Naar bijna energieneutrale appartementen

Naar bijna energieneutrale appartementen

Binnen de NEPROM hebben we een paar maanden geleden een pittige discussie gevoerd over de EPC-aanscherping. Maken we de vlucht naar voren of zoeken we de financiële zekerheid? Voorlopers versus degelijken (die de risico’s voor bewoners en uw pensioen willen beperken).

Wrijving geeft glans, zegt men wel eens. Het mooie was dat de discussie duidelijk maakte dat de EPC-aanscherping voor grondgebonden woningen goed te doen is (zie de Nul-op-de-Meterwoningen). Maar voor binnenstedelijke locaties, gestapelde woningen en bijvoorbeeld winkels nog een hele klus. Eigenlijk voor alle situaties waar de toepassing van PV-panelen niet altijd mogelijk is.

Gebouwgebonden maatregelen

Na de discussie heb ik Nieman Raadgevende Ingenieurs gevraagd om inzichtelijk te maken hoe ver we (grofweg) gemiddeld kunnen komen met gebouwgebonden maatregelen (bouwkundig en installatietechnisch). Ik vroeg hen om daarbij uit te gaan van (kosten-) optimale oplossingen en niet van maximaal doorgevoerde oplossingen. Dus een Rc van ca. 5 à 6 en niet extreem doorgevoerd tot 8 à 10. Dit scheelt overigens slechts honderdsten op de EPC.

De twee gekleurde kolommen geven de maatregelen respectievelijk zonder en met fotovoltaïsche zonnepanelen op het volledige dakvlak aan. 

De oranje hokjes in de tabel maken duidelijk dat veel gebouwfuncties de aangescherpte EPC niet kunnen halen zonder de toepassing van PV. Maar ook wordt duidelijk dat sommige gebouwfuncties met PV de eis per 2015 niet kunnen halen. Dit geldt voor appartementen, winkels en hotels. Deels hangt dit af van het aantal bouwlagen. En bijvoorbeeld winkels worden meestal als plint gebouwd met daarboven andere functies. Dan is het logisch dat de PV-panelen op het dak worden toegerekend aan de woningen erboven.

Gebiedsmaatregelen

De volgende vraag voor ontwikkelaars wordt dan: hoe kun je de EPC alsnog halen? En verder kijkend naar 2020: wat kun je doen om eind 2020 bijna energieneutrale gebouwen te ontwikkelen?

Ik focus even op appartementen. De enige oplossing die overblijft, is het toepassen van gebiedsmaatregelen. Als er geen duurzaam extern warmtenet in de buurt ligt, is de enige optie het opwekken van elektriciteit binnen 10 km van het project. Denk aan een windmolen in de wijk of PV-panelen op een nabijgelegen hal of in het openbaar gebied.

De eerste pogingen van projectontwikkelaars om windmolens bij het project neer te zetten stranden vooralsnog op bestemmingsplannen en andere stroperigheid waar ontwikkelaars weinig invloed op uit kunnen oefenen.

1 windmolen in 2015

Om voor mezelf duidelijk te krijgen hoeveel windmolens we ongeveer nodig hebben om de nieuwbouwappartementen vanaf 2015 op 0,4 te krijgen, heb ik de volgende grove schattingen gemaakt. Volgens CBS zijn van mei 2013 tot mei 2014 28.963 bouwvergunningen voor woningen afgegeven (koop en huur). Volgens CBS bestaat de helft van de nieuwbouwwoningen uit appartementen. Dan hebben we het over 15.000 appartementen. Deze hebben een vloeroppervlak van gemiddeld 75 m2 (bron CBS) en een gebouwgebonden EPC zonder PV van 0,5. Laten we ervan uitgaan dat het voor de helft van deze appartementen niet lukt om met PV op het dak tot 0,4 te komen. (De andere helft komt tot 0,3.) Dan moeten ze ca. 14 kWh per m2 vloeroppervlak compenseren. 14 x 75 x 7.500 is 7.875.000 kWh.

