De voordelen van het bepalen van levensduurkosten

timer4 min
De voordelen van het bepalen van levensduurkosten

Levensduurkosten zijn alle kosten in de ontwerp-, realisatie- en exploitatiefase. Breng die kosten goed in beeld en je kent de totale economische prestatie van een vastgoedobject.

We zeggen graag dat we goed doordacht ontwerpen en toekomstbestendige gebouwen realiseren. Toch kent iedereen wel voorbeelden van gebouwen waar binnen tien jaar grondige renovaties nodig waren. Of waar het binnenklimaat jaren na de oplevering nog steeds te wensen overliet.

Hoe kun je dan wel een verantwoorde en duurzame investeringsbeslissing nemen? Dat begint met inzicht in de levenscyclus van het gebouw en de levensduurkosten, op het juiste moment bepaald en dat via een eenduidige en objectieve methode.

Alle kosten

Met ‘levensduurkosten’ bedoelen we alle kosten in de ontwerp-, realisatie- en exploitatiefase (zie Figuur 1). Hiermee breng je de totale kosten - of beter gezegd: de totale economische prestatie - in beeld over de levenscyclus van een vastgoedobject (of een deel daarvan).

De voordelen van het bepalen van levensduurkosten

Figuur 1: de volledige levenscyclus van vastgoed, opgesplitst in ontwerp, realisatie en exploitatie.

De exacte scope en looptijd varieert per project en per opdrachtgever. Ook het detailniveau van de berekening varieert. De methode kan op strategisch niveau worden ingezet voor de berekening van de levensduurkosten van één of meer gebouwen. Ook de inzet op systeem- of detailniveau kan waardevol zijn. Bijvoorbeeld bij de keuze voor een vloerafwerking in een bepaalde ruimte.

Bij de berekening van de levensduurkosten is de factor tijd cruciaal. De resultaten kunnen op verschillende manieren worden gepresenteerd. Het meest gebruikt zijn de ‘terugverdientijd’ en de ‘netto contante waarde’ (NCW). Welke methode het best past, is afhankelijk van het doel van de berekening, het type project, de projectfase en de financiële huishouding van de opdrachtgever.  

Inzicht

Je berekent de levensduurkosten primair om inzicht te krijgen in alle relevante kosten tijdens de gekozen analyseperiode. De levensduurkosten worden aangevuld met opbrengsten en niet-financiële parameters. Zo heb je volledig inzicht in de kasstromen van je project. Daarmee kun je de discussie starten over de balans tussen de euro’s en de waarde die je op lange termijn creëert.    

Vaak worden de levensduurkosten berekend om verschillende varianten te vergelijken. Vervolgens kan de economisch meest verantwoorde variant worden gekozen. Daarmee is deze methode een systematische en eerlijke onderbouwing van de ontwerp- en investeringsbeslissingen. De methode stelt je in staat om vroegtijdig bij te sturen. Natuurlijk zijn levensduurkosten niet het enige criterium voor een beslissing, maar het financiële aspect is op deze manier wél goed geborgd.

Lange termijn

Het is raadzaam om de levensduurkosten al vroeg in het ontwikkel- en ontwerpproces te berekenen. In deze fases worden namelijk de beslissingen genomen met de grootste impact. Daardoor liggen hier ook de grootste kansen om de vastgoedportefeuille of het gebouw te optimaliseren. Figuur 2 laat dit mooi zien.
Grofweg 80% van de levensduurkosten wordt bepaald in de eerste 20% van het proces. Het loont dus om tijdig te berekenen of de uitgangspunten ook op lange termijn tot de meest economische oplossing leiden. Een iets hogere investering kan zomaar leiden tot lagere totale kosten.

De voordelen van het bepalen van levensduurkosten

Figuur 2: de potentiële invloed op de levensduurkosten en de kosten van wijzigingen (y-as) uitgezet in de tijd (x-as).
(Bron: Bouwen is vooruitzien (2006), aangepast op 26 juni 2020 door de auteurs van deze publicatie.)

Duurzaamheid

De berekening van de levensduurkosten vraagt om een langetermijnvisie op het project. Door alle fases van het project te beschouwen, denk je automatisch na over slim onderhoud en de hoogte van de energierekening. Zo heeft inzicht in de levensduurkosten direct en indirect een gunstige invloed op de duurzame bouw en exploitatie van gebouwen.

Een ontwerp met lage levensduurkosten heeft echter niet per definitie een lage milieu-impact. Idealiter wordt daarom ook berekend wat de invloed is op het klimaat. Dat gebeurt door de ecologische voetafdruk (bijvoorbeeld de CO2-uitstoot) van alle materialen in het gebouw bij elkaar op te tellen. Ook hier kijken we naar de hele levensduur. In vaktermen heet deze methode een life cycle assessment (LCA).

