Niet vergeten: eerst investeren in besparen

Niet vergeten: eerst investeren in besparen

Nog nasudderend van een Caribische vakantie werd ik opgeschrikt door alarmerende berichten in de dagbladen over de financiële risico’s van het opwekken van, al dan niet duurzame, energie. Duitse windmolens moeten worden stilgezet, Vattenfall zegt een miljardenstrop te hebben aan een nieuwe centrale in Eemsmond, PGGM heeft tegenwind bij de aanleg van een windpark in Mexico en het Haagse aardwarmteproject is failliet.

Het zal toeval zijn, maar ik werd er wel door aan het denken gezet. Hoe riskant is het om anno 2013 te investeren in energieopwekking? En waarom krijgt energievoorziening steeds zoveel aandacht en komt energiebesparing er zo bekaaid af in de politiek en pers? En opeens is het er weer: het Vergeten Scenario van Theo Potma.

Vergeten scenario
In 1979 publiceerde Theo Potma het ‘Vergeten scenario’. In zijn ogen was de discussie over het energiebeleid toentertijd veel te veel gefixeerd op de keuze tussen kernenergie of kolen. Duurzame energie werd daarbij afgeserveerd, vanwege de hoge kosten en ontoereikende bijdrage. Met zijn vergeten scenario toonde hij aan dat vergaande energiebesparing in combinatie met de ontwikkeling van duurzame energie wel degelijk een haalbaar alternatief bood. Een scenario dat vanuit kosten, betrouwbaarheid en milieu zelfs de voorkeur verdiende. Potma richtte vervolgens het Centrum voor Energiebesparing in Delft op.

Trias Energetica
In dezelfde periode ontwikkelde de Studiegroep Stadsontwerp en Milieu (SOM 1) van de TU Delft onder begeleiding van Cees Duijvestein de 3-Stappenstrategie. In een artikel in het vakblad BOUW: “Als we het energieprobleem willen aanpakken moet eerst gezocht worden naar mogelijkheden tot besparingen. Vervolgens kan gezocht worden naar zgn. eindeloze bronnen en ten slotte zal het dan nog resterende verbruik van fossiele energie op een efficiënte wijze moeten plaatsvinden.” [Milieu voorop bij uitwerking van een globaal bestemmingsplan. Hans Korbee, Bert Smolders en Frank Stofberg in: Bouw no. 22 27-10-1979]. In 1996 heeft Erik Lysen de strategie fraai omgedoopt tot Trias Energetica en internationaal bekendheid gegeven.

Samenhang cruciaal
Het onderzoek '100% schoon licht voor scholen' toont een variant op de Trias Energetica zoals er in de loop der jaren diverse zijn ontwikkeld. In dit geval: 1. Maak maximaal gebruik van daglicht zonder lichthinder en oververhitting te introduceren. 2. Vul aan met efficiënt kunstlicht. 3. Wek de elektriciteit hiervoor op met pv. En klaar is Kees. Leerlingen, leraren en schoolbestuur kunnen genieten van 100% schoon licht. In andere varianten op de Trias Energetica wordt bijvoorbeeld het gebruik van afvalwarmte opgenomen in de aanpak. Essentieel blijft in alle gevallen de samenhang en afweging besparen – duurzaam – fossiel. Door deze samenhang worden maximale resultaten tegen minimale kosten bereikt.

Prestatiecontracten en ESCo’s
Na de introductie van energieprestatie-eisen in het Bouwbesluit in 1995 zien we dat bij nieuwbouw de Trias Energetica volop is gebruikt, met steeds betere resultaten. De EPC-eis voor woningen is nu gedaald van 1,4 tot maximaal 0,6. Een prestatie waar de auto-industrie een puntje aan kan zuigen. Nu het verduurzamen van de bestaande gebouwen een serieuze markt wordt zien we ook hier implementatie dankzij de introductie van prestatiecontracten. Stel: een integrale opdracht en marktpartijen leveren op tijd en binnen budget het overeengekomene; dat idee wordt in steeds meer projecten gerealiseerd. De nieuwe whitepaper ‘Energiebesparing met ESCo’s geeft hiervan een elftal navolgbare voorbeelden.

Energiebesparing begint big business te worden nu het besef doordringt dat duurzame huisvesting niet duurder, maar juist goedkoper is. 34 jaar na introductie zijn de Trias Energetica en het Vergeten scenario actueler dan ooit. Bij de uitwerking van het Energieakkoord van de SER zullen de betrokken partijen hiervan vast goed gebruik maken.

Auteur: Hans Korbee, programma adviseur Agentschap NL

De eerste white paper ‘ESCo voor voordeel en gratis energiebesparing’ Agentschap NL, januari 2013 is te downloaden via de website van Agentschap NL.

De tweede white paper ‘Energiebesparing organiseren met ESCo’s’ Agentschap NL, januari 2013 is te downloaden via de website van FMM. 

 

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c54 c140 c190
Amsterdamse School 2.0

Amsterdamse School 2.0

22-12-2020 om 08:46 uur
timer 4 min

Hermen Jansen: Levensduur, life-cycle, losmaakbaarheid en duurzaamheid; het langetermijndenken staat weer helemaal centraal in ...

