Betrokkenheid creëren in je aardgasvrije wijk

timer5 min
Betrokkenheid creëren in je aardgasvrije wijk

Luister naar alle stakeholders en creëer betrokkenheid in de wijk, zodat aardgasvrij bouwen kansrijk wordt. Die inzichten bleken uit het webinar Warmtetransitievisies en Expeditie Aardgasvrije wijken, waar een zestal sprekers diverse (praktijk)voorbeelden gaven van succesvolle en aanstaande transities. De reis ging langs de verduurzaamde Zwolse proeftuin Berkum tot aan ‘Hydrogen City’ in Stad aan ‘t Haringvliet, en het Drentse Hoogeveen, waar de mogelijkheden voor waterstof worden onderzocht.

Dagvoorzitter Ysbrand Visser van Duurzaam Gebouwd zorgde voor het startschot van de ochtend vol kennisdeling over hoe je fossiele brandstoffen uitzwaait. Het was aan Timo Veen van TiMove om te laten zien hoe een succesvolle verduurzaming er in de praktijk uitziet. Als projectleider energietransitie is hij nauw betrokken bij het omvormen de Zwolse wijk Berkum. De wijk staat officieel te boek als proeftuin en daarmee zijn de verwachtingen hooggespannen.

Aardgasvrij Berkum

De reis begon eind 2017. “Toen werd Berkum aangewezen als eerste wijk in Zwolle om energieneutraal te worden per 2025.” De samenwerking in de driehoek ‘overheid’, ‘inwoners’ en ‘bedrijfsleven’ kwam op gang. “In mijn ervaring, als je het hebt over grote thema’s als Energie, Water en Voedsel, heb je deze onderlinge samenwerking nodig.” Zijn advies is dan ook om deze stakeholders in ieder geval te betrekken bij de transitie naar energieneutraal en aardgasvrij.

Betrokkenheid creëren in je aardgasvrije wijk

2.000 woningen en 50 bedrijfsgebouwen moeten daarvoor onder het mes. Via de Klimaatmonitor en gegevens vanuit Enexis werd het energieverbruik duidelijk, om eenvoudiger stappen te zetten naar een volledig duurzame energievoorziening. “Een belangrijk uitgangspunt is dat wijkbewoners en partners samen de route vormgeven”, gaat Veen verder. “Wijkbewoners werken op vrijwillige basis mee. Het wijktransitieplan is sinds maart 2019 gereed. De realisatiestrategie gaat langs drie sporen: verduurzamen van woningen, collectief opwekken van energie en de keuze voor een wijk-energiesysteem. Uitdaging daarbij is dat de strategieën invloed hebben voor én achter de voordeur. Je moet bijvoorbeeld mensen meekrijgen voor isolatiemaatregelen.”

Hoe kom je dan achter die voordeur? “We organiseerden onder andere een digitale talkshow. We bereikten een andere doelgroep en er was veel interactie. We zijn ook actief op social media, op de  website en proberen op nieuwe manieren onze doelgroepen te bereiken.” Het is daarmee duidelijk dat het om andere, frisse initiatieven gaat, niet alleen meer om een bewonersavond. “Besef je dat er niet één informatielijn is naar inwoners, dus zet in op verschillende vormen.”

Stakeholders betrekken

Het belang van het betrekken van verschillende stakeholders bij transities onderstreepte ook Aleida Verheus van Tauw. Zij gaf inzage in hoe betrokkenheid van diverse partijen bijdraagt aan een succesvolle warmtetransitievisie. Die visies worden eind 2021 ingeleverd door gemeenten, die daarmee aangeven hoe iedere wijk aardgasvrij wordt gemaakt en wanneer dat gebeurt. Wie ga je betrekken en hoe doe je dat?

