CO2-neutraal is een lege huls

CO2-neutraal is een lege huls

De term co2-neutraal  doet het goed, alleen kan niemand uitleggen wat er mee bedoeld wordt.

Opdrachtgevers en overheden die invulling zoeken bij het begrip duurzaamheid of hun maatschappelijke verantwoordelijkheid concreet willen maken, strooien momenteel met one-liners om hun doelstellingen te communiceren.

Co2-emissies
Je struikelt over begrippen als klimaatneutraal en met name CO2-neutraliteit doet het erg goed. Het bezwaar is echter dat niemand eenduidig kan uitleggen wat hij ermee bedoelt en hoe men verwacht dat aan deze doelstelling voldaan moet worden. De vorm prevaleert boven de inhoud. Wat bedoelt men nu eigenlijk?

De meest voorkomende uitleg voor CO2-neutraal is de situatie waarbij men over een jaar gemeten netto geen CO2-emissies veroorzaakt! Maar is dit reëel, kunnen wij zo bouwen en exploiteren zodat geen netto-emissie optreedt? Ik zal deze vraag proberen te beantwoorden aan de hand van de resultaten van een groot aantal LCA analyses van utiliteitsgebouwen.

Uitleg emissie
De huidige manier van bouwen met de huidige installatietechnische uitrusting, leidt tot gebouwen die maximaal ca. 100 kg.CO2 emissie/m2.jaar veroorzaken. Hierbij wordt uitgegaan van een levensduur voor het gebouw van vijfendertig jaar en voor de installaties van vijftien jaar. Die honderd kilogram CO2 per m2 bestaat voor circa vijftien procent uit de CO2-emissie van de materialen, circa één procent uit de CO2-emissie voor water (watergebruik) en maar liefst zo'n 84 procent uit de CO2-emissie veroorzaakt door het energieverbruik van gebouwgebonden installatie (max. 54 kg.CO2/m2) en de gebruikersinstallaties (max.30 kg.CO2/m2) . Hoe krijgen we die 100 kg.CO2 per m2 terug tot 0?

Voorwaarden voor co2-neutraliteit
Met het verhogen van de energie-efficiëntie van het gebouw (isolatiemaatregelen en efficiëntie-verbetering) kan met de huidige beschikbare technieken een energiebesparing op het gebouwgebonden energiegebruik worden behaald van maximaal ca. 40-45 procent. Dit wil zeggen dat een CO2-reductie van zo'n. 25 kg CO2 per m2 vloeroppervlak mogelijk is.

Op het energiegebruik voor de gebruikersinstallaties is door de keuze van apparatuur en door beheer een reductie mogelijk van naar verwachting dertig procent, dus een reductie van 10 kg CO2 per m2. Door de materiaalkeuze is volgens ons een reductie mogelijk van eveneens maximaal dertig procent, dus een CO2 emissie t.g.v. de materialen van minimaal 10 kg.CO2/m2.

Trekken we al deze mogelijke reducties (25+10+5= 40 kg.CO2) af van onze maximale CO2-emissie, dan leidt tot een minimum van 60 kg.CO2 emissie/m2. Een reductie van maximaal veertig procent ten opzichte van de huidige bouwpraktijk!

Om dan dus in de buurt van CO2-neutraal te komen moet dus aan twee voorwaarden worden voldaan:
1 Alle energie die tot het gebouw of project wordt toegevoerd moet volledig groen en dus
CO2-vrij zijn. Dat is alleen reëel als we ervan uitgaan dat alle systemen en installaties all-
electric zijn en dus voor hun werking niet afhankelijk zijn van fossiele bronnen (gas of olie).
2 De door de materiaalkeuze veroorzaakte CO2-emissie moet door een gebouwgebonden
eigen groene elektriciteitsproductie worden gecompenseerd (CO2-neutrale elektriciteitsproductie door PV of wind).

Discutabele handelswijze
Aan de eerste voorwaarde kan worden voldaan door het ‘kopen van groene energie’, oftewel het afkopen van de CO2-emissie van ons energiegebruik. Een discutabele handelswijze maar voorlopig nog vrijwel de enige manier om CO2-reductie te claimen. Om te voldoen aan de tweede voorwaarde moet het project of gebouw energie gaan terugleveren, in een orde van grote van 12-15 kWh/m2 vloeroppervlak oftewel minimaal 1m2 PV per 10 m2 vloeroppervlak. Een mooi streven maar nog lang geen praktijk omdat het bedrijfseconomische argument nog altijd maatgevend is.

