CO2-neutraal is een lege huls

CO2-neutraal is een lege huls

De term co2-neutraal  doet het goed, alleen kan niemand uitleggen wat er mee bedoeld wordt.

Opdrachtgevers en overheden die invulling zoeken bij het begrip duurzaamheid of hun maatschappelijke verantwoordelijkheid concreet willen maken, strooien momenteel met one-liners om hun doelstellingen te communiceren.

Co2-emissies
Je struikelt over begrippen als klimaatneutraal en met name CO2-neutraliteit doet het erg goed. Het bezwaar is echter dat niemand eenduidig kan uitleggen wat hij ermee bedoelt en hoe men verwacht dat aan deze doelstelling voldaan moet worden. De vorm prevaleert boven de inhoud. Wat bedoelt men nu eigenlijk?

De meest voorkomende uitleg voor CO2-neutraal is de situatie waarbij men over een jaar gemeten netto geen CO2-emissies veroorzaakt! Maar is dit reëel, kunnen wij zo bouwen en exploiteren zodat geen netto-emissie optreedt? Ik zal deze vraag proberen te beantwoorden aan de hand van de resultaten van een groot aantal LCA analyses van utiliteitsgebouwen.

Uitleg emissie
De huidige manier van bouwen met de huidige installatietechnische uitrusting, leidt tot gebouwen die maximaal ca. 100 kg.CO2 emissie/m2.jaar veroorzaken. Hierbij wordt uitgegaan van een levensduur voor het gebouw van vijfendertig jaar en voor de installaties van vijftien jaar. Die honderd kilogram CO2 per m2 bestaat voor circa vijftien procent uit de CO2-emissie van de materialen, circa één procent uit de CO2-emissie voor water (watergebruik) en maar liefst zo'n 84 procent uit de CO2-emissie veroorzaakt door het energieverbruik van gebouwgebonden installatie (max. 54 kg.CO2/m2) en de gebruikersinstallaties (max.30 kg.CO2/m2) . Hoe krijgen we die 100 kg.CO2 per m2 terug tot 0?

Voorwaarden voor co2-neutraliteit
Met het verhogen van de energie-efficiëntie van het gebouw (isolatiemaatregelen en efficiëntie-verbetering) kan met de huidige beschikbare technieken een energiebesparing op het gebouwgebonden energiegebruik worden behaald van maximaal ca. 40-45 procent. Dit wil zeggen dat een CO2-reductie van zo'n. 25 kg CO2 per m2 vloeroppervlak mogelijk is.

Op het energiegebruik voor de gebruikersinstallaties is door de keuze van apparatuur en door beheer een reductie mogelijk van naar verwachting dertig procent, dus een reductie van 10 kg CO2 per m2. Door de materiaalkeuze is volgens ons een reductie mogelijk van eveneens maximaal dertig procent, dus een CO2 emissie t.g.v. de materialen van minimaal 10 kg.CO2/m2.

Trekken we al deze mogelijke reducties (25+10+5= 40 kg.CO2) af van onze maximale CO2-emissie, dan leidt tot een minimum van 60 kg.CO2 emissie/m2. Een reductie van maximaal veertig procent ten opzichte van de huidige bouwpraktijk!

Om dan dus in de buurt van CO2-neutraal te komen moet dus aan twee voorwaarden worden voldaan:
1 Alle energie die tot het gebouw of project wordt toegevoerd moet volledig groen en dus
CO2-vrij zijn. Dat is alleen reëel als we ervan uitgaan dat alle systemen en installaties all-
electric zijn en dus voor hun werking niet afhankelijk zijn van fossiele bronnen (gas of olie).
2 De door de materiaalkeuze veroorzaakte CO2-emissie moet door een gebouwgebonden
eigen groene elektriciteitsproductie worden gecompenseerd (CO2-neutrale elektriciteitsproductie door PV of wind).

Discutabele handelswijze
Aan de eerste voorwaarde kan worden voldaan door het ‘kopen van groene energie’, oftewel het afkopen van de CO2-emissie van ons energiegebruik. Een discutabele handelswijze maar voorlopig nog vrijwel de enige manier om CO2-reductie te claimen. Om te voldoen aan de tweede voorwaarde moet het project of gebouw energie gaan terugleveren, in een orde van grote van 12-15 kWh/m2 vloeroppervlak oftewel minimaal 1m2 PV per 10 m2 vloeroppervlak. Een mooi streven maar nog lang geen praktijk omdat het bedrijfseconomische argument nog altijd maatgevend is.

Opgave voor komende jaren

Gaan we gebouwen echt ontwerpen als elektriciteitsproducenten , dan pas kan aanspraak worden gemaakt op de term CO2-neutraal, tot dat moment moeten we ons voorlopig vooral richten op het reduceren van de vraag naar energie. Een veertig procent reductie van CO2-emissies, daar ligt onze opgave voor de komende jaren! Tot dat moment is het claimen van CO2-neutraliteit een lege huls.

Paul van Bergen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c54 c140 c278
Groene of grijze circulariteit?

Groene of grijze circulariteit?

26 nov om 15:30 uur
timer 4 min

Daan Bruggink: Cradle2Cradle heeft vanuit de VS in 2002 een heel goede voorzet gegeven en heel veel mensen geïnspireerd ...

