Gezond binnenklimaat en lage energierekening voor biotechbedrijf

timer1 min
Gezond binnenklimaat en lage energierekening voor biotechbedrijf

Hoe scoor je punten op duurzaamheid binnen twee compleet verschillende gebouwfuncties?

Het nieuwe kantoor van onderzoeksorganisatie Genmab is een feit. Het biotechbedrijf zocht een duurzaam gebouw voor het onderbrengen van zijn activiteiten, gericht op het creëren en ontwikkelen van gedifferentieerde antistofmedicijnen voor de behandeling van kanker. Een scala aan duurzaamheidsambities werd ingevuld, met BREEAM-NL Excellent als resultaat. Commissioning (zie onder) en kwaliteitsborging zorgen ervoor dat de afspraken in het ontwerp werkelijkheid worden.

Bij de aanbesteding werd Duurzaam Gebouwd-partner DWA betrokken om mee te denken over de realisatie. Duidelijk werd dat er een gezond en comfortabel binnenklimaat moest komen met lage energiekosten, met BREEAM-NL als meetlat. “Samen met Dura Vermeer onderzochten we welke ambitie ingevuld kon worden”, vertelt Remco Bijma van DWA. Uiteindelijk kwamen we tot een Excellent-certificaat. De uitdaging zat vooral in het punten scoren binnen twee verschillende gebouwfuncties: het kantoor en het laboratorium.”

Bespoke-traject

Voor het laboratorium werd een zogenoemd bespoke-traject aangehouden. Dit type certificering wordt gebruikt voor specifieke gebouwen die niet onder de normaal te certificeren categorieën vallen en waarvoor een maatwerktraject nodig is.
Bijma: “Er is een referentiekader voor laboratoria en daar meet Bespoke op. We gebruiken de richtlijn uit 2011. Dat klinkt misschien ouderwets, maar we hebben het over een ontwikkeltraject van vier jaar voor het gebouw. Hiervan duurde de realisatie van de constructie, het casco en de inrichting ongeveer drie jaar. Op het bouwkundige vlak heeft de ontwikkeling van een parkeergarage onder het gebouw een flinke impact op je planning.”

“Er is een referentiekader voor laboratoria en daar meet Bespoke op.”

Met duurzaamheidsmaatregelen als ledverlichting, warmte- en koude-opwekking met warmtepompen, luchtbehandeling met warmteterugwinning is het resultaat tot 40% meer energiebesparing dan bouwbesluitniveau. “Ook de ambities voor de gebouwschil zijn een tandje hoger dan de ‘standaard’ eisen in het Bouwbesluit. Ook de luchtdichtheid is een belangrijk aandachtspunt voor ons, waarvan de prestaties ook zijn aangetoond met een meting”, aldus Bijma.

Optimaal binnenklimaat

Om het binnenklimaat optimaal en gezond te maken onderzocht DWA de energie- en warmtevraag van het gebouw. Vooral in het laboratoriumgedeelte bleek een grote vraag naar koeling. “Logisch gezien de werkzaamheden die daar verricht worden. Die grootheden neem je mee in je ontwerp en zo besluit je welke installaties nodig zijn voor opwekking.” Het concept dat werd toegepast combineert een WKO-installatie met een warmtepomp.

“De WKO dekt ongeveer 80% van de benodigde energie. De pieken en storingen, mochten die voorkomen, vangen we op met een ander systeem. Door een piekketel in te zetten, is het gebouw verzekerd van een geconditioneerd binnenklimaat.”

Omwille van de consistentie zijn er twee luchtbehandelingskasten voor het lab. Als een van de twee uitvalt, kan de andere die kast grotendeels opvangen. “Enerzijds houdt dit risico’s laag, anderzijds heeft dit uit energietechnisch oogpunt een voordeel. De ruim bemeten luchtbehandelingskasten hebben namelijk in normaal bedrijf veel minder weerstand. Hierdoor verbruiken de ventilatoren minder energie.” Vergaderzalen en het restaurantgedeelte zijn verder voorzien van een vraaggestuurde CO2-regeling en balansventilatie.

Kwaliteit verhogen

Het overeind houden van duurzaamheidsambities vormt voor ieder project een uitdaging. Doordat casco en inbouw door verschillende partijen werden uitgevoerd, was deze uitdaging voor Genmab extra groot. En hier bewijzen commissioning en kwaliteitsborging hun dienst.

Als expert op dit gebied weet Jaap Neeleman van DWA welke uitdagingen er spelen en hoe deze optimaal worden ingevuld. Neeleman: “Wij bewaken het ontwerp, zodat de duurzaamheidsambities overeind blijven staan gedurende de uitvoering en oplevering. Dat is bij veel projecten uitdagend, omdat we weten dat kosten snijden nog altijd tot de dagelijkse praktijk behoort. Daar moet je realistisch mee omgaan.”

