Nieuwe modellen voor circulair zakendoen

timer4 min
Nieuwe modellen voor circulair zakendoen

Bedrijven die inzetten op verduurzaming en circulariteit hebben een nieuw businessmodel nodig, gericht op efficiënt gebruik en hergebruik van producten, componenten en grondstoffen. Maar hoe organiseer je dat een circulair businessmodel ook in de hele organisatie wordt omarmd?

Tijdens een speciale bijeenkomst van het netwerk van Cirkelstad Deventer/Apeldoorn toonde Timber Haaker, lector Business Models bij Hogeschool Saxion (foto onder), de diverse mogelijkheden om je bedrijf of organisatie meer circulair te laten worden. Binnen het Business Model Lab wordt gewerkt aan nieuwe businessmodellen en duurzame waardecreatie.

Nieuwe modellen voor circulair zakendoenHaaker: “Bij bouwen gaat de nadruk steeds meer liggen op monteren en demonteren, wat betekent dat je iets wat je bouwt weer uit elkaar kan halen. Om dat duurzaam voor elkaar te krijgen, moet je verschillende transities aan elkaar verbinden. Hierbij kun je denken aan grote thema’s zoals klimaat, energie en circulariteit. In 2050 moet de gebouwde omgeving circulair zijn. Maar niemand weet nog hoe we dit moeten realiseren en hoe dit eruit zal zien”, zegt Haaker.

Standaardisatie

Het circulair maken van onze gebouwde omgeving is een grote opgave. Om dit voor elkaar te krijgen, komt een aantal opties voorbij. Haaker: “Standaardisatie, mass customization en modulair bouwen behoren tot de opties om de opgave te versnellen. Maar ook hergebruik is hier belangrijk, zowel op het niveau van producten als van materialen. En misschien moet je ook meer biobased materialen gaan gebruiken of anders ontwerpen, zodat je bij het einde van de levensduur ook meerdere mogelijkheden hebt voor circulaire toepassingen.”

Nieuwe modellen voor circulair zakendoen

“Standaardisatie is niet makkelijk, aangezien veel partijen hierbij een rol hebben. Overheid, ketenpartners, producenten en opdrachtgevers moeten op een andere wijze gaan samenwerken om dit ook mogelijk te maken. Daarnaast is het lastig om de lange tijd te overzien. Want wat je vandaag bouwt, staat er mogelijk over tientallen jaren nog. En wie weet hoe de wereld er dan zal uitzien.”

Stimulans

Circulair slopen en bouwen is een proces dat je heel slim op elkaar moet afstemmen. “Daar hebben we bij Saxion over nagedacht en we hebben gekeken hoe we tot nieuwe businessmodellen kunnen komen. Met de tools die we hebben ontwikkeld binnen het Business Model Lab stimuleren we het nieuwe bouwen en andere vormen van samenwerken. Waardebehoud en -creatie realiseren op circulair gebied is mooi, maar het moet voor de betrokken partijen ook aantrekkelijk zijn om mee te doen.”

“Wat kun je als ondernemer doen als je wilt starten met circulair bouwen? Daar is de R-ladder bijvoorbeeld een goede tool voor, een mooi overzicht van hergebruikstrategieën. Hergebruik kan op productniveau, maar ook op componentniveau. Daarna komt recycling, dat al redelijk goed is ingebed in onze maatschappij en waar niet meer de grootste uitdagingen voor de circulaire economie liggen.”

“Een goed voorbeeld”, vervolgt Haaker, “is de swapfiets, een heel nieuw businessmodel, waarbij goed is nagedacht over standaardisatie, hergebruik en huur in plaats van verkoop. Maar ook de bouw kent mooie voorbeelden. Zo heeft de TU Delft een gevel geleased bij Alkondor. De gevel is geplaatst, maar wordt dus ook weer teruggenomen als dat gewenst is. Een ander voorbeeld is de pilot die GEAS Energiewacht, een onderhoudspartner voor cv-ketels, heeft gedraaid in samenwerking met een woningcorporatie en een ketelleverancier. Hierbij is door de ketelfabrikant gekeken naar het hergebruik van onderdelen die uit ketels vrijkwamen bij het onderhoudsproces na de afschrijvingsperiode.”

Nu stappen zetten

Binnen Saxion wordt er door het Lectoraat Businessmodellen in vele projecten met bedrijven samengewerkt aan nieuwe vormen en producten. De tools van het Business Model Lab helpen de bedrijven om hun processen in beeld te brengen, de circulaire opties te optimaliseren en beter samen te werken in de keten. Hierbij geeft Haaker aan dat het proces niet per definitie goedkoper hoeft te worden, maar dat er wel een grote sociale component aan vastzit. Vanuit de maatschappij wordt er steeds meer gevraagd om op een circulaire manier te werken. “Nu kun je nog kiezen, maar op termijn gaat Europese en nationale regelgeving in veel gevallen het duurzamer werken voorschrijven. Laten we dan nu vast accepteren dat de eerste stappen die gezet worden gewoon iets duurder zijn.”

