Nul op de meter: een volledig energieneutraal gemeentehuis

Nul op de meter: een volledig energieneutraal gemeentehuis

Hoe maak je van een verouderd gemeentehuis een toonbeeld van grootschalige verduurzaming? In Dronten koos de gemeenteraad unaniem voor een grondige renovatie. In samenwerking met de provincie, partijen uit het bedrijfsleven en met behulp van een subsidie uit het Europese Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) werd het gemeentehuis omgebouwd tot een volledig energieneutrale werkplek. 

Tekst: Paul Buckley

Het gemeentehuis, ontworpen door Piet Tauber, is in 1981 in gebruik genomen. In plaats van een nieuw pand te betrekken, koos de raad er in december 2018 voor het gemeentehuis te renoveren. Het pand staat op een logische plek in het centrum, en is onderdeel van het straatbeeld van de gemeente. In december 2019 is de renovatie gestart, en voor dit project is ruim 20 miljoen euro beschikbaar gesteld. Op 8 maart 2021 wordt het nieuwe gemeentehuis in gebruik genomen.

De gemeenteraad was unaniem in zijn oordeel dat het pand vernieuwd moest worden. “Er zijn temperaturen gemeten van boven de 40 graden,” vertelt Geert Gielen, regisseur duurzaamheid van de gemeente. “Klimatologisch was het pand ontzettend verouderd. Alleen de ramen konden open, er was geen mechanische ventilatie.”

“Twee jaar geleden wisten we nog niet precies wat we gingen doen,” zegt Pieter van Kruistum, projectmanager van de renovatie. Het was duidelijk dat het gebouw aardgasvrij moest worden, maar in Dronten hadden ze meer ambities: “Nul op de meter slaat meestal op koelen en verwarmen, maar bij ons gaat het over alle energie – ook laptops, lampen, et cetera.” De vele wanden en kleine kamertjes moesten ruimte maken voor grote ruimtes, glazen wanden en een meer informele inrichting.

Parkeren onder pv-panelen

Door uitstel van het openen van Lelystad Airport voor vakantievluchten was de provincie Flevoland op zoek naar een nieuwe locatie voor het PowerParking-project, waarbij parkeerplaatsen met pv-panelen lokale energiecentrales worden. Met behulp van provinciaal geld en een Europese subsidie kon de parkeerplaats achter het gemeentehuis worden omgetoverd tot PowerParking. Daar kunnen dankzij de vier innovatieve Quattro laadpalen zestien elektrische auto’s tegelijk worden opgeladen.

Hoewel het een behoorlijke uitdaging was om deze twee projecten samen te voegen, zorgde snel en intensief overleg ervoor dat vliegveld, provincie en gemeente elkaar van dienst konden zijn. Omdat Geert Gielen al lang in de regio Flevoland werkt heeft hij een breed netwerk en met die korte lijntjes lukte het om het project snel te verwezenlijken. “Binnen planning en begroting,” zegt Van Kruistum trots.

Nul op de meter: een volledig energieneutraal gemeentehuis

Met deze uitbreiding van de omvang van de renovatie werd het ook mogelijk een zeer duurzame en innovatieve NiMH-batterij van het Amerikaans-Zweedse Nilar te plaatsen. Daarmee kan het gemeentehuis stroom opslaan als de zonnecollectoren te veel produceren, om die op een later moment te gebruiken. De TU Delft, ook partner in het project PowerParking, gaat de resultaten van dit experiment in kaart brengen. Hiermee is de renovatie ook een interessant experiment in duurzaamheid geworden. Dronten vervult daarmee als duurzame gemeente een voorbeeldfunctie, zowel voor haar inwoners als voor andere gemeenten. “Het zou goed kunnen dat je over twee jaar een veel goedkopere en duurzamere accu kunt kopen,” zegt Van Kruistum, “maar deze is nu het duurzaamst. Stel je voor dat elk gemeentehuis een eigen batterij heeft. Dan kun je veel problemen oplossen.”

Circulariteit

Ook in de verbouwing is duurzaamheid en circulariteit centraal gesteld. Al het nieuwe materiaal dat wordt gebruikt is niet samengesteld, en kan dus eenvoudig gedemonteerd en hergebruikt worden. Alle maatschappelijke organisaties – kerken, moskeeën, scholen – uit de gemeente hebben gekeken of ze oud meubilair konden gebruiken. Maatschappelijk werkgever Impact voerde al het materiaal af dat niet meer gebruikt kon worden. “We hebben niet iemand ingeschakeld om te slopen,” zegt Gielen, “maar om te oogsten. Circulariteit is financieel heel haalbaar.”

Met deze mentaliteit kon in een razend tempo een succesvolle verduurzaming worden doorgevoerd. Volgens Van Kruistum en Gielen is het hierbij van essentieel belang om met alle partijen doorlopend snel te schakelen. Als projectleider renovatie en regisseur duurzaamheid onderhielden zij nauw contact met elkaar en met andere overheidsorganen en bedrijven. Het resultaat is een renovatie die binnen budget en planning is gebleven en een gemeentehuis vol lichte, leefbare werkplekken. Dankzij zonnepanelen, verbeterd klimaatbeheer, isolatie en een grijswaterplan, wordt een geschatte CO2-reductie van 138,6 ton bewerkstelligd. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) heeft aan de gemeente Dronten subsidie toegekend binnen het kader van de Stimulering Duurzame Energieproductie (SDE++). Hiermee kon een deel van de PowerParking worden gefinancierd.

