Nul op de meter: een volledig energieneutraal gemeentehuis

Nul op de meter: een volledig energieneutraal gemeentehuis

Hoe maak je van een verouderd gemeentehuis een toonbeeld van grootschalige verduurzaming? In Dronten koos de gemeenteraad unaniem voor een grondige renovatie. In samenwerking met de provincie, partijen uit het bedrijfsleven en met behulp van een subsidie uit het Europese Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) werd het gemeentehuis omgebouwd tot een volledig energieneutrale werkplek. 

Tekst: Paul Buckley

Het gemeentehuis, ontworpen door Piet Tauber, is in 1981 in gebruik genomen. In plaats van een nieuw pand te betrekken, koos de raad er in december 2018 voor het gemeentehuis te renoveren. Het pand staat op een logische plek in het centrum, en is onderdeel van het straatbeeld van de gemeente. In december 2019 is de renovatie gestart, en voor dit project is ruim 20 miljoen euro beschikbaar gesteld. Op 8 maart 2021 wordt het nieuwe gemeentehuis in gebruik genomen.

De gemeenteraad was unaniem in zijn oordeel dat het pand vernieuwd moest worden. “Er zijn temperaturen gemeten van boven de 40 graden,” vertelt Geert Gielen, regisseur duurzaamheid van de gemeente. “Klimatologisch was het pand ontzettend verouderd. Alleen de ramen konden open, er was geen mechanische ventilatie.”

“Twee jaar geleden wisten we nog niet precies wat we gingen doen,” zegt Pieter van Kruistum, projectmanager van de renovatie. Het was duidelijk dat het gebouw aardgasvrij moest worden, maar in Dronten hadden ze meer ambities: “Nul op de meter slaat meestal op koelen en verwarmen, maar bij ons gaat het over alle energie – ook laptops, lampen, et cetera.” De vele wanden en kleine kamertjes moesten ruimte maken voor grote ruimtes, glazen wanden en een meer informele inrichting.

Parkeren onder pv-panelen

Door uitstel van het openen van Lelystad Airport voor vakantievluchten was de provincie Flevoland op zoek naar een nieuwe locatie voor het PowerParking-project, waarbij parkeerplaatsen met pv-panelen lokale energiecentrales worden. Met behulp van provinciaal geld en een Europese subsidie kon de parkeerplaats achter het gemeentehuis worden omgetoverd tot PowerParking. Daar kunnen dankzij de vier innovatieve Quattro laadpalen zestien elektrische auto’s tegelijk worden opgeladen.

Hoewel het een behoorlijke uitdaging was om deze twee projecten samen te voegen, zorgde snel en intensief overleg ervoor dat vliegveld, provincie en gemeente elkaar van dienst konden zijn. Omdat Geert Gielen al lang in de regio Flevoland werkt heeft hij een breed netwerk en met die korte lijntjes lukte het om het project snel te verwezenlijken. “Binnen planning en begroting,” zegt Van Kruistum trots.

Nul op de meter: een volledig energieneutraal gemeentehuis

Met deze uitbreiding van de omvang van de renovatie werd het ook mogelijk een zeer duurzame en innovatieve NiMH-batterij van het Amerikaans-Zweedse Nilar te plaatsen. Daarmee kan het gemeentehuis stroom opslaan als de zonnecollectoren te veel produceren, om die op een later moment te gebruiken. De TU Delft, ook partner in het project PowerParking, gaat de resultaten van dit experiment in kaart brengen. Hiermee is de renovatie ook een interessant experiment in duurzaamheid geworden. Dronten vervult daarmee als duurzame gemeente een voorbeeldfunctie, zowel voor haar inwoners als voor andere gemeenten. “Het zou goed kunnen dat je over twee jaar een veel goedkopere en duurzamere accu kunt kopen,” zegt Van Kruistum, “maar deze is nu het duurzaamst. Stel je voor dat elk gemeentehuis een eigen batterij heeft. Dan kun je veel problemen oplossen.”

Circulariteit

Ook in de verbouwing is duurzaamheid en circulariteit centraal gesteld. Al het nieuwe materiaal dat wordt gebruikt is niet samengesteld, en kan dus eenvoudig gedemonteerd en hergebruikt worden. Alle maatschappelijke organisaties – kerken, moskeeën, scholen – uit de gemeente hebben gekeken of ze oud meubilair konden gebruiken. Maatschappelijk werkgever Impact voerde al het materiaal af dat niet meer gebruikt kon worden. “We hebben niet iemand ingeschakeld om te slopen,” zegt Gielen, “maar om te oogsten. Circulariteit is financieel heel haalbaar.”

Met deze mentaliteit kon in een razend tempo een succesvolle verduurzaming worden doorgevoerd. Volgens Van Kruistum en Gielen is het hierbij van essentieel belang om met alle partijen doorlopend snel te schakelen. Als projectleider renovatie en regisseur duurzaamheid onderhielden zij nauw contact met elkaar en met andere overheidsorganen en bedrijven. Het resultaat is een renovatie die binnen budget en planning is gebleven en een gemeentehuis vol lichte, leefbare werkplekken. Dankzij zonnepanelen, verbeterd klimaatbeheer, isolatie en een grijswaterplan, wordt een geschatte CO2-reductie van 138,6 ton bewerkstelligd. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) heeft aan de gemeente Dronten subsidie toegekend binnen het kader van de Stimulering Duurzame Energieproductie (SDE++). Hiermee kon een deel van de PowerParking worden gefinancierd.

