Scholen gaan energie leveren

Scholen gaan energie leveren

In de zomer van 2014 heb ik op basis van EPG-berekeningen van moBius Consult een top 15 energiezuinige scholen opgesteld. Het zijn scholen voor het primair- en voorgezet onderwijs, die op dat moment daadwerkelijk waren gebouwd. Het is een pluriform gezelschap waarvan de beste nu al energieneutraal zijn.

Gesprekken, een workshop, whitepaper en enkele deelstudies naar kosten en naar duurzaamheid hebben me dieper inzicht in de projecten gegeven.  De analyse van de top 15 biedt boeiende conclusies:

  1. de nummer 1 is een multifunctionele accommodatie die per saldo energie levert;
  2. de nummers 2, 3 en 4 zijn (bijna) energieneutraal;
  3. succesfactor is de combinatie van ambitie, vakmanschap en samenwerking;
  4. de meerkosten van de projecten blijken mee te vallen en betaalbaar;
  5. het is de betrokken gelukt om energiezuinigheid te combineren met een goed binnenmilieu, flexibiliteit én een hoge toekomstwaarde;
  6. de nummers t/m 13 voldoen aan de sterk aangescherpte eis in het Bouwbesluit 2015;
  7. zonder zonnepanelen zijn de 15 vrijwel even energiezuinig, zie onderstaande figuur

Energieprestatie zonder pv-panelen, bekijk de afbeelding op volledige grootte

Praktijkmetingen

Natuurlijk ben ik reuze nieuwsgierig of deze op papier zo fraaie resultaten ook in de praktijk goed uitpakken. Is het energiegebruik werkelijk zo laag? Is de luchtkwaliteit echt goed, is het ’s winters lekker warm en ’s zomers koel in de scholen? En niet in de laatste plaats, zijn de gebruikers tevreden?

Acht van de scholen uit de Top 15 laat ik gedurende minimaal een jaar monitoren. Dit voorjaar zullen de eerste eindrapporten verschijnen. Ik kan alvast een tipje van de sluier oplichten. De eerste resultaten brengen veel leerpunten en schoonheidsfoutjes aan het licht. Betere oplevering en passend beheer zijn nodig. Maar gemiddeld zijn de resultaten zeer goed en is het de projecten gelukt een grote stap vooruit  te zetten naar een werkelijk frisse school.

Top 15 scholen, bekijk de afbeelding op volledige grootte

Trias in praktijk

De analyse van de Top 15 leert ook dat alle projecten kiezen voor een sterke reductie van de energievraag door zeer goede isolatie, vaak drievoudig glas, sturing van de ventilatie op tijd of CO2 en regeling van de verlichting op daglicht en aanwezigheid. De systemen voor verwarming en koeling laten een grote diversiteit zien, ingegeven door de situatie, gebouwgrote en specifieke ideeën en wensen. 

Door toevoeging van pv wordt energieneutraliteit of verder, een energieleverend gebouw bereikt. Daarvoor blijkt het gehele dakoppervlak nodig en worden de panelen vaak vlak, en daarmee oriëntatie onafhankelijk geplaatst. Vraag is wat te doen als het dak beschaduwd zou worden door andere gebouwen of bomen. En wat te doen als de school meer dan vier lagen heeft? Wellicht kunnen in deze overigens weinig voorkomende situaties, biobrandstoffen een oplossing bieden, zie de nummer 3 in de Top 15.

Wensen: betere verlichting en -ventilatoren

De analyse van de berekende deelverbruiken van de 15 scholen toont  dat verlichting veruit de grootste energiepost is, gevolgd door het energieverbruik van ventilatoren. De monitoring zal uitwijzen of dit in de praktijk werkelijk het geval is. Op dit moment leidt deze uitkomst tot aandacht voor de beloofde led-verlichting met een veel hogere opbrengst dan de huidige generatie. Waarbij een goede lichtkwaliteit aandachtspunt blijft. Bij de ventilatie komen ventilatoren met een veel hoger rendement in de picture, evenals een hernieuwde belangstelling voor hybride ventilatiesystemen: natuurlijk als het kan, mechanisch als het moet.

De scholen uit Top 15 bieden niet alleen schoolvoorbeelden voor zeer energiezuinige nieuwbouw, maar ook volop leerstof tot verdergaande ontwikkelingen. Met dank aan alle betrokkenen die hun nek hebben durven uitsteken.

