Gezond binnenklimaat en lage energierekening voor biotechbedrijf

timer1 min
Gezond binnenklimaat en lage energierekening voor biotechbedrijf

Hoe scoor je punten op duurzaamheid binnen twee compleet verschillende gebouwfuncties?

Het nieuwe kantoor van onderzoeksorganisatie Genmab is een feit. Het biotechbedrijf zocht een duurzaam gebouw voor het onderbrengen van zijn activiteiten, gericht op het creëren en ontwikkelen van gedifferentieerde antistofmedicijnen voor de behandeling van kanker. Een scala aan duurzaamheidsambities werd ingevuld, met BREEAM-NL Excellent als resultaat. Commissioning (zie onder) en kwaliteitsborging zorgen ervoor dat de afspraken in het ontwerp werkelijkheid worden.

Bij de aanbesteding werd Duurzaam Gebouwd-partner DWA betrokken om mee te denken over de realisatie. Duidelijk werd dat er een gezond en comfortabel binnenklimaat moest komen met lage energiekosten, met BREEAM-NL als meetlat. “Samen met Dura Vermeer onderzochten we welke ambitie ingevuld kon worden”, vertelt Remco Bijma van DWA. Uiteindelijk kwamen we tot een Excellent-certificaat. De uitdaging zat vooral in het punten scoren binnen twee verschillende gebouwfuncties: het kantoor en het laboratorium.”

Bespoke-traject

Voor het laboratorium werd een zogenoemd bespoke-traject aangehouden. Dit type certificering wordt gebruikt voor specifieke gebouwen die niet onder de normaal te certificeren categorieën vallen en waarvoor een maatwerktraject nodig is.
Bijma: “Er is een referentiekader voor laboratoria en daar meet Bespoke op. We gebruiken de richtlijn uit 2011. Dat klinkt misschien ouderwets, maar we hebben het over een ontwikkeltraject van vier jaar voor het gebouw. Hiervan duurde de realisatie van de constructie, het casco en de inrichting ongeveer drie jaar. Op het bouwkundige vlak heeft de ontwikkeling van een parkeergarage onder het gebouw een flinke impact op je planning.”

“Er is een referentiekader voor laboratoria en daar meet Bespoke op.”

Met duurzaamheidsmaatregelen als ledverlichting, warmte- en koude-opwekking met warmtepompen, luchtbehandeling met warmteterugwinning is het resultaat tot 40% meer energiebesparing dan bouwbesluitniveau. “Ook de ambities voor de gebouwschil zijn een tandje hoger dan de ‘standaard’ eisen in het Bouwbesluit. Ook de luchtdichtheid is een belangrijk aandachtspunt voor ons, waarvan de prestaties ook zijn aangetoond met een meting”, aldus Bijma.

Optimaal binnenklimaat

Om het binnenklimaat optimaal en gezond te maken onderzocht DWA de energie- en warmtevraag van het gebouw. Vooral in het laboratoriumgedeelte bleek een grote vraag naar koeling. “Logisch gezien de werkzaamheden die daar verricht worden. Die grootheden neem je mee in je ontwerp en zo besluit je welke installaties nodig zijn voor opwekking.” Het concept dat werd toegepast combineert een WKO-installatie met een warmtepomp.

“De WKO dekt ongeveer 80% van de benodigde energie. De pieken en storingen, mochten die voorkomen, vangen we op met een ander systeem. Door een piekketel in te zetten, is het gebouw verzekerd van een geconditioneerd binnenklimaat.”

Omwille van de consistentie zijn er twee luchtbehandelingskasten voor het lab. Als een van de twee uitvalt, kan de andere die kast grotendeels opvangen. “Enerzijds houdt dit risico’s laag, anderzijds heeft dit uit energietechnisch oogpunt een voordeel. De ruim bemeten luchtbehandelingskasten hebben namelijk in normaal bedrijf veel minder weerstand. Hierdoor verbruiken de ventilatoren minder energie.” Vergaderzalen en het restaurantgedeelte zijn verder voorzien van een vraaggestuurde CO2-regeling en balansventilatie.

Kwaliteit verhogen

Het overeind houden van duurzaamheidsambities vormt voor ieder project een uitdaging. Doordat casco en inbouw door verschillende partijen werden uitgevoerd, was deze uitdaging voor Genmab extra groot. En hier bewijzen commissioning en kwaliteitsborging hun dienst.

Als expert op dit gebied weet Jaap Neeleman van DWA welke uitdagingen er spelen en hoe deze optimaal worden ingevuld. Neeleman: “Wij bewaken het ontwerp, zodat de duurzaamheidsambities overeind blijven staan gedurende de uitvoering en oplevering. Dat is bij veel projecten uitdagend, omdat we weten dat kosten snijden nog altijd tot de dagelijkse praktijk behoort. Daar moet je realistisch mee omgaan.”

Bij Genmab bleven duurzaamheidsambities overeind staan gedurende de uitvoering en oplevering.

