De voordelen van het bepalen van levensduurkosten

timer4 min
De voordelen van het bepalen van levensduurkosten

Levensduurkosten zijn alle kosten in de ontwerp-, realisatie- en exploitatiefase. Breng die kosten goed in beeld en je kent de totale economische prestatie van een vastgoedobject.

We zeggen graag dat we goed doordacht ontwerpen en toekomstbestendige gebouwen realiseren. Toch kent iedereen wel voorbeelden van gebouwen waar binnen tien jaar grondige renovaties nodig waren. Of waar het binnenklimaat jaren na de oplevering nog steeds te wensen overliet.

Hoe kun je dan wel een verantwoorde en duurzame investeringsbeslissing nemen? Dat begint met inzicht in de levenscyclus van het gebouw en de levensduurkosten, op het juiste moment bepaald en dat via een eenduidige en objectieve methode.

Alle kosten

Met ‘levensduurkosten’ bedoelen we alle kosten in de ontwerp-, realisatie- en exploitatiefase (zie Figuur 1). Hiermee breng je de totale kosten - of beter gezegd: de totale economische prestatie - in beeld over de levenscyclus van een vastgoedobject (of een deel daarvan).

De voordelen van het bepalen van levensduurkosten

Figuur 1: de volledige levenscyclus van vastgoed, opgesplitst in ontwerp, realisatie en exploitatie.

De exacte scope en looptijd varieert per project en per opdrachtgever. Ook het detailniveau van de berekening varieert. De methode kan op strategisch niveau worden ingezet voor de berekening van de levensduurkosten van één of meer gebouwen. Ook de inzet op systeem- of detailniveau kan waardevol zijn. Bijvoorbeeld bij de keuze voor een vloerafwerking in een bepaalde ruimte.

Bij de berekening van de levensduurkosten is de factor tijd cruciaal. De resultaten kunnen op verschillende manieren worden gepresenteerd. Het meest gebruikt zijn de ‘terugverdientijd’ en de ‘netto contante waarde’ (NCW). Welke methode het best past, is afhankelijk van het doel van de berekening, het type project, de projectfase en de financiële huishouding van de opdrachtgever.  

Inzicht

Je berekent de levensduurkosten primair om inzicht te krijgen in alle relevante kosten tijdens de gekozen analyseperiode. De levensduurkosten worden aangevuld met opbrengsten en niet-financiële parameters. Zo heb je volledig inzicht in de kasstromen van je project. Daarmee kun je de discussie starten over de balans tussen de euro’s en de waarde die je op lange termijn creëert.    

Vaak worden de levensduurkosten berekend om verschillende varianten te vergelijken. Vervolgens kan de economisch meest verantwoorde variant worden gekozen. Daarmee is deze methode een systematische en eerlijke onderbouwing van de ontwerp- en investeringsbeslissingen. De methode stelt je in staat om vroegtijdig bij te sturen. Natuurlijk zijn levensduurkosten niet het enige criterium voor een beslissing, maar het financiële aspect is op deze manier wél goed geborgd.

Lange termijn

Het is raadzaam om de levensduurkosten al vroeg in het ontwikkel- en ontwerpproces te berekenen. In deze fases worden namelijk de beslissingen genomen met de grootste impact. Daardoor liggen hier ook de grootste kansen om de vastgoedportefeuille of het gebouw te optimaliseren. Figuur 2 laat dit mooi zien.
Grofweg 80% van de levensduurkosten wordt bepaald in de eerste 20% van het proces. Het loont dus om tijdig te berekenen of de uitgangspunten ook op lange termijn tot de meest economische oplossing leiden. Een iets hogere investering kan zomaar leiden tot lagere totale kosten.

De voordelen van het bepalen van levensduurkosten

Figuur 2: de potentiële invloed op de levensduurkosten en de kosten van wijzigingen (y-as) uitgezet in de tijd (x-as).
(Bron: Bouwen is vooruitzien (2006), aangepast op 26 juni 2020 door de auteurs van deze publicatie.)

Duurzaamheid

De berekening van de levensduurkosten vraagt om een langetermijnvisie op het project. Door alle fases van het project te beschouwen, denk je automatisch na over slim onderhoud en de hoogte van de energierekening. Zo heeft inzicht in de levensduurkosten direct en indirect een gunstige invloed op de duurzame bouw en exploitatie van gebouwen.

Een ontwerp met lage levensduurkosten heeft echter niet per definitie een lage milieu-impact. Idealiter wordt daarom ook berekend wat de invloed is op het klimaat. Dat gebeurt door de ecologische voetafdruk (bijvoorbeeld de CO2-uitstoot) van alle materialen in het gebouw bij elkaar op te tellen. Ook hier kijken we naar de hele levensduur. In vaktermen heet deze methode een life cycle assessment (LCA).

