'Bepalingsmethode voor geluidsniveau installatie is toppunt van onduidelijkheid'

timer6 min
'Bepalingsmethode voor geluidsniveau installatie is toppunt van onduidelijkheid'

Het slagen van de energietransitie is mede afhankelijk van duidelijke wet- en regelgeving, waarbij tijdige en volledige communicatie plaatsvindt. Je verwacht dat er vanuit de overheid een consistent beleid wordt uitgestippeld waardoor partijen als aannemers, installateurs en ontwikkelaars weten waar ze aan toe zijn. Daarmee kunnen ze aan de gestelde eisen voldoen en worden doelstellingen behaald. Helaas is dat niet het geval.

BENG, T0-juli, NTA 8800, F-gassen verordening, EPBDIII eisen qua regelbaarheid, aanpassingen SWK/ Woningborgeisen, De MPG (Milieu Prestatie Berekening van Gebouwen), LCA (levenscyclusanalyse), wet op kwaliteitsborging en meer: veel zaken waarmee de bouw in korte tijd wordt geconfronteerd en die zeker voor verhoging van de bouwkosten gaan leiden en daarnaast veel uitdagingen gaan opleveren ten aanzien van de uitvoerbaarheid, omdat veel zaken niet (geheel) duidelijk zijn.

Als je deze trajecten gaat afpellen dan is alleen bij de Europese F-gassen verordening sprake van een duidelijk en consistent beleid. Bij alle andere trajecten worden regelingen uitgesteld, worden vlak voor introductie nog bijgesteld, zijn rekentools te laat beschikbaar, kunnen verklaringen niet worden ingevoerd en sluiten normen niet op elkaar aan. Het toppunt qua onduidelijkheid is echter de aankomende wetgeving voor de wijziging van de regeling Bouwbesluit 2012 inzake de bepalingsmethode voor het geluidsniveau van installaties voor warmte- of koudeopwekking (o.a. airco`s en lucht water warmtepompen). Deze materie is complex en laat zich ook niet eenvoudig samenvatten. Toch is het volledig duidelijk dat de huidige opzet in de praktijk veel onduidelijkheid en problemen oplevert en de zoveelste prijsverhoging met zich meebrengt.

Na vele pogingen om, op basis van de inhoud, hierover een gesprek aan te gaan met de betrokken partijen kiezen we dan maar voor een oneliner: het is een waardeloze, niet eenduidige en niet controleerbare richtlijn die in de praktijk veel conflicten en problemen gaat opleveren.

'Bepalingsmethode voor geluidsniveau installatie is toppunt van onduidelijkheid'

Duurzaam Gebouwd-expert en schrijver van deze blog, Rudy Grevers

De argumenten hiervoor beknopt:

Norm ontbreekt

Er worden eisen gesteld, terwijl er geen bruikbare onderliggende norm beschikbaar is. Volgens de enige beschikbare Europese norm (EN12102), benoemen fabrikanten onder een zelf te bepalen nominaal vermogen (conform de EN14511) het geluid bij een buitentemperatuur van +7°C en 55°C watertemperatuur. Bij alle andere omstandigheden (dat is dus in >99%) wijken de waarden dus af!  Voor de maximaal waarden is zelfs helemaal geen norm beschikbaar en mag iedereen zijn eigen invulling geven.

Leg een R&D afdeling van een fabrikant maar eens uit dat er een eis behaald moet worden op de erfgrens waarbij de omgevingsfactoren telkens weer anders zijn en er geen bruikbare norm beschikbaar is.

Maatwerk vereist

Door een eis op de erfgrens te bepalen of bij een te openen raam blijf je afhankelijk van de situatie (weerkaatsing, temperaturen buiten, aanvoertemperaturen, bedrijfscondities, compressor frequenties, ventilator-toerentallen, achtergrondgeluiden, weersinvloeden enz.). Dit zorgt telkens voor maatwerk en veel discussies en verschillende interpretaties. De basis moet een fabrieksnorm zijn, waarbij je fabrikanten duidelijk maakt onder welke omstandigheden welke geluidsniveaus vereist zijn, die onder laboratoriumomstandigheden vastgesteld worden.

Rekentool is niet gereed

Er is een rekentool in ontwikkeling die middels een theoretische benadering een voorspelling doet van het te verwachten geluid in een bepaalde situatie. Deze tool is afgeleid van de Duitse rekentool en de Nederlandse rekentool is nog niet gereed, terwijl de wetgeving op 1 januari 2021 in moet gaan. Hoe kan de markt zich dan voorbereiden?

Theorie en praktijk liggen ver uit elkaar

Resultaten uit de rekentool en de praktijkervaringen zullen afwijken, want voor de input van de tool is nog geen bruikbare norm beschikbaar.

