Ontstaat er door duurzaamheidmeetsystemen betere architectuur?

Ontstaat er door duurzaamheidmeetsystemen betere architectuur?

Het is duurzaamheid wat de klok slaat in de huidige bouwpraktijk, het ene duurzaamste gebouw van Nederland wedijvert met het andere.

 Je zou zeggen geweldig, eindelijk is een duurzaam gebouw iets wat men graag wil hebben. Maar alle goede intenties ten spijt ontstaat er juist door die competities ook op dit moment een uitholling van het begrip duurzaamheid.

Want wat is nu een duurzaam gebouw?  Is het energieneutraal en dan ook nog in het gebruik, moeten de materialen allemaal kunnen worden gerecycled, moeten mensen er gelukkig in worden of .....

Duurzaamheid uitgehold
Mijn definitie van duurzaamheid is dat je met dezelfde middelen een gebouw maakt dat beter presteert zowel in technische als in menselijke zin.

Kortom de begrippen rond duurzaamheid zijn eindeloos en daarom kan iedereen roepen dit is het meest duurzame gebouw van Nederland. Het is altijd waar en daarom holt het begrip duurzaamheid steeds stiekem meer en meer uit.

Ranking
Maar geven de meetsystemen zoals het Amerikaanse LEED, of de Nederlandse BREEAM-NL , GreenCalc+ en GPR nu het antwoord op een eenduidige definitie van duurzaamheid? Worden de gebouwen er duurzamer van? Ik denk van wel! De duurzaamheidsranking wordt meetbaar gemaakt en geobjectiveerd.

Nu kan een onafhankelijk instituut zoals LEED bepalen of een gebouw  silver, gold of platinum scoort. Dat heeft waarde, winst voor het milieu maar wat ook blijkt winst voor de belegger want een LEED gecertificeerd gebouw is veel makkelijker internationaal te verkopen tegen een hogere prijs, kortom zo'n gebouw is een betere belegging.

Tijd, moeite en inventiviteit
De officiële certificering  maakt het ook sportiever in de communicatie want nu kan je pas objectief zeggen ik heb dit duurzaamheidniveau gehaald. Overigens is het helemaal niet makkelijk om een certificaat te halen. Het kost veel tijd, moeite en inventiviteit om binnen een strak bouwbudget en planning een duurzaamheidlabel te verdienen. Het is extra werk voor een architect.

Maar daar staat tegenover dat het ook een kans is om je met kennis en kunde te onderscheiden als architect.  De vraag blijft echter krijg je er betere architectuur van? Gaan de gebouwen ook niet op elkaar lijken? Allemaal vragen die de tijd ons zal leren. Maar ik blijf er van overtuigd dat juist door de certificering er weer ruimte ontstaat voor creativiteit.

Juist in de beperkingen zit de werkelijke waarde van de architect en zijn architectuur want er is niets zo onduurzaam als een lelijk gebouw.

Paul de Ruiter

Gerelateerde artikelen, events & downloads

Waterstof draagt niet bij aan de CO2-doelen van 2030

Waterstof draagt niet bij aan de CO2-doelen ...

9 mei om 00:00 uur
timer 8 min

Jan Willem van de Groep: Laat ik aan het begin van deze blog even helder zijn: ik heb niets tegen waterstof. Het is een energiedrager die ...

Lees verder »

De architect anno 2019 moet geen trend nalopen

De architect anno 2019 moet geen trend nalopen

26 apr om 15:30 uur

Thomas Bögl: Sinds een jaar of drie maakt de bouw- en vastgoedsector zich opeens bijzonder druk over de circulariteit van onze ...

Lees verder »

Nieuwe verdienmodellen in de bouw- en vastgoedsector?

Nieuwe verdienmodellen in de bouw- en vastgoedsector?

8 apr om 10:00 uur
timer 10

As a service, at your service: met diensten en abonnementen in plaats van producten kun je andere inkomstenbronnen ...

Lees verder »

Polderen over circulaire bouw

Polderen over circulaire bouw

3 apr om 15:30 uur
timer 3 min

Hoe geef je de circulaire bouw vorm? Daarover spreek ik samen met diverse experts uit de bouw in CB’23 (circulaire ...

