Niet vergeten: eerst investeren in besparen

Niet vergeten: eerst investeren in besparen

Nog nasudderend van een Caribische vakantie werd ik opgeschrikt door alarmerende berichten in de dagbladen over de financiële risico’s van het opwekken van, al dan niet duurzame, energie. Duitse windmolens moeten worden stilgezet, Vattenfall zegt een miljardenstrop te hebben aan een nieuwe centrale in Eemsmond, PGGM heeft tegenwind bij de aanleg van een windpark in Mexico en het Haagse aardwarmteproject is failliet.

Het zal toeval zijn, maar ik werd er wel door aan het denken gezet. Hoe riskant is het om anno 2013 te investeren in energieopwekking? En waarom krijgt energievoorziening steeds zoveel aandacht en komt energiebesparing er zo bekaaid af in de politiek en pers? En opeens is het er weer: het Vergeten Scenario van Theo Potma.

Vergeten scenario
In 1979 publiceerde Theo Potma het ‘Vergeten scenario’. In zijn ogen was de discussie over het energiebeleid toentertijd veel te veel gefixeerd op de keuze tussen kernenergie of kolen. Duurzame energie werd daarbij afgeserveerd, vanwege de hoge kosten en ontoereikende bijdrage. Met zijn vergeten scenario toonde hij aan dat vergaande energiebesparing in combinatie met de ontwikkeling van duurzame energie wel degelijk een haalbaar alternatief bood. Een scenario dat vanuit kosten, betrouwbaarheid en milieu zelfs de voorkeur verdiende. Potma richtte vervolgens het Centrum voor Energiebesparing in Delft op.

Trias Energetica
In dezelfde periode ontwikkelde de Studiegroep Stadsontwerp en Milieu (SOM 1) van de TU Delft onder begeleiding van Cees Duijvestein de 3-Stappenstrategie. In een artikel in het vakblad BOUW: “Als we het energieprobleem willen aanpakken moet eerst gezocht worden naar mogelijkheden tot besparingen. Vervolgens kan gezocht worden naar zgn. eindeloze bronnen en ten slotte zal het dan nog resterende verbruik van fossiele energie op een efficiënte wijze moeten plaatsvinden.” [Milieu voorop bij uitwerking van een globaal bestemmingsplan. Hans Korbee, Bert Smolders en Frank Stofberg in: Bouw no. 22 27-10-1979]. In 1996 heeft Erik Lysen de strategie fraai omgedoopt tot Trias Energetica en internationaal bekendheid gegeven.

Samenhang cruciaal
Het onderzoek '100% schoon licht voor scholen' toont een variant op de Trias Energetica zoals er in de loop der jaren diverse zijn ontwikkeld. In dit geval: 1. Maak maximaal gebruik van daglicht zonder lichthinder en oververhitting te introduceren. 2. Vul aan met efficiënt kunstlicht. 3. Wek de elektriciteit hiervoor op met pv. En klaar is Kees. Leerlingen, leraren en schoolbestuur kunnen genieten van 100% schoon licht. In andere varianten op de Trias Energetica wordt bijvoorbeeld het gebruik van afvalwarmte opgenomen in de aanpak. Essentieel blijft in alle gevallen de samenhang en afweging besparen – duurzaam – fossiel. Door deze samenhang worden maximale resultaten tegen minimale kosten bereikt.

Prestatiecontracten en ESCo’s
Na de introductie van energieprestatie-eisen in het Bouwbesluit in 1995 zien we dat bij nieuwbouw de Trias Energetica volop is gebruikt, met steeds betere resultaten. De EPC-eis voor woningen is nu gedaald van 1,4 tot maximaal 0,6. Een prestatie waar de auto-industrie een puntje aan kan zuigen. Nu het verduurzamen van de bestaande gebouwen een serieuze markt wordt zien we ook hier implementatie dankzij de introductie van prestatiecontracten. Stel: een integrale opdracht en marktpartijen leveren op tijd en binnen budget het overeengekomene; dat idee wordt in steeds meer projecten gerealiseerd. De nieuwe whitepaper ‘Energiebesparing met ESCo’s geeft hiervan een elftal navolgbare voorbeelden.

Energiebesparing begint big business te worden nu het besef doordringt dat duurzame huisvesting niet duurder, maar juist goedkoper is. 34 jaar na introductie zijn de Trias Energetica en het Vergeten scenario actueler dan ooit. Bij de uitwerking van het Energieakkoord van de SER zullen de betrokken partijen hiervan vast goed gebruik maken.

Auteur: Hans Korbee, programma adviseur Agentschap NL

De eerste white paper ‘ESCo voor voordeel en gratis energiebesparing’ Agentschap NL, januari 2013 is te downloaden via de website van Agentschap NL.

De tweede white paper ‘Energiebesparing organiseren met ESCo’s’ Agentschap NL, januari 2013 is te downloaden via de website van FMM. 

 

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c54 c245
De installatie van deurintercoms: luister naar het Bouwbesluit!

De installatie van deurintercoms: luister naar ...

