Om de hete brij draaien is niet circulair!

Om de hete brij draaien is niet circulair!

Terwijl het huidige economische klimaat schreeuwt om alternatieve verdienmodellen, komt er niets uit initiatieven, visies en routekaarten om tot een circulaire economie te komen. Hoe kunnen wij ervoor zorgen dat de circulaire economie echt anders wordt dan eerdere schijntransities?

Al sinds de jaren ‘70 is de bouw- en vastgoedsector er steeds meer van bewust dat de grondstoffen op aarde eindig zijn. Dit komt onder meer door de visie van professor John T. Lyle op regeneratief ontwerpen. Filosofieën zoals Performance Economy, Cradle to Cradle, Blue/Green Economy, Industrial Ecology en Biomimicry zijn dan ook gericht op het verbeteren van technische en biologische cycli op aarde. Gelukkig constateer ik dat veel industrieën zich ontwikkelen van een lineair naar een meer circulair proces.

Wat is nu het verschil tussen circulaire economie en voorgaande theorieën? De circulaire economie gaat verder dan het sluiten van technische en biologische kringlopen. Het is een integrale aanpak, waarbij het sluiten van deze kringlopen een visie is, maar geen missie. De missie is het veranderen van het bestaande, het aanpassen van financieringsmodellen en het mogelijk maken van circulaire materiaalstromen. Dit betekent een totale herstructurering van het huidige systeem. Door alle kennis die voorheen is opgedaan, is het nu mogelijk om ook echt te slagen.

Maak het meetbaar!

Meten is weten. In mijn ogen is een belangrijke stap naar het integraal toepassen van circulariteit in de gebouwde omgeving om het meetbaar te maken. Ik snap dat Rome niet in 1 dag is gebouwd en vele wegen naar Rome leiden. Vaak discussiëren we nog steeds in kringverwijzingen. Het dienen van het ecologisch, economisch en sociale doel leidt tot een meer integrale aanpak en biedt enorme kansen voor partijen met ondernemersgeest, creativiteit en daadkracht. Het waarderen en eventueel normeren van circulariteit biedt houvast voor vraag en aanbod. Want wat betekent 100% of 80% circulair? Op welk schaalniveau moet ik circulariteit waarderen?

In mijn ogen bestaat circulariteit uit 2 componenten: de 1e is de herkomst van een materiaal, de 2e is de technische aanpasbaarheid van het materiaal. Een gebouw is maximaal circulair als het volledig is opgebouwd uit materialen met een ‘verleden’ en als alle toegepaste materialen kunnen worden hergebruikt in een 2e, 3e en/of opvolgend leven. Zaken als de toxiciteit, de CO2-uitstoot en de materialenschaarste zijn slechts randvoorwaardelijk bij het maken van keuzen. Dit zegt niets over de mate van circulariteit.

Zodoende begint het bij het bepalen van de input, het vaststellen van de technische levensduur en de beoogde output van een materiaal. Deze is vervolgens uit te drukken in een circulariteitsindicator, de zogeheten Material Circularity Index (MCI). Door deze indicator te vermenigvuldigen met de mate van demontabiliteit is de Product Circularity Index (PCI) vast te stellen.

Maar waarom zouden wij sturen op producten die 100 jaar meegaan? Vanuit de discussie rondom grondstofschaarste moet de focus liggen op systemen met een kortere levensduur. Dit betekent dat de som van de PCI vermenigvuldigd wordt met een systeemfactor, gekoppeld aan het 6S-model van Stewart Brand. Dit leidt uiteindelijk tot een Building Circularity Index (BCI), die als uitgangspunt kan worden meegegeven in bijvoorbeeld een Programma van Uitgangspunten voor een ontwerp.1

Op dit moment breng ik bovenstaande visie in de praktijk. Dit doe ik door voor 2 opdrachtgevers circulariteit meetbaar mee te nemen in 2 uitvragen aan de markt. Dit gebeurt vanuit een circulariteitsstrategie, die is vertaald naar kritieke prestatie-indicatoren. Een spannende opgave, waarop de markt enthousiast, maar ook terughoudend reageert. Ook opdrachtgevers vinden het moeilijk. Want hoe nemen wij restwaarde van materialen en/of grondstoffen mee in de businesscase? En hoe werken statiegeldconstructies door? Of wordt er geen extreem hogere rente gerekend in mijn gebruiksvergoeding?

