Gezond binnenklimaat en lage energierekening voor biotechbedrijf

timer1 min
Gezond binnenklimaat en lage energierekening voor biotechbedrijf

Hoe scoor je punten op duurzaamheid binnen twee compleet verschillende gebouwfuncties?

Het nieuwe kantoor van onderzoeksorganisatie Genmab is een feit. Het biotechbedrijf zocht een duurzaam gebouw voor het onderbrengen van zijn activiteiten, gericht op het creëren en ontwikkelen van gedifferentieerde antistofmedicijnen voor de behandeling van kanker. Een scala aan duurzaamheidsambities werd ingevuld, met BREEAM-NL Excellent als resultaat. Commissioning (zie onder) en kwaliteitsborging zorgen ervoor dat de afspraken in het ontwerp werkelijkheid worden.

Bij de aanbesteding werd Duurzaam Gebouwd-partner DWA betrokken om mee te denken over de realisatie. Duidelijk werd dat er een gezond en comfortabel binnenklimaat moest komen met lage energiekosten, met BREEAM-NL als meetlat. “Samen met Dura Vermeer onderzochten we welke ambitie ingevuld kon worden”, vertelt Remco Bijma van DWA. Uiteindelijk kwamen we tot een Excellent-certificaat. De uitdaging zat vooral in het punten scoren binnen twee verschillende gebouwfuncties: het kantoor en het laboratorium.”

Bespoke-traject

Voor het laboratorium werd een zogenoemd bespoke-traject aangehouden. Dit type certificering wordt gebruikt voor specifieke gebouwen die niet onder de normaal te certificeren categorieën vallen en waarvoor een maatwerktraject nodig is.
Bijma: “Er is een referentiekader voor laboratoria en daar meet Bespoke op. We gebruiken de richtlijn uit 2011. Dat klinkt misschien ouderwets, maar we hebben het over een ontwikkeltraject van vier jaar voor het gebouw. Hiervan duurde de realisatie van de constructie, het casco en de inrichting ongeveer drie jaar. Op het bouwkundige vlak heeft de ontwikkeling van een parkeergarage onder het gebouw een flinke impact op je planning.”

“Er is een referentiekader voor laboratoria en daar meet Bespoke op.”

Met duurzaamheidsmaatregelen als ledverlichting, warmte- en koude-opwekking met warmtepompen, luchtbehandeling met warmteterugwinning is het resultaat tot 40% meer energiebesparing dan bouwbesluitniveau. “Ook de ambities voor de gebouwschil zijn een tandje hoger dan de ‘standaard’ eisen in het Bouwbesluit. Ook de luchtdichtheid is een belangrijk aandachtspunt voor ons, waarvan de prestaties ook zijn aangetoond met een meting”, aldus Bijma.

Optimaal binnenklimaat

Om het binnenklimaat optimaal en gezond te maken onderzocht DWA de energie- en warmtevraag van het gebouw. Vooral in het laboratoriumgedeelte bleek een grote vraag naar koeling. “Logisch gezien de werkzaamheden die daar verricht worden. Die grootheden neem je mee in je ontwerp en zo besluit je welke installaties nodig zijn voor opwekking.” Het concept dat werd toegepast combineert een WKO-installatie met een warmtepomp.

“De WKO dekt ongeveer 80% van de benodigde energie. De pieken en storingen, mochten die voorkomen, vangen we op met een ander systeem. Door een piekketel in te zetten, is het gebouw verzekerd van een geconditioneerd binnenklimaat.”

Omwille van de consistentie zijn er twee luchtbehandelingskasten voor het lab. Als een van de twee uitvalt, kan de andere die kast grotendeels opvangen. “Enerzijds houdt dit risico’s laag, anderzijds heeft dit uit energietechnisch oogpunt een voordeel. De ruim bemeten luchtbehandelingskasten hebben namelijk in normaal bedrijf veel minder weerstand. Hierdoor verbruiken de ventilatoren minder energie.” Vergaderzalen en het restaurantgedeelte zijn verder voorzien van een vraaggestuurde CO2-regeling en balansventilatie.

Kwaliteit verhogen

Het overeind houden van duurzaamheidsambities vormt voor ieder project een uitdaging. Doordat casco en inbouw door verschillende partijen werden uitgevoerd, was deze uitdaging voor Genmab extra groot. En hier bewijzen commissioning en kwaliteitsborging hun dienst.

Als expert op dit gebied weet Jaap Neeleman van DWA welke uitdagingen er spelen en hoe deze optimaal worden ingevuld. Neeleman: “Wij bewaken het ontwerp, zodat de duurzaamheidsambities overeind blijven staan gedurende de uitvoering en oplevering. Dat is bij veel projecten uitdagend, omdat we weten dat kosten snijden nog altijd tot de dagelijkse praktijk behoort. Daar moet je realistisch mee omgaan.”

