Nul op de meter: een volledig energieneutraal gemeentehuis

Nul op de meter: een volledig energieneutraal gemeentehuis

Hoe maak je van een verouderd gemeentehuis een toonbeeld van grootschalige verduurzaming? In Dronten koos de gemeenteraad unaniem voor een grondige renovatie. In samenwerking met de provincie, partijen uit het bedrijfsleven en met behulp van een subsidie uit het Europese Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) werd het gemeentehuis omgebouwd tot een volledig energieneutrale werkplek. 

Tekst: Paul Buckley

Het gemeentehuis, ontworpen door Piet Tauber, is in 1981 in gebruik genomen. In plaats van een nieuw pand te betrekken, koos de raad er in december 2018 voor het gemeentehuis te renoveren. Het pand staat op een logische plek in het centrum, en is onderdeel van het straatbeeld van de gemeente. In december 2019 is de renovatie gestart, en voor dit project is ruim 20 miljoen euro beschikbaar gesteld. Op 8 maart 2021 wordt het nieuwe gemeentehuis in gebruik genomen.

De gemeenteraad was unaniem in zijn oordeel dat het pand vernieuwd moest worden. “Er zijn temperaturen gemeten van boven de 40 graden,” vertelt Geert Gielen, regisseur duurzaamheid van de gemeente. “Klimatologisch was het pand ontzettend verouderd. Alleen de ramen konden open, er was geen mechanische ventilatie.”

“Twee jaar geleden wisten we nog niet precies wat we gingen doen,” zegt Pieter van Kruistum, projectmanager van de renovatie. Het was duidelijk dat het gebouw aardgasvrij moest worden, maar in Dronten hadden ze meer ambities: “Nul op de meter slaat meestal op koelen en verwarmen, maar bij ons gaat het over alle energie – ook laptops, lampen, et cetera.” De vele wanden en kleine kamertjes moesten ruimte maken voor grote ruimtes, glazen wanden en een meer informele inrichting.

Parkeren onder pv-panelen

Door uitstel van het openen van Lelystad Airport voor vakantievluchten was de provincie Flevoland op zoek naar een nieuwe locatie voor het PowerParking-project, waarbij parkeerplaatsen met pv-panelen lokale energiecentrales worden. Met behulp van provinciaal geld en een Europese subsidie kon de parkeerplaats achter het gemeentehuis worden omgetoverd tot PowerParking. Daar kunnen dankzij de vier innovatieve Quattro laadpalen zestien elektrische auto’s tegelijk worden opgeladen.

Hoewel het een behoorlijke uitdaging was om deze twee projecten samen te voegen, zorgde snel en intensief overleg ervoor dat vliegveld, provincie en gemeente elkaar van dienst konden zijn. Omdat Geert Gielen al lang in de regio Flevoland werkt heeft hij een breed netwerk en met die korte lijntjes lukte het om het project snel te verwezenlijken. “Binnen planning en begroting,” zegt Van Kruistum trots.

Nul op de meter: een volledig energieneutraal gemeentehuis

Met deze uitbreiding van de omvang van de renovatie werd het ook mogelijk een zeer duurzame en innovatieve NiMH-batterij van het Amerikaans-Zweedse Nilar te plaatsen. Daarmee kan het gemeentehuis stroom opslaan als de zonnecollectoren te veel produceren, om die op een later moment te gebruiken. De TU Delft, ook partner in het project PowerParking, gaat de resultaten van dit experiment in kaart brengen. Hiermee is de renovatie ook een interessant experiment in duurzaamheid geworden. Dronten vervult daarmee als duurzame gemeente een voorbeeldfunctie, zowel voor haar inwoners als voor andere gemeenten. “Het zou goed kunnen dat je over twee jaar een veel goedkopere en duurzamere accu kunt kopen,” zegt Van Kruistum, “maar deze is nu het duurzaamst. Stel je voor dat elk gemeentehuis een eigen batterij heeft. Dan kun je veel problemen oplossen.”

Circulariteit

Ook in de verbouwing is duurzaamheid en circulariteit centraal gesteld. Al het nieuwe materiaal dat wordt gebruikt is niet samengesteld, en kan dus eenvoudig gedemonteerd en hergebruikt worden. Alle maatschappelijke organisaties – kerken, moskeeën, scholen – uit de gemeente hebben gekeken of ze oud meubilair konden gebruiken. Maatschappelijk werkgever Impact voerde al het materiaal af dat niet meer gebruikt kon worden. “We hebben niet iemand ingeschakeld om te slopen,” zegt Gielen, “maar om te oogsten. Circulariteit is financieel heel haalbaar.”

Met deze mentaliteit kon in een razend tempo een succesvolle verduurzaming worden doorgevoerd. Volgens Van Kruistum en Gielen is het hierbij van essentieel belang om met alle partijen doorlopend snel te schakelen. Als projectleider renovatie en regisseur duurzaamheid onderhielden zij nauw contact met elkaar en met andere overheidsorganen en bedrijven. Het resultaat is een renovatie die binnen budget en planning is gebleven en een gemeentehuis vol lichte, leefbare werkplekken. Dankzij zonnepanelen, verbeterd klimaatbeheer, isolatie en een grijswaterplan, wordt een geschatte CO2-reductie van 138,6 ton bewerkstelligd. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) heeft aan de gemeente Dronten subsidie toegekend binnen het kader van de Stimulering Duurzame Energieproductie (SDE++). Hiermee kon een deel van de PowerParking worden gefinancierd.