De kracht van het Business Model Lab is dat je de processen heel goed in beeld krijgt met de tools. Bij het maken van een beeld van het proces ontstaan er ook veel vragen. Uitdagingen als eigendom (en dus waarde) van materialen en logistiek (opslag en transport) worden eenvoudig blootgelegd. Met het beantwoorden van de vragen ontstaat er input, die helpt om tot een goede circulaire businesscase te komen. De tools zijn vrij toegankelijk en via een soort navigatie is te zien welke tool je kunt gebruiken voor je vraag.

Bekijk ook de video van het Business Model Lab:

Workshop circulaire businessmodellen

Cirkelstad Apeldoorn-Deventer organiseert binnenkort een workshop, waarbij een casus heel praktisch wordt aangepakt met de genoemde business model tools. Partners vanuit diverse disciplines in de bouw worden hiervoor uitgenodigd om samen meer circulariteit te ontdekken en te leren. Als je ook belangstelling hebt, meld je dan aan bij eric@versnellingnl.nl.

Tekst en beeld: Carmen Oude Wesselink
Meer info: Cirkelstad Deventer en Apeldoorn

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c125 c225 c243 c267
10 jaar TKI Urban Energy: nú opschalen en versnellen

10 jaar TKI Urban Energy: nú opschalen ...

22-12-2022 om 10:01 uur
timer 4 min

Dit najaar bestaat TKI Urban Energy tien jaar. Voor Duurzaam Gebouwd een goede reden om met algemeen directeur ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c261 c267
10 innovatietrends die in 2023 gaan doorbreken

10 innovatietrends die in 2023 gaan doorbreken

19-12-2022 om 10:01 uur
timer 13 min

Ook deze Kerst kijken we vooruit naar het nieuwe jaar met de meest kansrijke innovaties in de duurzame bouw, uit ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c261 c267 c276
Duurzaamheid van marketingcampagne naar core business

Duurzaamheid van marketingcampagne naar core ...

06-12-2022 om 16:01 uur
timer 3 min

Waar het Nederlandse kabinet soms geitenpaadjes zoekt die duurzame transities vertragen, stelt Europa wel zware ...

Lees verder »

c21 c225 c267 c276
Lunchlezing: Europa eist duurzaamheidsrapportage

Lunchlezing: Europa eist duurzaamheidsrapportage

01-12-2022 om 10:30 uur
timer 1 min

Er was een tijd dat duurzaamheid niet meer was dan een aardig containerwoord in een gelikte brochure. Daarin werd ...

Lees verder »

c21 c225 c267
Levensduurkosten: de zachte factoren

Levensduurkosten: de zachte factoren

01-12-2022 om 10:11 uur
timer 6 min

Op basis van levensduurkosten bereken je makkelijker een verantwoorde en duurzame investeringsbeslissing. In een ...

Lees verder »

c21 c125 c225 c267 c286 c292
Podcast Smart Energy: kansen voor markt én consument

Podcast Smart Energy: kansen voor markt én ...

25-11-2022 om 10:01 uur
timer 2 min

In de dertiendelige serie Podcast Smart Energy vertelt Niels Rood je welke ontwikkelingen de toekomst van de energiemarkt ...

Lees verder »

c21 c225 c267 c286 c292
Podcast Smart Energy: blockchain

Podcast Smart Energy: blockchain

11-11-2022 om 10:01 uur
timer 1 min

In zijn podcastreeks vertelt Niels Rood je alles over de toekomst van onze energievoorziening. Nu we weten dat ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c267 c286 c292
Podcast Smart Energy: voorspellen = business

Podcast Smart Energy: voorspellen = business

04-11-2022 om 10:01 uur
timer 1 min

De toekomst van onze energie, levering én gebruik, gaat extra businessmodellen opleveren. Niet alleen het ...

Lees verder »

c21 c225 c267 c283
De bouw gaat met paardensprongen vooruit!

De bouw gaat met paardensprongen vooruit!

14-10-2022 om 08:01 uur
timer 3 min

Als aan de kant van opdrachtgevers de inhoudelijke kennis ontbreekt, wat moeten hoofdaannemers dan meebrengen ...

Lees verder »

c21 c225 c238 c260 c267 c278
Nieuwe bouwcultuur biedt alternatief voor landbouw

Nieuwe bouwcultuur biedt alternatief voor landbouw

12-10-2022 om 10:01 uur
timer 4 min

De landbouw zoekt een uitweg voor de uitstootproblematiek en daarbij kan de bouw helpen. Zeker met De Nieuwe Oogst, ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c267 c292
Podcast Smart Energy: de praktijk

Podcast Smart Energy: de praktijk

07-10-2022 om 10:01 uur
timer 1 min

In de vorige afleveringen van deze podcast heeft Niels Rood al veel verteld over de productie en levering van ...

Lees verder »

c21 c120 c160 c225 c265 c267
Geef jouw huisvesting toekomstvastwaarde

Geef jouw huisvesting toekomstvastwaarde

05-10-2022 om 15:01 uur
timer 2 min

De dag van morgen vraagt om verduurzaming van je bedrijfsvoering. Hoe bereid jij jouw huisvesting voor op een ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up