'Frisse lucht mag geld kosten'

timer7 min
'Frisse lucht mag geld kosten'

Een duurzame school is niet alleen een energiezuinige school. Alle duurzaamheidsoplossingen zijn gericht op één doel: het geven van onderwijs. Dat en meer kwam naar voren tijdens het online event Een vliegende start maken met schoolverduurzaming op 11 maart, georganiseerd door Duurzaam Gebouwd en Stedebouw & Architectuur.

Wim Lengkeek, expert Huisvesting & Financiering bij Kenniscentrum Ruimte-OK, trad op als dagvoorzitter. Vanuit die rol gaf hij ons direct een herkenbare situatie: een bezoek aan een verouderd schoolgebouw zonder ventilatie. “Je kon bijna tegen de lucht aanleunen omdat de ramen dichtzaten”, aldus Lengkeek. “De kinderen keken je glazig aan, maar door de stoot frisse lucht van de deur die openging, beurde iedereen op.”

Hoewel we zulke situaties vandaag de dag niet meer meemaken – de pandemie is daar mede debet aan – stipt Lengkeek aan dat frisse scholen nog steeds niet de standaard zijn. Om dat te verhelpen, moeten we samen sterk staan. “We zijn hier met 180 bezoekers, van architecten, bouwers en installateurs tot gemeenten en schoolbesturen”, zei hij. “Het is fijn dat we met zo’n breed gezelschap zijn, zodat we goed met elkaar kunnen nadenken over deze opgave.”

SUVIS-subsidie en samenwerking

Allereerst iets wat we binnen onderwijshuisvesting niet mogen vergeten: de SUVIS-regeling. Vanuit deze regeling is momenteel 100 miljoen euro subsidie beschikbaar om het binnenklimaat van VO- en PO-scholen te verbeteren. Hierin mogen ook andere duurzaamheidsmaatregelen worden meegenomen. “Sinds 11 maart zijn er 700 aanvragen binnengekomen, met een bedrag van in totaal 97 miljoen”, aldus Caroline Koot, adviseur bij de RVO. “Indien ze allemaal correct zijn en gehonoreerd worden, zitten we dus bijna aan het budget.”

'Frisse lucht mag geld kosten'
Rik van Kraaij en Caroline Koot van de RVO in gesprek met Wim Lengkeek van Ruimte-OK.

De SUVIS-regeling, die tot 30 juni aanvragen toelaat, biedt scholen ademruimte op gebied van luchtverversing. Toch is er meer nodig dan dat. RVO wil zich daarom in de toekomst hard maken voor een integrale benadering. Daarbij verwijzen de adviseurs naar Ruimte-OK, die te allen tijde beschikbaar zijn voor advies en begeleiding, bijvoorbeeld als de school geen subsidie weet te ontvangen. Alle informatie over de SUVIS-regeling is hier te vinden.

Planmatige aanpak

Lengkeek stipt vervolgens aan hoezeer de nood aan de man is. “Kijkend naar het CO2-reductiepad hebben we van 1990 tot nu niet veel gereduceerd”, vertelt hij. Dat terwijl we twee duidelijke stippen aan de horizon hebben: een reductie van 49% in 2030 en van 95% in 2050. Om dit te behalen, is een planmatige aanpak nodig. “Daarom hebben wij een stappenplan ontwikkeld om schoolbesturen in zeven stappen mee te nemen naar duurzame schoolgebouwen.” Dit spoorboekje helpt door stapsgewijs de lokale opgave inzichtelijk te maken, ambities te bepalen en een plan van aanpak vast te stellen.

Volgens Lengkeek moeten we vooral niet uit oog verliezen waarvoor we het doen. “Een duurzaam schoolgebouw is niet alleen een gebouw waar toevallig weinig elektriciteit wordt gebruikt”, zegt hij. “Het is een gebouw waar goed onderwijs gegeven wordt, dat inclusief en flexibel is om allerlei vormen van onderwijs te herbergen, waar het binnenklimaat prettig is, enz. Al deze zaken moeten we meenemen. En ik hoor nu al het commentaar: ‘Hoe komen we aan het geld?’ Maar draai het eens om: wat is de gezamenlijke ambitie van school en gemeente?” Door dat eerst te bepalen, kan inzichtelijk worden gemaakt wat wél kan. En dat is vaak meer dan je verwacht.

