'Bepalingsmethode voor geluidsniveau installatie is toppunt van onduidelijkheid'

timer6 min
'Bepalingsmethode voor geluidsniveau installatie is toppunt van onduidelijkheid'

Het slagen van de energietransitie is mede afhankelijk van duidelijke wet- en regelgeving, waarbij tijdige en volledige communicatie plaatsvindt. Je verwacht dat er vanuit de overheid een consistent beleid wordt uitgestippeld waardoor partijen als aannemers, installateurs en ontwikkelaars weten waar ze aan toe zijn. Daarmee kunnen ze aan de gestelde eisen voldoen en worden doelstellingen behaald. Helaas is dat niet het geval.

BENG, T0-juli, NTA 8800, F-gassen verordening, EPBDIII eisen qua regelbaarheid, aanpassingen SWK/ Woningborgeisen, De MPG (Milieu Prestatie Berekening van Gebouwen), LCA (levenscyclusanalyse), wet op kwaliteitsborging en meer: veel zaken waarmee de bouw in korte tijd wordt geconfronteerd en die zeker voor verhoging van de bouwkosten gaan leiden en daarnaast veel uitdagingen gaan opleveren ten aanzien van de uitvoerbaarheid, omdat veel zaken niet (geheel) duidelijk zijn.

Als je deze trajecten gaat afpellen dan is alleen bij de Europese F-gassen verordening sprake van een duidelijk en consistent beleid. Bij alle andere trajecten worden regelingen uitgesteld, worden vlak voor introductie nog bijgesteld, zijn rekentools te laat beschikbaar, kunnen verklaringen niet worden ingevoerd en sluiten normen niet op elkaar aan. Het toppunt qua onduidelijkheid is echter de aankomende wetgeving voor de wijziging van de regeling Bouwbesluit 2012 inzake de bepalingsmethode voor het geluidsniveau van installaties voor warmte- of koudeopwekking (o.a. airco`s en lucht water warmtepompen). Deze materie is complex en laat zich ook niet eenvoudig samenvatten. Toch is het volledig duidelijk dat de huidige opzet in de praktijk veel onduidelijkheid en problemen oplevert en de zoveelste prijsverhoging met zich meebrengt.

Na vele pogingen om, op basis van de inhoud, hierover een gesprek aan te gaan met de betrokken partijen kiezen we dan maar voor een oneliner: het is een waardeloze, niet eenduidige en niet controleerbare richtlijn die in de praktijk veel conflicten en problemen gaat opleveren.

'Bepalingsmethode voor geluidsniveau installatie is toppunt van onduidelijkheid'

Duurzaam Gebouwd-expert en schrijver van deze blog, Rudy Grevers

De argumenten hiervoor beknopt:

Norm ontbreekt

Er worden eisen gesteld, terwijl er geen bruikbare onderliggende norm beschikbaar is. Volgens de enige beschikbare Europese norm (EN12102), benoemen fabrikanten onder een zelf te bepalen nominaal vermogen (conform de EN14511) het geluid bij een buitentemperatuur van +7°C en 55°C watertemperatuur. Bij alle andere omstandigheden (dat is dus in >99%) wijken de waarden dus af!  Voor de maximaal waarden is zelfs helemaal geen norm beschikbaar en mag iedereen zijn eigen invulling geven.

Leg een R&D afdeling van een fabrikant maar eens uit dat er een eis behaald moet worden op de erfgrens waarbij de omgevingsfactoren telkens weer anders zijn en er geen bruikbare norm beschikbaar is.

Maatwerk vereist

Door een eis op de erfgrens te bepalen of bij een te openen raam blijf je afhankelijk van de situatie (weerkaatsing, temperaturen buiten, aanvoertemperaturen, bedrijfscondities, compressor frequenties, ventilator-toerentallen, achtergrondgeluiden, weersinvloeden enz.). Dit zorgt telkens voor maatwerk en veel discussies en verschillende interpretaties. De basis moet een fabrieksnorm zijn, waarbij je fabrikanten duidelijk maakt onder welke omstandigheden welke geluidsniveaus vereist zijn, die onder laboratoriumomstandigheden vastgesteld worden.

Rekentool is niet gereed

Er is een rekentool in ontwikkeling die middels een theoretische benadering een voorspelling doet van het te verwachten geluid in een bepaalde situatie. Deze tool is afgeleid van de Duitse rekentool en de Nederlandse rekentool is nog niet gereed, terwijl de wetgeving op 1 januari 2021 in moet gaan. Hoe kan de markt zich dan voorbereiden?

Theorie en praktijk liggen ver uit elkaar

Resultaten uit de rekentool en de praktijkervaringen zullen afwijken, want voor de input van de tool is nog geen bruikbare norm beschikbaar.

