De toekomst van echt hernieuwbare energie

De toekomst van echt hernieuwbare energie

Nationaal verschilt wel het één en het ander, maar we zien toch dat Europa steeds meer het voortouw neemt in de regulatie en stroomlijning van de impact die toestellen en installaties in de bouw hebben op het milieu. Europese normen bepalen meer en meer hoe energie- en milieuvriendelijk producten, systemen en gebouwen zijn, of zouden moeten zijn.

‘Ecodesign’ is daarvan het mooiste bewijs, waarmee Europa leveranciers wil aanzetten om het energieverbruik en de milieuvriendelijkheid van hun producten op te schroeven, over de grenzen heen met op gelijke leest geschoeide standaarden. Tegelijkertijd moet het ecolabel zorgen voor competitiviteit en innovatie. En het moet gebaseerd zijn op voorafgaande studies en overleg met alle stakeholders. Op nationaal vlak moet de overheid ten slotte controleren of de opgelegde regels nageleefd worden.

Echte impact glipt door mazen

Tot zover de theorie. Want in realiteit wordt wel rekening gehouden met het effectieve energieverbruik, maar glipt - althans wat ventilatiesystemen betreft - de echte impact op het milieu door de mazen van het net. Zo wordt natuurlijke ventilatie over het hoofd gezien en wordt het effect van warmteterugwinning overschat. Daarnaast krijgt vraaggestuurd ventileren niet de waardering die het verdient. Van uniforme Europese standaarden kan in de praktijk dan ook moeilijk sprake zijn, zeker aangezien geen onderscheid gemaakt wordt tussen verschillende klimaatzones voor ventilatiesystemen die op het vlak van hun energieverbruik sterk klimaatafhankelijk werken. Voorafgaande studies bleven op de koop toe heel beperkt (lang niet alle stakeholders werden gehoord) en voor controles zijn nu eenmaal bitter weinig financiële middelen voorhanden, laat staan voor een neutraal controleorgaan. Kortom, ‘Ecodesign’ is een mooi voorbeeld van hoe Europa ‘misbruikt’ wordt door de industrie.

Wat is hernieuwbaar?

Hernieuwbare energie is een ander Europees stokpaardje. Momenteel wordt enkel die omgevingsenergie (zon, wind, …) als ‘hernieuwbaar’ aanzien die via een toestel of device (denk aan PV-panelen, een zonnecollector, windmolen of warmtepomp) wordt omgezet tot bruikbare warmte, koelte of elektriciteit. Volgens die definitie kan dus enkel sprake zijn van hernieuwbare energieproductie wanneer die indirect geproduceerd wordt na transformatie in een toestel.

Maar wat dan te zeggen van zonne-energie die direct door het raam binnen komt en zo een rol speelt in de energiebesparing en stookkosten van een gebouw? De impact op het behalen van het EnergiePrestatieCertificaat valt niet te ontkennen, maar aangezien er geen transformatie in een toestel plaatsvindt, kan hier geen sprake zijn van hernieuwbare energie. In plaats daarvan spreekt men van passieve energie. Dit valt op z’n minst ‘tegenstrijdig te noemen’, zeker nu bij nieuwbouw of grondige verbouwingen zelfs verplicht in hernieuwbare energie moet voorzien worden. Bovendien zijn architecten en studiebureaus al jaren geneigd om te voorzien in grote glaspartijen om de binnenvallende zonnewarmte zo optimaal mogelijk te kunnen benutten.

Oververhitting

Keerzijde van de medaille daarbij is wel dat het risico op oververhitting zo om de hoek komt loeren. De klimaatopwarming brengt steeds meer warmere periodes per jaar met zich mee en net dan kan die extra zonnewarmte meer kwaad dan goed doen, zeker in goed geïsoleerde luchtdichte gebouwen. Zonder degelijke buitenzonwering loop je binnenshuis het risico dat de temperaturen ondraaglijk hoog oplopen. Structureel ingrijpen is dan ook de boodschap om binnenkort de energiewinsten op stookkosten niet verloren te laten gaan door de torenhoge koelingskosten van een continu draaiende airco op warme dagen.

Dat brengt ons trouwens terug op het verhaal van de ‘hernieuwbaarheid’, want ook voor koeling geldt dat de energie die er voor aangewend wordt pas ‘hernieuwbaar’ genoemd kan worden wanneer die via een toestel omgezet wordt uit natuurlijke energiebronnen. Dat je dankzij ventilatieve koeling je huis gratis kan laten afkoelen, pleit er mee voor om de definitie van die ‘hernieuwbare energie’ dringend te herbepalen. Door extra raamroosters tijdens koelere periodes open te zetten, kunnen grote hoeveelheden koelere lucht het interieur helpen afkoelen. Wanneer dat 5 luchtwissels per uur oplevert, kan dat de binnentemperatuur in de zomer tot maar liefst 5 graden laten dalen: natuurlijk en gratis, maar helaas niet ‘hernieuwbaar’, zegt Europa, want ‘zonder transformatie’.

