CO2-neutraal is een lege huls

CO2-neutraal is een lege huls

De term co2-neutraal  doet het goed, alleen kan niemand uitleggen wat er mee bedoeld wordt.

Opdrachtgevers en overheden die invulling zoeken bij het begrip duurzaamheid of hun maatschappelijke verantwoordelijkheid concreet willen maken, strooien momenteel met one-liners om hun doelstellingen te communiceren.

Co2-emissies
Je struikelt over begrippen als klimaatneutraal en met name CO2-neutraliteit doet het erg goed. Het bezwaar is echter dat niemand eenduidig kan uitleggen wat hij ermee bedoelt en hoe men verwacht dat aan deze doelstelling voldaan moet worden. De vorm prevaleert boven de inhoud. Wat bedoelt men nu eigenlijk?

De meest voorkomende uitleg voor CO2-neutraal is de situatie waarbij men over een jaar gemeten netto geen CO2-emissies veroorzaakt! Maar is dit reëel, kunnen wij zo bouwen en exploiteren zodat geen netto-emissie optreedt? Ik zal deze vraag proberen te beantwoorden aan de hand van de resultaten van een groot aantal LCA analyses van utiliteitsgebouwen.

Uitleg emissie
De huidige manier van bouwen met de huidige installatietechnische uitrusting, leidt tot gebouwen die maximaal ca. 100 kg.CO2 emissie/m2.jaar veroorzaken. Hierbij wordt uitgegaan van een levensduur voor het gebouw van vijfendertig jaar en voor de installaties van vijftien jaar. Die honderd kilogram CO2 per m2 bestaat voor circa vijftien procent uit de CO2-emissie van de materialen, circa één procent uit de CO2-emissie voor water (watergebruik) en maar liefst zo'n 84 procent uit de CO2-emissie veroorzaakt door het energieverbruik van gebouwgebonden installatie (max. 54 kg.CO2/m2) en de gebruikersinstallaties (max.30 kg.CO2/m2) . Hoe krijgen we die 100 kg.CO2 per m2 terug tot 0?

Voorwaarden voor co2-neutraliteit
Met het verhogen van de energie-efficiëntie van het gebouw (isolatiemaatregelen en efficiëntie-verbetering) kan met de huidige beschikbare technieken een energiebesparing op het gebouwgebonden energiegebruik worden behaald van maximaal ca. 40-45 procent. Dit wil zeggen dat een CO2-reductie van zo'n. 25 kg CO2 per m2 vloeroppervlak mogelijk is.

Op het energiegebruik voor de gebruikersinstallaties is door de keuze van apparatuur en door beheer een reductie mogelijk van naar verwachting dertig procent, dus een reductie van 10 kg CO2 per m2. Door de materiaalkeuze is volgens ons een reductie mogelijk van eveneens maximaal dertig procent, dus een CO2 emissie t.g.v. de materialen van minimaal 10 kg.CO2/m2.

Trekken we al deze mogelijke reducties (25+10+5= 40 kg.CO2) af van onze maximale CO2-emissie, dan leidt tot een minimum van 60 kg.CO2 emissie/m2. Een reductie van maximaal veertig procent ten opzichte van de huidige bouwpraktijk!

Om dan dus in de buurt van CO2-neutraal te komen moet dus aan twee voorwaarden worden voldaan:
1 Alle energie die tot het gebouw of project wordt toegevoerd moet volledig groen en dus
CO2-vrij zijn. Dat is alleen reëel als we ervan uitgaan dat alle systemen en installaties all-
electric zijn en dus voor hun werking niet afhankelijk zijn van fossiele bronnen (gas of olie).
2 De door de materiaalkeuze veroorzaakte CO2-emissie moet door een gebouwgebonden
eigen groene elektriciteitsproductie worden gecompenseerd (CO2-neutrale elektriciteitsproductie door PV of wind).

Discutabele handelswijze
Aan de eerste voorwaarde kan worden voldaan door het ‘kopen van groene energie’, oftewel het afkopen van de CO2-emissie van ons energiegebruik. Een discutabele handelswijze maar voorlopig nog vrijwel de enige manier om CO2-reductie te claimen. Om te voldoen aan de tweede voorwaarde moet het project of gebouw energie gaan terugleveren, in een orde van grote van 12-15 kWh/m2 vloeroppervlak oftewel minimaal 1m2 PV per 10 m2 vloeroppervlak. Een mooi streven maar nog lang geen praktijk omdat het bedrijfseconomische argument nog altijd maatgevend is.

Opgave voor komende jaren

Gaan we gebouwen echt ontwerpen als elektriciteitsproducenten , dan pas kan aanspraak worden gemaakt op de term CO2-neutraal, tot dat moment moeten we ons voorlopig vooral richten op het reduceren van de vraag naar energie. Een veertig procent reductie van CO2-emissies, daar ligt onze opgave voor de komende jaren! Tot dat moment is het claimen van CO2-neutraliteit een lege huls.

Paul van Bergen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c54 c259 c277
Weeralarm of weer alarm?

Weeralarm of weer alarm?

28 jul om 10:00 uur
timer 2 min

Harm Valk: Het klimaat is veranderd. Toch lijkt de illusie te bestaan dat we de definitieve verandering nog kunnen voorkomen, ...

