Laten we een afspraak maken!

Al vaker heb ik via dit medium proberen uit te leggen dat duurzaamheid niet het najagen van een label mag zijn. Labels en bijbehorende scores zijn instrumenten en hulpmiddelen bij het gemeenschappelijk communiceren over duurzaamheid.

 In mijn dagelijkse werk blijkt toch iedere keer weer dat opdrachtgevers, maar ook de rest van de bouwketen, erg hangen aan een schijnbaar objectieve meetlat en vaak een score najaagt. Zo gauw er weer een project met de duurzaamste score in de pers komt, worden wij bij de projecten die dan lopen gevraagd hoe dat nou kan! Ik heb voor een aantal van mijn klanten een zeer simpel schemaatje gemaakt om duidelijkheid te geven in de duurzaamheiddiscussie [figuur 1].

Met name binnen gemeentelijke organisaties blijkt dit schemaatje heel handig te zijn in de discussie met relatief leken over het begrip duurzaamheid.

Een duurzaam communicatiemodel
Hoe werkt het. Ieder project is gebaat bij een ambitie. Een ambitie van een opdrachtgever die omschrijft wat het doel is van de opgave. Meestal is dit een concrete bouwopgave. Een ambitie hoeft niet heel concreet te zijn en mag zich beperken tot de ambitie naar bijvoorbeeld een energieneutrale huisvesting. Die vage ambitie is concreet genoeg om het accent voor het project aan te geven.

Zo heb ik een klant gehad, een bank, die als ambitie had 'een nieuwe huisvesting die duurzamer en slimmer was dan dat zijn klanten waren'. Een vage ambitie maar wel een duidelijke teaser voor de ontwerpers. Kreten zoals energieneutraal, CO2-neutraal, C2C-keuzes beschouw ik dan ook als werkbare ambities: doelen voor de opgave. Het blijkt in de praktijk pas lastig te worden als je die ambitie probeert te vertalen naar objectieve eisen. 

Eisen zijn concrete en controleerbare criteria. Het gaat dan om bijvoorbeeld het percentage aan energiereductie ten opzichte van de regelgeving of het aandeel duurzame energie in de totale energievoorziening. Maar ook eisen aan bouwmaterialen zoals vernieuwbare isolatie en FSC-hout zijn objectieve en controleerbare eisen.

Een eis mag ook gericht zijn op de toekomst zoals bijvoorbeeld, ' het gebouw moet initieel ..% aan duurzame energievoorziening hebben en het moet mogelijk zijn om op termijn ...m2 aan PV-systemen op te stellen' . Eisen moeten door de ontwikkelaar c.q. ontwerpers vertaald worden in concrete maatregelen en ontwerpkeuzes, die stap is over het algemeen wel duidelijk.

Monitoren
De rol van alle meetinstrumenten die we momenteel kennen, is in mijn voorstel de thermometer die monitort of er voldaan wordt aan de eisen en dit terugkoppelt zodat bijsturing mogelijk is. Instrumenten zoals Greencalc+ en GPR zijn hier erg handig bij.

Ook instrumenten zoals BREEAM-NL en LEED zouden die rol moeten hebben, hoewel dat in de praktijk nogal eens blijkt tegen te vallen. Doordat die instrumenten echte assessement tools zijn, zie je in de praktijk dat die instrumenten opschuiven naar het eisen-niveau.

Als die certificering ook de ambitie is van de opdrachtgever, dan is dat prima. Het gevaar is echter dat die instrumenten het proces van eisen naar oplossingen gaan beïnvloeden en zelfs gaan domineren,  wat geen recht doet aan de ambitie van de opdrachtgever of de duurzaamheid van de oplossing.

En dan heb ik de innovatieve oplossingen nog niet eens benoemd omdat die over het algemeen zo nieuw zijn dat die niet in de instrumenten (die terugkijken) gewaardeerd kunnen worden. Als om reden van het meetinstrument een maatregel getroffen moet worden die geen zin heeft, dan is dat dus verre van duurzaam.

Terugkoppelen
Meetinstrumenten zijn ervoor om met het resultaat een proces van terugkoppeling te realiseren. Met het resultaat van een toetsing (quick-scan, meting of berekening) kan dus bijvoorbeeld aan de hand van een kosten-, levenscyclus- of exploitatieraming worden vastgesteld of de gestelde eis haalbaar is.

Zo ja, dan kan de eis gehandhaafd blijven, zo nee dan moeten de eisen bijgesteld of verlaagd worden binnen de ambities die een opdrachtgever wil realiseren. Dat proces van meten, op haalbaarheid toetsen en het adviseren van de eisen is een verantwoordelijkheid van het ontwerp-/ontwikkelteam die met die opgave bezig is. Dat objectieve en open proces leidt tot veel begrip en duidelijkheid en is dus een duurzaam communicatiemodel. Een opdrachtgever krijgt met behulp van dit model de beste oplossingen voor zijn ambitie.  