Tijdens de uitvoering en bij de oplevering van het casco vinden kwaliteitscontroles plaats. “Vanuit BREEAM MAN1 (punten die worden toegekend aan onderdeel management, red.) hebben wij als commissioningsmanager een toetsende rol. Elkaar op deze manier scherp houden is niet in ieder project de standaard, terwijl je daardoor wel tot een beter resultaat komt.”

Gedurende de bouw vinden audits plaats, waarin functionaliteit en belangrijke prestaties worden aangetoond. Bijvoorbeeld de prestaties van de ventilatie-installaties en de inregeling hiervan. “Door hierop te sturen tijdens de bouw voorkom je dat de installateur na oplevering terug moet om zaken te herstellen. De opdrachtgever krijgt op zijn beurt substantieel veel minder klachten. Het primaire proces kan direct na ingebruikname doordraaien en dat is iets waar je als volledig bouwteam voor knokt.”

Door kwaliteitsborging in het bestek en in het contract een plek te geven, is deze winst eenvoudiger te realiseren. “Het is belangrijk om hierover voor de contractvorming na te denken”, zegt Neeleman. “We zien namelijk dat het dan ook voor de installateurs meer oplevert dan dat het kost.”

Commissioning management

Commissioning management houdt in dat het ontwerp- en bouwproces getoetst wordt tijdens de verschillende fases tot en met minimaal het eerste jaar van ingebruikname. Het doel is om de functionaliteit en prestaties conform het PvE (en met in achtneming van wet- en regelgeving) in de realisatie- en opleverfase voldoende te borgen en daarmee een soft landing te garanderen. Een zachte landing is een soepele overgang van ontwikkelende naar beherende partijen. Dit wordt mogelijk gemaakt door bij oplevering het gebouw aantoonbaar te laten voldoen aan de vereiste prestaties, de beheerder en de gebruikers een gebruikerstraining te geven en een praktisch gebouwspecifiek gebruikershandboek beschikbaar te stellen. De beheerder en de gebruikers zijn hierdoor in staat goed met het gebouw om te gaan. Gebouwprestaties blijven behouden en comfortklachten worden voorkomen.

Tekst: Marvin van Kempen; foto's: cepezed | Lucas van der Wee

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c225 c245 c261
Nieuw: digitaal magazine Data & Digitalisering

Nieuw: digitaal magazine Data & Digitalisering

17 jun om 07:00 uur

Het is zover! Vanaf nu kun je het kersverse digitale magazine Data & Digitalisering lezen. 

Lees verder »

c21 c225 c243 c245 c261
Digital Twin: van pionieren naar waarde

Digital Twin: van pionieren naar waarde

16 jun om 07:00 uur
timer 6 min

De bouwwereld moet nog flinke sprongen maken op het vlak van data & digitalisering, want de juiste informatie ...

Lees verder »

c21 c168 c225 c243 c245 c261
Datadag Gebouwde Omgeving: 'Gebouwen die continu optimaliseren'

Datadag Gebouwde Omgeving: 'Gebouwen die continu ...

25 mei om 07:00 uur

We gaan van een schaarste naar een overvloed aan energie. Nu maken we nog gebruik van energiesystemen met eenrichtingsverkeer, ...

Lees verder »

c21 c160 c225 c245
Symposium levert toekomstblik op gezonde gebouwen

Symposium levert toekomstblik op gezonde gebouwen

21 mei om 17:00 uur
timer 1 min

Het online symposium ‘Toekomstige markt gezond bouwen’ op 27 mei aanstaande krijg je een toekomstblik. ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c245
Programma Inspiratiedag Groenblauwe Schoolpleinen bekend

Programma Inspiratiedag Groenblauwe Schoolpleinen ...

17 mei om 07:00 uur

Het programma van de Inspiratiedag Groenblauwe Schoolpleinen is bekend! Onder anderen Dave Ensberg-Kleijkers vertelt ...

Lees verder »

c21 c35 c162 c245
Verbindingsfestival #4 - De Slimme Stad
sep30

Verbindingsfestival #4 - De Slimme Stad

Op 30 september vindt alweer de vierde editie van het online Verbindingsfestival plaats, georganiseerd door onze ...

Dit betreft een extern evenement uit het netwerk van Duurzaam Gebouwd

Lees verder »

c21 c225 c245
WHO bevestigt rol aerosolen bij besmetting coronavirus

WHO bevestigt rol aerosolen bij besmetting coronavirus

4 mei om 12:53 uur

Hoewel het al een poosje werd geroepen door wetenschappers, heeft wereldgezondheidsorganisatie WHO nu ook de rol ...

Lees verder »

c21 c245 c286
Luister de nieuwe Duurzaam Gebouwd Podcast

Luister de nieuwe Duurzaam Gebouwd Podcast

29 apr om 19:30 uur
timer 1 min

Kersvers: de nieuwe Duurzaam Gebouwd Podcast is vanaf nu te luisteren. Je luistert hem gratis op Soundcloud, Spotify ...

