‘Van labelcompetitie naar duurzame processen, mijn wens voor 2010’

‘Van labelcompetitie naar duurzame processen, mijn wens voor 2010’

Was 2009 het jaar van de economisch crisis, dan was dat niet te merken bij de bouwprojecten die in 2009 van start gingen of waarvan de bouw gestart is.

Het duizelde aan ambities en krachttermen waarmee beweerd werd dat het ene project nog duurzamer was dan het andere. Termen als CO2- en klimaatneutraal, excellent, een index van 1000, platinum enzovoorts werden en worden nog steeds in projecten gebruikt om aan te geven dat duurzaamheid onderscheidend is en een promotie/kwaliteit argument is geworden.

Hierin schuilt echter ook een bedreiging als het ons niet lukt om het onderwerp duurzaamheid structureel in al onze processen te verankeren en te leren van de projecten die we al gerealiseerd hebben. Het wordt anders een gimmick.

Label of reductie
Als adviseur heb ik afgelopen jaar mee mogen werken aan een groot aantal selecties en prijsvragen waarbij het opviel dat duurzaamheid een zeer belangrijk beoordelingscriterium was bij de definitieve keuze en selectie.

Ieder programma van eisen of selectiedocument benadrukte het belang van duurzaamheid maar het bleef helaas in ieder programma van eisen steken bij het noemen van een duurzaamheidslabel of reductie doelstelling als gewenste eis of als doel.

Het halen van alleen een label mag nooit het doel zijn!

Een echte duurzaam ontwerp en een integraal ontwerp- en realisatieproces zou het doel van ieder project moeten zijn waarbij een duurzaamheid beoordelings- of meetmethodiek een hulpmiddel moet zijn! Dit gebeurt helaas zelden. Ik zal dat nader toelichten.

EPC-reductie of meetmethode
Nog steeds worden projecten gestart met een programma van eisen gebaseerd op ‘marktconforme’ en dus traditionele eisen en uitgangspunten waar dan als extra eis ‘duurzaamheid’ aan wordt toegevoegd. De duurzaamheidambities wordt dan vaak vertaald in een EPC-reductie en het noemen van een meetmethode zoals Breeam, Greencalc+ of GPR met een score om de ambitie vast te leggen. Of het traditionele PVE ‘past’ op de gewenste score weet men niet, dat is dan ook meestal niet het geval.

Vervolgens wordt, vaak Europees bij overheids- of semi-overheidsprojecten zoals onderwijsgebouwen, een architect gezocht die moeten aantonen dat hij al vele hoge duurzaamheidsscores heeft behaald en die wordt vervolgens geselecteerd op een visie, wat vaak al een ontwerp moet zijn, waarin alleen ‘hij’ moet aantonen dat het voldoet aan de gewenste duurzaamheidscore! Is die betreffende architect zo slim en pro-actief geweest om die visie en dat ontwerp samen met integraal denkende adviseurs of andere partners te ontwikkelen, dan speelt dat bij het vervolg geen rol.

De adviseurs worden vervolgens ook gewoon Europees getenderd waarbij niet de proceskwaliteiten maar waarbij de laagste prijs van de adviseur (weinig uren te besteden) de toevallige samenstelling van het team bepaald. En dan nu integraal samenwerken? Het resultaat is het gebouw wat we al kennen opgeleukt met wat technisch apparaten.

Hetzelfde proces herhaald zich bij de aanbesteding. De aannemer die de meest economische aanbieding heeft, dus de laagste prijs, krijgt het werk gegund en zonder dat je als opdrachtgever invloed hebt op de onderaannemers en producenten word je bestookt met alternatieven en zogenaamde gelijkwaardige producten die je nou juist niet in je eigen gebouw had willen hebben. Je mag zelf namelijk niet een gewenst product, leverancier of een onderaannemer dwingend voorschrijven.

Valkuil
We stappen dagelijks in de valkuil waarbij we roepen om duurzaamheid maar onze ontwerp-, realisatie en managementprocessen niet durven aan te passen. Opdrachtgevers, wees creatief een start je project met een herbezinning op je programma, selecteer een team en niet alleen een architect en durf weer verantwoordelijkheid te nemen bij de realisatie van je project of geef het realisatieteam die verantwoordelijkheid.

We hebben creatievere en integrale processen nodig om te komen tot duurzame ontwerpen en een nieuwe generatie gebouwen die echt een oplossing zijn voor de klimaatcrisis die ook in 2010 nog volop om zich heen zal grijpen.

Paul van Bergen

Ir. P.J. van Bergen is directeur bij DGMR en adviseur op het gebied van duurzaamheid in de gebouwde omgeving. DGMR is een adviesbureau dat onder andere gespecialiseerd is in duurzame gebieds- en gebouwontwikkelingen. DGMR is ontwikkelaar van het instrument Greencalc+ en is mede initiatiefnemer van de GreenCity Calculator. Paul van Bergen is expert van de website www.duurzaamgebouwd.nl.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c54 c143 c243 c244
Energieprestatienormering stopt na 25 succesvolle jaren

Energieprestatienormering stopt na 25 succesvolle ...

