COVID-19: extra aandacht voor ventilatie

timer5 min
COVID-19: extra aandacht voor ventilatie

In de huidige coronacrisis is ‘ventileren’ in het buitenland even belangrijk als ‘afstand houden’ of ‘handen wassen’. In Nederland was ventileren tot het Kamerdebat van afgelopen woensdag nauwelijks een issue. Hier moet je zelf zoeken naar de rol en regels over ventilatie bij het risico op corona. Het onderwerp ventilatie, en vooral het gebrek aan informatie daarover, trok de aandacht van Klimaatgroep Holland, dat het volgende opiniestuk schreef.

Hoe kan het dat ventilatie in het buitenland een groot thema is, maar hier niet? Pas afgelopen voorjaar werd stilletjes het RIVM-advies aangepast naar het standpunt dat aerosolen over grotere afstand eventueel een rol kunnen spelen. Hieraan werd amper aandacht besteed en ook de omschrijvende woorden als ‘onder bepaalde omstandigheden’ maakt dat je weinig urgentie voelt.

Cruciale rol in België

De landen om ons heen pakken dit toch echt heel anders aan. Zo stelt de Belgische federale overheid luidt en duidelijk: “Het is van het grootste belang dat de ventilatie van gebouwen wordt beheerd overeenkomstig de aanbevelingen. Aangezien het virus door aerosolen wordt verspreid, speelt ventilatie een cruciale rol bij het beperken van het besmettingsrisico. Ventilatie maakt het mogelijk om de binnenlucht van lokalen te vernieuwen en de aanwezigheid van deze aerosolen, die mogelijk met COVID-19 zijn besmet door een besmette aanwezige in de ruimte, te verminderen. Het CO2-gehalte van de lucht mag idealiter niet hoger zijn dan 900 ppm en mag in geen geval de norm van 1200 ppm overschrijden.”

COVID-19: extra aandacht voor ventilatieDeze woordkeuze is totaal anders dan in Nederland. De heldere grensnormen met bijbehorende wettelijke eisen laten in België ook niets in het midden. Zo moeten mensen de ruimte verlaten als de grenswaarde wordt overschreden, publieke ruimtes moeten zijn voorzien van CO2-meter en in communicatie, zoals deze, wordt helder gesteld dat het buiten veiliger is en ventileren ‘viruswolken’ helpt vermijden.

Onderdeel basisregels Duitsland

Ook in buurland Duitsland staat ventileren hoog op de corona-agenda. De vier basisregels gaan over: afstand, hygiëne, mondkapjes en ventileren. Scholen en kantoren die geen mechanisch ventilatiesysteem hebben, moeten bijvoorbeeld ‘schokluchten’. Voor scholen houdt dat in dat de ramen iedere twintig minuten drie tot vijf minuten tegen elkaar dienen te worden opengezet. Voor kantoren is de regel: ieder uur vijf minuten.

Elders: ventilatie onderdeel oplossing

Er zijn nog veel meer voorbeelden te noemen van landen waar ventilatie een veel prominentere plek heeft in de bestrijding dan in Nederland, zoals Frankrijk, Spanje en de Verenigde Staten. Verder stelt de World Health Organization: “De verspreiding van COVID-19 vindt meestal plaats als een besmette persoon in nauw of direct contact staat met een andere persoon. Het risico op verspreiding van het virus is groter in drukke en slecht geventileerde ruimten, waar mensen lange tijd samen in elkaars nabijheid doorbrengen. Het verbeteren van de ventilatie kan binnenshuis het risico op verspreiding van het virus verkleinen. Ventilatie is geen op zichzelf staande maatregel en moet worden uitgevoerd als onderdeel van een alomvattend pakket aan maatregelen.”

Aandacht aerosolenroute

Dat er aan het begin van de coronapandemie veel onduidelijk was, is een feit. Dus dat er toen onzekerheid was over de rol van ventilatie is logisch; dit moest nog worden uitgezocht. Inmiddels is er meer dan voldoende (wetenschappelijk) onderzoek dat aantoont dat ventilatie een rol speelt. De roep van wetenschappers en deskundigen in het vakgebied lijkt alleen niet te worden gehoord.

Zo stelde in mei een groep van 39 gerenommeerde wetenschappers in Science, niet voor de eerste keer, dat er meer moet worden ingezet op ventilatie. “In andere landen hebben ze dit probleem al veel eerder ingezien en is men al veel langer bezig met ventilatiemogelijkheden”, stelt Philomena Bluyssen, hoogleraar binnenmilieu aan de TU Delft en medeauteur van het Science-artikel. “Het RIVM is nu een van de weinige partijen in de wereld die het belang van de aerosolenroute nog niet duidelijk heeft erkend.”

RIVM-advies is Bouwbesluit 2012

Het RIVM houdt, zo ongeveer vanaf dag één, vast aan het advies ‘houd je aan het Bouwbesluit’. Het is echter twijfelachtig of de gevraagde luchtverversing van 25 m³ per persoon voldoende is in relatie tot COVID-19. Het Bouwbesluit is geschreven in 2012, dus pre-corona. In de praktijk gaat het om een grenswaarde van 1200 ppm CO2-concentratie in een ruimte.

In verschillende branches, zoals het onderwijs, gelden overigens strengere richtlijnen voor de luchtverversing. Zo ook tot voor kort in de horeca. Echter, tot verbazing van zowel de horeca als de ventilatiedeskundigen zijn de ventilatierichtlijnen eind juni vijf keer minder streng geworden. Onbegrijpelijk gezien de huidige stijging in besmettingen.

Laatste?

