'Bepalingsmethode voor geluidsniveau installatie is toppunt van onduidelijkheid'

timer6 min
'Bepalingsmethode voor geluidsniveau installatie is toppunt van onduidelijkheid'

Het slagen van de energietransitie is mede afhankelijk van duidelijke wet- en regelgeving, waarbij tijdige en volledige communicatie plaatsvindt. Je verwacht dat er vanuit de overheid een consistent beleid wordt uitgestippeld waardoor partijen als aannemers, installateurs en ontwikkelaars weten waar ze aan toe zijn. Daarmee kunnen ze aan de gestelde eisen voldoen en worden doelstellingen behaald. Helaas is dat niet het geval.

BENG, T0-juli, NTA 8800, F-gassen verordening, EPBDIII eisen qua regelbaarheid, aanpassingen SWK/ Woningborgeisen, De MPG (Milieu Prestatie Berekening van Gebouwen), LCA (levenscyclusanalyse), wet op kwaliteitsborging en meer: veel zaken waarmee de bouw in korte tijd wordt geconfronteerd en die zeker voor verhoging van de bouwkosten gaan leiden en daarnaast veel uitdagingen gaan opleveren ten aanzien van de uitvoerbaarheid, omdat veel zaken niet (geheel) duidelijk zijn.

Als je deze trajecten gaat afpellen dan is alleen bij de Europese F-gassen verordening sprake van een duidelijk en consistent beleid. Bij alle andere trajecten worden regelingen uitgesteld, worden vlak voor introductie nog bijgesteld, zijn rekentools te laat beschikbaar, kunnen verklaringen niet worden ingevoerd en sluiten normen niet op elkaar aan. Het toppunt qua onduidelijkheid is echter de aankomende wetgeving voor de wijziging van de regeling Bouwbesluit 2012 inzake de bepalingsmethode voor het geluidsniveau van installaties voor warmte- of koudeopwekking (o.a. airco`s en lucht water warmtepompen). Deze materie is complex en laat zich ook niet eenvoudig samenvatten. Toch is het volledig duidelijk dat de huidige opzet in de praktijk veel onduidelijkheid en problemen oplevert en de zoveelste prijsverhoging met zich meebrengt.

Na vele pogingen om, op basis van de inhoud, hierover een gesprek aan te gaan met de betrokken partijen kiezen we dan maar voor een oneliner: het is een waardeloze, niet eenduidige en niet controleerbare richtlijn die in de praktijk veel conflicten en problemen gaat opleveren.

'Bepalingsmethode voor geluidsniveau installatie is toppunt van onduidelijkheid'

Duurzaam Gebouwd-expert en schrijver van deze blog, Rudy Grevers

De argumenten hiervoor beknopt:

Norm ontbreekt

Er worden eisen gesteld, terwijl er geen bruikbare onderliggende norm beschikbaar is. Volgens de enige beschikbare Europese norm (EN12102), benoemen fabrikanten onder een zelf te bepalen nominaal vermogen (conform de EN14511) het geluid bij een buitentemperatuur van +7°C en 55°C watertemperatuur. Bij alle andere omstandigheden (dat is dus in >99%) wijken de waarden dus af!  Voor de maximaal waarden is zelfs helemaal geen norm beschikbaar en mag iedereen zijn eigen invulling geven.

Leg een R&D afdeling van een fabrikant maar eens uit dat er een eis behaald moet worden op de erfgrens waarbij de omgevingsfactoren telkens weer anders zijn en er geen bruikbare norm beschikbaar is.

Maatwerk vereist

Door een eis op de erfgrens te bepalen of bij een te openen raam blijf je afhankelijk van de situatie (weerkaatsing, temperaturen buiten, aanvoertemperaturen, bedrijfscondities, compressor frequenties, ventilator-toerentallen, achtergrondgeluiden, weersinvloeden enz.). Dit zorgt telkens voor maatwerk en veel discussies en verschillende interpretaties. De basis moet een fabrieksnorm zijn, waarbij je fabrikanten duidelijk maakt onder welke omstandigheden welke geluidsniveaus vereist zijn, die onder laboratoriumomstandigheden vastgesteld worden.

Rekentool is niet gereed

Er is een rekentool in ontwikkeling die middels een theoretische benadering een voorspelling doet van het te verwachten geluid in een bepaalde situatie. Deze tool is afgeleid van de Duitse rekentool en de Nederlandse rekentool is nog niet gereed, terwijl de wetgeving op 1 januari 2021 in moet gaan. Hoe kan de markt zich dan voorbereiden?

Theorie en praktijk liggen ver uit elkaar

Resultaten uit de rekentool en de praktijkervaringen zullen afwijken, want voor de input van de tool is nog geen bruikbare norm beschikbaar.

