Naar bijna energieneutrale appartementen

Naar bijna energieneutrale appartementen

Binnen de NEPROM hebben we een paar maanden geleden een pittige discussie gevoerd over de EPC-aanscherping. Maken we de vlucht naar voren of zoeken we de financiële zekerheid? Voorlopers versus degelijken (die de risico’s voor bewoners en uw pensioen willen beperken).

Wrijving geeft glans, zegt men wel eens. Het mooie was dat de discussie duidelijk maakte dat de EPC-aanscherping voor grondgebonden woningen goed te doen is (zie de Nul-op-de-Meterwoningen). Maar voor binnenstedelijke locaties, gestapelde woningen en bijvoorbeeld winkels nog een hele klus. Eigenlijk voor alle situaties waar de toepassing van PV-panelen niet altijd mogelijk is.

Gebouwgebonden maatregelen

Na de discussie heb ik Nieman Raadgevende Ingenieurs gevraagd om inzichtelijk te maken hoe ver we (grofweg) gemiddeld kunnen komen met gebouwgebonden maatregelen (bouwkundig en installatietechnisch). Ik vroeg hen om daarbij uit te gaan van (kosten-) optimale oplossingen en niet van maximaal doorgevoerde oplossingen. Dus een Rc van ca. 5 à 6 en niet extreem doorgevoerd tot 8 à 10. Dit scheelt overigens slechts honderdsten op de EPC.

De twee gekleurde kolommen geven de maatregelen respectievelijk zonder en met fotovoltaïsche zonnepanelen op het volledige dakvlak aan. 

De oranje hokjes in de tabel maken duidelijk dat veel gebouwfuncties de aangescherpte EPC niet kunnen halen zonder de toepassing van PV. Maar ook wordt duidelijk dat sommige gebouwfuncties met PV de eis per 2015 niet kunnen halen. Dit geldt voor appartementen, winkels en hotels. Deels hangt dit af van het aantal bouwlagen. En bijvoorbeeld winkels worden meestal als plint gebouwd met daarboven andere functies. Dan is het logisch dat de PV-panelen op het dak worden toegerekend aan de woningen erboven.

Gebiedsmaatregelen

De volgende vraag voor ontwikkelaars wordt dan: hoe kun je de EPC alsnog halen? En verder kijkend naar 2020: wat kun je doen om eind 2020 bijna energieneutrale gebouwen te ontwikkelen?

Ik focus even op appartementen. De enige oplossing die overblijft, is het toepassen van gebiedsmaatregelen. Als er geen duurzaam extern warmtenet in de buurt ligt, is de enige optie het opwekken van elektriciteit binnen 10 km van het project. Denk aan een windmolen in de wijk of PV-panelen op een nabijgelegen hal of in het openbaar gebied.

De eerste pogingen van projectontwikkelaars om windmolens bij het project neer te zetten stranden vooralsnog op bestemmingsplannen en andere stroperigheid waar ontwikkelaars weinig invloed op uit kunnen oefenen.

1 windmolen in 2015

Om voor mezelf duidelijk te krijgen hoeveel windmolens we ongeveer nodig hebben om de nieuwbouwappartementen vanaf 2015 op 0,4 te krijgen, heb ik de volgende grove schattingen gemaakt. Volgens CBS zijn van mei 2013 tot mei 2014 28.963 bouwvergunningen voor woningen afgegeven (koop en huur). Volgens CBS bestaat de helft van de nieuwbouwwoningen uit appartementen. Dan hebben we het over 15.000 appartementen. Deze hebben een vloeroppervlak van gemiddeld 75 m2 (bron CBS) en een gebouwgebonden EPC zonder PV van 0,5. Laten we ervan uitgaan dat het voor de helft van deze appartementen niet lukt om met PV op het dak tot 0,4 te komen. (De andere helft komt tot 0,3.) Dan moeten ze ca. 14 kWh per m2 vloeroppervlak compenseren. 14 x 75 x 7.500 is 7.875.000 kWh.

Een windmolen van de huidige generatie, van 3 MW en een masthoogte van 108 meter, levert per jaar 6.000.000 tot 7.500.000 kWh aan elektriciteit op. We hebben dus het equivalent van 1 tot 1,3 windmolen nodig.

Appartementen bijna energieneutraal

Hoe krijgen we de appartementen na 2020 bijna energieneutraal? Hierboven heb ik al geconcludeerd dat er op gebouwniveau niets meer mogelijk is. Alle verdere energiewinst moet dus uit duurzame opwekking komen. Stel dat we tegen die tijd jaarlijks 50.000 nieuwbouwwoningen opleveren, waarvan de helft appartementen. Deze moeten allemaal van 0,3 of 0,5 naar nul. Dan gaat het om een compensatie van gemiddeld 52 kWh/ m2, dus: 52 x 75 x 25.000 is ongeveer 100.000.000 kWh. Dit zijn jaarlijks 15 nieuwe windmolens, om het resterende gebouwgebonden energiegebruik van de jaarlijkse nieuwe appartementen op te wekken. 

Foto Claudia Bouwens: Eric de Vries

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c26 c122 c186
Park Paviljoen Hoge Veluwe laat evenwichtige energieprestatie zien

Park Paviljoen Hoge Veluwe laat evenwichtige ...

Gisteren om 10:00 uur
timer 5 min

De kwaliteit van de gebouwschil, de scheiding tussen binnen en buiten, is doorslaggevend bij het vaststellen van ...

Lees verder »

c21 c122 c135 c225
Welke duurzaamheid kun je in een dak stoppen?

Welke duurzaamheid kun je in een dak stoppen?

8 jan om 15:30 uur
timer 5 min

De gemeente Arnhem heeft grote duurzaamheidsambities en bij de renovatie van sporthal Elderveld wist de markt ...

