Dashboard voor duurzame stedelijke regio's

timer3 min
Dashboard voor duurzame stedelijke regio's

Bestuurders van gemeenten staan voor nieuwe maatschappelijke uitdagingen. De energietransitie, ontwikkeling naar duurzame mobiliteit en circulaire economie vragen om integrale afwegingen tussen met elkaar samenhangende dossiers. Deze opgaven hebben vergaande implicaties voor de fysieke leefomgeving en voor het economische en sociale domein. 

Om invulling te geven aan deze uitdagingen is samenwerking noodzakelijk tussen gemeenten onderling en met bedrijven, maatschappelijke partners en provincie binnen de regio.  Een dashboard kan daarbij fungeren als kompas voor bestuurders die integrale afwegingen moeten maken over met elkaar samenhangende transitieopgaven.

Energietransitie

De energietransitie vraagt om vernieuwing van de bestaande woningvoorraad. Ook zijn een verregaande elektrificatie van industriële processen en slimme toepassingen van energieopslag nodig. Het elektrisch rijden en het rijden op groen gas en waterstof vergen aanpassingen van de infrastructuur. Het streven naar een circulaire economie en duurzame mobiliteit zijn onderdeel van de energietransitie. Elk van deze transitieopgaven heeft bredere implicaties voor het economische, sociale en ecologische domein.

Zo heeft het vergroten van de duurzame energiecapaciteit gevolgen voor de inrichting van het buitengebied, waarbij afwegingen moeten worden gemaakt over recreatieve en natuur- en landschapswaarden. Afwegingen en besluiten hierover, van lokaal naar (inter)nationaal, behoren afgestemd te worden. De stedelijke regio is daarbij een cruciale actor. Weliswaar ontbreekt het veel stadsregio’s aan een eigen regionale autoriteit, maar elke regio heeft wel haar eigen kenmerkende economische sleutelactiviteiten, haar eigen stedelijk-regionale (infra)structuur, haar eigen interactie met het achterland, met eigen landbouw, natuur en landschap. Afwegingen en besluiten over de energietransitie dienen op die structuur en dynamiek te zijn afgestemd.

Dashboard voor duurzame stedelijke regio's

Kompas en monitor

Voor het beoordelen van de voortgang van de energietransitie, duurzame mobiliteit en circulaire economie in een stedelijke regio is inzicht en onderscheid in voorraden en stromen, én hun samenhang essentieel. Alleen dan kunnen bestuurders transparante afwegingen maken tussen het investeren in strategische voorraden (duurzame energiecapaciteit, energieopslag), het benutten van waardevolle reststromen en/of ingrijpen in (ongewenste) stromen (gas- en elektriciteitsverbruik). Het dashboard brengt die informatie op overzichtelijke wijze bij elkaar.

Het dashboard bestaat uit drie aparte delen, elk deel met een beperkte set van tien tot vijftien indicatoren uitgedrukt in fysieke grootheden. Elk deel bevat indicatoren die strategische voorraden meten en ontwikkelingen die gevolgen hebben voor die voorraden. Deze drie delen zijn:

  • economisch vestigingsklimaat: opgesteld vermogen zon en wind, capaciteit energieopslag, infrastructuur (o.a. warmtenet, smart grids), verkeersstromen, gas- en elektriciteitsverbruik;
  • kwaliteit van leven: betaalbare energiezuinige woningen, gezonde leefbare wijken (luchtkwaliteit, geluidshinder, groen);
  • ecologische draagkracht: samenhangende bijzondere natuurgebieden en landschappen, stikstofdepositie.

Visualisatie van de sets van indicatoren is mogelijk met een spindiagram. Per indicator is een maatlat te ontwerpen door een concreet doel en ondergrens vast te stellen. Het dashboard met de drie spindiagrammen geeft een integraal overzicht van de mate waarin het economisch vestigingsklimaat, kwaliteit van leven en ecologische draagkracht zich vernieuwen en bewegen in een duurzame richting. De keuze van de indicatoren komt tot stand in een maatschappelijke dialoog. Per gemeente kunnen de sets van indicatoren variëren. Het spindiagram biedt die ruimte en flexibiliteit.

Dashboard voor duurzame stedelijke regio's

Met het dashboard is de voortgang van de energietransitie en samenhangende transitieopgaven te monitoren. Ook biedt het dashboard de mogelijkheid om de ambities en doelen voor de transitieopgaven concreet te maken en te vertalen naar een afwegingskader voor het omgevingsplan. Het dashboard ondersteunt daarmee de besluitvorming over de energietransitie, circulaire economie en duurzame ontwikkeling van de mobiliteit.