Duurzaam onderwijshuisvestingsbeleid

Tussen de keynotes door konden deelnemers kennis ophalen in twee sessierondes. In een van de sessies stipte huisvestingsadviseur HEVO de vele maatregelen aan waar scholen rekening mee moeten houden. Denk aan de verplichting van het IHP, de handhaving van de CO2-reductie alsook diverse demografische ontwikkelingen. Hiervoor zijn instrumenten nodig om te inventariseren wat er ligt zodat een strategie gekozen kan worden.

'Frisse lucht mag geld kosten'
Michel Drenth en Pim Bressers van HEVO.

Een zo’n instrument is het CO2mpas, een tool waarmee de energieprestaties van jouw onderwijsvastgoed overzichtelijk gebundeld worden. In een demo liet Pim Bresser van HEVO zien hoe dat werkt. Daarbij tipte hij om niet alleen het vastgoed inzichtelijk te maken dat voor 2050 aangepakt moet worden, maar ook de schoolgebouwen die ‘buiten de scope van het IHP vallen’. Met de tool kun je per school diverse scenario’s laten simuleren, zoals de effecten van ingrepen op gebied van gas en energie, zodat je kunt zien wat voor invloed dat heeft op het totaalplaatje van jouw vastgoed.

Met het CO2mpas wist HEVO in een oogopslag duidelijk te maken hoe een schoolbestuur in theorie ‘op laagdrempelige wijze’ de beoogde CO2-doelen voor 2030 en 2050 kan behalen. Meer weten? Kijk dan op de website van HEVO.

Marktpartijen, kom in actie!

Geen geld betekent niet dat je niet aan de slag kunt met schoolverduurzaming. Om dat toe te lichten, sprak Wichert Eikelenboom de deelnemers toe. Ook Eikelenboom, adviseur scholenbouw en in het verleden bestuurder bij Stichting Voila, benadrukt de noodzaak voor samenwerking tussen onderwijs, gemeente en markt. “Zeker de markt, want dat zijn de partijen die met de moeilijk te bereiken schoolbesturen in gesprek komen. Dus aan jullie de schone taak om ze mee te nemen!”

Volgens Eikelenboom is werken in een bouwteam een uitstekende manier om de gezonde aspecten van een gebouw – lucht, licht, geluid en temperatuur – optimaal mee te nemen. “Ook hier heb je de markt weer nodig”, stipt hij aan. “Mensen in het onderwijs kunnen dat technische deel niet overzien, maar ze moeten wel investeren.” Zo noemt hij een TCO-benadering als een sterke oplossing, omdat dit zorgt voor meer betrokkenheid en een ‘investering uit de toekomst krijgt’. Want, zegt Eikelenboom: “Het risico van een verbouwing of nieuwbouw zit niet in de klus zelf, maar in de exploitatie van het gebouw. Dus: investeer aan de voorkant in onderhoud om de exploitatielasten naar beneden te halen. Dat móet je doen!”

'Frisse lucht mag geld kosten'
Enkele tips van Wichert Eikelenboom om energie én kosten te besparen.

“Dat betekent ook”, vervolgt hij, “dat zaken gewoon geld mogen kosten.” Eikelenboom hekelt dat er altijd nagedacht wordt over de terugverdientijd. “Die gedachte moeten we loslaten. Een gebouw mág geld kosten. Frisse lucht mag geld kosten.” Er zijn veel kansen om die financiële kant op te vangen. Denk aan de BTW teruggave op zonnepanelen, alsook de SDE en tegenwoordig de SUVIS subsidie. Eikelenboom tipt vooral om samen met je gemeente te onderzoeken wat mogelijk is. “Veel gemeenten willen echt wel meer dan alleen budget geven. De Duurzaamheidslening om je bouwbudget te verhogen is een goed voorbeeld.”

Een jaar lang Gezonde Scholen

Het online event Een vliegende start maken met schoolverduurzaming liet zien dat er veel passie en energie is, maar dat de samenwerking tussen gemeenten en schoolbesturen nog beter kan. Dus: vind elkaar, want alleen samen kunnen we de ambities formuleren en die stip op de horizon zetten.

Besef ook dat een duurzame school niet alleen een energiezuinige school is. De duurzaamheidsoplossingen moeten stuk voor stuk gericht zijn op maar één doel: het geven van onderwijs. Daarin merken we ook een duidelijke oproep aan de markt: neem schoolbesturen mee in jullie kennis. Zij weten wat nodig is en jullie kunnen daarin te hulp schieten.