Lees verder »

c21 c54 c245
Het CO2-vraagstuk tot op de bodem

Het CO2-vraagstuk tot op de bodem

26 apr om 18:00 uur
timer 5 min

Marten Valk: Met de dag word ik me meer bewust van ons CO2-vraagstuk, ofwel het halen van ‘Parijs’. Met spouwmuurisolatie ...

Lees verder »

c21 c225 c245
‘Onvoldoende aandacht voor integraliteit van ventilatie’

‘Onvoldoende aandacht voor integraliteit ...

20 apr om 10:23 uur

Urgenter dan ooit is de opgave om een veilige thuishaven te bieden aan medewerkers. Gezondheid staat in de schijnwerpers ...

Lees verder »

c21 c225 c245
Praat mee: verdiepingssessie en OSKAfé

Praat mee: verdiepingssessie en OSKAfé

16 apr om 11:00 uur

De standaarden voor het ontwerp van gebouwen moeten rekening gaan houden met warmere zomers en de groeiende behoefte ...

Lees verder »

c21 c160 c225 c245
'Wij kunnen virussen voor 99,5% afbreken'

'Wij kunnen virussen voor 99,5% afbreken'

16 apr om 09:00 uur

In de strijd tegen schimmels, bacteriën en andere luchtinvloeden zijn er verschillende bewapeningen voor ...

Lees verder »

Reacties

'Duurzame energie: ******************** Voor de Woon , Werk en Verblijf ruimtes moet nu met behulp van minder stabiele energie- bronnen dit gerealiseerd worden. Nu dat behoord tot de mogelijkheden ,om een gewenst & noodzakelijk gezond -fris-fijn stof arm comfortabel - energiezuinig binnenklimaat te realiseren. Gewenst is een behaaglijke warmte in de winter , frisse en relatief geluidsarme koelte in de zomer dit, met behoud van een aan het buitenklimaat gerelateerde luchtvochtigheid d.m.v. natuurlijke en / of overdruk ventilatie. Energie exploitatie: ******************** Het duurzame zwevende Aqua-thermisch energie systeem van Havikhorst houdt in deze het hoofd fris en de voeten warm, of op zijn Twentsch gezegd "Hoald'n kop fris en de veut woarm" Dit alles is het resultaat van simpel & hoogwaardige Aqua thermisch vloeren systeem. Door middel van een : * Bestaand en / of een alternatieve-energie gevoede Aqua thermisch boiler systeem. * Dit door het rondpompen van 35"C warm water of 18"C koud water welke de thermische energie, simpel via onze zwevende systeemvloer , effectief in de ruimte wordt gebracht. Energie transitie: ****************** Het medium water (Aqua) heeft een hoge thermische transport capaciteit per liter/h, is probleemloos-simpel en eenvoudig ruim voor handen , is milieuvriendelijk & relatief onderhoudsvrij Duurzaamheid: **************** Het metaal "Koper", ondanks dat het al eeuwen op de bodem van onze "waddenzee" had gelegen , was nog steeds " van Koper". Koperen Kiwa-Keur leiding van de rol 13/15 mm,heeft praktisch een onbeperkte levensduur daar in tegen hebben vernetzste / gelagerde kunststof buizen/leidingen een rest milieu- probleem en een warmte geleiding coëfficiënt van c.a. 0,43 W/ m3K dat is een gigantisch verschil met het c.a. 950x gunstigger K.K. koperleiding coëfficiënt van c.a. 400 W/m3K. Het geheim van dit formidabele energie systeem sinds 1981 is: *********** * Het duurzaam inzetten van de meest geschikte mix van onverwoestbare materialen die, zelf t.z.t. nog een behoorlijke restwaarde bezitten en uiteraard milieu neutraal blijken te zijn. * Het systeem Havikhorst omvat een vol aluminium afgedekte elementen circuit, met een groot thermisch geleidend oppervlak, waarin Kiwa-Keur zacht koperen leiding van de rol is geperst,volledig zwevend ,voorzien van EPS 35/40 of houtvezel isolatie. Milieu extra: ************* Door o.a.de bacteriën dodende eigenschappen van koperen leidingen,is de slip-vorming in- deze minimaal en is het doorspoelen met chemicaliën meestal overbodig. Montage: ********** Om prijstechnische redenen laten wij het monteren van ons Aqua thermisch vloerensysteem,indien gewenst, tot aan de door installateurs te plaatsen,te leveren en op de W.W. installatie aan te sluiten van de door ons goedgekeurde pompverdelers. * Deze stelling is zeer kosten beheersbaar gebleken in tijdwinst, door het automatisme hier in. Olst, 1981/2019 Bij deze. Hoogachtend, Martin A.Havikhorst Dipl. installateur A.C.I.-GaWaLo-V.E.V. E.Mail:info@havikhorst.nl Eu.Intern.Reg. 706186

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up