Onduidelijke uitgangspunten

Geluidsmetingen in het veld worden bij <+10°C buitentemperatuur (ruimteverwarming) en <+18°C buitentemperatuur (tapwater) uitgevoerd. Wat te doen als je bij +9°C voldoet, maar er blijken toch klachten bij -2°C. Hierbij meegenomen dat de omstandigheden bij een eventuele nieuwe meting weer +8°C is en dat alles weer voldoet. Wie is verantwoordelijk voor de kosten? Hoe gaan we hier praktisch mee om?

Voorkeur EU-norm

De fabrieksnorm die gewenst is moet op EU-niveau worden bepaald. Dit is een vereiste, zodat fabrikanten voldoende noodzaak (schaalgrootte) hebben om hun ontwikkelingskracht in te zetten.

Praktijkervaringen mee laten wegen

Welk onderzoek of welke praktijkervaringen zijn benut bij het vaststellen van de eisen? Wij hebben als een van de grootste aanbieders van lucht water warmtepompen in Nederland een totaal ander beeld dan wordt voorgesteld. Hierbij hebben we een voorstel gedaan om in de praktijk bij bewoners langs te gaan, zodat hier een beter beeld over gevormd wordt.

Transitie wordt belemmerd door kostenverhoging

Stel dat de huidige opzet definitief wordt doorgevoerd, dan krijgt de woningbouw in een korte tijd enorm veel (kostenverhogende) aanpassingen te verwerken en worden specifieke geluidseisen opgesteld. Fabrikanten weten daardoor niet wat ze moeten ontwikkelen, want er is geen norm, en moeten aanpassingen voor beperkte aantallen doen. Dit heeft prijsverhogingen als gevolg. De vraag- en aanbodzijde wordt geconfronteerd met extra kosten, door telkens maatwerk te moeten toepassen: gebruik van de tool, geluidsmetingen, beoordeling en overleg van meetwaarden en verschil van theoretische berekening en de praktijkwaarden. Dit vormt een grote belemmering voor de energietransitie!

Redelijke invoeringstermijn ontbreekt:

Bij een introductie van een norm op productniveau dient een redelijke invoeringstermijn gehanteerd te worden.

Expertise warmtepomp markt is niet benut:

De huidige norm is opgesteld zonder specifieke expertise vanuit ons marktgebied en zelfs brancheverenigingen zijn niet voldoende betrokken geweest bij het opstellen van de eisen. Wij leveren graag onze input en gaan met iedereen graag een discussie aan op de inhoud die los staat van ons fabricaat.

Los van de oneliners blijven we graag verwijzen naar het complete verhaal, waarbij we in voorafgaande blogs [#1 en #2] en een reactie in de consultatieronde ed. met onderbouwing onze visie gedeeld hebben.

Oplossingen

Daarnaast hebben we oplossingen aangedragen. Deze staan verwoord in de eerder genoemde consultatieronde waarvan we overigens nooit een terugkoppeling van hebben ontvangen. De belangrijkste is om een (Europese) fabrieksnorm te hanteren waarbij alle partijen geluidsgegevens moeten weergeven onder vastgestelde laboratorium omstandigheden met een duidelijke onderliggende norm. Alleen hierdoor ontstaat duidelijkheid voor de gehele markt, maar ook voor de individuele particulier.

Wattz Cube en Wattz Up

Ook hebben we al veel initiatieven genomen om oplossingen aan te reiken. Voorbeelden hiervan zijn de Wattz Cube, Wattz Up dakkappen, maar ook opstellingen van de warmtepomp in een berging waardoor een esthetische fraaie opstelling (met demping) ontstaat. Uiteraard hebben we ook diverse geluidsmetingen in het veld uitgevoerd en de toepassing van externe omkastingen beoordeeld. Hierbij is ook de productontwikkeling aan bod gekomen, maar bij alle oplossingen lopen we tegen het ontbreken van een bruikbare en beschikbare norm aan.

Voor degene die er aan twijfelen; laat duidelijk zijn dat wij het toejuichen dat er een wetgeving komt waarin geluidseisen zijn vastgelegd. Het gaat ons om het feit dat de bouwkolom met de huidige opzet wordt opgezadeld met een niet eenduidige, controleerbare en haalbare wetgeving.

Het is al snel 2021 en worden uiteraard steeds meer geconfronteerd met de gevolgen van de (voorgenomen) wetgeving. Helaas krijgen we hierbij de bevestiging van hetgeen wij meerdere malen voorspeld hebben en daarom willen we door middel van dit schrijven nog een keer ons geluid laten horen. Graag nodig we u uit om inhoudelijk te reageren [dit kun je onderaan dit artikel doen via de ‘reactie’ mogelijkheid, red.]