Nul op de meter: een volledig energieneutraal gemeentehuisMet behulp van een subsidie uit het Europese Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) werd het gemeentehuis omgebouwd tot een volledig energieneutrale werkplek.


Kennis- en Innovatieplatform Verduurzaming Maatschappelijk Vastgoed

Wilt u als gemeente ook uw vastgoed verduurzamen? Het Kennis- en Innovatieplatform Verduurzaming Maatschappelijk Vastgoed biedt ondersteuning door kennis te delen op het gebied van bijvoorbeeld energiebesparing, subsidies en wet- en regelgeving. Laat u ook inspireren door goede voorbeelden van andere gemeenten. U vindt informatie over het brede spectrum van maatschappelijk vastgoed, van sport en scholen tot onderwijs en cultuur. In het platform hebben veel partijen hun krachten gebundeld, waaronder TNO, Kenniscentrum Sport, Ruimte-OK, de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Vaak kunnen bestaande initiatieven elkaar versterken. De regio-liaisons van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) kunnen daar ook aan bijdragen.


Dit artikel verscheen eerder in Duurzaam Gebouwd #49. Lees hier de volledige editie.

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c225 c243
Gebruik van methaan uit biogas voor de energietransitie 

Gebruik van methaan uit biogas voor de energietransitie 

6 mei om 15:00 uur

Wat is de betekenis van methaangas en de omzetting daarvan in waterstof bij het koolstofvrij maken van de energievoorziening? ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Betaalbare starterswoning wel degelijk mogelijk

Betaalbare starterswoning wel degelijk mogelijk

6 mei om 09:41 uur

Een energieneutrale starterswoning voor 150.000 tot 200.000 euro is wel degelijk haalbaar. Dit concludeert Develop ...

Lees verder »

c21 c54 c243
Met inspiratie, zonder rampen

Met inspiratie, zonder rampen

3 mei om 15:30 uur
timer 1 min

Claudia Bouwens: De blik op 2050 stemt droevig. We kennen de richting, maar met het tempo zoals het nu gaat, redden we het niet. ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c265
Nieuwe film over energietransitie: Het paradijs op aarde begint in Nederland

Nieuwe film over energietransitie: Het paradijs ...

23 apr om 07:01 uur
timer 3 min

In de documentaire ‘Het paradijs op aarde begint in Nederland (met de energietransitie)’ laat Ruud ...

Lees verder »

c21 c26 c243
Advertorial: Van energielabel F naar A!

Advertorial: Van energielabel F naar A!

21 apr om 07:00 uur

De isolatie-eisen die gesteld worden in de bouw zijn hoog. Goede isolatie, een hoge luchtdichtheid en het beperken ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c265
Eerste gemeenten aan de slag met Slimme Wijken Aanpak

Eerste gemeenten aan de slag met Slimme Wijken ...

19 apr om 13:01 uur
timer 2 min

Aardgasvrij in 2050 is de stip aan de horizon, maar nu al kunnen woningen aardgasvrij-ready worden gemaakt. Om ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c243
Wat kunnen we leren van de aardgastransitie uit de jaren 60?

Wat kunnen we leren van de aardgastransitie ...

19 apr om 10:01 uur
timer 6 min

Met een indrukwekkende propagandacampagne, duizenden kilometers leidingwerk en miljoenen apparaten die werden ...

Lees verder »

c21 c160 c225 c243 c265
Mythes warmtepomp ontrafeld in gratis webinar

Mythes warmtepomp ontrafeld in gratis webinar

14 apr om 10:01 uur
timer 1 min

In het webinar ‘Warmtepompen in de bestaande bouw’ wordt uitgelegd hoe warmtepompen voor zowel CO2-reductie ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c237 c243
Utrecht aan de slag met Buurt Bouwdoos Warmtetransitie

Utrecht aan de slag met Buurt Bouwdoos Warmtetransitie

12 apr om 10:01 uur
timer 5 min

“De Buurt Bouwdoos Warmtetransitie is een heel mooi concept dat we graag in heel Nederland  benut willen ...

Lees verder »

c21 c54 c243 c244
Niet omdat het beton opraakt

Niet omdat het beton opraakt

9 apr om 17:00 uur
timer 3 min

Hans Korbee: Net zomin als dat het stenen tijdperk eindigde omdat de stenen opraakten, zal de huidige lineaire bouweconomie ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c265
Van Gelder trekt emissievrij de natuur in

Van Gelder trekt emissievrij de natuur in

9 apr om 11:01 uur
timer 2 min

Ondanks de stikstofcrisis kan de Natuurboulevard in Oostvoorne toch worden aangelegd. Van Gelder zal de laatste ...

Lees verder »

c21 c225 c243
‘Het einddoel hoeft niet alleen energielabel C te zijn’

‘Het einddoel hoeft niet alleen energielabel ...

9 apr om 09:01 uur

Gemeente Rotterdam voldoet met circa de helft van de gemeentelijke kantoorgebouwen aan de energielabel-C-verplichting.

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up