Op Europees vlak wordt momenteel de hernieuwbare energie richtlijn herzien, samen met de Europese richtlijn voor de energieprestatie van gebouwen en de richtlijn voor energy efficiency. Dat daar momenteel werk van gemaakt wordt, stemt mij alvast hoopvol voor een toekomst waar plaats is voor betrouwbare regelgeving en échte hernieuwbare energie.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c54 c265
Welke warmtepomp past bij mijn gebouw?

Welke warmtepomp past bij mijn gebouw?

31 aug om 13:01 uur
timer 36 min

In Nederland zijn meer dan 150 merken warmtepompen te koop en voor meer dan 6.000 types ligt een ISDE-subsidie ...

Lees verder »

c21 c54
Bedrijfshallen: van lelijke eend naar circulaire trendsetter

Bedrijfshallen: van lelijke eend naar circulaire ...

30 jun om 15:30 uur
timer 7 min

Hans Korbee: Niemand houdt van ze, niemand vindt ze mooi. Grote, lelijke blokken in het landschap. Noodzakelijk kwaad, die ...

Lees verder »

c21 c54 c243 c244
Haal de MPG en BENG snel door de shredder

Haal de MPG en BENG snel door de shredder

10 jun om 13:00 uur
timer 9 min

Hans Korbee: Iedereen die een tijdje in de bouw rondloopt weet: de minimumeisen in het Bouwbesluit zijn in meer dan 80% van ...

Lees verder »

c21 c54 c135
Na twaalf jaar winterslaap nog steeds niet wakker

Na twaalf jaar winterslaap nog steeds niet wakker

11 mei om 10:01 uur
timer 10 min

Twaalf jaar hebben we het moeten stellen zonder ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu. ...

Lees verder »

c21 c54 c243 c261
Meer energie-efficiëntie met lichtmanagementsysteem in combinatie met noodverlichting

Meer energie-efficiëntie met lichtmanagementsysteem ...

4 mei om 09:54 uur
timer 3 min

Hans Nas: In een wereld die steeds meer ‘connected’ wordt, is het niet meer dan vanzelfsprekend dat ook noodverlichtingsarmaturen ...

Lees verder »

c21 c54 c243 c244
Duurzaam Gebouwd-expert Lizzy Butink: ‘Verduurzamen begint bij gedragsverandering’

Duurzaam Gebouwd-expert Lizzy Butink: ‘Verduurzamen ...

26 apr om 11:00 uur
timer 3 min

Lizzy Butink: Lizzy Butink startte begin 2022 als manager duurzaamheid bij Dura Vermeer en treedt toe tot het expertpanel van ...

Lees verder »

c21 c54
Terug naar de middeleeuwen of vooruit naar vroeger?

Terug naar de middeleeuwen of vooruit naar vroeger?

5 apr om 15:01 uur
timer 7 min

Het verhaal van de drie biggetjes zit diep in de haarvaten van de Nederlander. Het eerste biggetje is lui en bouwt ...

Lees verder »

c21 c54 c261
Met digitalisering werf je het talent van de toekomst

Met digitalisering werf je het talent van de ...

22 feb om 10:01 uur
timer 4 min

Marc Kooij: Een nieuwe generatie staat in de startblokken om hun carrière te beginnen. Weet jij wat deze jonge talenten ...

Lees verder »

c21 c54 c244
De sociaal-culturele kant van transitie in de bouw

De sociaal-culturele kant van transitie in de ...

18 feb om 14:30 uur
timer 6 min

Marten Valk: In transities is het noodzakelijk om de technische kant te overstijgen en de sociaal-culturele kant te includeren. ...

Lees verder »

c21 c54 c243
Het kan anders: huisnummerregistratie

Het kan anders: huisnummerregistratie

9 feb om 10:01 uur
timer 3 min

Kijkend naar het huidige sociaaleconomische landschap ziet Hans Hidden geen duurzame samenleving waarin voor bepaalde ...

Lees verder »

c21 c54 c140 c190
Circulaire economie: van horen zeggen!

Circulaire economie: van horen zeggen!

8 feb om 13:01 uur
timer 5 min

In de Week van de Circulaire Economie deelt Carlisle Construction Materials BV via de geijkte platforms zoveel ...

Lees verder »

c21 c54 c277 c295
De balans van de aarde herstellen met verbeeldingskracht

De balans van de aarde herstellen met verbeeldingskracht

27 jan om 10:01 uur
timer 9 min

Nagenoeg iedereen begrijpt dat de huidige klimaatverandering ongekend snel gaat en dat deze snelheid komt door ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up