De combinatie van levensduurkosten (LCC) en LCA zegt iets over de balans tussen economie en klimaat. In een latere publicatie gaan we dieper in op de gelijkenissen tussen de LCA en de LCC, en hoe deze balans kan worden ingezet om waarde en kosten op lange termijn te kwantificeren. 

Samenwerking

Het Rijksvastgoedbedrijf, Life Cycle Vision, AT Osborne, IGG Bouweconomie en Brink werken samen aan het thema ‘levensduurkosten’, in samenspraak met de Nederlandse Vereniging voor Bouwkostendeskundigen (NVBK) en de Dutch Association of Cost Engineers (DACE).

Alle publicaties delen we ook in onze LinkedIn-groep.

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c144 c146 c225 c243
Ook zwembaden en sporthallen van het gas af

Ook zwembaden en sporthallen van het gas af

08-07-2019 om 08:00 uur
timer 3 min

Niet alleen bedrijven en huishoudens moeten op termijn over van gas op groene stroom. Ook zwembaden en sportaccommodaties ...

Lees verder »

c21 c54 c146 c244
Nieuwe verdienmodellen in de bouw- en vastgoedsector?

Nieuwe verdienmodellen in de bouw- en vastgoedsector?

08-04-2019 om 10:00 uur
timer 10

As a service, at your service: met diensten en abonnementen in plaats van producten kun je andere inkomstenbronnen ...

Lees verder »

c21 c146 c225 c249 c253
Kostenoverschrijdingen hebben vaak een politiek karakter

Kostenoverschrijdingen hebben vaak een politiek ...

24-01-2019 om 10:00 uur
timer 3 min

Waarom gieren de kosten van grote infrastructurele werken vaak uit de bocht? Kostenexpert Joep van der Meer: "Plannen ...

Lees verder »

c21 c125 c146 c225
Deadline voor Investeringsronde 2018 nadert

Deadline voor Investeringsronde 2018 nadert

05-08-2018 om 13:00 uur
timer 1 min

4 oktober is de laatste dag om een financieringsaanvraag te doen als innovator in duurzame energie. Dan sluit de ...

Lees verder »

c21 c120 c146 c225
Slimme fabriek voor renovatiepakketten in Overijssel

Slimme fabriek voor renovatiepakketten in Overijssel

23-07-2018 om 08:00 uur
timer 1 min

Er moeten renovatiepakketten komen waarmee oude, bestaande woningen in één keer energieneutraal kunnen ...

Lees verder »

c21 c146 c225
STEP-regeling volledig aangevraagd

STEP-regeling volledig aangevraagd

20-07-2018 om 15:30 uur
timer 1 min

De Stimuleringsregeling Energieprestatie huursector (STEP) is volledig aangevraagd en het volledige budget wordt ...

Lees verder »

c120 c146 c184 c225
Noord-Hollandse gemeenten krijgen geld voor onderzoek naar gasloze buurten

Noord-Hollandse gemeenten krijgen geld voor ...

17-07-2018 om 08:00 uur
timer 2 min

Hoe kun je als gemeente ervoor zorgen dat in 2021 woningen en gebouwen worden verwarmd zonder aardgas? In Noord-Holland ...

Lees verder »

c21 c120 c146 c225
Ombouw leegstaande winkels leveren 14.000 nieuwe woningen op 

Ombouw leegstaande winkels leveren 14.000 nieuwe ...

04-07-2018 om 13:00 uur
timer 2 min

Het samenbrengen van het overschot op de winkelmarkt met het tekort op de woningmarkt, maakt het mogelijk om tot ...

Lees verder »

c21 c54 c125 c146 c184
Gevraagd: effectieve transitieprikkels!

Gevraagd: effectieve transitieprikkels!

03-07-2018 om 15:30 uur
timer 3 min

Het spel is op de wagen. Aan de verschillende tafels wordt gewerkt aan het klimaatakkoord dat het nieuwe kabinet ...

Lees verder »

c21 c134 c146 c225
'Er is nu momentum om woningtekort op te lossen'

'Er is nu momentum om woningtekort op te lossen'

02-07-2018 om 15:30 uur
timer 2 min

De coalitieplannen voor nieuwbouw in Amsterdam, gericht op meer betaalbare en duurzame woningen, kunnen juist leiden ...

Lees verder »

c21 c125 c146 c225
Groningse Energiebank stap naar gasvrij Nederland

Groningse Energiebank stap naar gasvrij Nederland

02-07-2018 om 08:00 uur
timer 2 min

Via blockchain duurzame energie uitwisselen in één en dezelfde wijk en een innovatieve financieringswijze ...

Lees verder »

c21 c146 c190 c225
Mede-eigenaar worden van Madaster via obligaties

Mede-eigenaar worden van Madaster via obligaties

21-06-2018 om 12:00 uur
timer 2 min

Initiatiefnemer Thomas Rau van Madaster, de ’materialenbibliotheek voor vastgoed’, nam zojuist ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up