Lees verder »

Klimaatakkoord is een rechtse hobby

Klimaatakkoord is een rechtse hobby

19 mrt om 15:30 uur
timer 1 min

Onno Dwars: Het klimaatakkoord wordt vaak gezien als een linkse hobby. GroenLinks, Partij voor de Dieren en D66 zijn partijen ...

Lees verder »

Transitievisie warmte opstellen: de voor- en nadelen per aanpak

Transitievisie warmte opstellen: de voor- en ...

18 mrt om 15:30 uur
timer 1 min

Marjet Rutten: Een week geleden publiceerden we een expertpost van Duurzaam Gebouwd-expert Marjet Rutten, die inging op de mogelijkheden ...

Lees verder »

Is levensduur een belemmerende factor bij circulariteit?

Is levensduur een belemmerende factor bij circulariteit?

13 mrt om 15:30 uur
timer 3 min

Hans ter Horst: Zou de Van Dale er iets mee doen? Het woord ‘Circulair’. Het is voor mij nu al het woord van 2019. ...

Lees verder »

Een transitievisie warmte opstellen: hoe doe je dat?

Een transitievisie warmte opstellen: hoe doe ...

11 mrt om 13:00 uur
timer 7 min

Marjet Rutten: De komende jaren wordt aardgas vervangen door duurzame bronnen. Het Rijk verwacht van iedere gemeente per 2021 ...

Lees verder »

In 5 stappen meer grip op de kwaliteit van je gebouw

In 5 stappen meer grip op de kwaliteit van je ...

10 jan om 15:30 uur
timer 4 min

Het blijft een worsteling voor menig facilitair manager: overzicht en regie houden over de prestaties van een pand. ...

Lees verder »

Gezamenlijk voortouw nemen voor transitie naar all-electric

Gezamenlijk voortouw nemen voor transitie naar ...

7 jan om 15:30 uur
timer 3 min

Karin Husmann: Iedereen kent de gigantische opgave om in 2050 CO2-neutraal te zijn. In dat jaar moet de gebouwde omgeving volledig ...

Lees verder »

Editorial Duurzaam Gebouwd Magazine 41: Circulair Bouwen

Editorial Duurzaam Gebouwd Magazine 41: Circulair ...

4 jan om 15:30 uur
timer 1 min

In Duurzaam Gebouwd Magazine 41 schreef Duurzaam Gebouwd-expert Pim Peters, directeur van IMd Raadgevende Ingenieurs, ...

Lees verder »

Best gelezen 2018: nummer 1

Best gelezen 2018: nummer 1

2 jan om 15:30 uur

Jan Willem van de Groep: Het was spannend, maar het best gelezen artikel van 2018 is de expertpost 'Wet VET: waarom gasloos bouwen wél ...

Lees verder »

Reacties

De vele duurzaamheidsnormen dragen bij aan de "uitholling van het begrip duurzaamheid". Je kiest de norm die het beste uitkomt. De vaak ondoorzichtige regels bezorgen adviesbureau's veel werk, maar onduurzame gebouwen verdwijnen niet. De wedloop naar hoog, hoger, hoogst gaat door. Hoogbouw vergt meer bouw- en veiligheidsvoorzieningen, meer nadruk op vertikaal transport, geeft meer windhinder en zo verder, dus meer milieubelasting. Vaak worden de laagste verdiepingen ingericht als parkeerruimte, waarmee de afstand met de omgeving groter wordt. De opzichtige toren lijkt belangrijker dan een duurzaam pand. Verglazing is een andere mode. Glazen gevels vergroting de vraag naar verwarming, maar vooral naar meer energie vragende koeling. Het argument van daglichtbenutting is zwak nu bij verlichting veel besparing mogelijk blijkt met led verlichting, aanwezigheids koppeling en goede indeling. Blijkbaar staat duurzaamheid ook los van de huidige omvangrijke, vaak langdurige kantorenleegstand ook bij recente panden. Duurzame wegwerpkantoren?