Nul op de meter: een volledig energieneutraal gemeentehuisMet behulp van een subsidie uit het Europese Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) werd het gemeentehuis omgebouwd tot een volledig energieneutrale werkplek.


Kennis- en Innovatieplatform Verduurzaming Maatschappelijk Vastgoed

Wilt u als gemeente ook uw vastgoed verduurzamen? Het Kennis- en Innovatieplatform Verduurzaming Maatschappelijk Vastgoed biedt ondersteuning door kennis te delen op het gebied van bijvoorbeeld energiebesparing, subsidies en wet- en regelgeving. Laat u ook inspireren door goede voorbeelden van andere gemeenten. U vindt informatie over het brede spectrum van maatschappelijk vastgoed, van sport en scholen tot onderwijs en cultuur. In het platform hebben veel partijen hun krachten gebundeld, waaronder TNO, Kenniscentrum Sport, Ruimte-OK, de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Vaak kunnen bestaande initiatieven elkaar versterken. De regio-liaisons van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) kunnen daar ook aan bijdragen.


Dit artikel verscheen eerder in Duurzaam Gebouwd #49. Lees hier de volledige editie.

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c225 c243 c280
De Shift: van projecten naar programmeren

De Shift: van projecten naar programmeren

Vandaag om 09:01 uur
timer 6 min

Woningcorporaties spelen in de energietransitie vaak een cruciale rol. Om de specifieke vragen van corporaties ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c245
Gamechangers in de Bouw en Infra barst op 25 november los

Gamechangers in de Bouw en Infra barst op 25 ...

8 okt om 07:00 uur
timer 1 min

Hét grote bouwteam-event van 2021 is aanstaande. Op 25 november nodigen we alle sectoren van de bouw en ...

Lees verder »

c21 c225 c243
<span>Green Buildings Event 2021: ‘Radicale verandering door innovatie, kennisdeling en lef!’</span>

Green Buildings Event 2021: ‘Radicale ...

8 okt om 06:30 uur
timer 7 min

Het is overduidelijk: er moet een verandering plaatsvinden om de klimaatdoelstellingen van Parijs te halen. Er ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Advertorial: Duurzamer bouwen met Faay op Maat

Advertorial: Duurzamer bouwen met Faay op Maat

8 okt om 06:30 uur
timer 3 min

Zowel met vlas als biobased en circulaire grondstof als met prefabricage, sluiten de Faay scheidingswanden perfect ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c267
Creatieve oplossingen voor elektrificatie bedrijventerreinen

Creatieve oplossingen voor elektrificatie bedrijventerreinen

5 okt om 14:01 uur
timer 6 min

Elektriciteitsnetwerken sluiten niet meer altijd goed aan bij de behoeften van klanten en bedrijven. Met slimme ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c286
Luister de nieuwe Duurzaam Gebouwd Podcast 

Luister de nieuwe Duurzaam Gebouwd Podcast 

1 okt om 12:30 uur
timer 1 min

De nieuwe Duurzaam Gebouwd Podcast staat weer klaar voor jouw luisterplezier. Deze aflevering hebben we experts ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c245
Gideon Maasland, Bram Adema en Mantijn van Leeuwen op Building Holland 2021

Gideon Maasland, Bram Adema en Mantijn van Leeuwen ...

30 sep om 17:00 uur

De mainstage op Building Holland 2021 puilt uit van topsprekers, die jou enthousiast maken voor de volgende stap ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c245
Side Events Building Holland 2021: Smart Buildings, Innovatie in de Gevel en Deelmobiliteit

Side Events Building Holland 2021: Smart Buildings, ...

30 sep om 14:30 uur

Wil je meer kennis over Smart Buildings, gevelinnovatie of deelmobiliteit? Dan ben je aan het juiste adres bij ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Volgende fase voor Gasthuiskwartier Den Bosch

Volgende fase voor Gasthuiskwartier Den Bosch

29 sep om 08:43 uur

Vof Gasthuiskwartier, een samenwerkingsverband van gebiedsontwikkelaars AM en Heijmans, viert op 29 september ...

Lees verder »

c21 c168 c225 c243 c276 c281
SDG’s, Waterstof en Smart Buildings op Side Events Building Holland 2021

SDG’s, Waterstof en Smart Buildings op ...

23 sep om 17:30 uur

Sustainable Development Goals, Waterstof & CO2-reductie en Smart Buildings. Wil je meer leren over deze onderwerpen ...

Lees verder »

c21 c185 c225 c243
Advertorial: Op ontdekkingstocht met de SDG’s, ga je mee?

Advertorial: Op ontdekkingstocht met de SDG’s, ...

22 sep om 14:00 uur
timer 4 min

We zijn het aan de aarde en toekomstige generaties verplicht bij elk huisvestingsvraagstuk met het beste, meest ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Schrijf je in voor de opleiding Basiscertificaat Energietransitie Gebouwde Omgeving

Schrijf je in voor de opleiding Basiscertificaat ...

22 sep om 11:52 uur
timer 1 min

Wil jij met een voorsprong aan de slag met praktische oplossingen voor de energietransitie in de gebouwde omgeving? ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up