COVID-19: extra aandacht voor ventilatie

timer5 min
COVID-19: extra aandacht voor ventilatie

In de huidige coronacrisis is ‘ventileren’ in het buitenland even belangrijk als ‘afstand houden’ of ‘handen wassen’. In Nederland was ventileren tot het Kamerdebat van afgelopen woensdag nauwelijks een issue. Hier moet je zelf zoeken naar de rol en regels over ventilatie bij het risico op corona. Het onderwerp ventilatie, en vooral het gebrek aan informatie daarover, trok de aandacht van Klimaatgroep Holland, dat het volgende opiniestuk schreef.

Hoe kan het dat ventilatie in het buitenland een groot thema is, maar hier niet? Pas afgelopen voorjaar werd stilletjes het RIVM-advies aangepast naar het standpunt dat aerosolen over grotere afstand eventueel een rol kunnen spelen. Hieraan werd amper aandacht besteed en ook de omschrijvende woorden als ‘onder bepaalde omstandigheden’ maakt dat je weinig urgentie voelt.

Cruciale rol in België

De landen om ons heen pakken dit toch echt heel anders aan. Zo stelt de Belgische federale overheid luidt en duidelijk: “Het is van het grootste belang dat de ventilatie van gebouwen wordt beheerd overeenkomstig de aanbevelingen. Aangezien het virus door aerosolen wordt verspreid, speelt ventilatie een cruciale rol bij het beperken van het besmettingsrisico. Ventilatie maakt het mogelijk om de binnenlucht van lokalen te vernieuwen en de aanwezigheid van deze aerosolen, die mogelijk met COVID-19 zijn besmet door een besmette aanwezige in de ruimte, te verminderen. Het CO2-gehalte van de lucht mag idealiter niet hoger zijn dan 900 ppm en mag in geen geval de norm van 1200 ppm overschrijden.”

COVID-19: extra aandacht voor ventilatieDeze woordkeuze is totaal anders dan in Nederland. De heldere grensnormen met bijbehorende wettelijke eisen laten in België ook niets in het midden. Zo moeten mensen de ruimte verlaten als de grenswaarde wordt overschreden, publieke ruimtes moeten zijn voorzien van CO2-meter en in communicatie, zoals deze, wordt helder gesteld dat het buiten veiliger is en ventileren ‘viruswolken’ helpt vermijden.

Onderdeel basisregels Duitsland

Ook in buurland Duitsland staat ventileren hoog op de corona-agenda. De vier basisregels gaan over: afstand, hygiëne, mondkapjes en ventileren. Scholen en kantoren die geen mechanisch ventilatiesysteem hebben, moeten bijvoorbeeld ‘schokluchten’. Voor scholen houdt dat in dat de ramen iedere twintig minuten drie tot vijf minuten tegen elkaar dienen te worden opengezet. Voor kantoren is de regel: ieder uur vijf minuten.

Elders: ventilatie onderdeel oplossing

Er zijn nog veel meer voorbeelden te noemen van landen waar ventilatie een veel prominentere plek heeft in de bestrijding dan in Nederland, zoals Frankrijk, Spanje en de Verenigde Staten. Verder stelt de World Health Organization: “De verspreiding van COVID-19 vindt meestal plaats als een besmette persoon in nauw of direct contact staat met een andere persoon. Het risico op verspreiding van het virus is groter in drukke en slecht geventileerde ruimten, waar mensen lange tijd samen in elkaars nabijheid doorbrengen. Het verbeteren van de ventilatie kan binnenshuis het risico op verspreiding van het virus verkleinen. Ventilatie is geen op zichzelf staande maatregel en moet worden uitgevoerd als onderdeel van een alomvattend pakket aan maatregelen.”

Aandacht aerosolenroute

Dat er aan het begin van de coronapandemie veel onduidelijk was, is een feit. Dus dat er toen onzekerheid was over de rol van ventilatie is logisch; dit moest nog worden uitgezocht. Inmiddels is er meer dan voldoende (wetenschappelijk) onderzoek dat aantoont dat ventilatie een rol speelt. De roep van wetenschappers en deskundigen in het vakgebied lijkt alleen niet te worden gehoord.

Zo stelde in mei een groep van 39 gerenommeerde wetenschappers in Science, niet voor de eerste keer, dat er meer moet worden ingezet op ventilatie. “In andere landen hebben ze dit probleem al veel eerder ingezien en is men al veel langer bezig met ventilatiemogelijkheden”, stelt Philomena Bluyssen, hoogleraar binnenmilieu aan de TU Delft en medeauteur van het Science-artikel. “Het RIVM is nu een van de weinige partijen in de wereld die het belang van de aerosolenroute nog niet duidelijk heeft erkend.”

RIVM-advies is Bouwbesluit 2012

Het RIVM houdt, zo ongeveer vanaf dag één, vast aan het advies ‘houd je aan het Bouwbesluit’. Het is echter twijfelachtig of de gevraagde luchtverversing van 25 m³ per persoon voldoende is in relatie tot COVID-19. Het Bouwbesluit is geschreven in 2012, dus pre-corona. In de praktijk gaat het om een grenswaarde van 1200 ppm CO2-concentratie in een ruimte.

In verschillende branches, zoals het onderwijs, gelden overigens strengere richtlijnen voor de luchtverversing. Zo ook tot voor kort in de horeca. Echter, tot verbazing van zowel de horeca als de ventilatiedeskundigen zijn de ventilatierichtlijnen eind juni vijf keer minder streng geworden. Onbegrijpelijk gezien de huidige stijging in besmettingen.

Laatste?