Om vragers meer zekerheid te bieden, moeten wij nog daadkrachtiger aan de slag. Een meetlat als middel kan hierbij houvast bieden…

1 Afstudeeronderzoek van Jeroen Verberne: “Building Circularity Indicators – an approach for measuring circularity of a building” Construction Management and Engineering at the University of Technology Eindhoven.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c140 c185 c225 c260
Actuele oogst van circulaire gebouwen biedt inspirerende voorbeelden

Actuele oogst van circulaire gebouwen biedt ...

6 okt om 13:01 uur
timer 2 min

Voor de bouwsector ligt er een forse uitdaging om Nederland in 2050 circulair te maken. De vele circulaire gebouwen ...

Lees verder »

c21 c140 c225 c244
Vol en aantrekkelijk programma in vijfde Week van de Circulaire Economie

Vol en aantrekkelijk programma in vijfde Week ...

31 jan om 16:01 uur
timer 3 min

Van maandag 3 februari tot en met vrijdag 7 februari 2020 organiseert het Versnellingshuis Nederland circulair! ...

Lees verder »

c21 c140 c185 c225
Podcast over circulariteit: slopen is oogsten

Podcast over circulariteit: slopen is oogsten

13 jan om 12:00 uur
timer 1 min

In de derde BlueCity Podcast over de circulaire economie spreekt klimaatjournalist Ties Joosten met Michel Baars ...

Lees verder »

c21 c135 c140 c225
Gemeenten en de praktijk van circulaire inkoop

Gemeenten en de praktijk van circulaire inkoop

9 jan om 10:00 uur
timer 6 min

De overheid koopt jaarlijks voor ongeveer 73,3 miljard euro in aan werken, diensten en leveringen in. Dat moet ...

Lees verder »

c21 c26 c140
Parkeergarages kunnen de stad uit

Parkeergarages kunnen de stad uit

20-12-2019 om 10:00 uur
timer 1 min

In 2020 wil Ballast Nedam Parking een aantal modulaire parkeergarages een tweede leven geven. “We gaan nog ...

Lees verder »

c21 c26 c125 c140
Uiterst korte bouwtijd door integrale samenwerking

Uiterst korte bouwtijd door integrale samenwerking

04-12-2019 om 14:00 uur
timer 2 min

Je hebt nog een week om je project voor de Nederlandse Duurzaam Bouwen Awards 2020 in te zenden. Een van de winnaars ...

Lees verder »

c21 c140 c225 c244
Podcast: hoe wordt de bouw sneller circulair?

Podcast: hoe wordt de bouw sneller circulair?

13-11-2019 om 10:00 uur
timer 1 min

Beluister de nieuwe podcast van BlueCity met als gast Axel Hendriks (Beelen sloopwerken). Hoe staat het met de ...

Lees verder »

c21 c140 c225 c244
44 miljoen subsidie voor circulaire economie

44 miljoen subsidie voor circulaire economie

13-08-2019 om 13:00 uur
timer 2 min

Nieuwe subsidieregeling voor pilot- en demonstratieprojecten gericht op recycling en hergebruik van afval, en ...

Lees verder »

c21 c135 c140 c190 c225
De weerbarstige praktijk van duurzaam slopen

De weerbarstige praktijk van duurzaam slopen

12-08-2019 om 13:00 uur
timer 6 min

Slopen is niet direct een sexy onderwerp en ook niet altijd even duurzaam. Hoe besteed je circulair slopen aan ...

Lees verder »

c21 c140 c225
Verregaand verduurzamen door meer met minder

Verregaand verduurzamen door meer met minder

09-07-2019 om 08:00 uur
timer 5 min

‘To sustain our future, rich in colour’. Dat is de slogan die prijkt op de website van Baril, leverancier ...

Lees verder »

c21 c140 c225 c234 c253
Hoe overwin je de weerstand tegen verduurzaming?

Hoe overwin je de weerstand tegen verduurzaming?

06-02-2019 om 10:00 uur
timer 7 min

Duurzame bedrijvendokter Jaap de Vries over desinformatie, blauwe diesel en iPads op wielen. Velen zoeken ...

Lees verder »

c21 c140 c190 c225
Energietransitie kan circulariteit dwars zitten

Energietransitie kan circulariteit dwars zitten

24-01-2019 om 11:00 uur
timer 5 min

Rapport 'Circulaire Economie in kaart' biedt kansen en bedreigingen. Hoe circulair is een nieuwe warmtepomp? En ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up