Nul op de meter: een volledig energieneutraal gemeentehuisMet behulp van een subsidie uit het Europese Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) werd het gemeentehuis omgebouwd tot een volledig energieneutrale werkplek.


Kennis- en Innovatieplatform Verduurzaming Maatschappelijk Vastgoed

Wilt u als gemeente ook uw vastgoed verduurzamen? Het Kennis- en Innovatieplatform Verduurzaming Maatschappelijk Vastgoed biedt ondersteuning door kennis te delen op het gebied van bijvoorbeeld energiebesparing, subsidies en wet- en regelgeving. Laat u ook inspireren door goede voorbeelden van andere gemeenten. U vindt informatie over het brede spectrum van maatschappelijk vastgoed, van sport en scholen tot onderwijs en cultuur. In het platform hebben veel partijen hun krachten gebundeld, waaronder TNO, Kenniscentrum Sport, Ruimte-OK, de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Vaak kunnen bestaande initiatieven elkaar versterken. De regio-liaisons van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) kunnen daar ook aan bijdragen.


Dit artikel verscheen eerder in Duurzaam Gebouwd #49. Lees hier de volledige editie.

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c225 c237 c243 c277
Duurzame groene gevel in Delft weet alle ogen op zich gericht

Duurzame groene gevel in Delft weet alle ogen ...

29 jul om 10:01 uur
timer 3 min

Een bijzondere gevel in Delft, vol klimaatadaptieve en natuurinclusieve eigenschappen, heeft al enige tijd een ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c265
Asfaltspreidmachine zonder uitstoot CO2 en fijnstof

Asfaltspreidmachine zonder uitstoot CO2 ...

28 jul om 08:01 uur
timer 2 min

Na een aantal testprojecten dit jaar zal in 2022 een nieuwe, elektrische asfaltspreidmachine volop gaan meedraaien ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c265
Waterschap daagt markt uit met duurzame dijkversterking

Waterschap daagt markt uit met duurzame dijkversterking

27 jul om 13:01 uur
timer 3 min

Dijkversterking is een super actueel thema, maar kan dat ook worden gerealiseerd zonder uitstoot van schadelijke ...

Lees verder »

c185 c223 c243
Whitepaper: 'Hoe vind je de juiste professionals voor je verduurzamingsopgave?'

Whitepaper: 'Hoe vind je de juiste professionals ...

De uitdagingen om de Energietransitie in te vullen liegen er niet om. In 2030 moeten we meer dan de helft minder ...
c21 c184 c225 c243 c245
Save the date: Nationaal Gezonde Scholen Congres

Save the date: Nationaal Gezonde Scholen Congres

23 jul om 14:25 uur

Je bent schoolbestuurder, beleidsadviseur of ontwerper en je bent dagelijks bezig scholen optimaal in te richten ...

Lees verder »

c21 c54 c243 c244
Toekomst van wonen en CO2-reductie

Toekomst van wonen en CO2-reductie

21 jul om 15:30 uur
timer 5 min

Marten Valk: We hebben in de gebouwde omgeving de uitdaging om onze huidige CO2-uitstoot terug te brengen van 180 Mt/jaar naar ...

Lees verder »

c21 c225 c243
De kortste route naar een slimmer en groener Europa

De kortste route naar een slimmer en groener ...

21 jul om 15:15 uur
timer 1 min

De verduurzamingssnelheid moet verdubbelen, willen we de gestelde duurzaamheidsdoelen voor 2050 behalen. De Europese ...

Lees verder »

c21 c54 c243
Het kan anders: financiering

Het kan anders: financiering

20 jul om 11:00 uur

In een blogreeks gaat Hans Hidden in op hoe het ‘anders kan’ in de ruimtelijke omgeving, waarin hij ...

Lees verder »

c21 c190 c225 c243
Brick Valley: duurzame intenties baksteenfabrikanten

Brick Valley: duurzame intenties baksteenfabrikanten

20 jul om 07:56 uur
timer 3 min

De intentie van vier baksteenfabrikanten om gezamenlijk te komen tot een halvering van de broeikasgasemissies ...

Lees verder »

c21 c125 c225 c243
2,7 kilometer diep boren naar bodemwarmte in Friesland

2,7 kilometer diep boren naar bodemwarmte in ...

19 jul om 13:01 uur
timer 2 min

Op zoek naar aardwarmte waarmee gebouwen en woningen met duurzame energie kunnen worden verwarmd, bouwt Bouwgroep ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c281
Rondreizend tiny house toont twee systemen met waterstof

Rondreizend tiny house toont twee systemen met ...

19 jul om 11:01 uur
timer 3 min

In Hoogeveen moet in ’s werelds eerste waterstofwijk worden aangetoond dat waterstof een veilig, comfortabel ...

Lees verder »

c21 c54 c135 c243
Energielabel C eerste, kleine stap richting Eindnorm Utiliteitsbouw

Energielabel C eerste, kleine stap richting ...

16 jul om 13:01 uur
timer 3 min

Nog anderhalf jaar en dan is Energielabel C verplicht voor elk kantoorgebouw in Nederland. Daarmee zijn we er ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up