Auteur: Hans Korbee, werkzaam als programma adviseur bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland aan energieprogramma's voor innovatie en implementatie van de minsteries IenM, BZK en EZ.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c143 c225 c245
Zo ontwerp je een school voor betere leerprestaties

Zo ontwerp je een school voor betere leerprestaties

8 sep om 08:00 uur
timer 2 min

Wat leveren zaken als licht, geluid, thermisch comfort en luchtkwaliteit voor bijdrage aan de leerprestaties en ...

Lees verder »

c143 c223
Whitepaper: Betere leerprestaties en hogere kwaliteit schoolgebouw binnen handbereik

Whitepaper: Betere leerprestaties en hogere ...

Dringender dan ooit zijn de opgaven voor schoolbesturen om toekomstbestendig te zijn en de leeromgeving gezond ...
c21 c120 c143 c225
Frisse scholen – ‘Wees kritisch op wat voorhanden is’

Frisse scholen – ‘Wees kritisch ...

1 sep om 10:45 uur

Veel schoolgebouwen in Nederland zijn aan renovatie onderhevig door hoge daglicht- en ventilatie-eisen. Een ogenschijnlijk ...

Lees verder »

c21 c143 c225 c263
Nu al extra geld beschikbaar voor ventilatie scholen

Nu al extra geld beschikbaar voor ventilatie ...

16 aug om 14:01 uur
timer 2 min

De Tweede Kamer steunt een voorstel van GroenLinks en de PvdA om eerder geld vrij te maken voor voldoende ventilatie ...

Lees verder »

c21 c143 c185 c225 c278
Ecodorp Boekel wint twee Duurzaam Bouwen Awards

Ecodorp Boekel wint twee Duurzaam Bouwen Awards

1 jul om 14:01 uur
timer 5 min

Tijdens het Duurzaam Gebouwd Congres 2021 won Ecodorp Boekel niet alleen de Circulaire Ring als meest duurzame ...

Lees verder »

c21 c143 c225 c243
Betere leerprestaties en hogere kwaliteit schoolgebouw binnen handbereik

Betere leerprestaties en hogere kwaliteit schoolgebouw ...

31 mrt om 11:01 uur
timer 6 min

Waar moet een gezonde leeromgeving aan voldoen en hoe kun je duurzaamheid inbedden in bestaande plannen? Duurzaam ...

Lees verder »

c21 c143 c160 c225 c245
Onderwijscampus Lelystad geniet van comfortabel binnenklimaat door variabele luchtbehandeling

Onderwijscampus Lelystad geniet van comfortabel ...

29 mrt om 09:01 uur
timer 6 min

Eind dit jaar staat een nieuwe onderwijscampus in Lelystad paraat om te inspireren en te verbinden. Het gebouwencomplex ...

Lees verder »

c21 c143 c162 c245 c263 c290
Nationaal Gezonde Scholen Congres
nov10

Nationaal Gezonde Scholen Congres

“Niets doen is geen optie.” Met die woorden omschrijft Marco van Zandwijk van Ruimte-OK de ...

Lees verder »

c21 c143 c225
Last call voor event schoolverduurzaming: sluit je aan!

Last call voor event schoolverduurzaming: sluit ...

23 feb om 16:30 uur
timer 1 min

In een online eventreeks georganiseerd door Duurzaam Gebouwd en Stedebouw & Architectuur laten we zien welke ...

Lees verder »

c21 c143 c225 c243 c245
Maak jij jouw school gezond en duurzaam?

Maak jij jouw school gezond en duurzaam?

09-11-2020 om 07:00 uur
timer 2 min

Duurzaam Gebouwd zoekt een schoolbestuur dat haar vastgoed samen met experts de gezonde school van Nederland wil ...

Lees verder »

c21 c143 c160 c225 c263
Ontwikkelingen in de scholenbouw

Ontwikkelingen in de scholenbouw

06-11-2020 om 09:01 uur
timer 3 min

"Door covid-19 zet de overheid grootschalig in op betere ventilatie in scholen. Daarvoor stond de verduurzaming ...

Lees verder »

c21 c120 c143 c160 c225 c243 c263
Programma Verbindingsdag Gezonde Scholen is rond 

Programma Verbindingsdag Gezonde Scholen is ...

26-10-2020 om 11:14 uur
timer 2 min

Op 11 november vindt de online Verbindingsdag Gezonde Scholen plaats. Architecten, schoolbesturen, overheden, ...

Lees verder »

Reacties

Het is bekend dat duurzaam gebouwde scholen betere studenten leveren. Er gebeurt dus iets tussen de oren en er is vooral iets positief bij het schoolbestuur wat op de juiste manier bij draagt.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up