‘Van labelcompetitie naar duurzame processen, mijn wens voor 2010’

‘Van labelcompetitie naar duurzame processen, mijn wens voor 2010’

Was 2009 het jaar van de economisch crisis, dan was dat niet te merken bij de bouwprojecten die in 2009 van start gingen of waarvan de bouw gestart is.

Het duizelde aan ambities en krachttermen waarmee beweerd werd dat het ene project nog duurzamer was dan het andere. Termen als CO2- en klimaatneutraal, excellent, een index van 1000, platinum enzovoorts werden en worden nog steeds in projecten gebruikt om aan te geven dat duurzaamheid onderscheidend is en een promotie/kwaliteit argument is geworden.

Hierin schuilt echter ook een bedreiging als het ons niet lukt om het onderwerp duurzaamheid structureel in al onze processen te verankeren en te leren van de projecten die we al gerealiseerd hebben. Het wordt anders een gimmick.

Label of reductie
Als adviseur heb ik afgelopen jaar mee mogen werken aan een groot aantal selecties en prijsvragen waarbij het opviel dat duurzaamheid een zeer belangrijk beoordelingscriterium was bij de definitieve keuze en selectie.

Ieder programma van eisen of selectiedocument benadrukte het belang van duurzaamheid maar het bleef helaas in ieder programma van eisen steken bij het noemen van een duurzaamheidslabel of reductie doelstelling als gewenste eis of als doel.

Het halen van alleen een label mag nooit het doel zijn!

Een echte duurzaam ontwerp en een integraal ontwerp- en realisatieproces zou het doel van ieder project moeten zijn waarbij een duurzaamheid beoordelings- of meetmethodiek een hulpmiddel moet zijn! Dit gebeurt helaas zelden. Ik zal dat nader toelichten.

EPC-reductie of meetmethode
Nog steeds worden projecten gestart met een programma van eisen gebaseerd op ‘marktconforme’ en dus traditionele eisen en uitgangspunten waar dan als extra eis ‘duurzaamheid’ aan wordt toegevoegd. De duurzaamheidambities wordt dan vaak vertaald in een EPC-reductie en het noemen van een meetmethode zoals Breeam, Greencalc+ of GPR met een score om de ambitie vast te leggen. Of het traditionele PVE ‘past’ op de gewenste score weet men niet, dat is dan ook meestal niet het geval.

Vervolgens wordt, vaak Europees bij overheids- of semi-overheidsprojecten zoals onderwijsgebouwen, een architect gezocht die moeten aantonen dat hij al vele hoge duurzaamheidsscores heeft behaald en die wordt vervolgens geselecteerd op een visie, wat vaak al een ontwerp moet zijn, waarin alleen ‘hij’ moet aantonen dat het voldoet aan de gewenste duurzaamheidscore! Is die betreffende architect zo slim en pro-actief geweest om die visie en dat ontwerp samen met integraal denkende adviseurs of andere partners te ontwikkelen, dan speelt dat bij het vervolg geen rol.

De adviseurs worden vervolgens ook gewoon Europees getenderd waarbij niet de proceskwaliteiten maar waarbij de laagste prijs van de adviseur (weinig uren te besteden) de toevallige samenstelling van het team bepaald. En dan nu integraal samenwerken? Het resultaat is het gebouw wat we al kennen opgeleukt met wat technisch apparaten.

Hetzelfde proces herhaald zich bij de aanbesteding. De aannemer die de meest economische aanbieding heeft, dus de laagste prijs, krijgt het werk gegund en zonder dat je als opdrachtgever invloed hebt op de onderaannemers en producenten word je bestookt met alternatieven en zogenaamde gelijkwaardige producten die je nou juist niet in je eigen gebouw had willen hebben. Je mag zelf namelijk niet een gewenst product, leverancier of een onderaannemer dwingend voorschrijven.

Valkuil
We stappen dagelijks in de valkuil waarbij we roepen om duurzaamheid maar onze ontwerp-, realisatie en managementprocessen niet durven aan te passen. Opdrachtgevers, wees creatief een start je project met een herbezinning op je programma, selecteer een team en niet alleen een architect en durf weer verantwoordelijkheid te nemen bij de realisatie van je project of geef het realisatieteam die verantwoordelijkheid.

We hebben creatievere en integrale processen nodig om te komen tot duurzame ontwerpen en een nieuwe generatie gebouwen die echt een oplossing zijn voor de klimaatcrisis die ook in 2010 nog volop om zich heen zal grijpen.

Paul van Bergen

Ir. P.J. van Bergen is directeur bij DGMR en adviseur op het gebied van duurzaamheid in de gebouwde omgeving. DGMR is een adviesbureau dat onder andere gespecialiseerd is in duurzame gebieds- en gebouwontwikkelingen. DGMR is ontwikkelaar van het instrument Greencalc+ en is mede initiatiefnemer van de GreenCity Calculator. Paul van Bergen is expert van de website www.duurzaamgebouwd.nl.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c54
Bedrijfshallen: van lelijke eend naar circulaire trendsetter

Bedrijfshallen: van lelijke eend naar circulaire ...