Bij Genmab bleven duurzaamheidsambities overeind staan gedurende de uitvoering en oplevering.

Tijdens de uitvoering en bij de oplevering van het casco vinden kwaliteitscontroles plaats. “Vanuit BREEAM MAN1 (punten die worden toegekend aan onderdeel management, red.) hebben wij als commissioningsmanager een toetsende rol. Elkaar op deze manier scherp houden is niet in ieder project de standaard, terwijl je daardoor wel tot een beter resultaat komt.”

Gedurende de bouw vinden audits plaats, waarin functionaliteit en belangrijke prestaties worden aangetoond. Bijvoorbeeld de prestaties van de ventilatie-installaties en de inregeling hiervan. “Door hierop te sturen tijdens de bouw voorkom je dat de installateur na oplevering terug moet om zaken te herstellen. De opdrachtgever krijgt op zijn beurt substantieel veel minder klachten. Het primaire proces kan direct na ingebruikname doordraaien en dat is iets waar je als volledig bouwteam voor knokt.”

Door kwaliteitsborging in het bestek en in het contract een plek te geven, is deze winst eenvoudiger te realiseren. “Het is belangrijk om hierover voor de contractvorming na te denken”, zegt Neeleman. “We zien namelijk dat het dan ook voor de installateurs meer oplevert dan dat het kost.”

Commissioning management

Commissioning management houdt in dat het ontwerp- en bouwproces getoetst wordt tijdens de verschillende fases tot en met minimaal het eerste jaar van ingebruikname. Het doel is om de functionaliteit en prestaties conform het PvE (en met in achtneming van wet- en regelgeving) in de realisatie- en opleverfase voldoende te borgen en daarmee een soft landing te garanderen. Een zachte landing is een soepele overgang van ontwikkelende naar beherende partijen. Dit wordt mogelijk gemaakt door bij oplevering het gebouw aantoonbaar te laten voldoen aan de vereiste prestaties, de beheerder en de gebruikers een gebruikerstraining te geven en een praktisch gebouwspecifiek gebruikershandboek beschikbaar te stellen. De beheerder en de gebruikers zijn hierdoor in staat goed met het gebouw om te gaan. Gebouwprestaties blijven behouden en comfortklachten worden voorkomen.

Tekst: Marvin van Kempen; foto's: cepezed | Lucas van der Wee

Gerelateerde artikelen, events & downloads

Huis van de toekomst uiterst comfortabel en veilig

Huis van de toekomst uiterst comfortabel en ...

16 jul om 10:00 uur
timer 3 min

Met een hele serie ingrepen op het gebied van energiemanagement en automatisering bouwden studenten van de Hogeschool ...

Lees verder »

Ebook Human Capital

Ebook Human Capital

In de gratis Ebook Human Capital schetsen we hoe de transitie van de bouw- en vastgoedsector het invloed uitoefent ...
De wisselwerking tussen werkplek en werknemer

De wisselwerking tussen werkplek en werknemer

15 jul om 15:30 uur
timer 2 min

Het trendrapport ‘De werkomgeving van de toekomst’ van draaijer+partners laat zien hoe maatschappelijke ...

Lees verder »

‘Werk- en leefomgeving is pas gezond bij goede akoestiek'

‘Werk- en leefomgeving is pas gezond bij ...

15 jul om 10:00 uur

De effecten van akoestiek op prestaties en gezondheid zijn duidelijk. Geluid is niet voor niets de grootste stoorfactor ...

Lees verder »

'Het WELL-certificaat maakt kantoorgebouw Flow aantoonbaar gezond'

'Het WELL-certificaat maakt kantoorgebouw Flow ...

12 jul om 15:30 uur
timer 6 min

De trots is van hun gezichten af te lezen, want het projectteam van het gezonde kantoorgebouw Flow heeft de WELL-certificering ...

Lees verder »

RCO House is ‘smart building’ in monumentaal pand

RCO House is ‘smart building’ in ...

12 jul om 10:00 uur
timer 2 min

Het nieuwe RCO House in Amsterdam is het nieuwe onderkomen voor de kantoren en oefenruimten van het Koninklijk ...

Lees verder »

Groendak gunstig voor leefklimaat Rotterdam

Groendak gunstig voor leefklimaat Rotterdam

26 jun om 13:00 uur
timer 2 min

Nieuw groendak op een kantoorgebouw van CBRE Global Investors helpt tegen hitte en wateroverlast in hartje Rotterdam.

Lees verder »

Een gezondere werkplek dankzij sensordata

Een gezondere werkplek dankzij sensordata

19 jun om 15:30 uur
timer 3 min

Gesprekken over ons wereldwijde klimaat, die zijn al jaren aan de orde van de dag. Maar steeds vaker gaat het nu ...