“Je komt in zowel het fysieke als het sociale domein een heleboel partijen tegen die je als stakeholder kunt omschrijven. Denk aan woningcorporaties en VvE’s in het fysieke en huurders, bedrijven, ondernemers en welzijnsinstanties in het sociaal domein. Daarnaast overlapt het soms.” Een aantal factoren beïnvloeden keuzes rondom de transitie in een wijk: gebouwtypologie en collectieve systemen, bijvoorbeeld. Maar ook bewonersinitiatieven die er zijn, die  ellicht kunnen aansluiten, de type gemeente en de eigendomsverhouding.” Ze adviseert om goed rekening te houden met de verschillende belangen: “Iedere groep wil iets anders. Denk daarin mee en houd die discussie op gang.” [Zie ook afbeelding hieronder, red.]

Betrokkenheid creëren in je aardgasvrije wijk

De belangen van stakeholders in de warmtetransitievisie kunnen flink verschillen.

‘Decentraal is ideaal’ kopte de presentatie van Aarjen de Boer van AB Sales & Trade. Hij liet zien dat er meerdere wegen naar aardgasvrij Rome leiden, met de verschillende types van woningen en wensen in het achterhoofd. “Het uitgangspunt van aardgasvrij moet betaalbaarheid zijn. Er zijn nieuwe gezichtspunten nodig. Een eerste daarvan is dat we het verwarmen moeten scheiden van het warm tapwater. Daardoor krijg je meer alternatieven om uit te kiezen als je naar all electric gaat.”

Een tweede aandachtspunt is decentraal gaan denken en werken. “Die twee gezichtspunten moeten we in het achterhoofd houden. Maak de mix groter, zodat je maatwerk kunt leveren en je bewoners meekrijgt in de wijk.” De oplossingen voor decentrale verwarming zijn divers: “Denk aan infraroodpanelen, elektrische vloerverwarming en muurverwarming.”

Hydrogen City

De digitale reis ging vervolgens naar Stad aan ’t Haringvliet en Hoogeveen om de kansen van waterstof te belichten. Experts Ronald Velthuizen (Gasunie), Esther Slegh (Goeree-Overflakkee) en Kees Boer (Hoogeveen) vertelden over de twee projecten. ‘Hydrogen City’ wordt het imposante project genoemd in Stad aan ’t Haringvliet. Het ontwerp op hoofdlijnen werd getoond in onderstaande afbeelding.

Betrokkenheid creëren in je aardgasvrije wijk

Systeeminnovatie – ontwerp op hoofdlijnen

Belangrijke afwegingen zijn de rollen die inwoners in het geheel willen vervullen.  “Hoe maken ze een gefundeerde keuze”, vertelt Slegh.” Ook in Hoogeveen wordt een waterstofwijk gerealiseerd. “De kern van het project is het realiseren van een waterstofdistributienetwerk”, gaat Boer verder. “Daarna sluiten we 80 tot 100 nieuwbouwwoningen aan en we zetten 427 woningen in de wijk Erflanden om van aardgas naar waterstofgas.”

Binnenshuis moeten er wat veranderingen plaatsvinden om de huizen klaar te stomen voor waterstof. “Zoals het vervangen van de cv-ketel, de gasmeter en huisdrukregelaar”, weet Boer. “Er moeten eventueel nieuwe sensoren worden geplaatst en bewoners gaan over naar koken op inductie.” Hij adviseert: “Neem waterstof mee als mogelijke optie en weeg de impact af per wijk. Met de huidige stand van de techniek is het goed mogelijk om een veilige waterstofwijk te maken.” En de prijs? “Met de verwachte prijsontwikkelingen van groene waterstof kan dat op termijn gedaan worden tegen acceptabele maatschappelijke kosten.”

Betrokkenheid creëren in je aardgasvrije wijk


Binnenkort kun je de sheets en beelden van dit webinar terugvinden via onze terugblikpagina.
Het webinar Warmtetransitievisies en Expeditie Aardgasvrije wijken is een van de vele events die Duurzaam Gebouwd organiseert. Wil je een van onze events bijwonen? Houd onze agenda in de gaten en schrijf je in.

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c225 c265
'Te weinig prikkels voor CO2-reducerende maatregelen in bouwsector'

'Te weinig prikkels voor CO2-reducerende maatregelen ...