De vraag rijst waarom ook niet in Nederland de adviezen zijn aangepast door voortschrijdend inzicht? Het doet denken aan de mondkapjes; Nederland was één van de laatste Europese landen met de invoering van mondkapjes. Destijds sprak het OMT ook over dit onderwerp met vergelijkbare woorden als nu over ventilatie: “Niet-medische mondneusmaskers dragen mogelijk enigszins bij aan het beperken van verspreiding van COVID-19”. Het voortschrijdende inzicht wat betreft de ventilatie laat vooralsnog op zich wachten.

Stel dat Nederland meer de internationale richtlijnen gaat volgen, dan staan we voor een enorme opgave met z’n allen. Als onze gebouwen al kunnen voldoen aan de eisen van het Bouwbesluit, is het nog de vraag of we niet meer moeten willen ventileren dan die ondergrens.

Ongeacht wat ons wordt voorgeschreven, kunnen we natuurlijk ook de hand in eigen boezem steken en zelf actie ondernemen. Het loont de moeite om je eens te verdiepen in de eisen die gesteld worden in het buitenland, evenals de handvaten die worden geboden door andere landen. Zo kun je ook schoklucht toepassen op je kantoor, kun je meer inzicht krijgen door een CO2-meter op te hangen of je natuurlijk oriënteren op mechanische ventilatie-oplossingen.

Meer info: Klimaatgroep Holland

Naschrift redactie: het kabinet heeft woensdag 14 juli in een debat in de Tweede Kamer aangekondigd dat ventilatie wordt toegevoegd aan de eerder genoemde ‘grote’ drie: 1,5 afstand houden, handen wassen en testen bij klachten. We zijn benieuwd naar de onderliggende details.

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c148 c225 c263
Ventileren? Ook in de keuken!

Ventileren? Ook in de keuken!

Gisteren om 10:01 uur
timer 4 min

De bewustwording van keukenventilatie moet worden vergroot. Bij het koken komt fijnstof vrij en dat is schadelijk ...

Lees verder »

c21 c225 c263
Het vierde icoontje van Rutte: ventileren

Het vierde icoontje van Rutte: ventileren

20 jul om 14:01 uur
timer 6 min

Naast handen wassen, afstand houden en testen bij klachten komt er een vierde algemene maatregel om de verspreiding ...

Lees verder »

c223 c263
Whitepaper: Schakel om naar een gezond en comfortabel binnenklimaat

Whitepaper: Schakel om naar een gezond en comfortabel ...

Energieneutrale nieuwbouw wordt de standaard, met BENG-eisen die vanaf nu het peloton een duwtje in de rug ...
c21 c160 c225 c243 c263
Update PvE Gezonde Kantoren 2021 beschikbaar

Update PvE Gezonde Kantoren 2021 beschikbaar

14 jul om 09:01 uur
timer 2 min

Door de vakanties houden veel kantoren de komende weken een lege aanblik, maar veel bedrijven maken zich wel op ...

Lees verder »

c21 c160 c225 c245 c263
WELL Masterclass voor gezonde impulsen

WELL Masterclass voor gezonde impulsen

26 mrt om 15:01 uur
timer 2 min

CFP Green Building organiseert binnenkort samen met het Blue Building Institute de WELL Masterclass. Verdient ...

Lees verder »

c21 c143 c162 c245 c263
Nationaal Gezonde Scholen Congres
nov10

Nationaal Gezonde Scholen Congres

“Niets doen is geen optie.” Met die woorden omschrijft Marco van Zandwijk van Ruimte-OK de ...

Lees verder »

c21 c225 c245 c263
Gratis whitepaper: Schakel om naar een gezond en comfortabel binnenklimaat

Gratis whitepaper: Schakel om naar een gezond ...

11 feb om 17:30 uur

Energieneutrale nieuwbouw wordt de standaard, met BENG-eisen die vanaf nu het peloton een duwtje in de rug geven. ...

Lees verder »

c21 c160 c225 c263
Trends klimaatbranche voor 2021

Trends klimaatbranche voor 2021

9 feb om 10:01 uur
timer 4 min

2020 zullen velen niet gauw vergeten. Wat waren de opvallendste momenten in de klimaatbranche en wat kunnen we ...

Lees verder »

c21 c160 c184 c225 c263
Eeuwenoud provinciehuis Groningen van het gas af

Eeuwenoud provinciehuis Groningen van het gas ...

2 feb om 09:01 uur
timer 6 min

Groningen draaide afgelopen zomer definitief de gaskraan dicht. Althans, de toevoer van aardgas naar het provinciehuis. ...

Lees verder »

c21 c160 c225 c245 c263
Wat je op kantoor doet, maakt veel uit voor besmettingsrisico

Wat je op kantoor doet, maakt veel uit voor ...

28 jan om 10:01 uur
timer 4 min

Als voor jouw bedrijf al back to the office geldt, dan heb je kennisgemaakt met aangescherpte schoonmaak, looproutes, ...

Lees verder »

c21 c225 c245 c263
Label Binnenklimaat: ‘Ik wil een A-klasse gezond gebouw’

Label Binnenklimaat: ‘Ik wil een A-klasse ...

22 jan om 10:01 uur
timer 5 min

Met 30.000 downloads mogen we het rapport Programma van Eisen Gezonde Kantoren als een succes bestempelen. Samenwerkingspartners ...

Lees verder »

c21 c160 c225 c263
Uitbreiding datacenter in Eindhoven met slimme koeling

Uitbreiding datacenter in Eindhoven met slimme ...

30-11-2020 om 10:01 uur
timer 4 min

Bij de uitbreiding van het datacenter van Interconnect was het niet alleen de vraag welke koeling er moest komen, ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up