Lees verder »

c21 c54 c266 c277
Multifunctionele daken – flexibele oplossing voor klimaatadaptieve dakconstructies

Multifunctionele daken – flexibele oplossing ...

22 jul om 08:00 uur
timer 4 min

Benno Nijenhuis: In het vakgebied van platte daken is het hebben van een goede link met ontwerp en architectuur belangrijk en soms ...

Lees verder »

c21 c54 c243 c244
Toekomst van wonen en CO2-reductie

Toekomst van wonen en CO2-reductie

21 jul om 15:30 uur
timer 5 min

Marten Valk: We hebben in de gebouwde omgeving de uitdaging om onze huidige CO2-uitstoot terug te brengen van 180 Mt/jaar naar ...

Lees verder »

c21 c54 c244 c276
Visie op 2050: ‘Gebouwen produceren zelf water’

Visie op 2050: ‘Gebouwen produceren zelf ...

20 jul om 17:00 uur
timer 2 min

Johan Bel: Wat hebben we ons toch een zorgen gemaakt 30 jaar geleden. De aanstormende ellende van klimaatverandering denderde ...

Lees verder »

c21 c54 c243
Het kan anders: financiering

Het kan anders: financiering

20 jul om 11:00 uur

In een blogreeks gaat Hans Hidden in op hoe het ‘anders kan’ in de ruimtelijke omgeving, waarin hij ...

Lees verder »

c21 c54 c135 c243
Energielabel C eerste, kleine stap richting Eindnorm Utiliteitsbouw

Energielabel C eerste, kleine stap richting ...

16 jul om 13:01 uur
timer 3 min

Nog anderhalf jaar en dan is Energielabel C verplicht voor elk kantoorgebouw in Nederland. Daarmee zijn we er ...

Lees verder »

c21 c54 c134 c135 c185
Duurzaamheid in tijden van woningnood

Duurzaamheid in tijden van woningnood

6 jul om 10:00 uur
timer 4 min

Hermen Jansen: Het tekort van meer dan 300.000 woningen is ondertussen zo groot dat het schrikeffect er wel een beetje af is. ...

Lees verder »

c21 c54 c265
Think big, act small!

Think big, act small!

29 jun om 17:00 uur
timer 2 min

Onno Dwars: We kennen hem allemaal: de 80-20-regel. Maar wat kunnen wij leren van dit zogeheten Pareto-principe? Het is een ...

Lees verder »

c21 c54 c243
Miljardeninvestering in maatschappelijk vastgoed nodig

Miljardeninvestering in maatschappelijk vastgoed ...

21 jun om 08:00 uur

Selina Roskam: Het is een kop die ik zo uit de krant plukte en waarbij ik Prorail verving voor maatschappelijk vastgoed. Maar ...

Lees verder »

c21 c54 c243
Gasloos bouwen met een terugverdientijd van 1 dag?

Gasloos bouwen met een terugverdientijd van ...

17 jun om 17:00 uur
timer 3 min

Onno Dwars: Eneco stopt uiterlijk vanaf 2025 met de verkoop van gasketels. Hopelijk is dit dan eindelijk het startsein voor ...

Lees verder »

c21 c54 c265
Klimaatzaak Shell: wanneer is de bouw aan de beurt? 

Klimaatzaak Shell: wanneer is de bouw aan de ...

27 mei om 19:00 uur
timer 3 min

Onno Dwars: Loesje kopte al eerder pakkend met een van haar bekende kritische posters: ‘Olie kun je winnen, een mooie ...

Lees verder »

c21 c54 c243
Met inspiratie, zonder rampen

Met inspiratie, zonder rampen

3 mei om 15:30 uur
timer 1 min

Claudia Bouwens: De blik op 2050 stemt droevig. We kennen de richting, maar met het tempo zoals het nu gaat, redden we het niet. ...

Lees verder »

Reacties

Wat is er mis aan het installeren van 1m2 PV per 10m2 vloeroppervlak? Duur? Kost €50,- per m2 vloeroppervlak ofwel 2 á 4% van de stichtingskosten. mvg, Hans Korbee programma adviseur bij SenterNovem

Helemaal met Paul eens. Zelf ben ik bezig met een full-electric nieuwbouwwoning met 60m2 PV (inderdaad wel met subsidie...) en zeer hoog isolatieniveau. Dan is full electric wel interessant en met vloerverwarming ook extra besparend. Een warmtepomp is niet echt effectief en bovendien zeer kostbaar en verbruikt relatief veel elektriciteit: de besparing dus beter omzetten naar (PV) opwekking. Bovendien: hebben we in NL nagedacht over al die grondlagen die doorboord meoten worden ? Lastig punt is nu dat de NL-normen (EPC nieuwbouw en EI-bestaande bouw) nog niet ingericht zijn voor full-electric en dat deze dus onterecht slecht scoren. Zeker als de overige inkoop met groene energie is, ook al is dat certificaathandel. Peter Hafkamp IWO Stchting voor duurzame ontwikkeling

is inderdaad een tricky business met allerlei vage claims. Ben internationaal daarover een discussie gestart, zie de paper op: http://www.sustainablebuilding.info/CO2/ reacties welkom, groeten, Ronald Rovers

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up