Duurzaamheid en keuzevrijheid: een confrontatie?

Duurzaamheid en keuzevrijheid: een confrontatie?

Gebouw- en woningeigenaren worden zich steeds meer bewust van hun verantwoordelijkheid om duurzaam te bouwen en te leven. Vaak volgt echter al snel de gedachte: "Maar wat kost mij die duurzaamheid?" Dat duurzaamheid gezien wordt als kostenpost is een ‘contradictio in terminis’ omdat duurzaamheid juist iets oplevert.

Toenemende energiebehoefte door verspilling vinden we onlogisch, zeker als het een keuze is. Als de keuze voor duurzaamheid er niet is, of onbetaalbaar blijkt, ervaren we een probleem. Maar dat probleem lost zich wel op in verloop van tijd, denken we. Duurzaamheid hecht zich in ons algemeen denkpatroon dus aan een periode. Dat is iets voor later. Voor als de keuzemogelijkheid voor duurzaam bouwen er wel is. Maar dat is toch een misvatting? We kunnen NU al kiezen. Waarom laten we de naoorlogse bebouwing staan en komt de ‘stroomversnelling’ zo langzaam op gang?

De keuze voor duurzaam bouwen en betaalbaarheid is een kwestie van visie en termijn. We weten allemaal dat renovatie van bestaand vastgoed concessies doet aan kwaliteit, leefbaarheid en comfort. Terwijl duurzame nieuwbouw comfortverhogend en waardevast is. Bij voldoende aanbod kiezen we massaal voor duurzaam gebouwde nieuwbouw. Ook de woonconsument kiest graag in vrijheid voor nul op de meter, een gezond, leefbaar en prettig geventileerd binnenklimaat en constructieve veiligheid. Dat blijkt uit de ervaringen van bouwers en ontwikkelaars die dit aanbieden. Vele woningen echter, maar ook scholen, kantoren, verzorgingshuizen en andere gebouwen die absoluut slecht scoren op ventilatie, geluidsdruk en/of verlichting blijven staan zonder dat daar iets aan gebeurt. Deze 'ongezondheid' wordt niet voor niets de 'obesitas van de gebouwde omgeving' genoemd.

Legolisering van het bouwproces

Duurzaamheid wordt in de algemene beleving ervaren als iets nuttigs en moois maar ook als iets wat duur is en beperkingen oplegt. Als duurzame en betaalbare nieuwbouw echter betekend dat we er in vormgeving en ontwerpvrijheid op vooruit gaan is er veel te winnen. De altijd aanwezige spanning tussen standaard systeembouw en optimale ontwerpvrijheid kan opgeheven worden!

Legolisering van het bouwproces vereist systematisering van het ontwerp- en productieproces (Hennis de Ridder). Niet in eenvormige standaardisering van modulaire bouwproducten (legoblokken) maar in praktische standaardisering en digitalisering van het constructieve ontwerp en flexibele productie. Daarvoor dienen de mogelijkheden van prefabricageprocessen tijdig in de ontwerpkaders gedefinieerd te worden, zodat de architect maximaal de ontwerpvrijheid kan benutten. Zo worden duurzaamheidsambities gerealiseerd, de kostprijs bewaakt en individuele wensen gehonoreerd. Door een kennislacune wordt er dikwijls een beperking ervaren tussen ontwerpvrijheid en de bouwpraktijk die ingesteld is op modulair gestandaardiseerde bouwsystemen. Het wiel wordt dikwijls opnieuw uitgevonden. Het grote voordeel van de crisisjaren en de veroorzaker van een geweldige dynamiek in de bouwsector is ontstaan doordat we de financiële component hebben moeten betrekken in het duurzaam bouwen. En we hebben daardoor nog een belangrijk duurzaamheidaspect ontdekt: tijd.

Koppeling kostprijs en levensduurverwachting

Wat is de kostprijs van een duurzaam ontwerp? Deze wordt bepaald door de bouwtijd en de levensduur! Omdat echte duurzaamheid zo nauw verweven is met de bouwtijd en de levensduur van een gebouw moeten we die twee financiële componenten kunnen vertalen naar het heden. In die beeldvorming van duurzaamheid en kostprijs is communicatie essentieel. Waardevol vastgoed is duurzaam vastgoed als we de kostprijs koppelen aan een juiste levensduurverwachting.

Niets is onmogelijk

Als het voor de man met de pet zo eenvoudig is dat hij in de praktijk beslist om een dure, maar standaard nieuwbouwwoning met nul op de meter te kopen, waarom zou een huurder dat niet willen? Huren of kopen en duurzaam bouwen zijn een kwestie van perspectief. Blijvende uitdaging voor de bouwsector is juiste communicatie over duurzaamheid. We moeten voortdurend de voordelen vertalen naar het heden en de gebouweigenaar, de gebruiker en de overheid blijven verleiden! Niets is onmogelijk. De landelijke politiek denkt in regeringsperiodes van vier jaar, een gebouweigenaar iets langer. En er is een alles overstijgend belang! De ambitie moet zijn dat we binnen 20 jaar een duurzame leefomgeving realiseren.