Gisteren om 15:30 uur
timer 5 min

Hans Korbee: Het werd nog knap spannend in 1995; zou het na herhaald uitstel alsnog lukken om inderdaad nog voor het eind van ...

Lees verder »

c21 c54
Ploeterend voorwaarts!

Ploeterend voorwaarts!

18 mei om 15:30 uur
timer 4 min

De ene groteske krantenkop overschaduwt de andere. Na het kruisen van de degens met stikstof, PFAS en trage beslissingen ...

Lees verder »

c21 c54 c245 c263
De gezonde gebouwgebruiker in tijden van COVID-19

De gezonde gebouwgebruiker in tijden van COVID-19

7 mei om 15:30 uur
timer 6 min

Marten Valk: Dankzij COVID-19 komt 'lucht' meer in de schijnwerpers te staan. Slechts weinig mensen weten dat we dagelijks ...

Lees verder »

c21 c54 c127
'Het nieuwe normaal'

'Het nieuwe normaal'

20 apr om 15:30 uur
timer 3 min

Peter van Veen: Duurzaam Gebouwd-expert Peter van Veen schreef eerder deze maand over zijn visie op de gezondheidscrisis en deed ...

Lees verder »

c21 c54
‘Mooi om creativiteit van collega’s te zien’

‘Mooi om creativiteit van collega’s ...

16 apr om 15:30 uur

Duurzaam Gebouwd besteedt aandacht aan hoe partners omgaan met de huidige gezondheidscrisis. Dit keer is Manon ...

Lees verder »

c21 c54
Welke plaag hebben wij nodig om écht te veranderen?

Welke plaag hebben wij nodig om écht ...

15 apr om 16:00 uur
timer 3 min

Henk Willem van Dorp: Het jaar 2020 zag er in januari nog veelbelovend uit. BV Nederland verkeerde in gezonde staat en er zat een stijgende ...

Lees verder »

c21 c54
Duurzaam Gebouwd-expert Fred Sanders over de gezondheidscrisis

Duurzaam Gebouwd-expert Fred Sanders over de ...

9 apr om 15:30 uur
timer 1 min

Fred Sanders: Duurzaam Gebouwd-expert Fred Sanders vertelt je in deze persoonlijke vlog hoe hij omgaat met de nieuwe situatie, ...

Lees verder »

c21 c54 c237
Quantum Leap 

Quantum Leap 

8 apr om 15:30 uur
timer 2 min

Daan Bruggink: In één keer zitten we in een soort quantum leap. Als er niets gebeurd zou zijn, zouden we hier decennia ...

Lees verder »

c21 c54
Hoe Duco omgaat met de huidige gezondheidscrisis

Hoe Duco omgaat met de huidige gezondheidscrisis

7 apr om 15:30 uur
timer 3 min

Richard Geraerts: Hoe gaan Duurzaam Gebouwd-partners de huidige gezondheidscrisis te lijf? We besteden dagelijks aandacht aan partners ...

Lees verder »

c21 c54 c254
Gezondheid boven alles

Gezondheid boven alles

2 apr om 16:15 uur
timer 2 min

Woud Jansen: Tja. De wereld op z’n kop. Wat een turbulente weken. De tijd waarin gezondheid boven alles staat. En terecht. ...

Lees verder »

c21 c54 c127 c254
Strijd tegen Covid-19 door Comelit Nederland

Strijd tegen Covid-19 door Comelit Nederland

1 apr om 16:00 uur
timer 5 min

Duurzaam Gebouwd besteedt aandacht aan hoe zijn partners en experts omgaan met de huidige gezondheidscrisis. Comelit ...

Lees verder »

c21 c54 c243
'Heb ik nog bestaansrecht?'

'Heb ik nog bestaansrecht?'

17 mrt om 11:00 uur

Jan Willem van de Groep: Niet zo lang geleden mocht ik van Duurzaam Gebouwd de Groene Pen in ontvangst nemen voor de best gelezen blog ...

Lees verder »

Reacties

Beste Paul ik ben het volledig met je eens. Een duurzame leefomgeving bereik je niet door van conventioneel uit te gaan en het wat op te leuken met een maatregeltje hier of daar. Duurzaamheid toevoegen leidt altijd tot meerkosten en daardoor vaak tot later wegbezuinigen, waardoor de aanvankelijke hoge duurzame ambities niet worden gehaald of tegenvallen. Een integrale aanpak waarbij duurzaamheid een uitgangspunt is levert veel meer op. Dit betekent oa dat het oude vertrouwde PVE- bestek-aanbesteden - bouwen, niet werkt want het staat een integrale aanpak in de weg. Een bouwteam met een open begroting levert veel meer mogelijkheden om duurzame vaak niet duurdere oplossingen te kiezen. De opdrachtgever speelt hierbij een cruciale rol hij moet een actieve rol hebben in het hele proces, hij of zij maken de keuzes. Door het vasthouden aan het oude proces vrees ik dat duurzaambouwen nog lang een randverschijnsel blijft. De keus voor een duurzaam bouwproces waarbij iedereen positieve bijdrage leveren ligt bij de opdrachtgevers. Durf te kiezen voor een duurzaam proces.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up