Auteur: Peter van de Laak, Beeld: Erwin Zijlstra

Het boekje ‘Dashboard voor stedelijke regio’s, kompas voor duurzame ontwikkeling’ is te bestellen voor € 24,95 (inclusief btw en verzendkosten) door een mail te sturen.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c225 c243
Helft corporatiewoningen Renswoude heeft NOM keur in 2035: ‘Zo doen we dat!’

Helft corporatiewoningen Renswoude heeft NOM ...

Vandaag om 15:30 uur
timer 6 min

Normaal gesproken zie je als duurzaamheidsambitie bij gemeenten 100% energieneutraliteit in 2050, wellicht ...

Lees verder »

c223 c243
Whitepaper de toekomst van verwarmen in vier duurzaamheidsstappen

Whitepaper de toekomst van verwarmen in vier ...

In de gratis Whitepaper de toekomst van verwarmen in vier duurzaamheidsstappen lees je welke rol aardgas ...
c21 c172 c225 c243
Nieuwe warme jas voor NOM-woningen Zoetermeer

Nieuwe warme jas voor NOM-woningen Zoetermeer

Vandaag om 10:01 uur
timer 4 min

Over drie decennia moet Nederland voorgoed verlost zijn van aardgas en zien we – als het goed is – ...

Lees verder »

c21 c135 c225 c243
Omgevingsvisie Roerdalen: Kragten houdt het tempo hoog

Omgevingsvisie Roerdalen: Kragten houdt het ...

Gisteren om 16:01 uur
timer 5 min

Met het recente uitstel van de invoering van de Omgevingswet krijgen heel wat gemeenten enige lucht in de organisatie. ...

Lees verder »

c21 c225 c243
De lonkende, maar ook gevaarlijke kant van CO2-reductie door covid-19 (deel 2)

De lonkende, maar ook gevaarlijke kant van CO2-reductie ...

Gisteren om 15:30 uur
timer 8 min

Als ambassadeurs van de gezonde en duurzame gebouwde omgeving zijn wij verheugd om te zien dat de CO2-uitstoot ...

Lees verder »

c21 c120 c122 c225 c243
Bundeling van commercie en vakspecialisme voor gevelrenovatie

Bundeling van commercie en vakspecialisme voor ...

7 jul om 16:01 uur
timer 5 min

Met de GevelAlliantie wil Machiel Peltenburg de krachten van commerciële en vakspecialistische bedrijven ...

Lees verder »

c21 c186 c225 c243
Van probleemwijk naar duurzame, groene wijk

Van probleemwijk naar duurzame, groene wijk

7 jul om 10:01 uur
timer 5 min

In tien jaar tijd hebben de gemeente Cuijk en woningcorporatie Mooiland de wijk ‘De Valuwe’ nieuw ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Whitepaper: ‘De toekomst van verwarming in vier duurzaamheidsstappen’

Whitepaper: ‘De toekomst van verwarming ...

7 jul om 08:00 uur
timer 1 min

De whitepaper ‘De toekomst van verwarming in vier duurzaamheidsstappen’ vertelt je over de rol van ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Energietransitie vraagt om opslag en optimale verbruikafstemming

Energietransitie vraagt om opslag en optimale ...

6 jul om 15:30 uur
timer 6 min

Nederland zegt vaarwel tegen fossiele brandstoffen en gebruikt meer en meer duurzame elektriciteit. Een all-electric ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c243
Startschot volgende editie van opleiding Basiscertificaat Aardgasvrije Gebouwde Omgeving

Startschot volgende editie van opleiding Basiscertificaat ...

3 jul om 17:30 uur
timer 1 min

Tijd om kennis te delen! De volgende editie van de populaire en succesvolle opleiding Basiscertificaat Aardgasvrije ...

Lees verder »

c21 c122 c225 c243
Slimme ramen van TNO besparen 22% energie

Slimme ramen van TNO besparen 22% energie

3 jul om 14:02 uur

TNO heeft ramen ontwikkeld met een onzichtbare glascoating die kunnen leiden tot een energiebesparing van 22% ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c243 c244
Alles-in-één klimaatconcept voor Solar Decathlon Build Challenge

Alles-in-één klimaatconcept voor ...

2 jul om 08:00 uur
timer 7 min

De Solar Decathlon Build Challenge is in duurzaamheidsland dé strijd der titanen, waarin studenten laten ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up