Gezond binnenklimaat en lage energierekening voor biotechbedrijf

timer1 min
Gezond binnenklimaat en lage energierekening voor biotechbedrijf

Hoe scoor je punten op duurzaamheid binnen twee compleet verschillende gebouwfuncties?

Het nieuwe kantoor van onderzoeksorganisatie Genmab is een feit. Het biotechbedrijf zocht een duurzaam gebouw voor het onderbrengen van zijn activiteiten, gericht op het creëren en ontwikkelen van gedifferentieerde antistofmedicijnen voor de behandeling van kanker. Een scala aan duurzaamheidsambities werd ingevuld, met BREEAM-NL Excellent als resultaat. Commissioning (zie onder) en kwaliteitsborging zorgen ervoor dat de afspraken in het ontwerp werkelijkheid worden.

Bij de aanbesteding werd Duurzaam Gebouwd-partner DWA betrokken om mee te denken over de realisatie. Duidelijk werd dat er een gezond en comfortabel binnenklimaat moest komen met lage energiekosten, met BREEAM-NL als meetlat. “Samen met Dura Vermeer onderzochten we welke ambitie ingevuld kon worden”, vertelt Remco Bijma van DWA. Uiteindelijk kwamen we tot een Excellent-certificaat. De uitdaging zat vooral in het punten scoren binnen twee verschillende gebouwfuncties: het kantoor en het laboratorium.”

Bespoke-traject

Voor het laboratorium werd een zogenoemd bespoke-traject aangehouden. Dit type certificering wordt gebruikt voor specifieke gebouwen die niet onder de normaal te certificeren categorieën vallen en waarvoor een maatwerktraject nodig is.
Bijma: “Er is een referentiekader voor laboratoria en daar meet Bespoke op. We gebruiken de richtlijn uit 2011. Dat klinkt misschien ouderwets, maar we hebben het over een ontwikkeltraject van vier jaar voor het gebouw. Hiervan duurde de realisatie van de constructie, het casco en de inrichting ongeveer drie jaar. Op het bouwkundige vlak heeft de ontwikkeling van een parkeergarage onder het gebouw een flinke impact op je planning.”

“Er is een referentiekader voor laboratoria en daar meet Bespoke op.”

Met duurzaamheidsmaatregelen als ledverlichting, warmte- en koude-opwekking met warmtepompen, luchtbehandeling met warmteterugwinning is het resultaat tot 40% meer energiebesparing dan bouwbesluitniveau. “Ook de ambities voor de gebouwschil zijn een tandje hoger dan de ‘standaard’ eisen in het Bouwbesluit. Ook de luchtdichtheid is een belangrijk aandachtspunt voor ons, waarvan de prestaties ook zijn aangetoond met een meting”, aldus Bijma.

Optimaal binnenklimaat

Om het binnenklimaat optimaal en gezond te maken onderzocht DWA de energie- en warmtevraag van het gebouw. Vooral in het laboratoriumgedeelte bleek een grote vraag naar koeling. “Logisch gezien de werkzaamheden die daar verricht worden. Die grootheden neem je mee in je ontwerp en zo besluit je welke installaties nodig zijn voor opwekking.” Het concept dat werd toegepast combineert een WKO-installatie met een warmtepomp.

“De WKO dekt ongeveer 80% van de benodigde energie. De pieken en storingen, mochten die voorkomen, vangen we op met een ander systeem. Door een piekketel in te zetten, is het gebouw verzekerd van een geconditioneerd binnenklimaat.”

Omwille van de consistentie zijn er twee luchtbehandelingskasten voor het lab. Als een van de twee uitvalt, kan de andere die kast grotendeels opvangen. “Enerzijds houdt dit risico’s laag, anderzijds heeft dit uit energietechnisch oogpunt een voordeel. De ruim bemeten luchtbehandelingskasten hebben namelijk in normaal bedrijf veel minder weerstand. Hierdoor verbruiken de ventilatoren minder energie.” Vergaderzalen en het restaurantgedeelte zijn verder voorzien van een vraaggestuurde CO2-regeling en balansventilatie.

Kwaliteit verhogen

Het overeind houden van duurzaamheidsambities vormt voor ieder project een uitdaging. Doordat casco en inbouw door verschillende partijen werden uitgevoerd, was deze uitdaging voor Genmab extra groot. En hier bewijzen commissioning en kwaliteitsborging hun dienst.

Als expert op dit gebied weet Jaap Neeleman van DWA welke uitdagingen er spelen en hoe deze optimaal worden ingevuld. Neeleman: “Wij bewaken het ontwerp, zodat de duurzaamheidsambities overeind blijven staan gedurende de uitvoering en oplevering. Dat is bij veel projecten uitdagend, omdat we weten dat kosten snijden nog altijd tot de dagelijkse praktijk behoort. Daar moet je realistisch mee omgaan.”

