Duurzaam is zo duur nog niet

Duurzaam is zo duur nog niet

Keer op keer hoor ik in gesprekken dat duurzaamheid voornamelijk duur is en niet rendabel. Als ik hierop doorvraag, blijkt het vaak genuanceerder te liggen. Vaak worden kosten die toch wel gemaakt worden onder kosten voor duurzaamheid geschoven. Of worden alleen de kosten opgevoerd en de direct gerelateerde baten vergeten.

In onderzoeken naar de meerwaarde van gecertificeerd vastgoed ten opzichte van ‘regulier’ vastgoed zijn de afgelopen jaren keer op keer de voordelen aangetoond. Onderzoeken zoals van Piet Eichholtz en Nils Kok (‘Doing Well by Doing Good? Green Office buildings’ uit 2010) en van Franz Fuerst (‘Green Noise or Green Value?’ uit 2011) tonen aan dat een aantoonbare rentpremium en navenant een salespremium voor energiezuinig en gecertificeerd vastgoed bestaat. De premiums variëren door de toegepaste database en methode, maar komen altijd hoger dan 5% voor de rentpremium en 15% voor de salespremium uit.

De bovengenoemde onderzoeken laten dan wel een groot voordeel voor gecertificeerd en energiezuinig vastgoed zien. Ze tonen echter niet wat er extra voor betaald dient te worden in de ontwikkelings- en realisatiefase.

Bouwkosten aantoonbaar bij BREEAM

Juist naar deze vraag zijn het afgelopen jaar 2 interessante onderzoeken gedaan. Het eerste is een onderzoek naar de directe kostenkant van duurzaam vastgoed door Andrea Chegut en Piet Eichholtz: The Price of Innovation: An Analysis of the Marginal Cost of Green Buildings. Het tweede onderzoekt juist de baten van een mogelijke lagere rente op een hypothecaire lening als gevolg een lager risicoprofiel voor gecertificeerd duurzaam vastgoed.

Uit het eerste onderzoek blijkt dat de bouwkosten van gecertificeerd vastgoed verwaarloosbaar zijn en dat deze pas bij gebouwen met een hoge kwalificatie (zoals BREEAM-kwalificaties Excellent en Outstanding) aantoonbaar worden. Juist de advieskosten liggen aanmerkelijk hoger, variërend van 1,5 tot bijna 3 keer ten opzichte van de advieskosten van een regulier gebouw. Deze advieskosten lijken heel hoog, maar hebben feitelijk maar een beperkt effect. Ze behelzen namelijk slechts 3% van de totale kosten van een ontwikkeling. Wanneer de advieskosten verdubbelen, betekent dit niet dat deze binnen de ontwikkelingskosten verdubbelen.

Tegenover de hogere advieskosten staat echter ook een direct voordeel. Zoals algemeen bekend is er een positief verband tussen de advieskosten enerzijds en de faalkosten anderzijds. Wanneer het mogelijk is tijdens de bouw optredende faalkosten – gemiddeld 10,6% in 2012 (Bouwkennis juni 2012) – in de ontwerpfase te reduceren door een betere planuitwerking, zijn deze hogere advieskosten snel terugverdiend.

Daarnaast laat het onderzoek van Xudong An en Gary Pivo (‘Default Risk of Securitized Commercial Mortgages: Do Sustainability Property Features Matter?’ uit 2015) zien dat de hypotheken voor gebouwen met een duurzaamheidscertificaat een lager risico op faillissement geven. Dit is van belang voor een opgeleverd gebouw, maar net zo relevant voor een te ontwikkelen gebouw. Door een lager risicoprofiel van het onderpand is een lagere hypothecaire lening op het pand of hoger hypothecaire lening ten opzichte het ingebrachte eigen vermogen. Beide opties leiden tot een lagere WACC (weight average cost of capital)voor de ontwikkeling van een gebouw een duurzaamheidscertificaat.

Kers op de taart

Afhankelijk van het profiel van de ontwikkelende partij hebben de beide onderzoeken een verschillend effect. Voor een ontwikkelende aannemer is het voordeel van lagere faalkosten belangrijker dan een hypothecaire lening, omdat hij ontwikkelt met de inbreng van meer eigen vermogen. Voor de commerciële ontwikkelaar geldt juist weer het omgekeerde: deze krijgt de reductie van mogelijke faalkosten in een aanbesteding niet gewaardeerd, maar behaalt een groot voordeel in de financiering van het vastgoed door een betere hypothecaire lening of de inbreng van minder eigen vermogen.

Beide onderzoeken tonen aan dat duurzame en met name duurzaam gecertificeerde gebouwen vragen om een andere kijk op de financiële planning van een ontwikkeling. Als een ontwikkelaar – ontwikkelend aannemer of commercieel ontwikkelaar – zich richt op een voorgespiegelde salespremium van het vastgoed wanneer hij het project over 5 jaar aan een belegger verkoopt, kan dit minder positief uitpakken. Als hij zich echter richt op de te behalen baten tijdens het ontwikkelingsproces, kan een duurzaam gecertificeerd gebouw de competitie aan met een niet-gecertificeerd gebouw. Een mogelijk salespremium in de toekomst is dan een kers op de taart in plaats een noodzakelijk doel.

Positief effect

Natuurlijk is ieder project uniek en zijn de hierboven genoemde onderzoeken beide gebaseerd op grote datasets. Ze laten wel zien dat duurzaamheidsaspecten en aspecten die betrekking hebben op de vastgoedcertificering, wanneer goed geïntegreerd in het ontwerp- en ontwikkelproces, een positief effect hebben. Door duurzaamheid als los en vaak lastig proces te behandelen, worden de voordelen ervan niet benut. Hierdoor voelt duurzaam gecertificeerd vastgoed inderdaad duurder aan.

