Het belang van een duurzame woon- en werkomgeving

Het belang van een duurzame woon- en werkomgeving

De gebouwde omgeving om ons heen verandert, met nieuwe constructies en moderne technologieën brengen we een fundamentele verschuiving teweeg in de manier waarop nieuwe gebouwen worden ontworpen en gebouwd, terwijl ingrijpende renovatie programma's plaatsvinden in oudere gebouwen, als onderdeel van de broodnodige inspanningen om energie te besparen en het verlagen van onze ecologische voetafdruk. Laten we deze gelegenheid aangrijpen om zowel de brandveiligheid alsook de energie-efficiëntie van onze gebouwvoorraad te verbeteren.

Onze gebouwen veranderen snel als gevolg van trends zoals groene, duurzame, en energie-efficiënte gebouwen met meerdere gebruiksfuncties. We veranderen onze gebouwen waarbij de consequenties voor de brandveiligheid niet in alle gevallen zijn te overzien.

Niet alleen de bouwkundige randvoorwaarden wijzigen in geval van nieuwbouw en ombouw van gebouwen. Ook de gebouwgebruiker verandert. Vanwege de vergrijzing vertoont de leeftijdsopbouw van de Nederlandse bevolking een heel andere samenstelling dan bijvoorbeeld 50 jaar geleden. Dit impliceert een ander waarnemingsvermogen en vluchtgedrag dan waarvan standaard wordt uitgegaan. Door de vergrijzing ontstaat een trend van langer zelfstandig blijven wonen. Die trend is vanuit economisch perspectief noodzakelijk. Zelfstandig wonen betekent dat bewoners min of meer zelfredzaam zijn. De vraag is of zij dat onder brandcondities dan ook zijn. In elk geval zullen zij meer tijd nodig hebben om zich in veiligheid te brengen. De hulpmiddelen zoals rollators en scootmobielen zullen daarbij misschien eerder belemmerend dan meewerkend zijn. De benodigde vluchttijd zal dus toenemen. (bron Fellowspeech FSE van Ruud van Herpen TU/e, Building Physics and Services dd 20 maart 2013; klik hier voor de presentatie)

De cijfers
(bron:  Verbond van Verzekeraars)

Branden met een schade van meer dan 1 miljoen Euro.
Het afgelopen jaar 2013 hebben zich in ons land 148 grote branden voorgedaan, waarbij de geraamde schade één miljoen euro of meer bedroeg. Sinds de start van de registratie van de miljoenenbranden in 1998 deden zich in één jaar nooit meer grote brandcalamiteiten voor. Deze zorgden gezamenlijk voor een schadelast van naar schatting 636,5 miljoen euro, ruim 70% meer dan de 365,1 miljoen euro in 2012 en op een kleine drie ton na een evenaring van de grootste schadelast ooit in een jaar: de 636,8 miljoen euro in 2003.

Branden in zorggebouwen.
Ten opzichte van het jaar 2011 (met 1081 binnenbranden) is er een zeer forse stijging te constateren voor 2012 met 1673 binnenbranden in zorggebouwen, zoals ziekenhuizen en in gebouwen ouderenzorg, psychiatrie en gehandicaptenzorg e.d. Een stijging van 55%.

Overheidsdoelstelling

Het is geen doelstelling van de overheid om de schade te beperken die optreedt op het terrein waar de brand ontstaat. Het doel van de brandveiligheidsvoorschriften is namelijk het voorkomen van slachtoffers (gewonden en doden) en het voorkomen dat een brand zich uitbreidt naar een ander perceel. Het behouden van het bouwwerk en het voorkomen van schade aan het milieu, monumenten of maatschappelijke voorzieningen of belangen zijn geen doelstellingen van de overheid. (Bron: Bouwbesluit 2012)

Hoe brandveilig is een duurzaam gebouw?

Wat nodig is, is een integrale benadering met niet alleen oog voor personen maar ook voor het gebouw. Een duurzaam gebouw moet niet alleen vluchtveilig maar ook een brandveilig gebouw zijn. Het is dus belangrijk te zoeken naar de juiste balans tussen brandveiligheid en duurzaamheid.

Wat wij regelmatig constateren zijn branden die door- of overgeslagen zijn naar een ander compartiment en of gebouw op hetzelfde perceel. Deze gevolgschade komt volledig voor rekening van de betreffende eigenaar van het perceel en is geen overheidsverantwoordelijkheid. Dit soort gevolgschades zijn op een redelijk eenvoudige manier te voorkomen. Het antwoord van een willekeurige verzekeraar is helder. Zorg minimaal voor een scheiding die gedurende 4 uur branduitbreiding kan voorkomen en het maximaal schade scenario wordt bijvoorbeeld gehalveerd. Dit resulteert in een premie reductie van 50%!

Voorgaande betekent dat hoe robuuster een gebouw wordt gebouwd, hoe minder schade ontstaat ten gevolge van een brand. De keerzijde is dat meer materialen worden gebruikt en de duurzaamheid onder druk komt te staan. Onderstaande plaatje illustreert dit verschil.

