Het belang van een duurzame woon- en werkomgeving

Het belang van een duurzame woon- en werkomgeving

De gebouwde omgeving om ons heen verandert, met nieuwe constructies en moderne technologieën brengen we een fundamentele verschuiving teweeg in de manier waarop nieuwe gebouwen worden ontworpen en gebouwd, terwijl ingrijpende renovatie programma's plaatsvinden in oudere gebouwen, als onderdeel van de broodnodige inspanningen om energie te besparen en het verlagen van onze ecologische voetafdruk. Laten we deze gelegenheid aangrijpen om zowel de brandveiligheid alsook de energie-efficiëntie van onze gebouwvoorraad te verbeteren.

Onze gebouwen veranderen snel als gevolg van trends zoals groene, duurzame, en energie-efficiënte gebouwen met meerdere gebruiksfuncties. We veranderen onze gebouwen waarbij de consequenties voor de brandveiligheid niet in alle gevallen zijn te overzien.

Niet alleen de bouwkundige randvoorwaarden wijzigen in geval van nieuwbouw en ombouw van gebouwen. Ook de gebouwgebruiker verandert. Vanwege de vergrijzing vertoont de leeftijdsopbouw van de Nederlandse bevolking een heel andere samenstelling dan bijvoorbeeld 50 jaar geleden. Dit impliceert een ander waarnemingsvermogen en vluchtgedrag dan waarvan standaard wordt uitgegaan. Door de vergrijzing ontstaat een trend van langer zelfstandig blijven wonen. Die trend is vanuit economisch perspectief noodzakelijk. Zelfstandig wonen betekent dat bewoners min of meer zelfredzaam zijn. De vraag is of zij dat onder brandcondities dan ook zijn. In elk geval zullen zij meer tijd nodig hebben om zich in veiligheid te brengen. De hulpmiddelen zoals rollators en scootmobielen zullen daarbij misschien eerder belemmerend dan meewerkend zijn. De benodigde vluchttijd zal dus toenemen. (bron Fellowspeech FSE van Ruud van Herpen TU/e, Building Physics and Services dd 20 maart 2013; klik hier voor de presentatie)

De cijfers
(bron:  Verbond van Verzekeraars)

Branden met een schade van meer dan 1 miljoen Euro.
Het afgelopen jaar 2013 hebben zich in ons land 148 grote branden voorgedaan, waarbij de geraamde schade één miljoen euro of meer bedroeg. Sinds de start van de registratie van de miljoenenbranden in 1998 deden zich in één jaar nooit meer grote brandcalamiteiten voor. Deze zorgden gezamenlijk voor een schadelast van naar schatting 636,5 miljoen euro, ruim 70% meer dan de 365,1 miljoen euro in 2012 en op een kleine drie ton na een evenaring van de grootste schadelast ooit in een jaar: de 636,8 miljoen euro in 2003.

Branden in zorggebouwen.
Ten opzichte van het jaar 2011 (met 1081 binnenbranden) is er een zeer forse stijging te constateren voor 2012 met 1673 binnenbranden in zorggebouwen, zoals ziekenhuizen en in gebouwen ouderenzorg, psychiatrie en gehandicaptenzorg e.d. Een stijging van 55%.

Overheidsdoelstelling

Het is geen doelstelling van de overheid om de schade te beperken die optreedt op het terrein waar de brand ontstaat. Het doel van de brandveiligheidsvoorschriften is namelijk het voorkomen van slachtoffers (gewonden en doden) en het voorkomen dat een brand zich uitbreidt naar een ander perceel. Het behouden van het bouwwerk en het voorkomen van schade aan het milieu, monumenten of maatschappelijke voorzieningen of belangen zijn geen doelstellingen van de overheid. (Bron: Bouwbesluit 2012)

Hoe brandveilig is een duurzaam gebouw?

Wat nodig is, is een integrale benadering met niet alleen oog voor personen maar ook voor het gebouw. Een duurzaam gebouw moet niet alleen vluchtveilig maar ook een brandveilig gebouw zijn. Het is dus belangrijk te zoeken naar de juiste balans tussen brandveiligheid en duurzaamheid.

Wat wij regelmatig constateren zijn branden die door- of overgeslagen zijn naar een ander compartiment en of gebouw op hetzelfde perceel. Deze gevolgschade komt volledig voor rekening van de betreffende eigenaar van het perceel en is geen overheidsverantwoordelijkheid. Dit soort gevolgschades zijn op een redelijk eenvoudige manier te voorkomen. Het antwoord van een willekeurige verzekeraar is helder. Zorg minimaal voor een scheiding die gedurende 4 uur branduitbreiding kan voorkomen en het maximaal schade scenario wordt bijvoorbeeld gehalveerd. Dit resulteert in een premie reductie van 50%!

Voorgaande betekent dat hoe robuuster een gebouw wordt gebouwd, hoe minder schade ontstaat ten gevolge van een brand. De keerzijde is dat meer materialen worden gebruikt en de duurzaamheid onder druk komt te staan. Onderstaande plaatje illustreert dit verschil.

Lichte scheidingsconstructie (robuustheid laag)

Zware scheidingsconstructie (robuustheid hoog)

Maatschappelijke verantwoordelijkheid

Er is ook een maatschappelijke verantwoordelijkheid waar we mee te maken hebben. Het gaat niet alleen om de economische impact maar ook om de sociale impact. Niet alles wordt door onze overheid geregeld. Bij het ontwerpen van een duurzaam gebouw zullen keuzes gemaakt moeten worden welke preventieve maatregelen wenselijk cq verstandig zijn ook al zijn deze in voorkomende gevallen bovenwettelijk. 