Dit online event was de eerste van het jaarprogramma over gezonde scholen, georganiseerd door Stedebouw & Architectuur en Duurzaam Gebouwd. Later dit jaar volg je nog diverse andere events waarin wij alle facetten van schoolverduurzaming de revue laten passeren. Al deze onderwerpen komen vervolgens samen op het Nationaal Gezonde Scholen Congres op 10 november 2021, gesteund door hoofdsponsor Saint-Gobain.

'Frisse lucht mag geld kosten'Wil je hier meer over weten, dan kun je vanaf nu terecht op de website nationaalgezondescholencongres.nl. Hier vind je alle informatie over de reeks events van het jaarprogramma, alsook de mogelijkheid om je alvast aan te melden voor het congres.

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c143 c225 c245
Zo ontwerp je een school voor betere leerprestaties

Zo ontwerp je een school voor betere leerprestaties

8 sep om 08:00 uur
timer 2 min

Wat leveren zaken als licht, geluid, thermisch comfort en luchtkwaliteit voor bijdrage aan de leerprestaties en ...

Lees verder »

c21 c225 c245 c263
Van inzicht naar uitzicht bij schoolventilatie

Van inzicht naar uitzicht bij schoolventilatie

6 sep om 08:00 uur
timer 1 min

Oplossingen en technieken om een optimale ventilatie te bereiken zijn belangrijk, maar laten we niet het proces ...

Lees verder »

c151 c223 c245 c261
Whitepaper: 'Toekomstbestendige zorg begint bij inzicht en grip'

Whitepaper: 'Toekomstbestendige zorg begint ...

In deze whitepaper leggen we je uit hoe je met weinig inspanning invulling geeft aan verduurzaming en welke ...
c21 c148 c225 c243 c245
Advertorial: Volg op 29 september gratis het Webinar ABB Cylon® HVAC Smart Building Solutions

Advertorial: Volg op 29 september gratis het ...

2 sep om 11:30 uur
timer 3 min

Volg op woensdag 29 september 2021 het online webinar en leer alles over het hoe, wat en waarom van ABB Cylon® ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c245
Webinar laat verbeterpotentieel installaties zien voor CO2-reductie

Webinar laat verbeterpotentieel installaties ...

1 sep om 16:00 uur

Op donderdag 30 september neemt Duurzaam Gebouwd-partner DWA je mee naar een succesvolle aanpak voor optimalisatie ...

Lees verder »

c21 c168 c225 c245
Nieuw: digimagazine Smart Buildings

Nieuw: digimagazine Smart Buildings

30 aug om 16:00 uur
timer 1 min

Het kersverse digimagazine Smart Buildings is nu te lezen via de kennisbank van Duurzaam Gebouwd, helemaal gratis. ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c245
Onderzoek 'Beter Wonen in NL' legt vier belangrijke kansen bloot in de verbeteropgave

Onderzoek 'Beter Wonen in NL' legt vier belangrijke ...

26 aug om 17:00 uur
timer 5 min

Het bestaande vastgoed in Nederland moet worden verbeterd. Miljoenen woningen moeten de komende decennia een grondige ...

Lees verder »

c21 c54 c148 c245
Ventileren voor dummies

Ventileren voor dummies

23 aug om 13:00 uur
timer 13 min

Goed ventileren van huizen en gebouwen is belangrijk, voor comfort én gezondheid. Zoals met zo veel dingen ...

Lees verder »

c21 c225 c244 c245
Wil jij een circulaire en gezonde school?

Wil jij een circulaire en gezonde school?

12 aug om 17:00 uur

Wil jij alles weten over circulaire scholen én ben je benieuwd naar wat de actualisatie van het Programma ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c243 c245
Save the date: Nationaal Gezonde Scholen Congres

Save the date: Nationaal Gezonde Scholen Congres

23 jul om 14:25 uur

Je bent schoolbestuurder, beleidsadviseur of ontwerper en je bent dagelijks bezig scholen optimaal in te richten ...

Lees verder »

c21 c148 c225 c243 c245
Conceptmatige aanpak voor een duurzamer resultaat

Conceptmatige aanpak voor een duurzamer resultaat

16 jul om 11:00 uur
timer 5 min

Over slimme klimaatbeheersing en de voordelen van een comfortabel binnenklimaat kan Klimaatgroep Holland je alles ...

Lees verder »

c21 c151 c225 c245 c261
Gratis whitepaper: Toekomstbestendige zorg begint bij inzicht en grip

Gratis whitepaper: Toekomstbestendige zorg begint ...

6 jul om 17:00 uur
timer 1 min

In het ziekenhuis staan de zorg voor patiënten en het realiseren van doorslaggevende onderzoeken centraal. ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up