Scholen gaan energie leveren

Scholen gaan energie leveren

In de zomer van 2014 heb ik op basis van EPG-berekeningen van moBius Consult een top 15 energiezuinige scholen opgesteld. Het zijn scholen voor het primair- en voorgezet onderwijs, die op dat moment daadwerkelijk waren gebouwd. Het is een pluriform gezelschap waarvan de beste nu al energieneutraal zijn.

Gesprekken, een workshop, whitepaper en enkele deelstudies naar kosten en naar duurzaamheid hebben me dieper inzicht in de projecten gegeven.  De analyse van de top 15 biedt boeiende conclusies:

  1. de nummer 1 is een multifunctionele accommodatie die per saldo energie levert;
  2. de nummers 2, 3 en 4 zijn (bijna) energieneutraal;
  3. succesfactor is de combinatie van ambitie, vakmanschap en samenwerking;
  4. de meerkosten van de projecten blijken mee te vallen en betaalbaar;
  5. het is de betrokken gelukt om energiezuinigheid te combineren met een goed binnenmilieu, flexibiliteit én een hoge toekomstwaarde;
  6. de nummers t/m 13 voldoen aan de sterk aangescherpte eis in het Bouwbesluit 2015;
  7. zonder zonnepanelen zijn de 15 vrijwel even energiezuinig, zie onderstaande figuur

Energieprestatie zonder pv-panelen, bekijk de afbeelding op volledige grootte

Praktijkmetingen

Natuurlijk ben ik reuze nieuwsgierig of deze op papier zo fraaie resultaten ook in de praktijk goed uitpakken. Is het energiegebruik werkelijk zo laag? Is de luchtkwaliteit echt goed, is het ’s winters lekker warm en ’s zomers koel in de scholen? En niet in de laatste plaats, zijn de gebruikers tevreden?

Acht van de scholen uit de Top 15 laat ik gedurende minimaal een jaar monitoren. Dit voorjaar zullen de eerste eindrapporten verschijnen. Ik kan alvast een tipje van de sluier oplichten. De eerste resultaten brengen veel leerpunten en schoonheidsfoutjes aan het licht. Betere oplevering en passend beheer zijn nodig. Maar gemiddeld zijn de resultaten zeer goed en is het de projecten gelukt een grote stap vooruit  te zetten naar een werkelijk frisse school.

Top 15 scholen, bekijk de afbeelding op volledige grootte

Trias in praktijk

De analyse van de Top 15 leert ook dat alle projecten kiezen voor een sterke reductie van de energievraag door zeer goede isolatie, vaak drievoudig glas, sturing van de ventilatie op tijd of CO2 en regeling van de verlichting op daglicht en aanwezigheid. De systemen voor verwarming en koeling laten een grote diversiteit zien, ingegeven door de situatie, gebouwgrote en specifieke ideeën en wensen. 

Door toevoeging van pv wordt energieneutraliteit of verder, een energieleverend gebouw bereikt. Daarvoor blijkt het gehele dakoppervlak nodig en worden de panelen vaak vlak, en daarmee oriëntatie onafhankelijk geplaatst. Vraag is wat te doen als het dak beschaduwd zou worden door andere gebouwen of bomen. En wat te doen als de school meer dan vier lagen heeft? Wellicht kunnen in deze overigens weinig voorkomende situaties, biobrandstoffen een oplossing bieden, zie de nummer 3 in de Top 15.

Wensen: betere verlichting en -ventilatoren

De analyse van de berekende deelverbruiken van de 15 scholen toont  dat verlichting veruit de grootste energiepost is, gevolgd door het energieverbruik van ventilatoren. De monitoring zal uitwijzen of dit in de praktijk werkelijk het geval is. Op dit moment leidt deze uitkomst tot aandacht voor de beloofde led-verlichting met een veel hogere opbrengst dan de huidige generatie. Waarbij een goede lichtkwaliteit aandachtspunt blijft. Bij de ventilatie komen ventilatoren met een veel hoger rendement in de picture, evenals een hernieuwde belangstelling voor hybride ventilatiesystemen: natuurlijk als het kan, mechanisch als het moet.

De scholen uit Top 15 bieden niet alleen schoolvoorbeelden voor zeer energiezuinige nieuwbouw, maar ook volop leerstof tot verdergaande ontwikkelingen. Met dank aan alle betrokkenen die hun nek hebben durven uitsteken.