1 jun om 06:00 uur

Volgens de Rapportage Maatregellijst 2020 van Stichting Klimaatvriendelijk Aanbesteden en Ondernemen (SKAO) neemt ...

Lees verder »

c21 c120 c122 c225 c265
Onderzoek ‘Beter Wonen in Nederland’ van start

Onderzoek ‘Beter Wonen in Nederland’ ...

31 mei om 08:47 uur

Saint-Gobain, producent van innovatieve oplossingen voor o.a. de gebouwschil en inbouw, maakt zich hard voor een ...

Lees verder »

c212 c223 c243 c265
Whitepaper: Routekaart versnelt verduurzaming maatschappelijk vastgoed

Whitepaper: Routekaart versnelt verduurzaming ...

Gemeenten moeten in 30 jaar het maatschappelijk vastgoed verduurzamen. Alle gebouwen moeten energieneutraal zijn ...
c21 c54 c265
Klimaatzaak Shell: wanneer is de bouw aan de beurt? 

Klimaatzaak Shell: wanneer is de bouw aan de ...

27 mei om 19:00 uur
timer 3 min

Onno Dwars: Loesje kopte al eerder pakkend met een van haar bekende kritische posters: ‘Olie kun je winnen, een mooie ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c265
Uitwisseling warmte en koude op bedrijventerreinen biedt veel kansen

Uitwisseling warmte en koude op bedrijventerreinen ...

11 mei om 11:01 uur
timer 5 min

Welke mogelijkheden zijn er voor jou en je bedrijf om de overtollige warmte of koude van andere bedrijven uit ...

Lees verder »

c21 c122 c160 c225 c265
Hoe ziet jouw gerenoveerde droomhuis eruit? Doe mee met het experiment

Hoe ziet jouw gerenoveerde droomhuis eruit? ...

28 apr om 13:01 uur
timer 2 min

Het project DreamHûs wil een versnelling geven aan de betaalbare verduurzaming van de bestaande sociale ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c265
Nieuwe film over energietransitie: Het paradijs op aarde begint in Nederland

Nieuwe film over energietransitie: Het paradijs ...

23 apr om 07:01 uur
timer 3 min

In de documentaire ‘Het paradijs op aarde begint in Nederland (met de energietransitie)’ laat Ruud ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c265
Eerste gemeenten aan de slag met Slimme Wijken Aanpak

Eerste gemeenten aan de slag met Slimme Wijken ...

19 apr om 13:01 uur
timer 2 min

Aardgasvrij in 2050 is de stip aan de horizon, maar nu al kunnen woningen aardgasvrij-ready worden gemaakt. Om ...

Lees verder »

c21 c160 c225 c243 c265
Mythes warmtepomp ontrafeld in gratis webinar

Mythes warmtepomp ontrafeld in gratis webinar

14 apr om 10:01 uur
timer 1 min

In het webinar ‘Warmtepompen in de bestaande bouw’ wordt uitgelegd hoe warmtepompen voor zowel CO2-reductie ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c265
Van Gelder trekt emissievrij de natuur in

Van Gelder trekt emissievrij de natuur in

9 apr om 11:01 uur
timer 2 min

Ondanks de stikstofcrisis kan de Natuurboulevard in Oostvoorne toch worden aangelegd. Van Gelder zal de laatste ...

Lees verder »

c21 c225 c244 c265 c268
Carrouselfabriek helpt woningnood op te lossen

Carrouselfabriek helpt woningnood op te lossen

22 mrt om 12:01 uur
timer 2 min

De crisis op de woningmarkt vereist creatieve oplossingen. Voor een reeks van inspirerende voorbeelden toog het ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c265
Woonwijk uit de jaren 70 kiest voor waterstof

Woonwijk uit de jaren 70 kiest voor waterstof

5 mrt om 16:01 uur
timer 3 min

Na proeven in bijvoorbeeld Hoogeveen, Lochem en op Goeree-Overflakkee is gisteren een pilot aangekondigd in de ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up