De bouwkolom moet nog leren duurzaamheid een plek te geven in het ontwikkel-, ontwerp- en bouwproces. Wanneer iemand zegt dat duurzaam alleen maar duur is, zegt dit uiteindelijk misschien meer over henzelf en hun begrip van duurzaam gecertificeerd vastgoed dan over de prijs en de kosten ervan.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

Nieuwe verdienmodellen in de bouw- en vastgoedsector?

Nieuwe verdienmodellen in de bouw- en vastgoedsector?

8 apr om 10:00 uur
timer 10

As a service, at your service: met diensten en abonnementen in plaats van producten kun je andere inkomstenbronnen ...

Lees verder »

Kostenoverschrijdingen hebben vaak een politiek karakter

Kostenoverschrijdingen hebben vaak een politiek ...

24 jan om 10:00 uur
timer 3 min

Waarom gieren de kosten van grote infrastructurele werken vaak uit de bocht? Kostenexpert Joep van der Meer: "Plannen ...

Lees verder »

Deadline voor Investeringsronde 2018 nadert

Deadline voor Investeringsronde 2018 nadert

05-08-2018 om 13:00 uur
timer 1 min

4 oktober is de laatste dag om een financieringsaanvraag te doen als innovator in duurzame energie. Dan sluit de ...

Lees verder »

Slimme fabriek voor renovatiepakketten in Overijssel

Slimme fabriek voor renovatiepakketten in Overijssel

23-07-2018 om 08:00 uur
timer 1 min

Er moeten renovatiepakketten komen waarmee oude, bestaande woningen in één keer energieneutraal kunnen ...

Lees verder »

STEP-regeling volledig aangevraagd

STEP-regeling volledig aangevraagd

20-07-2018 om 15:30 uur
timer 1 min

De Stimuleringsregeling Energieprestatie huursector (STEP) is volledig aangevraagd en het volledige budget wordt ...

Lees verder »

Noord-Hollandse gemeenten krijgen geld voor onderzoek naar gasloze buurten

Noord-Hollandse gemeenten krijgen geld voor ...

17-07-2018 om 08:00 uur
timer 2 min

Hoe kun je als gemeente ervoor zorgen dat in 2021 woningen en gebouwen worden verwarmd zonder aardgas? In Noord-Holland ...

Lees verder »

Ombouw leegstaande winkels leveren 14.000 nieuwe woningen op 

Ombouw leegstaande winkels leveren 14.000 nieuwe ...

04-07-2018 om 13:00 uur
timer 2 min

Het samenbrengen van het overschot op de winkelmarkt met het tekort op de woningmarkt, maakt het mogelijk om tot ...

Lees verder »

Gevraagd: effectieve transitieprikkels!

Gevraagd: effectieve transitieprikkels!

03-07-2018 om 15:30 uur
timer 3 min

Het spel is op de wagen. Aan de verschillende tafels wordt gewerkt aan het klimaatakkoord dat het nieuwe kabinet ...

Lees verder »

'Er is nu momentum om woningtekort op te lossen'

'Er is nu momentum om woningtekort op te lossen'

02-07-2018 om 15:30 uur
timer 2 min

De coalitieplannen voor nieuwbouw in Amsterdam, gericht op meer betaalbare en duurzame woningen, kunnen juist leiden ...

Lees verder »

Groningse Energiebank stap naar gasvrij Nederland

Groningse Energiebank stap naar gasvrij Nederland

02-07-2018 om 08:00 uur
timer 2 min

Via blockchain duurzame energie uitwisselen in één en dezelfde wijk en een innovatieve financieringswijze ...

Lees verder »

Mede-eigenaar worden van Madaster via obligaties

Mede-eigenaar worden van Madaster via obligaties

21-06-2018 om 12:00 uur
timer 2 min

Initiatiefnemer Thomas Rau van Madaster, de ’materialenbibliotheek voor vastgoed’, nam zojuist ...

Lees verder »

Extra € 10 miljoen voor verduurzaming gemeente Eindhoven

Extra € 10 miljoen voor verduurzaming gemeente ...

01-12-2017 om 11:00 uur

In het stadscentrum van Eindhoven krijgen 7 gemeentelijke gebouwen een duurzame vernieuwing. Door middel van het ...

Lees verder »

Reacties

Albert-Jan, mooi artikel! Sluit helemaal aan bij mijn ervaringen (alleen dan met toetsbare onderbouwing). Ik ben benieuwd in hoeverre je nog gekeken hebt naar de verhouding tussen investeringskosten voor een gebouw en de gebruikskosten? Als je gebruikskosten meeneemt in het plaatje, vallen de extra advieskosten helemaal in het niet bij de lagere gebruikskosten, lager ziekteverzuim etc. Verder zou ik deze analyse graag doorgetrokken zien naar duurzame gebieden en infra. Kun je daar nog wat over zeggen? Of moeten we dat 'n keer samen doen? groeten, Jos Schild

Jos, Nu vraag je te veel ;). De businesscase (of valuecase) voor vastgoed en gecertificeerd vastgoed is vanuit verschillende perspectieven gemakkelijk te maken. Voor duurzame gebieden en infra is dit moeilijker denk ik omdat de variabelen en opbrengsten slechter zijn gedocumenteerd. Dat zegt niet dat dit niet te doen is natuurlijk. Wellicht wel interessant dit in inderdaad eens te bespreken. Albert-Jan

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up