Rudy Grevers – Duurzaam Gebouwd-expert en Manager Woningbouw Alklima BV / Mitsubishi Electric Warmtepompen

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c54 c122 c243
'Woningisolatie met voucher is de perfecte stap'

'Woningisolatie met voucher is de perfecte stap'

Gisteren om 15:30 uur
timer 7 min

'Opnieuw sterke stijging gasprijs, nu al acht keer zo hoog als een jaar geleden', kopte een nieuwsbericht van ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c277 c278
Digitaal Magazine: Klimaatadaptief en Natuurinclusief Bouwen

Digitaal Magazine: Klimaatadaptief en Natuurinclusief ...

21 okt om 11:15 uur

In het digitaal magazine Klimaatadaptief en Natuurinclusief Bouwen lees je onder andere meer over het belang van ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244
Nieuw: Duurzaam Gebouwd Podcast Live op Green Buildings Event 2021

Nieuw: Duurzaam Gebouwd Podcast Live op Green ...

21 okt om 08:57 uur

Met het thema ‘Building Change’ gaf het Green Buildings Event 2021, georganiseerd door CFP Green Buildings, ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c277 c278
<span>Mijn tweede natuur</span><span> </span>

Mijn tweede natuur 

21 okt om 06:00 uur

Op donderdag 18 november brengen we tijdens het Congres Natuurlijk deelnemers, kennissessies en keynotes bij ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c245
Francesco Veenstra opent Building Holland 2021

Francesco Veenstra opent Building Holland 2021

20 okt om 08:00 uur
timer 1 min

Rijksbouwmeester Francesco Veenstra opent Building Holland 2021 op 2 november aanstaande. Sinds 1 september 2021 ...

Lees verder »

c21 c225 c243
De energietransitie invullen: hoe pakken we dat aan?

De energietransitie invullen: hoe pakken we ...

20 okt om 07:00 uur
timer 2 min

In 2030 willen we de 49 procent minder CO2 uitstoten en in 2050 willen we geen schadelijke broeikasgassen meer ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Folkert Linnemans, Leontien de Waal en Onno Dwars op Building Holland 2021

Folkert Linnemans, Leontien de Waal en Onno ...

20 okt om 06:30 uur

De mainstage op Building Holland 2021 puilt uit van topsprekers, die jou enthousiast maken voor de volgende stap ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c280
De Shift: van projecten naar programmeren

De Shift: van projecten naar programmeren

18 okt om 09:01 uur
timer 6 min

Woningcorporaties spelen in de energietransitie vaak een cruciale rol. Om de specifieke vragen van corporaties ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c245
Gamechangers in de Bouw en Infra barst op 25 november los

Gamechangers in de Bouw en Infra barst op 25 ...

8 okt om 07:00 uur
timer 1 min

Hét grote bouwteam-event van 2021 is aanstaande. Op 25 november nodigen we alle sectoren van de bouw en ...

Lees verder »

c21 c225 c243
<span>Green Buildings Event 2021: ‘Radicale verandering door innovatie, kennisdeling en lef!’</span>

Green Buildings Event 2021: ‘Radicale ...

8 okt om 06:30 uur
timer 7 min

Het is overduidelijk: er moet een verandering plaatsvinden om de klimaatdoelstellingen van Parijs te halen. Er ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Advertorial: Duurzamer bouwen met Faay op Maat

Advertorial: Duurzamer bouwen met Faay op Maat

8 okt om 06:30 uur
timer 3 min

Zowel met vlas als biobased en circulaire grondstof als met prefabricage, sluiten de Faay scheidingswanden perfect ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c267
Creatieve oplossingen voor elektrificatie bedrijventerreinen

Creatieve oplossingen voor elektrificatie bedrijventerreinen

5 okt om 14:01 uur
timer 6 min

Elektriciteitsnetwerken sluiten niet meer altijd goed aan bij de behoeften van klanten en bedrijven. Met slimme ...

Lees verder »

Reacties

Beste Rudy, Je artikel komt net uit nu het ministerie een tool publiceert, wat is jullie eerste reactie op de tool? sluit deze wel aan op je bovenstaande opmerkingen? https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2020/11/12/rekentool-geluid-van-buiten-opgestelde-installaties-voor-warmte--en-koudeopwekking

Beste Rudy, je uitnodiging is om inhoudelijk te reageren. In mij komt echter op om 'procesmatig' te reageren, ofwel over de wijze van communiceren. Volgens mij heb je zinvolle feedback, die door de toonzetting nu moeilijk ontvangen wordt. 'De lijn' in geluidnormen is moeilijk van het een op het andere moment te veranderen, al ben ik het met je eens dat er met het oog op de energietransitie heroverwogen mag worden hoe geluid beleefd wordt door mensen in de gebouwde omgeving in relatie tot.... Alles overwegende, wat is wijsheid? Hoe kunnen we naar de win-win bewegen? Hoe zou jij als opsteller van normen constructief te werk gaan met deze complexe materie met vele belangen? Hoe kunnen we hier met betrokkenen een goede dialoog over voeren? Ik vermoed dat we dan eerder tot een werkbare situatie komen die ook bijdraagt aan de broodnodige verduurzaming.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up