Lees verder »

c21 c54 c238 c244 c260
Biofilische ontwerpprincipes moeten een vanzelfsprekendheid zijn

Biofilische ontwerpprincipes moeten een vanzelfsprekendheid ...

5 nov om 09:01 uur
timer 2 min

Daan Bruggink: "Het is opmerkelijk dat scholen behoren tot de kwalitatief slechtste gebouwen: oud, ongeïsoleerd, te koud, ...

Lees verder »

c21 c54 c139 c254 c259
Vechten voor het leven. Ons leven

Vechten voor het leven. Ons leven

28 okt om 18:00 uur
timer 5 min

Onno Dwars: Onno Dwars won in 2019 de ABN AMRO Duurzame Top 50. Nu, achttien maanden later, blikt hij tijdens Building Holland ...

Lees verder »

c21 c54 c244
Waardebehoud of waardecreatie voor circulair bouwen?

Waardebehoud of waardecreatie voor circulair ...

14 okt om 16:30 uur
timer 4 min

Hans Korbee: Beschermen van bestaande waarde is door CB23 in haar leidraad Meten van circulariteit als een van de drie doelen ...

Lees verder »

c21 c54 c243
Worden warmtenetten ingehaald door innovatie?

Worden warmtenetten ingehaald door innovatie?

18 sep om 15:30 uur
timer 3 min

Jan-Maarten Elias: “We overschatten altijd de innovatieve ontwikkelingen die binnen twee jaar zullen optreden, en onderschatten ...

Lees verder »

c21 c54 c245
Ventilatie: maak je gebouw niet alleen veilig maar ook gezond

Ventilatie: maak je gebouw niet alleen veilig ...

16 sep om 15:30 uur
timer 4 min

Marc Kooij: Gebouwventilatie staat nu vol in de schijnwerpers. We staan voor de opgave om gebouwen veiliger en meer coronaproof ...

Lees verder »

c21 c54 c122 c244
Circulariteit anno 2020: dakdekkersbranche onder de loep

Circulariteit anno 2020: dakdekkersbranche onder ...

27 aug om 15:30 uur
timer 5 min

Erik Steegman: Dakbedekkingsmaterialen worden met enige regelmaat op het voetstuk geplaatst als het gaat om de duurzaamheid. ...

Lees verder »

c21 c54
Achteruitkijkspiegel

Achteruitkijkspiegel

17 aug om 16:00 uur
timer 5 min

Harm Valk: Als we nadenken over de verduurzaming van de gebouwde omgeving, dan gebruiken we de achteruitkijkspiegel: we baseren ...

Lees verder »

c21 c54 c245
De installatie van deurintercoms: luister naar het Bouwbesluit!

De installatie van deurintercoms: luister naar ...

20 jul om 15:30 uur
timer 7 min

Peter van Veen: Als directeur van Comelit Nederland loop ik al even mee in het land van aanbellen, een gesprek voeren met de bezoeker ...

Lees verder »

c21 c54 c245
De gezonde gebouwgebruiker in tijden van COVID-19: deel 2

De gezonde gebouwgebruiker in tijden van COVID-19: ...

29 mei om 15:30 uur
timer 5 min

Marten Valk: De wereld ontwaakt steeds verder uit haar lockdown, hoewel we de COVID19-puzzel nog niet opgelost hebben. Elke ...

Lees verder »

c21 c54 c143 c243 c244
Energieprestatienormering stopt na 25 succesvolle jaren

Energieprestatienormering stopt na 25 succesvolle ...

28 mei om 15:30 uur
timer 5 min

Hans Korbee: Het werd nog knap spannend in 1995; zou het na herhaald uitstel alsnog lukken om inderdaad nog voor het eind van ...

Lees verder »

c21 c54
Ploeterend voorwaarts!

Ploeterend voorwaarts!

18 mei om 15:30 uur
timer 4 min

De ene groteske krantenkop overschaduwt de andere. Na het kruisen van de degens met stikstof, PFAS en trage beslissingen ...

Lees verder »

Reacties

Wat is er mis aan het installeren van 1m2 PV per 10m2 vloeroppervlak? Duur? Kost €50,- per m2 vloeroppervlak ofwel 2 á 4% van de stichtingskosten. mvg, Hans Korbee programma adviseur bij SenterNovem

Helemaal met Paul eens. Zelf ben ik bezig met een full-electric nieuwbouwwoning met 60m2 PV (inderdaad wel met subsidie...) en zeer hoog isolatieniveau. Dan is full electric wel interessant en met vloerverwarming ook extra besparend. Een warmtepomp is niet echt effectief en bovendien zeer kostbaar en verbruikt relatief veel elektriciteit: de besparing dus beter omzetten naar (PV) opwekking. Bovendien: hebben we in NL nagedacht over al die grondlagen die doorboord meoten worden ? Lastig punt is nu dat de NL-normen (EPC nieuwbouw en EI-bestaande bouw) nog niet ingericht zijn voor full-electric en dat deze dus onterecht slecht scoren. Zeker als de overige inkoop met groene energie is, ook al is dat certificaathandel. Peter Hafkamp IWO Stchting voor duurzame ontwikkeling

is inderdaad een tricky business met allerlei vage claims. Ben internationaal daarover een discussie gestart, zie de paper op: http://www.sustainablebuilding.info/CO2/ reacties welkom, groeten, Ronald Rovers

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up