Lees verder »

Verklein je wagenpark met deelmobiliteit

Verklein je wagenpark met deelmobiliteit

10 mei om 11:00 uur

Een andere invulling van de openbare ruimte, minder parkeerplaatsen, betere toegankelijkheid en minder vervuiling. ...

Lees verder »

De financiële consequenties van gezond en circulair bouwen

De financiële consequenties van gezond ...

6 mei om 08:00 uur
timer 1 min

Uit een samenwerking tussen HEVO en C2C ExpoLAB kwam een businesscase die de financiële consequenties van ...

Lees verder »

EDGE Olympic heeft primeur met WELL Platinum

EDGE Olympic heeft primeur met WELL Platinum

1 mei om 08:00 uur
timer 2 min

Wat moet het kantoorgebouw van EDGE Olympic fijn zijn om in te werken. Het is namelijk het eerste gebouw in Nederland ...

Lees verder »

‘Gezond en slim gebouw raakt nooit uit de mode’

‘Gezond en slim gebouw raakt nooit uit ...

24 apr om 13:00 uur
timer 5 min

Een jaar geleden startte Croonwolter&dros met de revitalisatiepropositie, als antwoord op de leegstandsproblematiek ...

Lees verder »

Reacties

'Duurzame energie: ******************** Voor de Woon , Werk en Verblijf ruimtes moet nu met behulp van minder stabiele energie- bronnen dit gerealiseerd worden. Nu dat behoord tot de mogelijkheden ,om een gewenst & noodzakelijk gezond -fris-fijn stof arm comfortabel - energiezuinig binnenklimaat te realiseren. Gewenst is een behaaglijke warmte in de winter , frisse en relatief geluidsarme koelte in de zomer dit, met behoud van een aan het buitenklimaat gerelateerde luchtvochtigheid d.m.v. natuurlijke en / of overdruk ventilatie. Energie exploitatie: ******************** Het duurzame zwevende Aqua-thermisch energie systeem van Havikhorst houdt in deze het hoofd fris en de voeten warm, of op zijn Twentsch gezegd "Hoald'n kop fris en de veut woarm" Dit alles is het resultaat van simpel & hoogwaardige Aqua thermisch vloeren systeem. Door middel van een : * Bestaand en / of een alternatieve-energie gevoede Aqua thermisch boiler systeem. * Dit door het rondpompen van 35"C warm water of 18"C koud water welke de thermische energie, simpel via onze zwevende systeemvloer , effectief in de ruimte wordt gebracht. Energie transitie: ****************** Het medium water (Aqua) heeft een hoge thermische transport capaciteit per liter/h, is probleemloos-simpel en eenvoudig ruim voor handen , is milieuvriendelijk & relatief onderhoudsvrij Duurzaamheid: **************** Het metaal "Koper", ondanks dat het al eeuwen op de bodem van onze "waddenzee" had gelegen , was nog steeds " van Koper". Koperen Kiwa-Keur leiding van de rol 13/15 mm,heeft praktisch een onbeperkte levensduur daar in tegen hebben vernetzste / gelagerde kunststof buizen/leidingen een rest milieu- probleem en een warmte geleiding coëfficiënt van c.a. 0,43 W/ m3K dat is een gigantisch verschil met het c.a. 950x gunstigger K.K. koperleiding coëfficiënt van c.a. 400 W/m3K. Het geheim van dit formidabele energie systeem sinds 1981 is: *********** * Het duurzaam inzetten van de meest geschikte mix van onverwoestbare materialen die, zelf t.z.t. nog een behoorlijke restwaarde bezitten en uiteraard milieu neutraal blijken te zijn. * Het systeem Havikhorst omvat een vol aluminium afgedekte elementen circuit, met een groot thermisch geleidend oppervlak, waarin Kiwa-Keur zacht koperen leiding van de rol is geperst,volledig zwevend ,voorzien van EPS 35/40 of houtvezel isolatie. Milieu extra: ************* Door o.a.de bacteriën dodende eigenschappen van koperen leidingen,is de slip-vorming in- deze minimaal en is het doorspoelen met chemicaliën meestal overbodig. Montage: ********** Om prijstechnische redenen laten wij het monteren van ons Aqua thermisch vloerensysteem,indien gewenst, tot aan de door installateurs te plaatsen,te leveren en op de W.W. installatie aan te sluiten van de door ons goedgekeurde pompverdelers. * Deze stelling is zeer kosten beheersbaar gebleken in tijdwinst, door het automatisme hier in. Olst, 1981/2019 Bij deze. Hoogachtend, Martin A.Havikhorst Dipl. installateur A.C.I.-GaWaLo-V.E.V. E.Mail:info@havikhorst.nl Eu.Intern.Reg. 706186

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up