Opgave voor komende jaren

Gaan we gebouwen echt ontwerpen als elektriciteitsproducenten , dan pas kan aanspraak worden gemaakt op de term CO2-neutraal, tot dat moment moeten we ons voorlopig vooral richten op het reduceren van de vraag naar energie. Een veertig procent reductie van CO2-emissies, daar ligt onze opgave voor de komende jaren! Tot dat moment is het claimen van CO2-neutraliteit een lege huls.

Paul van Bergen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c54
Bedrijfshallen: van lelijke eend naar circulaire trendsetter

Bedrijfshallen: van lelijke eend naar circulaire ...

30 jun om 15:30 uur
timer 7 min

Hans Korbee: Niemand houdt van ze, niemand vindt ze mooi. Grote, lelijke blokken in het landschap. Noodzakelijk kwaad, die ...

Lees verder »

c21 c54 c243 c244
Haal de MPG en BENG snel door de shredder

Haal de MPG en BENG snel door de shredder

10 jun om 13:00 uur
timer 9 min

Hans Korbee: Iedereen die een tijdje in de bouw rondloopt weet: de minimumeisen in het Bouwbesluit zijn in meer dan 80% van ...

Lees verder »

c21 c54 c135
Na twaalf jaar winterslaap nog steeds niet wakker

Na twaalf jaar winterslaap nog steeds niet wakker

11 mei om 10:01 uur
timer 10 min

Twaalf jaar hebben we het moeten stellen zonder ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu. ...

Lees verder »

c21 c54 c243 c261
Meer energie-efficiëntie met lichtmanagementsysteem in combinatie met noodverlichting

Meer energie-efficiëntie met lichtmanagementsysteem ...

4 mei om 09:54 uur
timer 3 min

Hans Nas: In een wereld die steeds meer ‘connected’ wordt, is het niet meer dan vanzelfsprekend dat ook noodverlichtingsarmaturen ...

Lees verder »

c21 c54 c243 c244
Duurzaam Gebouwd-expert Lizzy Butink: ‘Verduurzamen begint bij gedragsverandering’

Duurzaam Gebouwd-expert Lizzy Butink: ‘Verduurzamen ...

26 apr om 11:00 uur
timer 3 min

Lizzy Butink: Lizzy Butink startte begin 2022 als manager duurzaamheid bij Dura Vermeer en treedt toe tot het expertpanel van ...

Lees verder »

c21 c54
Terug naar de middeleeuwen of vooruit naar vroeger?

Terug naar de middeleeuwen of vooruit naar vroeger?

5 apr om 15:01 uur
timer 7 min

Het verhaal van de drie biggetjes zit diep in de haarvaten van de Nederlander. Het eerste biggetje is lui en bouwt ...

Lees verder »

c21 c54 c261
Met digitalisering werf je het talent van de toekomst

Met digitalisering werf je het talent van de ...

22 feb om 10:01 uur
timer 4 min

Marc Kooij: Een nieuwe generatie staat in de startblokken om hun carrière te beginnen. Weet jij wat deze jonge talenten ...

Lees verder »

c21 c54 c244
De sociaal-culturele kant van transitie in de bouw

De sociaal-culturele kant van transitie in de ...

18 feb om 14:30 uur
timer 6 min

Marten Valk: In transities is het noodzakelijk om de technische kant te overstijgen en de sociaal-culturele kant te includeren. ...

Lees verder »

c21 c54 c243
Het kan anders: huisnummerregistratie

Het kan anders: huisnummerregistratie

9 feb om 10:01 uur
timer 3 min

Kijkend naar het huidige sociaaleconomische landschap ziet Hans Hidden geen duurzame samenleving waarin voor bepaalde ...

Lees verder »

c21 c54 c140 c190
Circulaire economie: van horen zeggen!

Circulaire economie: van horen zeggen!

8 feb om 13:01 uur
timer 5 min

In de Week van de Circulaire Economie deelt Carlisle Construction Materials BV via de geijkte platforms zoveel ...

Lees verder »

c21 c54 c277 c295
De balans van de aarde herstellen met verbeeldingskracht

De balans van de aarde herstellen met verbeeldingskracht

27 jan om 10:01 uur
timer 9 min

Nagenoeg iedereen begrijpt dat de huidige klimaatverandering ongekend snel gaat en dat deze snelheid komt door ...

Lees verder »

c21 c54 c135 c243 c265
Is NMDA toch MDMA?

Is NMDA toch MDMA?

18 jan om 15:30 uur
timer 3 min

Harm Valk: Als je het snel uitspreekt lijkt NMDA (het niet-meer-dan-anders principe uit de Warmtewet) verdacht veel op MDMA ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up