‘Onvoldoende aandacht voor integraliteit van ventilatie’

‘Onvoldoende aandacht voor integraliteit van ventilatie’

Urgenter dan ooit is de opgave om een veilige thuishaven te bieden aan medewerkers. Gezondheid staat in de schijnwerpers en eigenaren van vastgoed jagen het beperken van de overdracht van virussen na. Ventilatie is daarvoor een belangrijk wapen, maar is het voor ontwikkelaars, huurders en verhuurders duidelijk of de juiste bijdrage wordt geleverd aan een veilig en gezond binnenklimaat? ”Het onderwerp krijgt meer aandacht, maar de effectiviteit van ventilatie wordt onvoldoende ter discussie gesteld.”

Tekst: Marvin van Kempen, Beeld: Ionair
Beeld boven: AFAS in Leusden is volgens Jeroen Posthumus een van de koplopers met een gezond binnenklimaat.

‘Onvoldoende aandacht voor integraliteit van ventilatie’Dat vindt Jeroen Posthumus van Ionair, die de discussie rondom gezondheid in gebouwen met veel interesse volgt. “Sinds jaar en dag proberen we dit onderwerp aan de kaak te stellen en het is fijn dat er nu meer aandacht voor komt. De aanleiding van een zeer hardnekkig virus mag dan vervelend zijn, het zorgt er wel voor dat de bewustwording voor het thema groeit. Als kantooreigenaar wil je een situatie waarin bronbesmetting optreedt absoluut voorkomen, want een sluiting voor twee weken kan je bedrijfsvoering beïnvloeden.”

Foto rechts: Jeroen Posthumus van Ionair: “Ventilatie wordt te algemeen ingezet, zonder dat er naar een specifieke situatie wordt gekeken.”

De aandacht voor gezondheid helpt mee in de discussie over de waarde van een gezond binnenklimaat. Dat dit naast veiligheid voor de mensen in het gebouw ook een grote impact heeft op productiviteit en ziekteverzuim, is wetenschappelijk onderzocht en bekend. “Onderzoeken van onder andere de World Green Building Council [zie whitepaper ‘De impact van vastgoed op gezondheid’ op DuurzaamGebouwd.nl, red.] laten dit zien. De overtuiging dat een gezond binnenklimaat waarde heeft, groeit. En toch zetten we er niet volledig op in.”

Schijnveiligheid op de loer

Hij doelt op schijnveiligheid die op de loer ligt. Wie het binnenklimaat niet integraal beoordeelt, krijgt een incompleet beeld. “Het is begrijpelijk dat we in toenemende mate met sensoren meten op onder andere CO2 en dit is een goede eerste stap. Het geeft tot zekere hoogte informatie over je binnenklimaat.” Immers: als je een hoge CO2-waarde in een ruimte hebt, dan kun je ervanuit gaan dat je medewerkers of bezoekers bedompte lucht inademen en ze bijvoorbeeld hoofdpijn ontwikkelen. “Door te ventileren haal je buitenlucht binnen, met een CO2-concentratie van 400 ppm. In een natuurgebied wil je veel van die buitenlucht binnenhalen, maar in een stedelijke omgeving is de situatie anders door de vervuiling. Daarom moeten we beter op de hoogte zijn van wat er in onze buiten- en binnenlucht zit. Weten wat er in de cocktail zit.”

Effectief ventileren

“Ventilatie wordt vaak te algemeen ingezet, zonder dat er naar een specifieke situatie wordt gekeken. Heb je een kantoorgebouw langs een drukke weg, dan haal je zo de uitlaatgassen binnen als je ventileert. Dat heeft een negatieve impact op het binnenklimaat, terwijl je zelf overtuigd bent dat je voldoende ventileert en je binnenlucht gezond is.” Een ander voorbeeld: “Je kunt een schoolgebouw met een constante CO2-concentratie van 800 ppm hebben, maar de lucht kan vol zitten met virussen, schimmels en bacteriën. Daarom moeten we niet alleen nadenken over bijvoorbeeld de frequentie van ventileren maar ook over de effectiviteit ervan.”

‘Onvoldoende aandacht voor integraliteit van ventilatie’
Uit onderzoek blijkt dat het bipolair ioniseren van lucht voor 99,5% virussen afbreekt.