De mooiste definitie las ik ooit op een nieuwjaarskaart van Jón Kristinsson: Duurzaam is wat toekomstige generaties willen erven, willen gebruiken en kunnen onderhouden. Zeer inspirerend en m.i. bruikbaar. Om duurzaamheid te meten zijn er maar een paar methoden in Nl echt relevant: Greencalc, GPRgebouw en BREEAM-NL. Elk met hun eigen specifieke toepassingsgebieden en inhoudelijk steeds beter op elkaar afgestemd. Alle drie helpen ze om meer duurzame gebouwen te ontwikkelen. En om prietpraat naar de borreltafel te verwijzen. Ik kan het gebruik daarom van harte aanbevelen.

Paul, alleen al de titel van je stuk is steengoed! Daarna had de tekst leeg kunnen blijven :)

Ik heb eerder over dit onderwerp geschreven op duurzaam gebouwd (column de duurzaamheid is dood, leve de duurzaamheid) en de crux zit hem volgens mij in de zinssnede "je kiest de norm die het beste uitkomt" Mijns inziens moeten we de certificeringsprogramma's gaan gebruiken waar ze voor bedoeld zijn; namelijk het toetsen van het ontwerp op duurzaamheid en aan de hand daarvan het ontwerp eventueel bijstellen of verbeteren zodat het nog duurzamer wordt. Mijn stelling zou dan ook zijn "het begint met ambitie" Samen met de opdrachtgever bepalen wat voor duurzaamheidsdoel hij of zij voor ogen heeft (en een BREEAM-excellent gebouw ontwerpen is in mijn ogen geen doel) en wat hij of zij ermee wil bereiken. Door daarna slim en in een integraal team te ontwerpen kan gewerkt worden aan het realiseren van deze ambitie. Daarna (bijvoorbeeld na het VO) het ontwerp toetsen met een certificeringsprogramma en kijken waar de verbeterpunten liggen. Op deze manier kunnen de certificeringsprogramma's op een slimme en verstandige manier gebruikt worden en kan het gebouw gemaakt worden dat echt aansluit bij de duurzaamheidsambities van de opdrachtgever. Het zou goed zijn als ook de werkmethodiek en het proces een betere plek krijgen in de certificeringsprogramma's zodat de verleiding om te scoren weggenomen wordt. Uitdaging voor de partijen die deze programma's ontwikkelen?

Beste Paul, Ik ben het met je eens dat door het woud aan duurzaamheidsmeetsystemen het voor de opdrachtgever, eindgebruiker en adviseur niet meer duidelijk en bij te houden is welk systeem het beste kan worden gehanteerd. Het valt of staat wel met het ambitie niveau. Ik bekijk vanuit hetgeen wat er al is en sterk verduurzaamt kan worden. Blijft wel het feit dat er voor de architect dan een minder grote uitdaging overblijft dan bij nieuwbouw. Actueel is natuurlijk de enorme leegstand van kantoren en gebouwen, waarvan een overgroot deel nog een verduurzaamheidsslag kan maken. Deze vastgoedmarkt vraagt om verduurzaming van bestaande gebouwen, voornamelijk vanuit energie en klimaat. Hiermee investeert de vastgoedondernemer in een betere verhuur- of verkoopbaarheid in de toekomst. Huurders worden zich ook steeds meer bewust van duurzaamheid, waardoor verduurzaamd vastgoed aantrekkelijker is vanwege kosten en eventueel bijbehorend imago. Mijn ervaring is dat opdrachtgevers hierbij acteren vanuit bijv het energielabel (EPA-U) en deze waarde willen verbeteren door maatregelen op het gebied van energiebesparing (en werk klimaatverbetering), dus bijvoorbeeld van F naar C. Dit is de norm die bij opdrachtgevers het eenvoudigst te begrijpen is, de waarde van andere meetsystemen is afhankelijk van de markt en overheden. Een uniform meting is wel een vereiste om de markt over de streep te trekken. Verbeteren van een label is slechts een deel van duurzaamheid, maar wel een belangrijke stap. Voor de architect zal dit niet direct leiden tot betere architectuur, vanwege de beperkte (bouwkundige) aanpassingen en uitdaging ed., maar het is wel op dit moment de meest bewegende markt die op kortere termijn meer duurzaamheid oplevert.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up