Onduidelijke uitgangspunten

Geluidsmetingen in het veld worden bij <+10°C buitentemperatuur (ruimteverwarming) en <+18°C buitentemperatuur (tapwater) uitgevoerd. Wat te doen als je bij +9°C voldoet, maar er blijken toch klachten bij -2°C. Hierbij meegenomen dat de omstandigheden bij een eventuele nieuwe meting weer +8°C is en dat alles weer voldoet. Wie is verantwoordelijk voor de kosten? Hoe gaan we hier praktisch mee om?

Voorkeur EU-norm

De fabrieksnorm die gewenst is moet op EU-niveau worden bepaald. Dit is een vereiste, zodat fabrikanten voldoende noodzaak (schaalgrootte) hebben om hun ontwikkelingskracht in te zetten.

Praktijkervaringen mee laten wegen

Welk onderzoek of welke praktijkervaringen zijn benut bij het vaststellen van de eisen? Wij hebben als een van de grootste aanbieders van lucht water warmtepompen in Nederland een totaal ander beeld dan wordt voorgesteld. Hierbij hebben we een voorstel gedaan om in de praktijk bij bewoners langs te gaan, zodat hier een beter beeld over gevormd wordt.

Transitie wordt belemmerd door kostenverhoging

Stel dat de huidige opzet definitief wordt doorgevoerd, dan krijgt de woningbouw in een korte tijd enorm veel (kostenverhogende) aanpassingen te verwerken en worden specifieke geluidseisen opgesteld. Fabrikanten weten daardoor niet wat ze moeten ontwikkelen, want er is geen norm, en moeten aanpassingen voor beperkte aantallen doen. Dit heeft prijsverhogingen als gevolg. De vraag- en aanbodzijde wordt geconfronteerd met extra kosten, door telkens maatwerk te moeten toepassen: gebruik van de tool, geluidsmetingen, beoordeling en overleg van meetwaarden en verschil van theoretische berekening en de praktijkwaarden. Dit vormt een grote belemmering voor de energietransitie!

Redelijke invoeringstermijn ontbreekt:

Bij een introductie van een norm op productniveau dient een redelijke invoeringstermijn gehanteerd te worden.

Expertise warmtepomp markt is niet benut:

De huidige norm is opgesteld zonder specifieke expertise vanuit ons marktgebied en zelfs brancheverenigingen zijn niet voldoende betrokken geweest bij het opstellen van de eisen. Wij leveren graag onze input en gaan met iedereen graag een discussie aan op de inhoud die los staat van ons fabricaat.

Los van de oneliners blijven we graag verwijzen naar het complete verhaal, waarbij we in voorafgaande blogs [#1 en #2] en een reactie in de consultatieronde ed. met onderbouwing onze visie gedeeld hebben.

Oplossingen

Daarnaast hebben we oplossingen aangedragen. Deze staan verwoord in de eerder genoemde consultatieronde waarvan we overigens nooit een terugkoppeling van hebben ontvangen. De belangrijkste is om een (Europese) fabrieksnorm te hanteren waarbij alle partijen geluidsgegevens moeten weergeven onder vastgestelde laboratorium omstandigheden met een duidelijke onderliggende norm. Alleen hierdoor ontstaat duidelijkheid voor de gehele markt, maar ook voor de individuele particulier.

Wattz Cube en Wattz Up

Ook hebben we al veel initiatieven genomen om oplossingen aan te reiken. Voorbeelden hiervan zijn de Wattz Cube, Wattz Up dakkappen, maar ook opstellingen van de warmtepomp in een berging waardoor een esthetische fraaie opstelling (met demping) ontstaat. Uiteraard hebben we ook diverse geluidsmetingen in het veld uitgevoerd en de toepassing van externe omkastingen beoordeeld. Hierbij is ook de productontwikkeling aan bod gekomen, maar bij alle oplossingen lopen we tegen het ontbreken van een bruikbare en beschikbare norm aan.

Voor degene die er aan twijfelen; laat duidelijk zijn dat wij het toejuichen dat er een wetgeving komt waarin geluidseisen zijn vastgelegd. Het gaat ons om het feit dat de bouwkolom met de huidige opzet wordt opgezadeld met een niet eenduidige, controleerbare en haalbare wetgeving.

Het is al snel 2021 en worden uiteraard steeds meer geconfronteerd met de gevolgen van de (voorgenomen) wetgeving. Helaas krijgen we hierbij de bevestiging van hetgeen wij meerdere malen voorspeld hebben en daarom willen we door middel van dit schrijven nog een keer ons geluid laten horen. Graag nodig we u uit om inhoudelijk te reageren [dit kun je onderaan dit artikel doen via de ‘reactie’ mogelijkheid, red.]

Rudy Grevers – Duurzaam Gebouwd-expert en Manager Woningbouw Alklima BV / Mitsubishi Electric Warmtepompen

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c125 c225 c243
Innovatief systeem voor opwekking en opslag in sociale huurwoningen

Innovatief systeem voor opwekking en opslag ...