Wanneer is ventileren dan wél effectief? De onderkant is het Bouwbesluit, waarin luchtverversingen voor verblijfsruimtes zijn opgenomen volgens de NEN 1087. “Pas de hoogste kwalificatie toe voor je luchtfilters en zorg dat die goed onderhouden worden. Doe kennis op over wat er in je binnenlucht zit aan stoffen, schimmels, andere micro-organismen en geuren. Als je informatie hebt over de samenstelling van de lucht, kun je er tijdig op acteren.” Zo ook op virussen als covid-19. “We wisten al dat je door lucht te ioniseren een reductie van 70 tot 90% kunt realiseren op micro-organismen als schimmels. Daarnaast kregen we vragen over de mogelijke bestrijding van covid-19 door deze techniek toe te passen. We lieten onderzoek uitvoeren door het Fraunhofer instituut uit Duitsland. Daaruit blijkt dat de techniek voor 99,5% effectief is tegen coronavirussen in de lucht.”

Toekomstperspectief

Deze kennis moet bijdragen aan een integrale ventilatieaanpak. “Nu we weten dat we met innovatieve ventilatietechnieken virussen het hoofd kunnen bieden, vind ik dat we kritisch moeten kijken naar onze concepten. Voldoen die nog wel? We hebben veel te winnen als we elkaars expertise inzetten en oplossingen met elkaar combineren om totaalconcepten te creëren.” Niet alleen de aanbodzijde van de markt moet zijn beste beentje voorzetten, ook de vraagzijde moet de juiste vragen stellen. “Sommige gebouweigenaren hebben de intrinsieke motivatie om het binnenklimaat van een gebouw zo goed mogelijk te maken. Zij zien de waarde en het onderscheidende vermogen van een gezonde omgeving voor medewerkers, waarin ze kunnen excelleren.”

Terugdeinzen?

‘Onvoldoende aandacht voor integraliteit van ventilatie’Nog lang niet iedereen denkt er zo over. “De bedrijven die een beleid hebben in Corporate Social Responsibility of de race willen winnen in de war for talent, die weten wel dat het loont om te investeren in mensen. Zij kennen vaak ook de cijfers van exploitatiekosten: 90% gaat naar personeel. Maar andere partijen denken vooral aan de terugverdientijd en deinzen terug voor de investering die verduurzaming vergt.” Dat laatste is volgens Posthumus vooral een vooroordeel: “Als je louter kijkt naar energiebesparing, dan is daar nog in te komen. Maar je hebt ook een veel lager ziekteverzuim – en dan ziet het financiële plaatje er heel anders uit. Daarnaast is voor partijen onbekend dat je luchtvervuiling uit de lucht kunt halen en dat je daarvoor je ventilatiefrequentie niet hoeft te verhogen. Je energierekening gaat omlaag en je behaalt tegelijkertijd een betere luchtkwaliteit. Verder is niet altijd bekend dat je ook in bestaande bouw vaak met relatief weinig gedoe een verduurzaming kunt realiseren in je binnenklimaat. Het leidingwerk ligt er vaak al en het is mogelijk om luchtbehandelingskasten achteraf van nieuwe technieken te voorzien, retrofit noemen we dat.”

Beeld rechts: “Doe kennis op over wat er in je binnenlucht zit aan stoffen, schimmels, andere micro-organismen en geuren.”

Blijven inspireren

Om deze kansen te verzilveren, moet de eindgebruiker vragen om duurzaamheid en gezondheid. Die beweging moet nog versnellen, maar Posthumus ziet dat de jongere generatie een bijdrage levert: “De young professionals die nu het bedrijfsleven instromen gaan de eisen stellen aan de werkgever. Zij kiezen steeds vaker een werkgever uit waarvan ze weten dat het op alle gezondheidsaspecten klopt.” Daarnaast moeten de goede voorbeelden meer ruimte krijgen: “Koplopers als Unilever in Wageningen, AFAS in Leusden, Pharos in Hoofddorp en Dopper in Haarlem [lees verder in thema-katern Circulariteit, red.] zijn er slechts enkele van. Die inspiratie moeten we blijven delen en elkaar erop aanspreken als ambities hoger kunnen liggen.”