Bij Genmab bleven duurzaamheidsambities overeind staan gedurende de uitvoering en oplevering.

Tijdens de uitvoering en bij de oplevering van het casco vinden kwaliteitscontroles plaats. “Vanuit BREEAM MAN1 (punten die worden toegekend aan onderdeel management, red.) hebben wij als commissioningsmanager een toetsende rol. Elkaar op deze manier scherp houden is niet in ieder project de standaard, terwijl je daardoor wel tot een beter resultaat komt.”

Gedurende de bouw vinden audits plaats, waarin functionaliteit en belangrijke prestaties worden aangetoond. Bijvoorbeeld de prestaties van de ventilatie-installaties en de inregeling hiervan. “Door hierop te sturen tijdens de bouw voorkom je dat de installateur na oplevering terug moet om zaken te herstellen. De opdrachtgever krijgt op zijn beurt substantieel veel minder klachten. Het primaire proces kan direct na ingebruikname doordraaien en dat is iets waar je als volledig bouwteam voor knokt.”

Door kwaliteitsborging in het bestek en in het contract een plek te geven, is deze winst eenvoudiger te realiseren. “Het is belangrijk om hierover voor de contractvorming na te denken”, zegt Neeleman. “We zien namelijk dat het dan ook voor de installateurs meer oplevert dan dat het kost.”

Commissioning management

Commissioning management houdt in dat het ontwerp- en bouwproces getoetst wordt tijdens de verschillende fases tot en met minimaal het eerste jaar van ingebruikname. Het doel is om de functionaliteit en prestaties conform het PvE (en met in achtneming van wet- en regelgeving) in de realisatie- en opleverfase voldoende te borgen en daarmee een soft landing te garanderen. Een zachte landing is een soepele overgang van ontwikkelende naar beherende partijen. Dit wordt mogelijk gemaakt door bij oplevering het gebouw aantoonbaar te laten voldoen aan de vereiste prestaties, de beheerder en de gebruikers een gebruikerstraining te geven en een praktisch gebouwspecifiek gebruikershandboek beschikbaar te stellen. De beheerder en de gebruikers zijn hierdoor in staat goed met het gebouw om te gaan. Gebouwprestaties blijven behouden en comfortklachten worden voorkomen.

Tekst: Marvin van Kempen; foto's: cepezed | Lucas van der Wee

Gerelateerde artikelen, events & downloads

EDGE Olympic: ‘Keuze voor WELL was logisch’

EDGE Olympic: ‘Keuze voor WELL was logisch’

23 okt om 08:00 uur
timer 6 min

Aan de Amsterdamse Zuidas mogen de medewerkers van kantoorgebouw EDGE Olympic de vlag uithangen. Als eerste gebouw ...

Lees verder »

Laatste plekken voor masterclass woonzorgconcepten van de toekomst

Laatste plekken voor masterclass woonzorgconcepten ...

16 okt om 08:00 uur

Op 29 oktober aanstaande geven de auteurs van het boek Bouwstenen voor de Toekomst voor de vierde keer een masterclass ...

Lees verder »

Ebook Human Capital

Ebook Human Capital

In de gratis Ebook Human Capital schetsen we hoe de transitie van de bouw- en vastgoedsector het invloed uitoefent ...
Puzzel compleet voor bewijslast gezonde gebouwen

Puzzel compleet voor bewijslast gezonde gebouwen

9 okt om 08:00 uur

Ze zijn er nog: gebouweigenaren die zich bij nieuwbouw of renovatie alleen richten op het beperken van energieverbruik. ...

Lees verder »

LEED Gold-kantoor als basis voor industriële automatiseringsactiviteiten

LEED Gold-kantoor als basis voor industriële automatiseringsactiviteiten

8 okt om 10:00 uur
timer 3 min

Delta hield een feestelijke ceremonie voor de start van de bouw van een gloednieuw kantoor op de Automotive Campus ...

Lees verder »

Gebouwen steeds beter maken met WELL

Gebouwen steeds beter maken met WELL

4 okt om 11:00 uur
timer 12 min

Steeds meer kantoorhuurders vragen om een omgeving die niet alleen toekomstbestendig en uitgerust is met ...

Lees verder »

Flexibel en duurzaam kantoor in Kampen

Flexibel en duurzaam kantoor in Kampen

3 okt om 15:30 uur
timer 3 min

Het is een spannende tijd voor Duurzaam Gebouwd-partner WOLF Energiesystemen. Na een forse groei betrekt de ontwikkelaar ...

Lees verder »

Eerste editie Zorgsaamwonen Congres tekent de toekomst van wonen, zorg en welzijn

Eerste editie Zorgsaamwonen Congres tekent de ...

23 sep om 08:00 uur
timer 1 min

Welke woningen moeten worden gebouwd en hoe richten we de woonomgeving in om langer thuis wonen door kwetsbare ...