Gisteren om 10:01 uur
timer 3 min

Sociale huurwoningen worden in de toekomst misschien uitgerust met een geïntegreerd systeem voor PV-thermische ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c265
Woonwijk uit de jaren 70 kiest voor waterstof

Woonwijk uit de jaren 70 kiest voor waterstof

5 mrt om 16:01 uur
timer 3 min

Na proeven in bijvoorbeeld Hoogeveen, Lochem en op Goeree-Overflakkee is gisteren een pilot aangekondigd in de ...

Lees verder »

c223 c243
Whitepaper: Toenemende elektrificatie woonhuisinstallatie vereist extra aandacht voor veiligheid

Whitepaper: Toenemende elektrificatie woonhuisinstallatie ...

Onze leefomgeving staat onder druk en klimaatadaptaties vergen daarom veel aanpassingen. Uit de verschillende ...
c21 c184 c225 c243
Nieuwe City Deal verbindt energietransitie aan leefbaarheid

Nieuwe City Deal verbindt energietransitie aan ...

5 mrt om 15:01 uur

Het vinden van slimme koppelingen tussen de energietransitie en het verbeteren van de leefbaarheid en de kansen ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Veel meer dan alleen een batterij

Veel meer dan alleen een batterij

1 mrt om 11:00 uur
timer 5 min

Door het Klimaatakkoord zijn woningcorporaties er meer op gericht om hun woningvoorraad te verduurzamen. Vanwege ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Advertorial: Blauwdruk cliëntenkamer voor de GGZ

Advertorial: Blauwdruk cliëntenkamer voor ...

1 mrt om 08:00 uur
timer 3 min

Faay Vianen heeft ideale scheidingswanden weten te ontwikkelen voor cliëntenkamers in de GGZ door deze molestbestendig, ...

Lees verder »

c21 c54 c243
Reradicaliseren

Reradicaliseren

25 feb om 17:00 uur

Onno Dwars: Ik vind dat het radicalisme van niet-gouvernementele organisaties (NGO’s) aan erosie onderhevig is. Hun ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Rijksmuseum behaalt hoogste BREEAM-NL In-Use score

Rijksmuseum behaalt hoogste BREEAM-NL In-Use ...

22 feb om 10:25 uur

Het Rijksmuseum heeft als eerste museum ter wereld een BREEAM-NL In-Use duurzaamheidscertificaat met vijf sterren ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Meer gebouwen met GPR Gebouw Certificaat

Meer gebouwen met GPR Gebouw Certificaat

15 feb om 13:36 uur
timer 1 min

In 2020 is het aantal vierkante meter gebouwen dat is voorzien van een GPR Gebouw Certificaat met bijna 20% toegenomen ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c280
Expertsysteem helpt woningcorporaties met blokverwarming

Expertsysteem helpt woningcorporaties met blokverwarming

9 feb om 13:01 uur
timer 2 min

Bij het aardgasvrij maken van bestaande gebouwen zijn de woningcorporaties als eerste aan zet. Via haar nieuwe ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c243
‘Kundige professionals zijn het vliegwiel voor verduurzaming’

‘Kundige professionals zijn het vliegwiel ...

8 feb om 07:01 uur
timer 3 min

Om de maatschappelijke opgaves rondom de energietransitie, circulariteit en gezondheid in te vullen, is kennisdeling ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244
Nieuw kantoor Liander is gericht op de toekomst

Nieuw kantoor Liander is gericht op de toekomst

3 feb om 08:00 uur
timer 4 min

Netwerkbedrijf Alliander heeft De Zwarte Hond uitgenodigd een ontwerp te maken voor het nieuwe onderkomen van ...

Lees verder »

Reacties

Beste Rudy, Je artikel komt net uit nu het ministerie een tool publiceert, wat is jullie eerste reactie op de tool? sluit deze wel aan op je bovenstaande opmerkingen? https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2020/11/12/rekentool-geluid-van-buiten-opgestelde-installaties-voor-warmte--en-koudeopwekking

Beste Rudy, je uitnodiging is om inhoudelijk te reageren. In mij komt echter op om 'procesmatig' te reageren, ofwel over de wijze van communiceren. Volgens mij heb je zinvolle feedback, die door de toonzetting nu moeilijk ontvangen wordt. 'De lijn' in geluidnormen is moeilijk van het een op het andere moment te veranderen, al ben ik het met je eens dat er met het oog op de energietransitie heroverwogen mag worden hoe geluid beleefd wordt door mensen in de gebouwde omgeving in relatie tot.... Alles overwegende, wat is wijsheid? Hoe kunnen we naar de win-win bewegen? Hoe zou jij als opsteller van normen constructief te werk gaan met deze complexe materie met vele belangen? Hoe kunnen we hier met betrokkenen een goede dialoog over voeren? Ik vermoed dat we dan eerder tot een werkbare situatie komen die ook bijdraagt aan de broodnodige verduurzaming.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up