De vraag rijst waarom ook niet in Nederland de adviezen zijn aangepast door voortschrijdend inzicht? Het doet denken aan de mondkapjes; Nederland was één van de laatste Europese landen met de invoering van mondkapjes. Destijds sprak het OMT ook over dit onderwerp met vergelijkbare woorden als nu over ventilatie: “Niet-medische mondneusmaskers dragen mogelijk enigszins bij aan het beperken van verspreiding van COVID-19”. Het voortschrijdende inzicht wat betreft de ventilatie laat vooralsnog op zich wachten.

Stel dat Nederland meer de internationale richtlijnen gaat volgen, dan staan we voor een enorme opgave met z’n allen. Als onze gebouwen al kunnen voldoen aan de eisen van het Bouwbesluit, is het nog de vraag of we niet meer moeten willen ventileren dan die ondergrens.

Ongeacht wat ons wordt voorgeschreven, kunnen we natuurlijk ook de hand in eigen boezem steken en zelf actie ondernemen. Het loont de moeite om je eens te verdiepen in de eisen die gesteld worden in het buitenland, evenals de handvaten die worden geboden door andere landen. Zo kun je ook schoklucht toepassen op je kantoor, kun je meer inzicht krijgen door een CO2-meter op te hangen of je natuurlijk oriënteren op mechanische ventilatie-oplossingen.

Meer info: Klimaatgroep Holland

Naschrift redactie: het kabinet heeft woensdag 14 juli in een debat in de Tweede Kamer aangekondigd dat ventilatie wordt toegevoegd aan de eerder genoemde ‘grote’ drie: 1,5 afstand houden, handen wassen en testen bij klachten. We zijn benieuwd naar de onderliggende details.

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c168 c225 c261 c263
Nieuwe normcommissie Smart buildings

Nieuwe normcommissie Smart buildings

4 mei om 13:01 uur
timer 1 min

Smart buildings bieden veel mogelijkheden voor energiebesparing en comfortverhoging. Normen spelen hierin een ...

Lees verder »

c21 c160 c225 c263 c265
Webtool voor energiezuiniger en gezondere woning

Webtool voor energiezuiniger en gezondere woning

26 apr om 10:01 uur
timer 2 min

Om antwoord te geven op de graag ‘Hoe gezond en energiezuinig is uw huis?’ is een nieuwe webtool gelanceerd ...

Lees verder »

c223 c244 c263
Whitepaper: Optimaal toepassen van de nieuwe geluidseisen voor warmtepompen

Whitepaper: Optimaal toepassen van de nieuwe ...

Deze whitepaper bevat inhoudelijke informatie over de nieuwe wetgeving, een toelichting op een aantal begrippen, ...
c21 c148 c225 c263
Oplossingen voor steeds complexere installaties

Oplossingen voor steeds complexere installaties

21 apr om 15:01 uur
timer 3 min

De installatiebranche merkt dat de producten steeds complexer worden. Daarnaast is de sector volop zoekende naar ...

Lees verder »

c21 c225 c238 c243 c263 c277
Opmerkelijke ‘klimaatmachine’ zorgt voor natuurlijke ventilatie

Opmerkelijke ‘klimaatmachine’ zorgt ...

8 apr om 13:01 uur
timer 3 min

De Erasmus Universiteit Rotterdam vult met een opmerkelijk, nieuw onderwijsgebouw een hele reeks van duurzame ...

Lees verder »

c21 c125 c225 c243 c263
Nieuw all-electric ziekenhuis Meppel opent poorten

Nieuw all-electric ziekenhuis Meppel opent poorten

21 mrt om 10:01 uur
timer 4 min

Na een weekend lang verhuizen wordt vandaag het splinternieuwe en aardgasvrije ziekenhuis Isala Meppel geopend. ...

Lees verder »

c21 c225 c263 c266 c278
Internationaal podium voor Ladder van Koeling

Internationaal podium voor Ladder van Koeling

1 feb om 10:01 uur
timer 2 min

In het voorjaar van 2021 jaar ondertekende een brede coalitie van bedrijven, overheden en kennisinstellingen de ...

Lees verder »

c21 c143 c225 c243 c263
Blik terug op het Duurzame & Gezonde Scholen Congres

Blik terug op het Duurzame & Gezonde Scholen ...

02-12-2021 om 08:01 uur

Op 10 november kwamen we in Eindhoven bij elkaar om de volgende stappen voor gezonde en duurzame scholen te concretiseren ...

Lees verder »

c21 c143 c160 c225 c243 c263 c265
Alleen samen krijgen we duurzame schoolgebouwen voor elkaar 

Alleen samen krijgen we duurzame schoolgebouwen ...

17-11-2021 om 08:00 uur
timer 8 min

Het onderwijsveld wacht de komende jaren een enorme uitdaging. Duizenden schoolgebouwen moeten vanwege het Klimaatakkoord ...

Lees verder »

c21 c160 c225 c263
Nieuwe inzichten over thermisch comfort in gebouwen

Nieuwe inzichten over thermisch comfort in gebouwen

16-11-2021 om 12:30 uur
timer 2 min

In een nieuw boek over thermisch comfort in gebouwen laten de auteurs zien dat de methode ‘adaptief thermisch ...

Lees verder »

c223 c263
Whitepaper: Innoveren voor een gezond binnenklimaat

Whitepaper: Innoveren voor een gezond binnenklimaat

Waar denk je aan bij het duurzaam bouwen of renoveren van gebouwen? De bouw- en vastgoedsector gaat traditiegetrouw ...
c21 c148 c225 c263
Eerste kantoor met gecertificeerd Binnenklimaat Label

Eerste kantoor met gecertificeerd Binnenklimaat ...

01-10-2021 om 15:01 uur
timer 2 min

In Gouda is het kantoorgebouw van DWA als eerste in Nederland voorzien van een gecertificeerd Binnenklimaat Label. ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up