30 jun om 15:30 uur
timer 7 min

Hans Korbee: Niemand houdt van ze, niemand vindt ze mooi. Grote, lelijke blokken in het landschap. Noodzakelijk kwaad, die ...

Lees verder »

c21 c54 c243 c244
Haal de MPG en BENG snel door de shredder

Haal de MPG en BENG snel door de shredder

10 jun om 13:00 uur
timer 9 min

Hans Korbee: Iedereen die een tijdje in de bouw rondloopt weet: de minimumeisen in het Bouwbesluit zijn in meer dan 80% van ...

Lees verder »

c21 c54 c135
Na twaalf jaar winterslaap nog steeds niet wakker

Na twaalf jaar winterslaap nog steeds niet wakker

11 mei om 10:01 uur
timer 10 min

Twaalf jaar hebben we het moeten stellen zonder ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu. ...

Lees verder »

c21 c54 c243 c261
Meer energie-efficiëntie met lichtmanagementsysteem in combinatie met noodverlichting

Meer energie-efficiëntie met lichtmanagementsysteem ...

4 mei om 09:54 uur
timer 3 min

Hans Nas: In een wereld die steeds meer ‘connected’ wordt, is het niet meer dan vanzelfsprekend dat ook noodverlichtingsarmaturen ...

Lees verder »

c21 c54 c243 c244
Duurzaam Gebouwd-expert Lizzy Butink: ‘Verduurzamen begint bij gedragsverandering’

Duurzaam Gebouwd-expert Lizzy Butink: ‘Verduurzamen ...

26 apr om 11:00 uur
timer 3 min

Lizzy Butink: Lizzy Butink startte begin 2022 als manager duurzaamheid bij Dura Vermeer en treedt toe tot het expertpanel van ...

Lees verder »

c21 c54
Terug naar de middeleeuwen of vooruit naar vroeger?

Terug naar de middeleeuwen of vooruit naar vroeger?

5 apr om 15:01 uur
timer 7 min

Het verhaal van de drie biggetjes zit diep in de haarvaten van de Nederlander. Het eerste biggetje is lui en bouwt ...

Lees verder »

c21 c54 c261
Met digitalisering werf je het talent van de toekomst

Met digitalisering werf je het talent van de ...

22 feb om 10:01 uur
timer 4 min

Marc Kooij: Een nieuwe generatie staat in de startblokken om hun carrière te beginnen. Weet jij wat deze jonge talenten ...

Lees verder »

c21 c54 c244
De sociaal-culturele kant van transitie in de bouw

De sociaal-culturele kant van transitie in de ...

18 feb om 14:30 uur
timer 6 min

Marten Valk: In transities is het noodzakelijk om de technische kant te overstijgen en de sociaal-culturele kant te includeren. ...

Lees verder »

c21 c54 c243
Het kan anders: huisnummerregistratie

Het kan anders: huisnummerregistratie

9 feb om 10:01 uur
timer 3 min

Kijkend naar het huidige sociaaleconomische landschap ziet Hans Hidden geen duurzame samenleving waarin voor bepaalde ...

Lees verder »

c21 c54 c140 c190
Circulaire economie: van horen zeggen!

Circulaire economie: van horen zeggen!

8 feb om 13:01 uur
timer 5 min

In de Week van de Circulaire Economie deelt Carlisle Construction Materials BV via de geijkte platforms zoveel ...

Lees verder »

c21 c54 c277 c295
De balans van de aarde herstellen met verbeeldingskracht

De balans van de aarde herstellen met verbeeldingskracht

27 jan om 10:01 uur
timer 9 min

Nagenoeg iedereen begrijpt dat de huidige klimaatverandering ongekend snel gaat en dat deze snelheid komt door ...

Lees verder »

c21 c54 c135 c243 c265
Is NMDA toch MDMA?

Is NMDA toch MDMA?

18 jan om 15:30 uur
timer 3 min

Harm Valk: Als je het snel uitspreekt lijkt NMDA (het niet-meer-dan-anders principe uit de Warmtewet) verdacht veel op MDMA ...

Lees verder »

Reacties

Beste Paul ik ben het volledig met je eens. Een duurzame leefomgeving bereik je niet door van conventioneel uit te gaan en het wat op te leuken met een maatregeltje hier of daar. Duurzaamheid toevoegen leidt altijd tot meerkosten en daardoor vaak tot later wegbezuinigen, waardoor de aanvankelijke hoge duurzame ambities niet worden gehaald of tegenvallen. Een integrale aanpak waarbij duurzaamheid een uitgangspunt is levert veel meer op. Dit betekent oa dat het oude vertrouwde PVE- bestek-aanbesteden - bouwen, niet werkt want het staat een integrale aanpak in de weg. Een bouwteam met een open begroting levert veel meer mogelijkheden om duurzame vaak niet duurdere oplossingen te kiezen. De opdrachtgever speelt hierbij een cruciale rol hij moet een actieve rol hebben in het hele proces, hij of zij maken de keuzes. Door het vasthouden aan het oude proces vrees ik dat duurzaambouwen nog lang een randverschijnsel blijft. De keus voor een duurzaam bouwproces waarbij iedereen positieve bijdrage leveren ligt bij de opdrachtgevers. Durf te kiezen voor een duurzaam proces.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up