De combinatie van levensduurkosten (LCC) en LCA zegt iets over de balans tussen economie en klimaat. In een latere publicatie gaan we dieper in op de gelijkenissen tussen de LCA en de LCC, en hoe deze balans kan worden ingezet om waarde en kosten op lange termijn te kwantificeren. 

Samenwerking

Het Rijksvastgoedbedrijf, Life Cycle Vision, AT Osborne, IGG Bouweconomie en Brink werken samen aan het thema ‘levensduurkosten’, in samenspraak met de Nederlandse Vereniging voor Bouwkostendeskundigen (NVBK) en de Dutch Association of Cost Engineers (DACE).

Alle publicaties delen we ook in onze LinkedIn-groep.

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c146 c153 c225
Levensduurkosten: denk vooruit, reken vooruit

Levensduurkosten: denk vooruit, reken vooruit

23 feb om 10:01 uur
timer 1 min

Ondanks het doordacht ontwerpen van toekomstbestendige gebouwen zijn er toch gebouwen die binnen tien jaar aan ...

Lees verder »

c21 c153 c185 c190 c225 c244
DG Expeditie ’t Veen: circulariteit in Hattems ecosysteem

DG Expeditie ’t Veen: circulariteit in ...

03-11-2020 om 18:30 uur
timer 5 min

In hun derde samenkomst verkenden de expeditieleden van ’t Veen (Hattem) de circulaire mogelijkheden van ...

Lees verder »

c21 c153 c225 c244
Verbetering LCA-berekening nodig voor transitie naar circulaire economie

Verbetering LCA-berekening nodig voor transitie ...

06-10-2020 om 15:00 uur
timer 6 min

Bij duurzaam en circulair bouwen spelen de milieukosten van bouwmaterialen een cruciale rol. De berekening van ...

Lees verder »

c153 c190 c225
‘Ondergrens MPG is startschot voor hogere ambities’

‘Ondergrens MPG is startschot voor hogere ...

01-12-2017 om 13:00 uur

De grenswaarde van de Milieuprestatie Gebouwen in het Bouwbesluit komt razendsnel dichterbij. Vanaf 2018 is er ...

Lees verder »

c153 c225
Rapport: DPG maakt milieubelasting beter zichtbaar

Rapport: DPG maakt milieubelasting beter zichtbaar

09-08-2017 om 11:00 uur

De meetmethode Duurzaamheidsprestatie gebouwen (DPG) maakt de samenhang tussen energie- en materiaalgebruik beter ...

Lees verder »

c153 c225
Bouwmaterialenhandel zet in op ketensamenwerking

Bouwmaterialenhandel zet in op ketensamenwerking

22-06-2017 om 13:00 uur

De Veris Bouwmaterialengroep organiseerde op 13 en 16 juni een bijeenkomst voor haar leveranciers. Samen met SBK ...

Lees verder »

c153 c225
LCA: gereedschap voor een duurzame bouwketen

LCA: gereedschap voor een duurzame bouwketen

12-05-2017 om 08:00 uur

Om milieuprestaties van producten inzichtelijk te maken kan een levenscyclusanalyse (LCA) uitkomst bieden. Op 20 ...

Lees verder »

c153 c225
Nieuwe methode DPG in GPR Gebouw

Nieuwe methode DPG in GPR Gebouw

17-10-2016 om 08:00 uur

De nieuwe methode Duurzaamheidsprestatie Gebouw (DPG) is beschikbaar in GPR Gebouw 4.3. 

Lees verder »

c153 c225
Na 50 jaar nog steeds goed

Na 50 jaar nog steeds goed

25-03-2016 om 11:00 uur

Een oude Sallandse schuur uit 1963 kan nog steeds goed mee. Volgens test- en kennisbureau SHR is dit te danken ...

Lees verder »

c153 c225
Spoorbeheerder maakt duurzaamheid materiaalgebruik inzichtelijk

Spoorbeheerder maakt duurzaamheid materiaalgebruik ...

15-07-2015 om 15:30 uur

Spoorbeheerder ProRail stelde onlangs voor een groot aantal bouwmaterialen een levenscyclusanalyse (LCA) op. Daardoor ...

Lees verder »

c153 c225
Nieuwe versie Nationale Milieudatabase

Nieuwe versie Nationale Milieudatabase

17-06-2015 om 08:00 uur

Afgelopen maandag 15 juni heeft Stichting Bouwkwaliteit (SBK) versie 1.7 van de Nationale Milieudata (NMD) aan ...

Lees verder »

c153 c225
Wakker worden met … Johan Widheden

Wakker worden met … Johan Widheden

15-04-2015 om 08:00 uur

Mede door de inzet van het Sustainability-team staat AkzoNobel al meerdere jaren op 1 in de Dow Jones Sustainability ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up