Een windmolen van de huidige generatie, van 3 MW en een masthoogte van 108 meter, levert per jaar 6.000.000 tot 7.500.000 kWh aan elektriciteit op. We hebben dus het equivalent van 1 tot 1,3 windmolen nodig.

Appartementen bijna energieneutraal

Hoe krijgen we de appartementen na 2020 bijna energieneutraal? Hierboven heb ik al geconcludeerd dat er op gebouwniveau niets meer mogelijk is. Alle verdere energiewinst moet dus uit duurzame opwekking komen. Stel dat we tegen die tijd jaarlijks 50.000 nieuwbouwwoningen opleveren, waarvan de helft appartementen. Deze moeten allemaal van 0,3 of 0,5 naar nul. Dan gaat het om een compensatie van gemiddeld 52 kWh/ m2, dus: 52 x 75 x 25.000 is ongeveer 100.000.000 kWh. Dit zijn jaarlijks 15 nieuwe windmolens, om het resterende gebouwgebonden energiegebruik van de jaarlijkse nieuwe appartementen op te wekken. 

Foto Claudia Bouwens: Eric de Vries

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c122 c225 c244
BZW Holland is nieuwe partner van Duurzaam Gebouwd

BZW Holland is nieuwe partner van Duurzaam Gebouwd

18 feb om 16:00 uur
timer 3 min

BZW Holland is vers aangesloten bij het netwerk van Duurzaam Gebouwd als partner. In dit artikel spreken we Jan ...

Lees verder »

c21 c122 c225 c243 c244
Nieuw: digitaal magazine Gebouwschil

Nieuw: digitaal magazine Gebouwschil

1 feb om 06:30 uur
timer 1 min

Vers van de pers: het nieuwe digitale magazine over het thema Gebouwschil. In dit magazine krijg je nieuwe inzichten ...

Lees verder »

c21 c122 c225
Gebouwschil biedt veel kansen voor verduurzaming en circulariteit

Gebouwschil biedt veel kansen voor verduurzaming ...

28 jan om 13:01 uur
timer 6 min

Tijdens het eerste webinar van Duurzaam Gebouwd in 2021 kwam een grote verscheidenheid aan kansen voor de gebouwschil ...

Lees verder »

c21 c122 c225 c243 c244
Webinar gebouwschil: duurzaamheidsambities halen met een toekomstbestendige schil

Webinar gebouwschil: duurzaamheidsambities halen ...

8 jan om 07:00 uur
timer 1 min

Last call! Op 21 januari besteden we tijdens een webinar aandacht aan innovaites in de gevel en belichten we de ...

Lees verder »

c21 c26 c122 c134 c278
Het Platform – mixed-use gebouw in het stationsgebied van Utrecht

Het Platform – mixed-use gebouw in het ...

26-11-2020 om 09:04 uur
timer 3 min

Direct naast station Utrecht Centraal is een nieuw gebouw in gebruik genomen: Het Platform. In het gebouw wordt ...

Lees verder »

c21 c122 c186 c225
Vacuümisolatie voor de kritische plaatsen

Vacuümisolatie voor de kritische plaatsen

16-10-2020 om 13:01 uur
timer 3 min

Met de nieuwe BENG-normen wordt het steeds belangrijker om isolatiemateriaal zodanig aan te brengen dat het voldoet ...

Lees verder »

c21 c120 c122 c127 c184 c225 c243
Eind jaren 60 wijk gaat #VanGasLos

Eind jaren 60 wijk gaat #VanGasLos

12-10-2020 om 17:00 uur
timer 1 min

In een eind jaren 60 wijk in Terborg, dichtbij Doetinchem, worden woningen van het gas af gehaald. Daarvoor wordt ...

Lees verder »

c21 c122 c190 c225
Primeur in Schiedam: eerste houten parkeergarage van Nederland

Primeur in Schiedam: eerste houten parkeergarage ...

