kennisdeling en digitaal netwerken

Constant verse lucht

Hoe doe je dat en waar ga je als eerst mee aan de slag? Er zijn diverse oplossingen om op in te zetten, maar Wendels vraagt aandacht voor een recente ontwikkeling: “We hebben een oplossing ontwikkeld, een luchtreiniger, die lucht afzuigt in de ruimte, deze filtert in de unit en uiteindelijk wordt de gereinigde lucht ingeblazen. Om CO2 te reduceren heb je nog wel open ramen nodig, waar we een boostmodus voor toepassen om grotere hoeveelheden lucht te verplaatsen.” Het belang van een gezond binnenklimaat en frisse lucht werd de afgelopen maanden extra geduid, toen de invloed van aerosolen bij de overdracht van covid19 veelvuldig in het nieuws kwam. “Aerosolen zijn onder meer kleine stofdeeltjes in de ruimte waar virussen zich aan kunnen hechten. Met mechanische ventilatie zorg je continu voor voldoende verse lucht om de concentratie laag te houden.” In een vergelijking laat Wendels zien dat ‘traditionele’ raamventilatie achterblijft als het gaat om effectiviteit, onder andere op het vlak van temperatuurcomfort. “Bij mechanische ventilatie met warmteterugwinning kun je continu zorgen voor optimale temperatuur en binnenlucht van hoge kwaliteit.”

Het stokje ging over naar Rik Hoofs van Orcon/Thercon, die vanuit zijn expertise bevindingen deelde over ventilatie voor scholen. Hij legde de nadruk op de WTU range voor scholen, een decentraal ventilatiesysteem met warmteterugwinning. “Alle WTU-units hebben een enthalpie warmtewisselaar. Een voordeel daarvan is dat ook condensvocht wordt teruggewonnen en daardoor heb je geen condensafvoer nodig.” Ook zijn er voordelen voor de steeds warmere zomerperiode te melden. “Er wordt ’s nachts koude lucht ingeblazen, dus je hebt ’s ochtends bij binnenkomst van het pand meteen een fris gevoel.”

Buyer Group: antwoord op verduurzamingsurgentie

Een volgende sessie gooide het over een andere boeg en gaf een blik op de Buyer Group, de verduurzaming van renovatie en nieuwbouwscholen. Monique Donker (Off Road Innovations) en Niels van Ommen (PIANOo) vertelden over het proces en legden de uitdaging neer bij de deelnemers om op te staan en aan de slag te gaan. “Er is een noodzaak om met elkaar te verduurzamen en te onderzoeken hoe we dat voor elkaar kunnen krijgen bij scholen”, begon Donker. “Het is niet de vraag óf we stappen gaan zetten, maar hoe.”

De opgave voor scholen om het vastgoed toekomstbestendig te maken, is veelzijdig en complex. “De opgave is groot en gevarieerd, dus we willen zorgen dat we alle beschikbare kennis ontsluiten, zodat dit een weg vindt naar aanbestedingen in de markt.” Van Ommen vulde aan: “Met elkaar moeten we daarom definities afspreken over ‘duurzaam’, want wat is dat eigenlijk? Daarnaast bespreken we samen hoe hoog we de lat leggen. We leggen de focus op duurzaamheid, met als eindresultaat een  goed gebouw waarin primaire processen optimaal vormkrijgen en leerlingen en docenten excelleren.”

Samen aan de slag

Om dat werkelijkheid te maken, komen de Buyer Groups om de hoek kijken. “Met een groep van experts en met marktpartijen gaan we aan de slag en de voorbereiding doen voor de aanbesteding.” Hoe ziet zo’n Buyer Group er dan uit? “3 scholen en 3 gemeenten vormen de schil, en 3 gemeenten, 6 scholen en een inkoopbureau maken onderdeel uit van de kern. Het gaat om schoolgebouwen zowel uit de nieuwbouw als renovatiehoek: voor de kern gaat het om ongeveer 18 scholen en voor de schil circa 5.” De Buyer Group is al een tijdje aan de slag, maar je kunt nog meedoen. Meer informatie over het initiatief lees je op de website van PIANOo.