Onduidelijke uitgangspunten

Geluidsmetingen in het veld worden bij <+10°C buitentemperatuur (ruimteverwarming) en <+18°C buitentemperatuur (tapwater) uitgevoerd. Wat te doen als je bij +9°C voldoet, maar er blijken toch klachten bij -2°C. Hierbij meegenomen dat de omstandigheden bij een eventuele nieuwe meting weer +8°C is en dat alles weer voldoet. Wie is verantwoordelijk voor de kosten? Hoe gaan we hier praktisch mee om?

Voorkeur EU-norm

De fabrieksnorm die gewenst is moet op EU-niveau worden bepaald. Dit is een vereiste, zodat fabrikanten voldoende noodzaak (schaalgrootte) hebben om hun ontwikkelingskracht in te zetten.

Praktijkervaringen mee laten wegen

Welk onderzoek of welke praktijkervaringen zijn benut bij het vaststellen van de eisen? Wij hebben als een van de grootste aanbieders van lucht water warmtepompen in Nederland een totaal ander beeld dan wordt voorgesteld. Hierbij hebben we een voorstel gedaan om in de praktijk bij bewoners langs te gaan, zodat hier een beter beeld over gevormd wordt.

Transitie wordt belemmerd door kostenverhoging

Stel dat de huidige opzet definitief wordt doorgevoerd, dan krijgt de woningbouw in een korte tijd enorm veel (kostenverhogende) aanpassingen te verwerken en worden specifieke geluidseisen opgesteld. Fabrikanten weten daardoor niet wat ze moeten ontwikkelen, want er is geen norm, en moeten aanpassingen voor beperkte aantallen doen. Dit heeft prijsverhogingen als gevolg. De vraag- en aanbodzijde wordt geconfronteerd met extra kosten, door telkens maatwerk te moeten toepassen: gebruik van de tool, geluidsmetingen, beoordeling en overleg van meetwaarden en verschil van theoretische berekening en de praktijkwaarden. Dit vormt een grote belemmering voor de energietransitie!

Redelijke invoeringstermijn ontbreekt:

Bij een introductie van een norm op productniveau dient een redelijke invoeringstermijn gehanteerd te worden.

Expertise warmtepomp markt is niet benut:

De huidige norm is opgesteld zonder specifieke expertise vanuit ons marktgebied en zelfs brancheverenigingen zijn niet voldoende betrokken geweest bij het opstellen van de eisen. Wij leveren graag onze input en gaan met iedereen graag een discussie aan op de inhoud die los staat van ons fabricaat.

Los van de oneliners blijven we graag verwijzen naar het complete verhaal, waarbij we in voorafgaande blogs [#1 en #2] en een reactie in de consultatieronde ed. met onderbouwing onze visie gedeeld hebben.

Oplossingen

Daarnaast hebben we oplossingen aangedragen. Deze staan verwoord in de eerder genoemde consultatieronde waarvan we overigens nooit een terugkoppeling van hebben ontvangen. De belangrijkste is om een (Europese) fabrieksnorm te hanteren waarbij alle partijen geluidsgegevens moeten weergeven onder vastgestelde laboratorium omstandigheden met een duidelijke onderliggende norm. Alleen hierdoor ontstaat duidelijkheid voor de gehele markt, maar ook voor de individuele particulier.

Wattz Cube en Wattz Up

Ook hebben we al veel initiatieven genomen om oplossingen aan te reiken. Voorbeelden hiervan zijn de Wattz Cube, Wattz Up dakkappen, maar ook opstellingen van de warmtepomp in een berging waardoor een esthetische fraaie opstelling (met demping) ontstaat. Uiteraard hebben we ook diverse geluidsmetingen in het veld uitgevoerd en de toepassing van externe omkastingen beoordeeld. Hierbij is ook de productontwikkeling aan bod gekomen, maar bij alle oplossingen lopen we tegen het ontbreken van een bruikbare en beschikbare norm aan.

Voor degene die er aan twijfelen; laat duidelijk zijn dat wij het toejuichen dat er een wetgeving komt waarin geluidseisen zijn vastgelegd. Het gaat ons om het feit dat de bouwkolom met de huidige opzet wordt opgezadeld met een niet eenduidige, controleerbare en haalbare wetgeving.

Het is al snel 2021 en worden uiteraard steeds meer geconfronteerd met de gevolgen van de (voorgenomen) wetgeving. Helaas krijgen we hierbij de bevestiging van hetgeen wij meerdere malen voorspeld hebben en daarom willen we door middel van dit schrijven nog een keer ons geluid laten horen. Graag nodig we u uit om inhoudelijk te reageren [dit kun je onderaan dit artikel doen via de ‘reactie’ mogelijkheid, red.]

Rudy Grevers – Duurzaam Gebouwd-expert en Manager Woningbouw Alklima BV / Mitsubishi Electric Warmtepompen

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c125 c186 c225 c243
'Breng BENG en NoM dichterbij met conceptmatig bouwen'

'Breng BENG en NoM dichterbij met conceptmatig ...

26 nov om 16:45 uur
timer 5 min

De ambities voor BENG, energieneutraal en Nul op de Meter (NoM) komen sneller in zicht door de toepassing van ...