Bij Genmab bleven duurzaamheidsambities overeind staan gedurende de uitvoering en oplevering.

Tijdens de uitvoering en bij de oplevering van het casco vinden kwaliteitscontroles plaats. “Vanuit BREEAM MAN1 (punten die worden toegekend aan onderdeel management, red.) hebben wij als commissioningsmanager een toetsende rol. Elkaar op deze manier scherp houden is niet in ieder project de standaard, terwijl je daardoor wel tot een beter resultaat komt.”

Gedurende de bouw vinden audits plaats, waarin functionaliteit en belangrijke prestaties worden aangetoond. Bijvoorbeeld de prestaties van de ventilatie-installaties en de inregeling hiervan. “Door hierop te sturen tijdens de bouw voorkom je dat de installateur na oplevering terug moet om zaken te herstellen. De opdrachtgever krijgt op zijn beurt substantieel veel minder klachten. Het primaire proces kan direct na ingebruikname doordraaien en dat is iets waar je als volledig bouwteam voor knokt.”

Door kwaliteitsborging in het bestek en in het contract een plek te geven, is deze winst eenvoudiger te realiseren. “Het is belangrijk om hierover voor de contractvorming na te denken”, zegt Neeleman. “We zien namelijk dat het dan ook voor de installateurs meer oplevert dan dat het kost.”

Commissioning management

Commissioning management houdt in dat het ontwerp- en bouwproces getoetst wordt tijdens de verschillende fases tot en met minimaal het eerste jaar van ingebruikname. Het doel is om de functionaliteit en prestaties conform het PvE (en met in achtneming van wet- en regelgeving) in de realisatie- en opleverfase voldoende te borgen en daarmee een soft landing te garanderen. Een zachte landing is een soepele overgang van ontwikkelende naar beherende partijen. Dit wordt mogelijk gemaakt door bij oplevering het gebouw aantoonbaar te laten voldoen aan de vereiste prestaties, de beheerder en de gebruikers een gebruikerstraining te geven en een praktisch gebouwspecifiek gebruikershandboek beschikbaar te stellen. De beheerder en de gebruikers zijn hierdoor in staat goed met het gebouw om te gaan. Gebouwprestaties blijven behouden en comfortklachten worden voorkomen.

Tekst: Marvin van Kempen; foto's: cepezed | Lucas van der Wee

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c127 c160 c168 c171 c225 c245
‘Gebouweigenaren, steek je hoofd niet langer in het zand!’

‘Gebouweigenaren, steek je hoofd niet ...

9 jul om 11:01 uur
timer 6 min

Moet er een basisniveau van kennis over een gezond binnenklimaat gelden voor vastgoedbeheerders? Moeten we dat ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c245 c263
Nieuwe risicotaxatie berekent capaciteit van ruimten

Nieuwe risicotaxatie berekent capaciteit van ...

8 jul om 12:25 uur
timer 2 min

Hoewel het (nog) niet is meegenomen in de richtlijnen van het RIVM, is goede ventilatie essentieel gebleken in ...

Lees verder »

c21 c160 c225 c245
Mens versus varken

Mens versus varken

8 jul om 12:01 uur
timer 6 min

Lees de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren door en je treft gedetailleerde eisen aan over onder andere minimale ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c245
Verduurzaming van monumentale gebouwen tijdens Real Estate Futureproof

Verduurzaming van monumentale gebouwen tijdens ...

30 jun om 17:00 uur
timer 2 min

Om stipt 09.00 uur vanochtend klonk het startschot voor de eerste dag van online vastgoedbeurs Real Estate Futureproof. ...

Lees verder »

c21 c225 c245
‘LiFi biedt meer internetveiligheid dan wifi’

‘LiFi biedt meer internetveiligheid dan ...

24 jun om 15:30 uur
timer 3 min

Door het toegenomen thuiswerken zijn videoverbindingen steeds belangrijker, heeft Signify gemerkt. “Videoverbindingen ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c243 c245
Bosch-vestigingen dit jaar klimaatneutraal  

Bosch-vestigingen dit jaar klimaatneutraal  

23 jun om 14:30 uur
timer 3 min

Bosch heeft niet alleen een boekjaar (2019) afgesloten met meer dan tien procent groei, in 2020 zullen ook alle ...

Lees verder »

c21 c160 c171 c225 c245
2020: het jaar dat de mens centraal staat in de vastgoedwereld

2020: het jaar dat de mens centraal staat in ...

17 jun om 17:00 uur
timer 5 min

Begin februari bezocht ik het event ‘Workplace day’, met thema ‘Return on the Workplace’. ...

Lees verder »

c21 c160 c168 c225 c245
Rol van ketenregisseur wenselijk voor smart cities

Rol van ketenregisseur wenselijk voor smart ...

17 jun om 11:02 uur

"Van de transitie van domme stenen naar intelligent duurzaam vastgoed.” Op 11 juni stond de slimme en gezonde ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c245
Video: Hoe maak je de kanteling naar Parisproof gebouwen?