Hoe brandveilig is een duurzaam gebouw?

Onze maatschappelijke verantwoordelijkheid gaat verder dan het wettelijke kader. Het gaat om Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen waarbij de eigenaar/opdrachtgever van een bouwwerk het bouwwerk krijgt opgeleverd dat voldoet aan zijn verwachtingen en ambities en aan datgene wat zijn omgeving van hem mag verwachten, niet alleen in de gebruiksfase maar ook op het moment dat er brand uitbreekt. Zorg er daarom voor dat rekening wordt gehouden met het toekomstige gebruik en het veranderende gedrag van personen door bijvoorbeeld vergrijzing. Duurzame gebouwen die wat betreft brandveiligheid voldoen aan de minimale eisen van de bouwregelgeving en als het gaat om robuustheid laag scoren gedragen zich bij brand over het algemeen onvoorspelbaarder en zijn gevoeliger voor branduitbreiding naar andere compartimenten/gebouwen.

Het Bouwbesluit regelt niet hoe een gebouw eruitziet na een brand.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c54 c243
Worden warmtenetten ingehaald door innovatie?

Worden warmtenetten ingehaald door innovatie?

Gisteren om 15:30 uur
timer 3 min

Jan-Maarten Elias: “We overschatten altijd de innovatieve ontwikkelingen die binnen twee jaar zullen optreden, en onderschatten ...

Lees verder »

c21 c54 c245
Ventilatie: maak je gebouw niet alleen veilig maar ook gezond

Ventilatie: maak je gebouw niet alleen veilig ...

16 sep om 15:30 uur
timer 4 min

Marc Kooij: Gebouwventilatie staat nu vol in de schijnwerpers. We staan voor de opgave om gebouwen veiliger en meer coronaproof ...

Lees verder »

c21 c54 c122 c244
Circulariteit anno 2020: dakdekkersbranche onder de loep

Circulariteit anno 2020: dakdekkersbranche onder ...

27 aug om 15:30 uur
timer 5 min

Erik Steegman: Dakbedekkingsmaterialen worden met enige regelmaat op het voetstuk geplaatst als het gaat om de duurzaamheid. ...

Lees verder »

c21 c54
Achteruitkijkspiegel

Achteruitkijkspiegel

17 aug om 16:00 uur
timer 5 min

Harm Valk: Als we nadenken over de verduurzaming van de gebouwde omgeving, dan gebruiken we de achteruitkijkspiegel: we baseren ...

Lees verder »

c21 c54 c245
De installatie van deurintercoms: luister naar het Bouwbesluit!

De installatie van deurintercoms: luister naar ...

20 jul om 15:30 uur
timer 7 min

Peter van Veen: Als directeur van Comelit Nederland loop ik al even mee in het land van aanbellen, een gesprek voeren met de bezoeker ...

Lees verder »

c21 c54 c245
De gezonde gebouwgebruiker in tijden van COVID-19: deel 2

De gezonde gebouwgebruiker in tijden van COVID-19: ...

29 mei om 15:30 uur
timer 5 min

Marten Valk: De wereld ontwaakt steeds verder uit haar lockdown, hoewel we de COVID19-puzzel nog niet opgelost hebben. Elke ...

Lees verder »

c21 c54 c143 c243 c244
Energieprestatienormering stopt na 25 succesvolle jaren

Energieprestatienormering stopt na 25 succesvolle ...

28 mei om 15:30 uur
timer 5 min

Hans Korbee: Het werd nog knap spannend in 1995; zou het na herhaald uitstel alsnog lukken om inderdaad nog voor het eind van ...

Lees verder »

c21 c54
Ploeterend voorwaarts!

Ploeterend voorwaarts!

18 mei om 15:30 uur
timer 4 min

De ene groteske krantenkop overschaduwt de andere. Na het kruisen van de degens met stikstof, PFAS en trage beslissingen ...

Lees verder »

c21 c54 c245 c263
De gezonde gebouwgebruiker in tijden van COVID-19

De gezonde gebouwgebruiker in tijden van COVID-19

7 mei om 15:30 uur
timer 6 min

Marten Valk: Dankzij COVID-19 komt 'lucht' meer in de schijnwerpers te staan. Slechts weinig mensen weten dat we dagelijks ...

Lees verder »

c21 c54 c127
'Het nieuwe normaal'

'Het nieuwe normaal'

20 apr om 15:30 uur
timer 3 min

Peter van Veen: Duurzaam Gebouwd-expert Peter van Veen schreef eerder deze maand over zijn visie op de gezondheidscrisis en deed ...

Lees verder »

c21 c54
‘Mooi om creativiteit van collega’s te zien’

‘Mooi om creativiteit van collega’s ...

16 apr om 15:30 uur

Duurzaam Gebouwd besteedt aandacht aan hoe partners omgaan met de huidige gezondheidscrisis. Dit keer is Manon ...

Lees verder »

c21 c54
Welke plaag hebben wij nodig om écht te veranderen?

Welke plaag hebben wij nodig om écht ...

15 apr om 16:00 uur
timer 3 min

Henk Willem van Dorp: Het jaar 2020 zag er in januari nog veelbelovend uit. BV Nederland verkeerde in gezonde staat en er zat een stijgende ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up