Lees verder »

c21 c54 c243 c244
Duurzaam Gebouwd-expert blikt terug op carrière

Duurzaam Gebouwd-expert blikt terug op carrière

09-12-2020 om 15:30 uur
timer 9 min

Ben Kruseman: Na mijn bouwkundestudie in Tilburg, nu Avans Hogeschool Tilburg en de vervulling van mijn militaire dienstplicht, ...

Lees verder »

c21 c54 c140 c278
Groene of grijze circulariteit?

Groene of grijze circulariteit?

26-11-2020 om 15:30 uur
timer 4 min

Daan Bruggink: Cradle2Cradle heeft vanuit de VS in 2002 een heel goede voorzet gegeven en heel veel mensen geïnspireerd ...

Lees verder »

c21 c54 c238 c244 c260
Biofilische ontwerpprincipes moeten een vanzelfsprekendheid zijn

Biofilische ontwerpprincipes moeten een vanzelfsprekendheid ...

05-11-2020 om 09:01 uur
timer 2 min

Daan Bruggink: "Het is opmerkelijk dat scholen behoren tot de kwalitatief slechtste gebouwen: oud, ongeïsoleerd, te koud, ...

Lees verder »

c21 c54 c139 c254 c259
Vechten voor het leven. Ons leven

Vechten voor het leven. Ons leven

28-10-2020 om 18:00 uur
timer 5 min

Onno Dwars: Onno Dwars won in 2019 de ABN AMRO Duurzame Top 50. Nu, achttien maanden later, blikt hij tijdens Building Holland ...

Lees verder »

c21 c54 c244
Waardebehoud of waardecreatie voor circulair bouwen?

Waardebehoud of waardecreatie voor circulair ...

14-10-2020 om 16:30 uur
timer 4 min

Hans Korbee: Beschermen van bestaande waarde is door CB23 in haar leidraad Meten van circulariteit als een van de drie doelen ...

Lees verder »

c21 c54 c243
Worden warmtenetten ingehaald door innovatie?

Worden warmtenetten ingehaald door innovatie?

18-09-2020 om 15:30 uur
timer 3 min

Jan-Maarten Elias: “We overschatten altijd de innovatieve ontwikkelingen die binnen twee jaar zullen optreden, en onderschatten ...

Lees verder »

c21 c54 c245
Ventilatie: maak je gebouw niet alleen veilig maar ook gezond

Ventilatie: maak je gebouw niet alleen veilig ...

16-09-2020 om 15:30 uur
timer 4 min

Marc Kooij: Gebouwventilatie staat nu vol in de schijnwerpers. We staan voor de opgave om gebouwen veiliger en meer coronaproof ...

Lees verder »

c21 c54 c122 c244
Circulariteit anno 2020: dakdekkersbranche onder de loep

Circulariteit anno 2020: dakdekkersbranche onder ...

27-08-2020 om 15:30 uur
timer 5 min

Erik Steegman: Dakbedekkingsmaterialen worden met enige regelmaat op het voetstuk geplaatst als het gaat om de duurzaamheid. ...

Lees verder »

c21 c54
Achteruitkijkspiegel

Achteruitkijkspiegel

17-08-2020 om 16:00 uur
timer 5 min

Harm Valk: Als we nadenken over de verduurzaming van de gebouwde omgeving, dan gebruiken we de achteruitkijkspiegel: we baseren ...

Lees verder »

c21 c54 c245
De installatie van deurintercoms: luister naar het Bouwbesluit!

De installatie van deurintercoms: luister naar ...

20-07-2020 om 15:30 uur
timer 7 min

Peter van Veen: Als directeur van Comelit Nederland loop ik al even mee in het land van aanbellen, een gesprek voeren met de bezoeker ...

Lees verder »

c21 c54 c245
De gezonde gebouwgebruiker in tijden van COVID-19: deel 2

De gezonde gebouwgebruiker in tijden van COVID-19: ...

29-05-2020 om 15:30 uur
timer 5 min

Marten Valk: De wereld ontwaakt steeds verder uit haar lockdown, hoewel we de COVID19-puzzel nog niet opgelost hebben. Elke ...

Lees verder »

Reacties

Hans was in zijn vorige baan natuurlijk kolen lobbyist. Dit verhaal is onzin. Het is een 1960 verhaal. Je moet beide doen En bezuingen op fossiele energie En duurzame energie opwekken. Naarmate duurzame energi esteeds goedkoper wordt, kun je er best wel meer van gebruiken, en ook verspillen. De boer verspilt ook grote hoeveelheden zonnewarmte als het gemaaide gras op hetl land ligt te drogen. Zit je zelf in de zon, dan leg je jezelf ook geen quotum zonnewarmte op. We levenin een overvloed aan duurzame energie. Dus naarmate we meer duurzame energie vangen, mag het best verspild worden.

@Hans: complimenten voor je blog. Ik ging googlen op 'Vergeten scenario' en CE en stuitte op een rapport uit 2007 voor Greenpeace: energiecentrale: (o.a. Eemshaven) de vergeten kosten in beeld. Afgewentelde kosten: 4 miljard. Over serendipiteit gesproken.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up