Video: Hoe maak je de kanteling naar Parisproof ...

16 jun om 17:00 uur
timer 1 min

We selecteerden een aantal video’s voor je uit het Verbindingsfestival die je wellicht interessant vindt. ...

Lees verder »

c21 c225 c245
Innovatie in de bouw heeft nog snelheid nodig

Innovatie in de bouw heeft nog snelheid nodig

16 jun om 16:30 uur
timer 3 min

De Bouwagenda gaf tijdens het Verbindingsfestival een resumé van drie jaar innoveren in de bouw. Op haar ...

Lees verder »

c21 c151 c225 c244 c245
Betrokkenheid van gebruiker én bewoner essentieel voor healing environment

Betrokkenheid van gebruiker én bewoner ...

10 jun om 08:00 uur
timer 4 min

Ontwerp vanuit de beleving van bewoners, patiënten, bewoners en zelfs kinderen. Dat advies klonk vanuit diverse ...

Lees verder »

c21 c225 c245
Samenwerking voor Anderhalve Meter Kantoor-certificering 

Samenwerking voor Anderhalve Meter Kantoor-certificering 

10 jun om 07:00 uur
timer 1 min

CFP Green Buildings en SKG-IKOB ontwikkelden een erkenningsregeling voor organisaties die alle werkplekken, vergader- ...

Lees verder »

Reacties

'Duurzame energie: ******************** Voor de Woon , Werk en Verblijf ruimtes moet nu met behulp van minder stabiele energie- bronnen dit gerealiseerd worden. Nu dat behoord tot de mogelijkheden ,om een gewenst & noodzakelijk gezond -fris-fijn stof arm comfortabel - energiezuinig binnenklimaat te realiseren. Gewenst is een behaaglijke warmte in de winter , frisse en relatief geluidsarme koelte in de zomer dit, met behoud van een aan het buitenklimaat gerelateerde luchtvochtigheid d.m.v. natuurlijke en / of overdruk ventilatie. Energie exploitatie: ******************** Het duurzame zwevende Aqua-thermisch energie systeem van Havikhorst houdt in deze het hoofd fris en de voeten warm, of op zijn Twentsch gezegd "Hoald'n kop fris en de veut woarm" Dit alles is het resultaat van simpel & hoogwaardige Aqua thermisch vloeren systeem. Door middel van een : * Bestaand en / of een alternatieve-energie gevoede Aqua thermisch boiler systeem. * Dit door het rondpompen van 35"C warm water of 18"C koud water welke de thermische energie, simpel via onze zwevende systeemvloer , effectief in de ruimte wordt gebracht. Energie transitie: ****************** Het medium water (Aqua) heeft een hoge thermische transport capaciteit per liter/h, is probleemloos-simpel en eenvoudig ruim voor handen , is milieuvriendelijk & relatief onderhoudsvrij Duurzaamheid: **************** Het metaal "Koper", ondanks dat het al eeuwen op de bodem van onze "waddenzee" had gelegen , was nog steeds " van Koper". Koperen Kiwa-Keur leiding van de rol 13/15 mm,heeft praktisch een onbeperkte levensduur daar in tegen hebben vernetzste / gelagerde kunststof buizen/leidingen een rest milieu- probleem en een warmte geleiding coëfficiënt van c.a. 0,43 W/ m3K dat is een gigantisch verschil met het c.a. 950x gunstigger K.K. koperleiding coëfficiënt van c.a. 400 W/m3K. Het geheim van dit formidabele energie systeem sinds 1981 is: *********** * Het duurzaam inzetten van de meest geschikte mix van onverwoestbare materialen die, zelf t.z.t. nog een behoorlijke restwaarde bezitten en uiteraard milieu neutraal blijken te zijn. * Het systeem Havikhorst omvat een vol aluminium afgedekte elementen circuit, met een groot thermisch geleidend oppervlak, waarin Kiwa-Keur zacht koperen leiding van de rol is geperst,volledig zwevend ,voorzien van EPS 35/40 of houtvezel isolatie. Milieu extra: ************* Door o.a.de bacteriën dodende eigenschappen van koperen leidingen,is de slip-vorming in- deze minimaal en is het doorspoelen met chemicaliën meestal overbodig. Montage: ********** Om prijstechnische redenen laten wij het monteren van ons Aqua thermisch vloerensysteem,indien gewenst, tot aan de door installateurs te plaatsen,te leveren en op de W.W. installatie aan te sluiten van de door ons goedgekeurde pompverdelers. * Deze stelling is zeer kosten beheersbaar gebleken in tijdwinst, door het automatisme hier in. Olst, 1981/2019 Bij deze. Hoogachtend, Martin A.Havikhorst Dipl. installateur A.C.I.-GaWaLo-V.E.V. E.Mail:info@havikhorst.nl Eu.Intern.Reg. 706186

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up