Dit artikel is afkomstig uit de nieuwe Duurzaam Gebouwd. Lees het complete artikel nu gratis online via onze Kennisbank.

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c35 c162 c245
Verbindingsfestival #4 - De Slimme Stad
sep30

Verbindingsfestival #4 - De Slimme Stad

Op 30 september vindt alweer de vierde editie van het online Verbindingsfestival plaats, georganiseerd door onze ...

Dit betreft een extern evenement uit het netwerk van Duurzaam Gebouwd

Lees verder »

c21 c225 c245
WHO bevestigt rol aerosolen bij besmetting coronavirus

WHO bevestigt rol aerosolen bij besmetting coronavirus

Gisteren om 12:53 uur

Hoewel het al een poosje werd geroepen door wetenschappers, heeft wereldgezondheidsorganisatie WHO nu ook de rol ...

Lees verder »

c21 c245 c286
Luister de nieuwe Duurzaam Gebouwd Podcast

Luister de nieuwe Duurzaam Gebouwd Podcast

29 apr om 19:30 uur
timer 1 min

Kersvers: de nieuwe Duurzaam Gebouwd Podcast is vanaf nu te luisteren. Je luistert hem gratis op Soundcloud, Spotify ...

Lees verder »

c21 c54 c245
Het CO2-vraagstuk tot op de bodem

Het CO2-vraagstuk tot op de bodem

26 apr om 18:00 uur
timer 5 min

Marten Valk: Met de dag word ik me meer bewust van ons CO2-vraagstuk, ofwel het halen van ‘Parijs’. Met spouwmuurisolatie ...

Lees verder »

c21 c225 c245
Praat mee: verdiepingssessie en OSKAfé

Praat mee: verdiepingssessie en OSKAfé

16 apr om 11:00 uur

De standaarden voor het ontwerp van gebouwen moeten rekening gaan houden met warmere zomers en de groeiende behoefte ...

Lees verder »

c21 c160 c225 c245
'Wij kunnen virussen voor 99,5% afbreken'

'Wij kunnen virussen voor 99,5% afbreken'

16 apr om 09:00 uur

In de strijd tegen schimmels, bacteriën en andere luchtinvloeden zijn er verschillende bewapeningen voor ...

Lees verder »

c21 c225 c245
<span>Festivalkrant over de Gezonde Stad</span>

Festivalkrant over de Gezonde Stad

14 apr om 07:00 uur

We zijn trots op de enorme hoeveelheid sprekers, partners, kennispartners en andere betrokkenen die hun bijdrage ...

Lees verder »

c21 c160 c225 c245
Gezonde Gebouwen: niet meer ‘wegrennen’ na een project!

Gezonde Gebouwen: niet meer ‘wegrennen’ ...

12 apr om 16:00 uur
timer 8 min

Gezondheid staat steeds scherper op de maatschappelijke agenda, versneld door de komst van een pandemie die zijn ...

Lees verder »

c21 c225 c245
Nieuw: digitaal magazine Gezonde Gebouwen

Nieuw: digitaal magazine Gezonde Gebouwen

12 apr om 07:00 uur

Het kersverse digitale magazine Gezonde Gebouwen is uit! Je leest hem helemaal gratis in onze kennisbank.

Lees verder »

c21 c225 c245
Samen gezonde steden maken: nu!

Samen gezonde steden maken: nu!

2 apr om 06:00 uur

Benieuwd naar de sessies die je kunt volgen tijdens het Verbindingsfestival op 22 april en hoe je samen gezonde ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c245
<span>Gezond, comfortabel, circulair en energiezuinig: in BouwNovum zit het allemaal</span>

Gezond, comfortabel, circulair en energiezuinig: ...

1 apr om 09:01 uur
timer 8 min

Drie jaar geleden ging BouwNovum aan de slag met een woonconcept waarin de bewoner centraal staat. Na een intensief ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c245
14 experts richten vizier op 2050 in 50ste editie Duurzaam Gebouwd

14 experts richten vizier op 2050 in 50ste editie ...

30 mrt om 15:30 uur
timer 2 min

Duurzaam Gebouwd zet de vijftigste editie luister bij met de toekomstvisies van een reeks topexperts, zoals Paul ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up