20 jul om 15:30 uur
timer 7 min

Peter van Veen: Als directeur van Comelit Nederland loop ik al even mee in het land van aanbellen, een gesprek voeren met de bezoeker ...

Lees verder »

c21 c54 c245
De gezonde gebouwgebruiker in tijden van COVID-19: deel 2

De gezonde gebouwgebruiker in tijden van COVID-19: ...

29 mei om 15:30 uur
timer 5 min

Marten Valk: De wereld ontwaakt steeds verder uit haar lockdown, hoewel we de COVID19-puzzel nog niet opgelost hebben. Elke ...

Lees verder »

c21 c54 c143 c243 c244
Energieprestatienormering stopt na 25 succesvolle jaren

Energieprestatienormering stopt na 25 succesvolle ...

28 mei om 15:30 uur
timer 5 min

Hans Korbee: Het werd nog knap spannend in 1995; zou het na herhaald uitstel alsnog lukken om inderdaad nog voor het eind van ...

Lees verder »

c21 c54
Ploeterend voorwaarts!

Ploeterend voorwaarts!

18 mei om 15:30 uur
timer 4 min

De ene groteske krantenkop overschaduwt de andere. Na het kruisen van de degens met stikstof, PFAS en trage beslissingen ...

Lees verder »

c21 c54 c245 c263
De gezonde gebouwgebruiker in tijden van COVID-19

De gezonde gebouwgebruiker in tijden van COVID-19

7 mei om 15:30 uur
timer 6 min

Marten Valk: Dankzij COVID-19 komt 'lucht' meer in de schijnwerpers te staan. Slechts weinig mensen weten dat we dagelijks ...

Lees verder »

c21 c54 c127
'Het nieuwe normaal'

'Het nieuwe normaal'

20 apr om 15:30 uur
timer 3 min

Peter van Veen: Duurzaam Gebouwd-expert Peter van Veen schreef eerder deze maand over zijn visie op de gezondheidscrisis en deed ...

Lees verder »

c21 c54
‘Mooi om creativiteit van collega’s te zien’

‘Mooi om creativiteit van collega’s ...

16 apr om 15:30 uur

Duurzaam Gebouwd besteedt aandacht aan hoe partners omgaan met de huidige gezondheidscrisis. Dit keer is Manon ...

Lees verder »

c21 c54
Welke plaag hebben wij nodig om écht te veranderen?

Welke plaag hebben wij nodig om écht ...

15 apr om 16:00 uur
timer 3 min

Henk Willem van Dorp: Het jaar 2020 zag er in januari nog veelbelovend uit. BV Nederland verkeerde in gezonde staat en er zat een stijgende ...

Lees verder »

c21 c54
Duurzaam Gebouwd-expert Fred Sanders over de gezondheidscrisis

Duurzaam Gebouwd-expert Fred Sanders over de ...

9 apr om 15:30 uur
timer 1 min

Fred Sanders: Duurzaam Gebouwd-expert Fred Sanders vertelt je in deze persoonlijke vlog hoe hij omgaat met de nieuwe situatie, ...

Lees verder »

c21 c54 c237
Quantum Leap 

Quantum Leap 

8 apr om 15:30 uur
timer 2 min

Daan Bruggink: In één keer zitten we in een soort quantum leap. Als er niets gebeurd zou zijn, zouden we hier decennia ...

Lees verder »

c21 c54
Hoe Duco omgaat met de huidige gezondheidscrisis

Hoe Duco omgaat met de huidige gezondheidscrisis

7 apr om 15:30 uur
timer 3 min

Richard Geraerts: Hoe gaan Duurzaam Gebouwd-partners de huidige gezondheidscrisis te lijf? We besteden dagelijks aandacht aan partners ...

Lees verder »

c21 c54 c254
Gezondheid boven alles

Gezondheid boven alles

2 apr om 16:15 uur
timer 2 min

Woud Jansen: Tja. De wereld op z’n kop. Wat een turbulente weken. De tijd waarin gezondheid boven alles staat. En terecht. ...

Lees verder »

Reacties

Hans was in zijn vorige baan natuurlijk kolen lobbyist. Dit verhaal is onzin. Het is een 1960 verhaal. Je moet beide doen En bezuingen op fossiele energie En duurzame energie opwekken. Naarmate duurzame energi esteeds goedkoper wordt, kun je er best wel meer van gebruiken, en ook verspillen. De boer verspilt ook grote hoeveelheden zonnewarmte als het gemaaide gras op hetl land ligt te drogen. Zit je zelf in de zon, dan leg je jezelf ook geen quotum zonnewarmte op. We levenin een overvloed aan duurzame energie. Dus naarmate we meer duurzame energie vangen, mag het best verspild worden.

@Hans: complimenten voor je blog. Ik ging googlen op 'Vergeten scenario' en CE en stuitte op een rapport uit 2007 voor Greenpeace: energiecentrale: (o.a. Eemshaven) de vergeten kosten in beeld. Afgewentelde kosten: 4 miljard. Over serendipiteit gesproken.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up