Meer kennis

Hongerig naar meer kennis over duurzame en gezonde scholen? Bekijk ons thema-dossier in de kennisbank van Duurzaam Gebouwd of kom in actie door je aan te sluiten bij de Expeditie Gezonde Scholen.

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c225 c278
Nulmeting: Wat weet jij van Natuurinclusief Bouwen?

Nulmeting: Wat weet jij van Natuurinclusief ...

Vandaag om 08:00 uur
timer 2 min

Op 18 november wordt de derde editie van congres Natuurlijk gehouden, georganiseerd door onze collega's van Biind ...

Lees verder »

c21 c148 c225 c263
Ventileren? Ook in de keuken!

Ventileren? Ook in de keuken!

30 jul om 10:01 uur
timer 4 min

De bewustwording van keukenventilatie moet worden vergroot. Bij het koken komt fijnstof vrij en dat is schadelijk ...

Lees verder »

c21 c225 c237 c243 c277
Duurzame groene gevel in Delft weet alle ogen op zich gericht

Duurzame groene gevel in Delft weet alle ogen ...

29 jul om 10:01 uur
timer 3 min

Een bijzondere gevel in Delft, vol klimaatadaptieve en natuurinclusieve eigenschappen, heeft al enige tijd een ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c265
Asfaltspreidmachine zonder uitstoot CO2 en fijnstof

Asfaltspreidmachine zonder uitstoot CO2 ...

28 jul om 08:01 uur
timer 2 min

Na een aantal testprojecten dit jaar zal in 2022 een nieuwe, elektrische asfaltspreidmachine volop gaan meedraaien ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c265
Waterschap daagt markt uit met duurzame dijkversterking

Waterschap daagt markt uit met duurzame dijkversterking

27 jul om 13:01 uur
timer 3 min

Dijkversterking is een super actueel thema, maar kan dat ook worden gerealiseerd zonder uitstoot van schadelijke ...

Lees verder »

c21 c225 c261
Digitalisering versnellen met BIM Uitvoeringsplan 2.0

Digitalisering versnellen met BIM Uitvoeringsplan ...

26 jul om 14:00 uur
timer 3 min

Wie in de bouw met BIM werkt, heeft goede contract- en werkafspraken nodig. De BIM-wereld verandert echter snel ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c243 c245
Save the date: Nationaal Gezonde Scholen Congres

Save the date: Nationaal Gezonde Scholen Congres

23 jul om 14:25 uur

Je bent schoolbestuurder, beleidsadviseur of ontwerper en je bent dagelijks bezig scholen optimaal in te richten ...

Lees verder »

c21 c225 c243
De kortste route naar een slimmer en groener Europa

De kortste route naar een slimmer en groener ...

21 jul om 15:15 uur
timer 1 min

De verduurzamingssnelheid moet verdubbelen, willen we de gestelde duurzaamheidsdoelen voor 2050 behalen. De Europese ...

Lees verder »

c21 c134 c225 c266
Zo ziet een klimaatbestendig beekdal eruit

Zo ziet een klimaatbestendig beekdal eruit

21 jul om 08:01 uur
timer 1 min

Hoe kun je in het licht van de klimaatverandering en weersextremen komen tot een klimaatbestendig beekdal? Dat ...

Lees verder »

c21 c225 c263
Het vierde icoontje van Rutte: ventileren

Het vierde icoontje van Rutte: ventileren

20 jul om 14:01 uur
timer 6 min

Naast handen wassen, afstand houden en testen bij klachten komt er een vierde algemene maatregel om de verspreiding ...

Lees verder »

c21 c190 c225 c243
Brick Valley: duurzame intenties baksteenfabrikanten

Brick Valley: duurzame intenties baksteenfabrikanten

20 jul om 07:56 uur
timer 3 min

De intentie van vier baksteenfabrikanten om gezamenlijk te komen tot een halvering van de broeikasgasemissies ...

Lees verder »

c21 c225
Wat zijn jouw favoriete thema's voor 2022? 

Wat zijn jouw favoriete thema's voor 2022? 

20 jul om 07:00 uur
timer 1 min

Het is weer de hoogste tijd: dit is hét moment waarop jij je stem laat horen. Aan welke thema's moet Duurzaam ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up