Auteur: Hans Korbee, werkzaam als programma adviseur bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland aan energieprogramma's voor innovatie en implementatie van de minsteries IenM, BZK en EZ.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

Succesformule voor verduurzaming scholen: 'Kennisdelen, opschalen en bij elkaar blijven'

Succesformule voor verduurzaming scholen: 'Kennisdelen, ...

1 jul om 15:30 uur
timer 9 min

Een groot deel van de schoolgebouwen van Nederland kun je nog niet bestempelen als toekomstbestendig. Sterker ...

Lees verder »

Hoe kun je bestaande scholen gezond en gasloos maken?

Hoe kun je bestaande scholen gezond en gasloos ...

21 feb om 14:00 uur
timer 26 min

Begin februari deelden verschillende sprekers hun kennis en ervaring over dit onderwerp tijdens de bijeenkomst ...

Lees verder »

Het kan nóg duurzamer: Kindpark Boekel legt de lat hoog

Het kan nóg duurzamer: Kindpark Boekel ...

10-12-2018 om 08:00 uur
timer 2 min

In augustus van dit jaar is Van der Heijden bouw en ontwikkeling gestart met de bouw van een bijzonder project ...

Lees verder »

Whitepaper Duurzame Scholen II

Whitepaper Duurzame Scholen II

In de gratis whitepaper ‘Naar duurzame en gezonde scholen’ vind je een verdieping op de ...
‘Verduurzamen van scholen wordt een feest’

‘Verduurzamen van scholen wordt een feest’

14-11-2018 om 08:00 uur

Het verduurzamen van scholen wordt een feest, misschien zelfs een revolutie. Deze klanken waren te horen op het ...

Lees verder »

Renovatie De Leister Igge is hoopgevend voor veel oude scholen

Renovatie De Leister Igge is hoopgevend voor ...

13-11-2018 om 15:30 uur
timer 6 min

Door anders te financieren en goed samen te werken kunnen oude scholen succesvol worden gerenoveerd. Dat heeft ...

Lees verder »

Energiezuinig schoolgebouw met zelflerende software

Energiezuinig schoolgebouw met zelflerende software

08-11-2018 om 15:30 uur
timer 1 min

Het is een primeur voor de provincie Fryslân: de energiehuishouding van het schoolgebouw van ROC Friese Poort ...

Lees verder »

Elke school fris, gezond en gecertificeerd?

Elke school fris, gezond en gecertificeerd?

05-11-2018 om 15:30 uur
timer 6 min

Naar aanleiding van vragen uit de onderwijssector en ook vanuit Duurzaam Gebouwd maakten adviseurs van DGMR en ...

Lees verder »

Onderwijsgebouw Pulse van TU Delft draait op gelijkstroom

Onderwijsgebouw Pulse van TU Delft draait op ...

13-09-2018 om 08:00 uur
timer 2 min

Het eerste energieneutrale onderwijsgebouw op de campus van de TU Delft, Pulse, is onlangs officieel geopend. Het ...

Lees verder »

Duurzame nieuwbouw Hogeschool Utrecht klaar voor nieuwe studiejaar

Duurzame nieuwbouw Hogeschool Utrecht klaar ...

11-09-2018 om 13:00 uur
timer 1 min

Zeven instituten van Hogeschool Utrecht starten het studiejaar 2018/2019 in een gloednieuw gebouw. Deze duurzame ...

Lees verder »

Verbouwing Mariaschool in Ulft is bijna gratis

Verbouwing Mariaschool in Ulft is bijna gratis

10-09-2018 om 15:30 uur
timer 3 min

De Mariaschool in Ulft is eind 2016 verbouwd. Het is nu een eigentijdse leeromgeving met een mooie uitstraling ...

Lees verder »

Accusystemen in kantoren en scholen niet rendabel – deel 2

Accusystemen in kantoren en scholen niet rendabel ...

24-07-2018 om 15:30 uur
timer 4 min

Energieopslag in accu’s staat steeds meer in de belangstelling. Uit eerder onderzoek bleek al dat het niet ...

Lees verder »

Reacties

Het is bekend dat duurzaam gebouwde scholen betere studenten leveren. Er gebeurt dus iets tussen de oren en er is vooral iets positief bij het schoolbestuur wat op de juiste manier bij draagt.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up