Lichte scheidingsconstructie (robuustheid laag)

Zware scheidingsconstructie (robuustheid hoog)

Maatschappelijke verantwoordelijkheid

Er is ook een maatschappelijke verantwoordelijkheid waar we mee te maken hebben. Het gaat niet alleen om de economische impact maar ook om de sociale impact. Niet alles wordt door onze overheid geregeld. Bij het ontwerpen van een duurzaam gebouw zullen keuzes gemaakt moeten worden welke preventieve maatregelen wenselijk cq verstandig zijn ook al zijn deze in voorkomende gevallen bovenwettelijk. 

Hoe brandveilig is een duurzaam gebouw?

Onze maatschappelijke verantwoordelijkheid gaat verder dan het wettelijke kader. Het gaat om Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen waarbij de eigenaar/opdrachtgever van een bouwwerk het bouwwerk krijgt opgeleverd dat voldoet aan zijn verwachtingen en ambities en aan datgene wat zijn omgeving van hem mag verwachten, niet alleen in de gebruiksfase maar ook op het moment dat er brand uitbreekt. Zorg er daarom voor dat rekening wordt gehouden met het toekomstige gebruik en het veranderende gedrag van personen door bijvoorbeeld vergrijzing. Duurzame gebouwen die wat betreft brandveiligheid voldoen aan de minimale eisen van de bouwregelgeving en als het gaat om robuustheid laag scoren gedragen zich bij brand over het algemeen onvoorspelbaarder en zijn gevoeliger voor branduitbreiding naar andere compartimenten/gebouwen.

Het Bouwbesluit regelt niet hoe een gebouw eruitziet na een brand.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

Labs om verduurzamingsmaatregelen te testen

Labs om verduurzamingsmaatregelen te testen

27 sep om 15:30 uur
timer 7 min

Marjet Rutten: Een paar weken terug vroeg ik mijn netwerk wie er een lab-omgeving kent waar je verduurzamingsmaatregelen voor ...

Lees verder »

Stap uit de comfortzone

Stap uit de comfortzone

23 sep om 07:00 uur
timer 4 min

Marten Valk: Na mijn sabbatical kijk ik met nieuwsgierigheid naar het spanningsveld tussen mijn vakgebied ‘bouwfysica’ ...

Lees verder »

Kennis? Kennissen!

Kennis? Kennissen!

22 aug om 16:00 uur
timer 3 min

Harm Valk: Vakantie, mooie tijd. Je ziet nieuwe plekken en doet nieuwe indrukken op, of hernieuwt het contact met plekken ...

Lees verder »

Ons Bouwbesluit is crimineel

Ons Bouwbesluit is crimineel

19 aug om 15:30 uur
timer 3 min

Onno Dwars: Het Bouwbesluit is crimineel en daarom wordt het hoog tijd dat het ouderwetse model flink op de schop gaat. We ...

Lees verder »

Gezond binnen zitten

Gezond binnen zitten

24 jul om 08:00 uur

Marjolein van Gelder: Uit diverse onderzoeken in Westerse landen blijkt dat we gemiddeld 90% van onze tijd binnen besteden. Deze tijd ...

Lees verder »

Het geluid van lucht/water-warmtepompen: is de wetgever horende doof?

Het geluid van lucht/water-warmtepompen: is de wetgever horende doof?

13 jun om 15:30 uur
timer 8 min

Rudy Grevers: Zoals zo vaak volgt de wetgeving de actualiteit, maar veelal wordt beleid ten aanzien van nieuwe thema`s (veel) ...

Lees verder »

Afscheidsbrief aan mijn hartverwarmende vriend

Afscheidsbrief aan mijn hartverwarmende vriend

29 mei om 11:00 uur
timer 4 min

Jan-Maarten Elias: Exact 60 jaar na de ontdekking van 'Slochteren', schrijven wij jou deze afscheidsbrief. Het gaat ons aan het hart, ...

Lees verder »

Energietransitie: ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik het wel kan

Energietransitie: ik heb het nog nooit gedaan, ...

28 mei om 13:00 uur
timer 5 min

Selina Roskam: Een stoere quote van Pippi Langkous als ze aan iets nieuws begint. En hoe meer we aan de energietransitie in de ...

Lees verder »

Waterstof draagt niet bij aan de CO2-doelen van 2030

Waterstof draagt niet bij aan de CO2-doelen ...

9 mei om 00:00 uur
timer 8 min

Jan Willem van de Groep: Laat ik aan het begin van deze blog even helder zijn: ik heb niets tegen waterstof. Het is een energiedrager die ...

Lees verder »

De architect anno 2019 moet geen trend nalopen

De architect anno 2019 moet geen trend nalopen

26 apr om 15:30 uur

Thomas Bögl: Sinds een jaar of drie maakt de bouw- en vastgoedsector zich opeens bijzonder druk over de circulariteit van onze ...

Lees verder »

Nieuwe verdienmodellen in de bouw- en vastgoedsector?

Nieuwe verdienmodellen in de bouw- en vastgoedsector?

8 apr om 10:00 uur
timer 10

As a service, at your service: met diensten en abonnementen in plaats van producten kun je andere inkomstenbronnen ...

Lees verder »

Polderen over circulaire bouw

Polderen over circulaire bouw

3 apr om 15:30 uur
timer 3 min

Hoe geef je de circulaire bouw vorm? Daarover spreek ik samen met diverse experts uit de bouw in CB’23 (circulaire ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up