Daarvoor is het zaak om flexibel te bouwen. Door de gebouwconstructie van de gebouwinhoud te scheiden neemt de gebruikswaarde van een gebouw significant toe. Ontwerp een gebouw met aanpasbare flexibiliteit zodat het over een langere periode duurzaam gebruikt kan worden. Bouw volgens de richtlijnen van ‘design for disassembly’ voor een circulaire economie. Bouwmaterialen die vrijkomen bij de sloop zorgen op hun beurt voor een gesloten materiaalbalans.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c54 c185
Decorated shit

Decorated shit

11 feb om 16:01 uur
timer 5 min

“Zolang we heiligverklaarde concepten overeind houden, zoals we het geleerd hebben op de universiteiten, ...

Lees verder »

c21 c54 c244
MPG: buigen of barsten?

MPG: buigen of barsten?

10 feb om 16:00 uur
timer 6 min

Hans Korbee: Juni 2016 bracht de SER het rapport uit ‘Werken aan een circulaire economie: geen tijd te verliezen’. ...

Lees verder »

c21 c54 c185 c244
Circulair bouwen als vaccin voor systeemcrises

Circulair bouwen als vaccin voor systeemcrises

3 feb om 15:45 uur
timer 6 min

Marten Valk: We zitten in een bijzondere tijd, er gebeurt veel. Door covid-19 is er acute aandacht voor het thema gezondheid. ...

Lees verder »

c21 c54 c190 c244
De timing van hout

De timing van hout

29 jan om 08:57 uur
timer 2 min

Onlangs werd ik getriggerd door het NRC-artikel ‘Bouwen met hout? Dat is niet duurzaam, zegt de norm’. ...

Lees verder »

c21 c54 c243 c244 c245
Wij zijn de overheid

Wij zijn de overheid

21 jan om 17:00 uur
timer 2 min

Onno Dwars: Nu Rutte III demissionair is, maakt Nederland de balans op. Als bouw- en vastgoedsector werden wij de afgelopen ...

Lees verder »

c21 c54 c140 c190
Amsterdamse School 2.0

Amsterdamse School 2.0

22-12-2020 om 08:46 uur
timer 4 min

Hermen Jansen: Levensduur, life-cycle, losmaakbaarheid en duurzaamheid; het langetermijndenken staat weer helemaal centraal in ...

Lees verder »

c21 c54 c243 c244
Duurzaam Gebouwd-expert blikt terug op carrière

Duurzaam Gebouwd-expert blikt terug op carrière

09-12-2020 om 15:30 uur
timer 9 min

Ben Kruseman: Na mijn bouwkundestudie in Tilburg, nu Avans Hogeschool Tilburg en de vervulling van mijn militaire dienstplicht, ...

Lees verder »

c21 c54 c140 c278
Groene of grijze circulariteit?

Groene of grijze circulariteit?

26-11-2020 om 15:30 uur
timer 4 min

Daan Bruggink: Cradle2Cradle heeft vanuit de VS in 2002 een heel goede voorzet gegeven en heel veel mensen geïnspireerd ...

Lees verder »

c21 c54 c238 c244 c260
Biofilische ontwerpprincipes moeten een vanzelfsprekendheid zijn

Biofilische ontwerpprincipes moeten een vanzelfsprekendheid ...

05-11-2020 om 09:01 uur
timer 2 min

Daan Bruggink: "Het is opmerkelijk dat scholen behoren tot de kwalitatief slechtste gebouwen: oud, ongeïsoleerd, te koud, ...

Lees verder »

c21 c54 c139 c254 c259
Vechten voor het leven. Ons leven

Vechten voor het leven. Ons leven

28-10-2020 om 18:00 uur
timer 5 min

Onno Dwars: Onno Dwars won in 2019 de ABN AMRO Duurzame Top 50. Nu, achttien maanden later, blikt hij tijdens Building Holland ...

Lees verder »

c21 c54 c244
Waardebehoud of waardecreatie voor circulair bouwen?

Waardebehoud of waardecreatie voor circulair ...

14-10-2020 om 16:30 uur
timer 4 min

Hans Korbee: Beschermen van bestaande waarde is door CB23 in haar leidraad Meten van circulariteit als een van de drie doelen ...

Lees verder »

c21 c54 c243
Worden warmtenetten ingehaald door innovatie?

Worden warmtenetten ingehaald door innovatie?

18-09-2020 om 15:30 uur
timer 3 min

Jan-Maarten Elias: “We overschatten altijd de innovatieve ontwikkelingen die binnen twee jaar zullen optreden, en onderschatten ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up