Lees verder »

c21 c225 c243
'Warmtewet 2.0 leidt tot onrechtvaardigheid'

'Warmtewet 2.0 leidt tot onrechtvaardigheid'

26 nov om 15:30 uur
timer 4 min

“De opzet van de nieuwe Warmtewet 2.0 verdeelt de kosten voor de energietransitie oneerlijk”, vindt ...

Lees verder »

c21 c125 c127 c168 c225 c243
Smart Energy Community maakt werk van energieflexibiliteit

Smart Energy Community maakt werk van energieflexibiliteit

25 nov om 13:01 uur
timer 2 min

Binnen de nieuwe Smart Energy Community wisselen ondernemers, innovatoren, organisaties en andere belanghebbenden ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c243 c280
Rijk nodig bij overstap naar inductie door complete wijk

Rijk nodig bij overstap naar inductie door complete ...

24 nov om 10:01 uur
timer 2 min

Om in de wijk Overvecht-Noord via inductiekoken de omslag te maken naar aardgasvrij kijken de partners in het ...

Lees verder »

c21 c149 c225 c243 c263
Bedrijfshallen: nieuwe kansen voor verduurzaming

Bedrijfshallen: nieuwe kansen voor verduurzaming

23 nov om 16:01 uur
timer 1 min

In Nederland staan meer dan 80.000 bedrijfshallen. Als het om verduurzaming gaat, krijgen die ten onrechte maar ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Sociaal, duurzaam en kleinschalig wonen op het platteland

Sociaal, duurzaam en kleinschalig wonen op het ...

23 nov om 08:00 uur

In Salland gaat het gebeuren: het eerste erfdelen project! Een coöperatie heeft een erf gekocht waar een ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c243 c265
Betrokkenheid creëren in je aardgasvrije wijk

Betrokkenheid creëren in je aardgasvrije ...

19 nov om 17:00 uur
timer 5 min

Luister naar alle stakeholders en creëer betrokkenheid in de wijk, zodat aardgasvrij bouwen kansrijk wordt. ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c245
Wat vinden deelnemers van de DG Expeditie ’t Veen?

Wat vinden deelnemers van de DG Expeditie ’t ...

18 nov om 08:00 uur
timer 2 min

Gemeente Hattem heeft een uitdaging en wil de transformatie van voormalig bedrijventerrein ’t Veen naar ...

Lees verder »

c21 c225 c243
De energietransitie volgens Lubach

De energietransitie volgens Lubach

17 nov om 17:00 uur
timer 4 min

Zondagavond 8 november behandelde Arjen Lubach de plannen voor de energietransitie, met name de aanpak in de proeftuinen ...

Lees verder »

c21 c186 c225 c243
Last call: webinar 'Sneller BENG-bouwen met hogere kwaliteit'

Last call: webinar 'Sneller BENG-bouwen met ...

16 nov om 08:00 uur
timer 1 min

Een webinar op 26 november aanstaande laat je kennismaken met manieren om sneller BENG te bouwen, met een hogere ...

Lees verder »

c21 c26 c120 c243
Havensteder verduurzaamt 360 woningen in Bospolder-Tussendijken 

Havensteder verduurzaamt 360 woningen in Bospolder-Tussendijken 

10 nov om 10:31 uur
timer 1 min

Havensteder verduurzaamt de vijf Gijsinglaanflats in Bospolder-Tussendijken. Het gaat om 360 woningen die van ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c243
Toenemende elektrificatie woning vraagt om meer veiligheid

Toenemende elektrificatie woning vraagt om meer ...

10 nov om 09:01 uur
timer 2 min

Woonhuisinstallaties krijgen te maken met steeds meer elektrische toepassingen. De aansluiting van duurzame energiebronnen ...

Lees verder »

Reacties

Beste Rudy, Je artikel komt net uit nu het ministerie een tool publiceert, wat is jullie eerste reactie op de tool? sluit deze wel aan op je bovenstaande opmerkingen? https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2020/11/12/rekentool-geluid-van-buiten-opgestelde-installaties-voor-warmte--en-koudeopwekking

Beste Rudy, je uitnodiging is om inhoudelijk te reageren. In mij komt echter op om 'procesmatig' te reageren, ofwel over de wijze van communiceren. Volgens mij heb je zinvolle feedback, die door de toonzetting nu moeilijk ontvangen wordt. 'De lijn' in geluidnormen is moeilijk van het een op het andere moment te veranderen, al ben ik het met je eens dat er met het oog op de energietransitie heroverwogen mag worden hoe geluid beleefd wordt door mensen in de gebouwde omgeving in relatie tot.... Alles overwegende, wat is wijsheid? Hoe kunnen we naar de win-win bewegen? Hoe zou jij als opsteller van normen constructief te werk gaan met deze complexe materie met vele belangen? Hoe kunnen we hier met betrokkenen een goede dialoog over voeren? Ik vermoed dat we dan eerder tot een werkbare situatie komen die ook bijdraagt aan de broodnodige verduurzaming.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up