Energieopslag in watervoerende grondlagen

timer3 min
Energieopslag in watervoerende grondlagen

In Den Haag is onderzocht hoe vijf woonwijken kunnen worden verwarmd door op twee verschillende manieren gebruik te maken van de bodem. TNO ontwikkelde hiervoor twee tools die met elkaar kunnen communiceren en die voor beslissers zeer handig kunnen zijn.

Er waren in Den Haag twee mogelijke warmtebronnen: geothermie met een cv-ketel en geothermie met een ATES-systeem (Aquifer Thermal Energy Storage). Voor de verspreiding van de warmte maken beide gebruik van een warmtenet. De mogelijkheden van HT-ATES (hoge temperatuur ATES) waren onlangs onderwerp van gesprek tijdens het Nationaal Congres Bodemenergie. En werd daarna uit de doeken gedaan op de website van Warmte365.

Vrij vertaald betekent HT-ATES: warmte-energieopslag in watervoerende grondlagen op hoge temperatuur. Deze manier van opslag is uitermate geschikt als seizoensbuffer, om zo de vraag naar warmte in de winter en koude in de zomer op elkaar af te stemmen.

De grote vraag tijdens het congres was waar je zo’n seizoensbuffer op een veilige manier kunt realiseren? Normaal gesproken denk je dan aan mijnen en grotten, maar die hebben we in ons land niet heel veel. Een andere optie is in opslagtanks, maar dat is kostbaar en die nemen veel ruimte in beslag. En die ruimte is er in de gebouwde omgeving meestal niet. Opslag in watervoerende grondlagen neemt echter geen ruimte in en is redelijk betaalbaar voor collectieve systemen.

Werking ATES

ATES is een circulair proces met twee bronnen, het liefst op een diepte van 100 tot 500 meter. Ga je dieper, dan heb je te maken met de waterwinning en met de mijnwet. In de zomer wordt koud water opgepompt en dat wordt verwarmd met bijvoorbeeld restwarmte en teruggepompt in de andere bron. In de winter gaat dit andersom, waarbij de warmte uit het water wordt gebruikt voor verwarmen van gebouwen en tapwater.
Gemiddeld genomen is de efficiëntie van een dergelijk systeem in de eerste drie jaren laag: ongeveer 40 tot 50 procent. Later, wanneer de bodem meer is opgewarmd, loopt de efficiëntie op tot 70 à 80 procent.

Met de ROSIM-tool van TNO kan bekeken worden of de bewuste ondergrond ook mogelijkheden biedt voor energieopslag. Daarnaast is er de CHESS-tool, die een warmtenet kan simuleren. De door TNO ontwikkelde tools kunnen met elkaar communiceren, zodat opdrachtgevers en beslissers een compleet collectief warmtenetwerk op basis van ATES kunnen simuleren. Realisatie is afhankelijk van verschillende factoren en gekoppeld geven de tools meer duidelijkheid over het totale scenario. Met ook aandacht voor de kosten en subsidies en het feit of een ATES wel in de lokale ondergrond past.

Meer info over deze vorm van energieopslag in de bodem lees je hier (Warmte365), hier (TNO) en hier (Bodemenergie.nl).

Bron: Warmte365
Beeld: Shutterstock

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c225 c243 c291
Prijs warmte loskoppelen van gastarief

Prijs warmte loskoppelen van gastarief

27 sep om 10:01 uur
timer 1 min

De warmtetransitie stagneert door onzekerheid rondom prijsontwikkelingen, vertraging van de nieuwe Warmtewet en ...

Lees verder »

c21 c225 c280 c291
Ruim 6000 woningen erbij in Twente

Ruim 6000 woningen erbij in Twente

22 sep om 10:01 uur
timer 3 min

Zestien woningcorporaties verenigd in WoON Twente werken samen met het Rijk aan een programma om tot 2028 in deze ...

Lees verder »

c21 c135 c225 c243 c291 c294
‘Het enthousiasme van deze mensen raakt mij’

‘Het enthousiasme van deze mensen raakt ...

19 sep om 10:01 uur
timer 7 min

René Jansen, procesmanager bij adviesbureau DWA, maakt sinds drie jaar onderdeel uit van het programma ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c265 c291
Gasmonteurs opgeleid voor werken met waterstof

Gasmonteurs opgeleid voor werken met waterstof

12 sep om 10:01 uur
timer 3 min

Binnenkort gaat in het Gelderse Lochem een pilot met waterstof van start. Het is voor het eerst dat in bestaande, ...

Lees verder »

c21 c125 c135 c225 c243 c291
Grootste duurzame warmtesysteem van Nederland

Grootste duurzame warmtesysteem van Nederland

5 sep om 10:01 uur
timer 2 min

De gemeente Amsterdam en Eneco sloten afgelopen week een overeenkomst voor de aanleg van een enorm warmte- én ...

Lees verder »

c21 c225 c265 c280 c291
Duizend huur- en koopwoningen in anderhalf jaar naar label A

Duizend huur- en koopwoningen in anderhalf jaar ...

25 aug om 10:01 uur
timer 3 min

Met een begroting van 42 miljoen euro wordt binnenkort gestart met de verduurzaming van bijna duizend woningen ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c265 c291
WOW: warm welkom warmtenet Wageningen

WOW: warm welkom warmtenet Wageningen

12 aug om 10:01 uur
timer 1 min

Ruim tweehonderd huishoudens in Wageningen hebben positief gereageerd op deelname aan een coöperatie die ...

Lees verder »

c21 c135 c225 c243 c291
Uitvoering Transitievisie Warmte versnellen

Uitvoering Transitievisie Warmte versnellen

6 jul om 15:01 uur
timer 4 min

De energietransitie in Nederland is in volle gang en vrijwel alle gemeenten hebben daarvoor een Transitievisie ...

Lees verder »

c21 c243 c286 c291
Duurzaam Gebouwd Podcast: Wijktransities

Duurzaam Gebouwd Podcast: Wijktransities

22 apr om 07:00 uur
timer 1 min

De nieuwe aflevering van de Duurzaam Gebouwd Podcast staat voor je klaar. Dit keer praten we over de wijktransities. ...

Lees verder »

c21 c225 c291
Publiek-private samenwerking binnen warmtetransitie

Publiek-private samenwerking binnen warmtetransitie

3 mrt om 14:01 uur
timer 2 min

Nu veel gemeenten de Transitievisies Warmte hebben opgesteld en werken aan Uitvoeringsplannen om wijken van het ...

Lees verder »

c21 c225 c291
Marktrijpe innovaties voor buurtwarmtenetten

Marktrijpe innovaties voor buurtwarmtenetten

1 mrt om 14:01 uur
timer 2 min

Op dit moment wordt in veel gemeenten gewerkt aan uitvoeringsplannen voor het aardgasvrij maken van wijken en ...

Lees verder »

c21 c225 c275 c291
Warmtetransitie: de ingrediënten voor een succesvolle uitvoering

Warmtetransitie: de ingrediënten voor een ...

28 feb om 11:01 uur
timer 2 min

Vrijwel alle gemeenten hebben inmiddels een Transitievisie Warmte (TVW) opgesteld. Daarin staat de manier waarop ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up