Lees verder »

c21 c122 c225
Advertorial - Isoleren en direct luxe afwerken

Advertorial - Isoleren en direct luxe afwerken

28-11-2019 om 14:00 uur

Kingspan Unidek introduceert dakelement dat direct geschikt is voor luxe plafondafwerking.

Lees verder »

c21 c122 c127 c225 c243
Drie innovatieconcepten voor klimaatneutrale studentenflats

Drie innovatieconcepten voor klimaatneutrale ...

26-11-2019 om 10:00 uur
timer 5 min

Het is ongetwijfeld een van de meest bijzondere pilotprojecten in Utrecht: de renovatie van drie wooneenheden ...

Lees verder »

c21 c122 c225 c243 c244
Oproep voor circulaire en duurzame gevelinnovaties

Oproep voor circulaire en duurzame gevelinnovaties

29-10-2019 om 08:00 uur
timer 1 min

Rijksvastgoedbedrijf nodigt producenten, leveranciers en gevelbouwers uit om innovaties aan te dragen en samen ...

Lees verder »

c21 c122 c225 c243
Luchtdicht en brandveilig dakelement direct geschikt voor afwerking

Luchtdicht en brandveilig dakelement direct ...

11-10-2019 om 14:00 uur
timer 1 min

Unidek Aero DeLuxe is toegevoegd aan het productportfolio van Kingspan Unidek. Het dakelment isoleert en is door ...

Lees verder »

c21 c120 c122 c225
Gezond en duurzaam complex op bijzondere staalconstructie

Gezond en duurzaam complex op bijzondere staalconstructie

16-09-2019 om 13:00 uur
timer 2 min

Een van de uitdagingen bij de transformatie van de Fenixloods schuilde in de bijzondere staalconstructie. Hoe ...

Lees verder »

c21 c122 c225 c243
Subsidieaanvraag Energiebesparing Eigen Huis vanaf 2 september

Subsidieaanvraag Energiebesparing Eigen Huis ...

15-08-2019 om 08:45 uur
timer 1 min

Vanaf 2 september wordt de Subsidie Energiebesparing Eigen Huis (SEEH) weer opengesteld. Met de subsidie is het ...

Lees verder »

c21 c122 c125 c148 c187 c225 c243
Waterval van energie in Amsterdams hotel

Waterval van energie in Amsterdams hotel

02-08-2019 om 11:30 uur
timer 6 min

Diverse nieuwe concepten en benamingen strijden om voorrang in een innovatief, energieneutraal Amsterdams hotel.

Lees verder »

c21 c26 c122 c243
Prefab essentieel voor iconisch nieuwbouwproject in Arnhem

Prefab essentieel voor iconisch nieuwbouwproject ...

19-07-2019 om 15:30 uur
timer 3 min

In het hart van Arnhem verrijst De Martinus, dat straks de historische binnenstad en de Rijn met elkaar verbindt. ...

Lees verder »

c21 c122 c225 c244
Circulaire dakrenovatie dankzij hergebruik steenwol

Circulaire dakrenovatie dankzij hergebruik steenwol

18-07-2019 om 10:00 uur
timer 4 min

Isoleren met steenwol is duurzaam en circulair dankzij de onuitputtelijke grondstof waarvan het materiaal wordt ...

Lees verder »

c21 c122 c225 c243
Patent voor prefab gevelsysteem zonder thermische bruggen

Patent voor prefab gevelsysteem zonder thermische ...

18-06-2019 om 15:30 uur
timer 2 min

De ontwikkeling van een glasvezelcomposiet koppelanker levert gevelsluitende en koudebrugvrije prefab wandelementen ...

Lees verder »

Reacties

Je hoeft niet extreem te isoleren. 22 zorg appartementen hebben een Rc van 6,7 en betalen €6,50 per mnd voor warm water en verwarming.

In de afgelopen 2 jaar heeft Klimaatgarant voor verschillende partners (Dura Vermeer, Volker Wessels e.d.) appartementengebouwen naar een Epc van 0,1 - 0,2 geengineerd. Zelfs een gebouw van 8 verdiepingen met woningen en een stuk utiliteit, De Trip in Utrecht, hebben we op een Epc van 0,28 gekregen. Daarbij is de Rc in de gevel 5,0 en gewoon HR++glas. Met een bijzonder installatie ontwerp en PV kan ieder appartementen gebouw tot 5 verdiepingen door ons team op een Epc van 0,1 worden gebracht en hogere gebouwen op een Epc van 0,25. Bovendien zijn de investeringen in combinatie met een exploitatiemodel niet hoger dan een Epc van 0,6. Wij zouden graag de uitdaging met andere Neprom leden aangaan om hun gebouwen dichtbij 0 te krijgen.

@BouwQuest, @Wim van den Bogerd, dank voor jullie reacties! Ik ben heel benieuwd naar meer info over de door jullie genoemde appartementsgebouwen.

De rol die zonneenergie speelt in de EPC norm is een hindernis voor duurzaam bouwen. Het is de efficientie van de gebouwinstallatie in combinatie met het bouwkundige ontwerp die leidend zou moeten zijn voor de bepaling van de EPC score, niet de vraag hoeveel zonnepanelen er op of tegenaan gesmeten zijn. De discussie over de EPC dient op een hoger plan getild te worden. De huidige stand van zaken is deplorabel en een 'kenniseconomie' onwaardig. Ik wissel graag met u van mening over hoe we dit probleem snel en effectief kunnen oplossen.

Ik ben betrokken bij een renovatie van een appartementencomplex met bouwjaar 1974, met 9 bouwlagen,waar een keuze moet worden gemaakt hoe de EPC norm voor energieneutraal te halen.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up