Ir. P.J. van Bergen
Directeur bij DGMR en adviseur op het gebied van duurzaamheid in de gebouwde omgeving

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c54
Bedrijfshallen: van lelijke eend naar circulaire trendsetter

Bedrijfshallen: van lelijke eend naar circulaire ...

30 jun om 15:30 uur
timer 7 min

Hans Korbee: Niemand houdt van ze, niemand vindt ze mooi. Grote, lelijke blokken in het landschap. Noodzakelijk kwaad, die ...

Lees verder »

c21 c54 c243 c244
Haal de MPG en BENG snel door de shredder

Haal de MPG en BENG snel door de shredder

10 jun om 13:00 uur
timer 9 min

Hans Korbee: Iedereen die een tijdje in de bouw rondloopt weet: de minimumeisen in het Bouwbesluit zijn in meer dan 80% van ...

Lees verder »

c21 c54 c135
Na twaalf jaar winterslaap nog steeds niet wakker

Na twaalf jaar winterslaap nog steeds niet wakker

11 mei om 10:01 uur
timer 10 min

Twaalf jaar hebben we het moeten stellen zonder ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu. ...

Lees verder »

c21 c54 c243 c261
Meer energie-efficiëntie met lichtmanagementsysteem in combinatie met noodverlichting

Meer energie-efficiëntie met lichtmanagementsysteem ...

4 mei om 09:54 uur
timer 3 min

Hans Nas: In een wereld die steeds meer ‘connected’ wordt, is het niet meer dan vanzelfsprekend dat ook noodverlichtingsarmaturen ...

Lees verder »

c21 c54 c243 c244
Duurzaam Gebouwd-expert Lizzy Butink: ‘Verduurzamen begint bij gedragsverandering’

Duurzaam Gebouwd-expert Lizzy Butink: ‘Verduurzamen ...

26 apr om 11:00 uur
timer 3 min

Lizzy Butink: Lizzy Butink startte begin 2022 als manager duurzaamheid bij Dura Vermeer en treedt toe tot het expertpanel van ...

Lees verder »

c21 c54
Terug naar de middeleeuwen of vooruit naar vroeger?

Terug naar de middeleeuwen of vooruit naar vroeger?

5 apr om 15:01 uur
timer 7 min

Het verhaal van de drie biggetjes zit diep in de haarvaten van de Nederlander. Het eerste biggetje is lui en bouwt ...

Lees verder »

c21 c54 c261
Met digitalisering werf je het talent van de toekomst

Met digitalisering werf je het talent van de ...

22 feb om 10:01 uur
timer 4 min

Marc Kooij: Een nieuwe generatie staat in de startblokken om hun carrière te beginnen. Weet jij wat deze jonge talenten ...

Lees verder »

c21 c54 c244
De sociaal-culturele kant van transitie in de bouw

De sociaal-culturele kant van transitie in de ...

18 feb om 14:30 uur
timer 6 min

Marten Valk: In transities is het noodzakelijk om de technische kant te overstijgen en de sociaal-culturele kant te includeren. ...

Lees verder »

c21 c54 c243
Het kan anders: huisnummerregistratie

Het kan anders: huisnummerregistratie

9 feb om 10:01 uur
timer 3 min

Kijkend naar het huidige sociaaleconomische landschap ziet Hans Hidden geen duurzame samenleving waarin voor bepaalde ...

Lees verder »

c21 c54 c140 c190
Circulaire economie: van horen zeggen!

Circulaire economie: van horen zeggen!

8 feb om 13:01 uur
timer 5 min

In de Week van de Circulaire Economie deelt Carlisle Construction Materials BV via de geijkte platforms zoveel ...

Lees verder »

c21 c54 c277 c295
De balans van de aarde herstellen met verbeeldingskracht

De balans van de aarde herstellen met verbeeldingskracht

27 jan om 10:01 uur
timer 9 min

Nagenoeg iedereen begrijpt dat de huidige klimaatverandering ongekend snel gaat en dat deze snelheid komt door ...

Lees verder »

c21 c54 c135 c243 c265
Is NMDA toch MDMA?

Is NMDA toch MDMA?

18 jan om 15:30 uur
timer 3 min

Harm Valk: Als je het snel uitspreekt lijkt NMDA (het niet-meer-dan-anders principe uit de Warmtewet) verdacht veel op MDMA ...

Lees verder »

Reacties

Prima initiatief ! Vooral exploitatie en levensduur moeten veel meer meewegen in de score. Wat heb je aan leegstaande gebouwen die alleen maar geschikt zijn voor één functie (met misschien wel een goede score omdat we 'slim' gebruik gemaakt hebben van van de, soms niet meer relevante methodieken van een van de labels) ?

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up