15-09-2020 om 15:01 uur
timer 3 min

Continental Car Parks ontwikkelt volgend jaar de eerste houten parkeergarage van Nederland in Schiedam. Daarnaast ...

Lees verder »

c21 c54 c122 c244
Circulariteit anno 2020: dakdekkersbranche onder de loep

Circulariteit anno 2020: dakdekkersbranche onder ...

27-08-2020 om 15:30 uur
timer 5 min

Erik Steegman: Dakbedekkingsmaterialen worden met enige regelmaat op het voetstuk geplaatst als het gaat om de duurzaamheid. ...

Lees verder »

c21 c122 c225 c244
Hogeschool Windesheim krijgt circulaire gevelrenovatie

Hogeschool Windesheim krijgt circulaire gevelrenovatie

18-08-2020 om 09:00 uur

Gebouwen B+C van de Hogeschool Windesheim in Zwolle krijgen een vernieuwde gevel, waarin de installatietechniek ...

Lees verder »

c21 c122 c225 c244
Circulaire gevelvernieuwing Albert Heijn verhoogt winkelcomfort

Circulaire gevelvernieuwing Albert Heijn verhoogt ...

17-08-2020 om 07:00 uur
timer 2 min

Het nieuwe ontwerp van de Albert Heijn XL aan de Sint Jacobslaan in Nijmegen blaast nieuw leven in een voormalig ...

Lees verder »

c21 c122 c225 c244
Fraeyelemaborg in Slochteren straks weer klaar voor de toekomst

Fraeyelemaborg in Slochteren straks weer klaar ...

10-07-2020 om 07:00 uur

Op een landgoed van ruim 23 hectare staat het pareltje Fraeylemaborg, vanaf de middeleeuwen bewoond en in de 20e ...

Lees verder »

Reacties

Je hoeft niet extreem te isoleren. 22 zorg appartementen hebben een Rc van 6,7 en betalen €6,50 per mnd voor warm water en verwarming.

In de afgelopen 2 jaar heeft Klimaatgarant voor verschillende partners (Dura Vermeer, Volker Wessels e.d.) appartementengebouwen naar een Epc van 0,1 - 0,2 geengineerd. Zelfs een gebouw van 8 verdiepingen met woningen en een stuk utiliteit, De Trip in Utrecht, hebben we op een Epc van 0,28 gekregen. Daarbij is de Rc in de gevel 5,0 en gewoon HR++glas. Met een bijzonder installatie ontwerp en PV kan ieder appartementen gebouw tot 5 verdiepingen door ons team op een Epc van 0,1 worden gebracht en hogere gebouwen op een Epc van 0,25. Bovendien zijn de investeringen in combinatie met een exploitatiemodel niet hoger dan een Epc van 0,6. Wij zouden graag de uitdaging met andere Neprom leden aangaan om hun gebouwen dichtbij 0 te krijgen.

@BouwQuest, @Wim van den Bogerd, dank voor jullie reacties! Ik ben heel benieuwd naar meer info over de door jullie genoemde appartementsgebouwen.

De rol die zonneenergie speelt in de EPC norm is een hindernis voor duurzaam bouwen. Het is de efficientie van de gebouwinstallatie in combinatie met het bouwkundige ontwerp die leidend zou moeten zijn voor de bepaling van de EPC score, niet de vraag hoeveel zonnepanelen er op of tegenaan gesmeten zijn. De discussie over de EPC dient op een hoger plan getild te worden. De huidige stand van zaken is deplorabel en een 'kenniseconomie' onwaardig. Ik wissel graag met u van mening over hoe we dit probleem snel en effectief kunnen oplossen.

Ik ben betrokken bij een renovatie van een appartementencomplex met bouwjaar 1974, met 9 bouwlagen,waar een keuze moet worden gemaakt hoe de EPC norm voor energieneutraal te halen.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up