Lees verder »

Sensoren in woningen om ouderen langer thuis te laten wonen

Sensoren in woningen om ouderen langer thuis ...

17 sep om 13:58 uur
timer 4 min

Medio 2017 rustte woningcorporatie Groninger Huis ruim 10 huurwoningen uit met sensoren, waarmee huurders niet ...

Lees verder »

Duurzaam en gezond kantoor begint met heldere visie

Duurzaam en gezond kantoor begint met heldere ...

11 sep om 16:30 uur
timer 7 min

Hoe creëer je een plek waar mensen willen zijn? Bij nieuwbouw of renovatie van een kantoor moet je dan in ...

Lees verder »

Duurzaam en dementievriendelijk thuis in Gouda

Duurzaam en dementievriendelijk thuis in Gouda

10 sep om 10:00 uur
timer 3 min

Hoe pas je een dementievriendelijk ontwerp het beste toe binnen een monumentaal pand met een rijke geschiedenis?

Lees verder »

TOjuli eis voor risico oververhitting vanaf 1 juli 2020

TOjuli eis voor risico oververhitting vanaf ...

6 sep om 07:00 uur
timer 1 min

De eis TOjuli wordt tegelijkertijd met de ingangsdatum voor nieuwe energieprestatieberekeningen voor BENG opgenomen, ...

Lees verder »

Reacties

'Duurzame energie: ******************** Voor de Woon , Werk en Verblijf ruimtes moet nu met behulp van minder stabiele energie- bronnen dit gerealiseerd worden. Nu dat behoord tot de mogelijkheden ,om een gewenst & noodzakelijk gezond -fris-fijn stof arm comfortabel - energiezuinig binnenklimaat te realiseren. Gewenst is een behaaglijke warmte in de winter , frisse en relatief geluidsarme koelte in de zomer dit, met behoud van een aan het buitenklimaat gerelateerde luchtvochtigheid d.m.v. natuurlijke en / of overdruk ventilatie. Energie exploitatie: ******************** Het duurzame zwevende Aqua-thermisch energie systeem van Havikhorst houdt in deze het hoofd fris en de voeten warm, of op zijn Twentsch gezegd "Hoald'n kop fris en de veut woarm" Dit alles is het resultaat van simpel & hoogwaardige Aqua thermisch vloeren systeem. Door middel van een : * Bestaand en / of een alternatieve-energie gevoede Aqua thermisch boiler systeem. * Dit door het rondpompen van 35"C warm water of 18"C koud water welke de thermische energie, simpel via onze zwevende systeemvloer , effectief in de ruimte wordt gebracht. Energie transitie: ****************** Het medium water (Aqua) heeft een hoge thermische transport capaciteit per liter/h, is probleemloos-simpel en eenvoudig ruim voor handen , is milieuvriendelijk & relatief onderhoudsvrij Duurzaamheid: **************** Het metaal "Koper", ondanks dat het al eeuwen op de bodem van onze "waddenzee" had gelegen , was nog steeds " van Koper". Koperen Kiwa-Keur leiding van de rol 13/15 mm,heeft praktisch een onbeperkte levensduur daar in tegen hebben vernetzste / gelagerde kunststof buizen/leidingen een rest milieu- probleem en een warmte geleiding coëfficiënt van c.a. 0,43 W/ m3K dat is een gigantisch verschil met het c.a. 950x gunstigger K.K. koperleiding coëfficiënt van c.a. 400 W/m3K. Het geheim van dit formidabele energie systeem sinds 1981 is: *********** * Het duurzaam inzetten van de meest geschikte mix van onverwoestbare materialen die, zelf t.z.t. nog een behoorlijke restwaarde bezitten en uiteraard milieu neutraal blijken te zijn. * Het systeem Havikhorst omvat een vol aluminium afgedekte elementen circuit, met een groot thermisch geleidend oppervlak, waarin Kiwa-Keur zacht koperen leiding van de rol is geperst,volledig zwevend ,voorzien van EPS 35/40 of houtvezel isolatie. Milieu extra: ************* Door o.a.de bacteriën dodende eigenschappen van koperen leidingen,is de slip-vorming in- deze minimaal en is het doorspoelen met chemicaliën meestal overbodig. Montage: ********** Om prijstechnische redenen laten wij het monteren van ons Aqua thermisch vloerensysteem,indien gewenst, tot aan de door installateurs te plaatsen,te leveren en op de W.W. installatie aan te sluiten van de door ons goedgekeurde pompverdelers. * Deze stelling is zeer kosten beheersbaar gebleken in tijdwinst, door het automatisme hier in. Olst, 1981/2019 Bij deze. Hoogachtend, Martin A.Havikhorst Dipl. installateur A.C.I.-GaWaLo-V.E.V. E.Mail:info@havikhorst.nl Eu.Intern.Reg. 706186

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up